Слабее темната енергија: „Универзумот може да заврши со контракција“ - Канал 5

Слабее темната енергија: „Универзумот може да заврши со контракција“

Темната енергија, мистериозната сила што го поттикнува ширењето на универзумот, се чини дека слабее, според истражувањето кое би можело од корен да го промени сегашното научно разбирање на судбината на универзумот.

Вселена

Доколку се потврдат резултатите од тимот што користи спектроскопски истражувачки инструмент за темна енергија (DESI) во Националната опсерваторија Кит Пик во Аризона, тоа би можеле да има долгорочни последици на теориите за еволуцијата на универзумот. Тие ја зголемуваат можноста дека сегашното ширење на универзумот би можело да тргне во спротивна насока, во процес познат како Големата контракција, пишува Гардијан.

„Она што го откриваме е крајно интригантно. Возбудливо е да се мисли дека можеби сме на работ на големо откритие за темната енергија и фундаменталната природа на нашиот универзум“, изјавила професорката Алекси Леото-Харнет, портпарол на тимот DESI и космолог на Универзитетот во Калифорнија во Санта Круз.

Новите откритија ја доведуваат во прашање судбината на универзумот

Темната енергија за прв пат беше откриена во доцните 1990-ти, кога астрономите ги проучуваа експлозиите на далечни супернови за да истражат како стапката на проширување на универзумот се менува со текот на времето. Се очекуваше гравитацијата да го забави ширењето кое трае од Големата експлозија, но наместо тоа, податоците покажаа дека вселената всушност се шири побрзо, што значи дека таа е управувана од некоја непозната сила, наречена темна енергија.

Темната енергија до сега се сметаше за константна, што би значело дека универзумот би завршил во сценарио познато како Големото замрзнување, кога галаксиите би се оддалечиле толку многу што дури ни светлината повеќе нема да може да го премости јазот. Новите податоци, презентирани на Глобалниот самит за физика, ја доведуваат таа теорија во прашање.

Спектроскопскиот истражувачки инструмент за темна енергија (DESI), кој користи 5.000 оптички влакна за мапирање на универзумот со невидена прецизност, во своето последното истражување вклучило 15 милиони галаксии, покривајќи период од 11 милијарди години космолошка историја. Овие податоци им овозможија на научниците да ја создадат досега најдеталната тродимензионална мапа на универзумот.

Темната енергија губи сила - што значи тоа?

Резултатите сугерираат дека темната енергија била најсилна кога универзумот бил на околу 70% од неговата сегашна возраст, но дека оттогаш ослабела за околу 10%. Со други зборови, универзумот сè уште се шири со забрзана брзина, но темната енергија постепено слабее.

„Она што го откриваме е дека навистина има нешто што ги оддалечува галаксиите една од друга, но таа сила не е константна. Таа слабее“, вели професорот Карлос Френк, космолог на Универзитетот во Дурам и член на тимот DESI.

Податоците сè уште не го исполнуваат прагот од пет сигма на статистичка доверба, што е златен стандард во физиката за потврдување откритија. Но, многу научници од тимот DESI се префрлија од првичниот скептицизам кон верувањето во точноста на податоците во последните месеци. „Немам повеќе сомнежи“, рече Френк. „Детално ги проучував податоците. Ова е солиден резултат. Сведочиме рушење на старата парадигма и појава на нова.

Професорот Џон Пикок, космолог на Универзитетот во Единбург, минатата година беше скептичен во врска со теоријата дека темната енергија се менува, но сега признава дека се премислил. „Екстремните тврдења бараат екстремни докази“, рече Пикок. „Речиси ништо во науката не е доволно сигурно за да се обложувам, но не би имал проблем да вложам 1.000 фунти за овој резултат.

Сепак, другите се повнимателни. Професорот Џорџ Ефстатиу од Универзитетот во Кембриџ, кој не беше вклучен во истражувањето, рече: „Мојот заклучок од оваа анализа е дека мерењата сè уште не даваат убедлив доказ за променливата темна енергија. Можеби тоа ќе го направат кога DESI ќе собере уште повеќе податоци“.

Дали универзумот ќе заврши во Голема контракција?

Ако темната енергија продолжи да слабее до точка каде што станува негативна, универзумот би можел да заврши со обратно сценарио од Големата експлозија (Биг Бенг), сценарио познато како Голема контракција. Во тој случај, проширувањето на универзумот не само што би се забавило, туку би почнало да се враќа назад, сè додека не се сруши во себе, пишува Гардијан.

Научниците сè уште не знаат зошто темната енергија слабее. Генерално се проценува дека сочинува околу 70% од универзумот, а остатокот е темна материја и обична материја. Можно е ова откритие да укажува на фундаментални промени во законите на физиката или да сугерира дека клучен дел од сложувалката сè уште недостасува во нашето разбирање за универзумот.

