Скупи – Римскиот град под Зајчев Рид, археолошки бисер кој во себе крие неистражени тајни - Канал 5

Култура

Скупи – Римскиот град под Зајчев Рид, археолошки бисер кој во себе крие