„Праведно е да се каже дека немаме поим што е темна материја или темна енергија. Теоријата за постојана темна енергија веќе е доволно предизвикувачка. Како работите да не се доволно комплицирани“, вели професорот Офер Лахав, астроном од Универзитетскиот колеџ во Лондон и член на тимот DESI. „Но, има и позитивна страна на ова. Дваесет години сме заглавени со темната енергија. Сега физичарите конечно имаат нови прашања“, заклучува тој.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Путин и Трамп разговарале еден час: Бара итно завршување на војната

Рускиот претседател Владимир Путин и американскиот претседател Доналд Трамп денес одржаа телефонски разговор кој траеше точно еден час, објави советникот за надворешна политика на рускиот претседател Јуриј Ушаков.

Путин и Трамп разговарале еден час: Бара итно завршување на војната

Главна тема на разговорот беше ситуацијата во Украина, а Ушаков го опиша разговорот како „конструктивен и многу отворен“. Двајцата лидери разговараа и за неодамнешната посета на Москва на претставниците на Трамп, Стив Виткоф и Џаред Кушнер.

Според советникот на Путин, за време на разговорот, Трамп јасно се залагал за брз крај на војната.

„Доналд Трамп јасно се залагал за идејата за брз крај на конфликтот, што веднаш би отворило импресивни и далекусежни перспективи за целосно обновување на односите меѓу САД и Русија“, изјави Ушаков пред новинарите.

За возврат, Путин му ја претстави на американскиот претседател „визијата“ на Русија за ситуацијата, вклучително и напредувањето на руските сили на бојното поле и постигнувањето на поставените цели во Украина, рече Ушаков.

Двајцата претседатели се согласија да останат во контакт и, доколку е потребно, повторно да разговараат без одложување, заклучи Ушаков.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Зеленски: Путин би можело на Трамп да му обезбеди дипломатска победа пред меѓуизборите

Американските власти ја истражуваат можноста Украина и Русија да преземат чекори за смирување на војната во текот на зимата и истовремено да ги обноват преговорите за поширок мировен договор.

Зеленски: Путин би можело на Трамп да му обезбеди дипломатска победа пред меѓуизборите

Американските власти ја истражуваат можноста Украина и Русија да преземат чекори за смирување на војната во текот на зимата и истовремено да ги обноват преговорите за поширок мировен договор, изјави украинскиот претседател Володимир Зеленски во интервју за „Аксиос“.

Украинскиот претседател верува дека неделите пред зимата претставуваат можност за дипломатија. Иако рече дека е убеден дека рускиот претседател Владимир Путин смета на уште една брутална зима за да ја ослаби Украина, тој додаде дека Путин не сака да го налути американскиот претседател Доналд Трамп пред изборите за Конгресот.

„Имам чувство дека на Путин му е потребен Трамп. Тој не сака да го вознемири“, рече Зеленски. Тој додаде дека администрацијата на Трамп би можела да изврши притисок врз Путин да преземе чекори за смирување на конфликтот дури и ако рускиот претседател не сака самиот да го стори тоа.

На прашањето дали мисли дека Путин можеби сака да обезбеди дипломатска победа за Трамп пред среднорочните избори во САД, Зеленски одговори: „Да“.

Американските претставници ја посетија Москва, а потоа и Киев

Зеленски се сретна со претставниците на Трамп, Стив Виткоф и Џаред Кушнер, во неделата во Киев. Тоа беше нивна прва посета на Украина откако Трамп го започна својот втор претседателски мандат. Кушнер и Виткоф отпатуваа во Киев откако разговараа со Путин три часа во Кремљ во саботата.

Зеленски повтори дека пораката што ја добил од американските претставници е дека „Русите се подготвени да преговараат“. Сепак, тој останува скептичен бидејќи активностите на Русија на бојното поле и неодамнешната ескалација на нападите не покажуваат подготвеност за компромис.

Сепак, по посетата на американските претставници, тој рече дека добил впечаток дека Путин е „подготвен да разговара“ за идеи за продолжување на преговорите. Зеленски истакна дека американските претставници првенствено дошле во Москва и Киев за да го „деблокираат“ дипломатскиот процес, но дека со себе донеле и некои нови идеи.

Тој не сакаше да ги открие сите детали, но потврди дека некои разговори вклучуваат можни чекори од Русија и Украина за смирување на ситуацијата пред и за време на зимата. „Постојат идеи поврзани со енергетската инфраструктура и испораките на жито, електричната енергија и извозот на нафта и гас. Русија и ние имаме различни интереси“, рече Зеленски.

„Целта е да се обидеме да ја направиме претстојната зима различна од претходните“

Кога беше прашан дали новиот американски пристап вклучува рестартирање на преговорите и обид за постигнување договор што ќе им овозможи на Украина и Русија да ја поминат зимата без поголема ескалација, Зеленски одговори дека таквото толкување е „многу блиску до реалноста на овие разговори“.

Првата цел, рече тој, е да се обноват преговорите, а втората е да се обидеме да ја направиме претстојната зима различна од претходните, за време на кои руските напади врз енергетската инфраструктура на Украина дополнително ја интензивираа војната. Целта би била да се пронајдат чекори пред или за време на зимата „што можат да ги доближат страните до мир“.

Сепак, американските претставници велат дека не знаат дали ќе биде можно да се усогласат интересите на Русија и Украина пред зимата. Бројни претходни обиди за постигнување прекин на огнот или запирање на нападите врз енергетската инфраструктура не успеаја.

„Зимски пакет“ за Украина

Се очекува американскиот тим да го информира Трамп, а потоа да продолжи со консултациите со украинските и европските претставници. Зеленски, исто така, истакна дека САД поддржуваат посебен „зимски пакет“ за Украина што би вклучувал воздушна одбрана и помош за енергетскиот сектор.

„Не станува збор само за ракети. Станува збор и за течен природен гас, течен природен гас, а исто така и за чекори за смирување на ситуацијата“, објасни Зеленски.

Тој верува дека Путин смета на зимата за да нанесе доволно штета на Украина и да го принуди Киев да направи дополнителни отстапки. „Русија навистина мисли дека оваа зима може да ѝ помогне да нè скрши“, нагласи Зеленски. Тој рече дека Москва смета на голема зимска офанзива и напади врз украинската инфраструктура што треба да претставуваат „силен удар“, по што Украина би била поподготвена за компромис.

„Можеме економски да ја погодиме Русија“

Тој тврди дека Украина веќе ги направила сите отстапки што може да ги направи и дека секој дипломатски процес ќе мора да вклучува безбедносни гаранции и пакет економска помош. Тој исто така истакна дека Русија се соочува со свои ризици пред зимските месеци. Украина, рече тој, може да ја погоди и економски Русија.

„Кога го нападнаа нашиот електроенергетски систем, ја блокиравме нивната можност да продаваат нафта и гас“, потсети тој. Тој исто така предупреди дека прекините во извозот на земјоделски производи би можеле да ги зголемат глобалните цени на храната и да предизвикаат недостиг.

Зеленски рече дека Украина сака да ги искористи септември и октомври за рестартирање на дипломатскиот процес, а го спомена и Генералното собрание на ОН во Њујорк подоцна овој месец како можно место за продолжување на разговорите меѓу САД и Украина.

„Без дијалог, нема да имаме резултат“

Постои и можност за нова трилатерална преговарачка средба меѓу САД, Украина и Русија, иако сè уште не е донесена никаква одлука.

„Имаме септември и октомври да најдеме начин да разговараме. Без дијалог, нема да имаме резултат. Мислам дека претседателот Трамп може да најде начин правилно да го започне процесот на преговори пред студената зима“, рече Зеленски.

Тој истакна дека Украина ќе мора да остане воено силна за време на кој било дипломатски процес и оцени дека Киев во моментов е во подобра позиција на бојното поле отколку порано, и покрај недостатокот на воздушна одбрана и континуираните руски напади со беспилотни летала и ракети.

Тој, исто така, повика на дополнителни санкции од САД против Русија, опишувајќи ги како клучен извор на притисок во евентуалните преговори. „На Путин му требаат пари. Путин сака пари за да ја продолжи војната“, заклучи Зеленски.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Утре сончево со температура до 35 степени, попладне пороен дожд и грмежи

Утре времето ќе биде сончево и топло со мала до умерена локална облачност.

Утре сончево со температура до 35 степени, попладне пороен дожд и грмежи

МАКСИМАЛНА ТЕМПЕРАТУРА

20 Попова Шапка, 24 Крушево, 27 Маврови Анови, Берово, 29 Крива Паланка, Претор, 30 Охрид, Битола, Прилеп, Виница, 31 Струмица, Гевгелија, 32 Тетово, Демир Капија, 33 Велес, 34 Скопје Петровец, Зајчев Рид.

ВРЕМЕТО ДЕНЕСКА И ДО КРАЈОТ НА ДЕНОТ

Времето денес беше сончево и топло со мала до умерена локална облачност. Дуваше слаб до умерен ветер од јужен правец. До крајот на денот ќе биде стабилно и топло со мала до умерена локална облачност.

ВРЕМЕТО УТРЕ

Сончево и топло со мала до умерена локална облачност. Во попладневните часови ќе има услови за развој на нестабилност проследена со пороен дожд, засилен ветер и појава на грмежи. Наместа процесите ќе бидат поинтензивни во форма на невреме со силен ветер, пороен дожд, грмежи и услови за појава на град. Ќе дува слаб до умерен ветер од југоисточен правец. Минималната температура ќе биде во интервал од 8 до 16, а максималната ќе достигне од 29 до 35 степени.

Во Скопје, сончево и топло со мала облачност. Попладне во делови од котлината ќе има услови за развој на нестабилност проследена со пороен дожд, засилен ветер и појава на грмежи. Ќе дува слаб до умерен ветер од јужен правец. Минималната температура ќе се спушти до 14, а максималната ќе достигне до 35 степени.

ВРЕМЕТО ВО НАРЕДНИТЕ ДЕНОВИ

Утре и во четврток претпладне времето ќе биде сончево и топло со мала до умерена локална облачност, а попладне наместа ќе биде нестабилно со пороен дожд, грмежи и засилен ветер. Заради големата енергија во атмосферата локално процесите ќе бидат во форма на невреме со интензивен пороен дожд, силен ветер и појава на град. До крајот на оваа седмица наместа ќе има услови за локална нестабилност, проследена со пороен дожд, грмежи и засилен ветер.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер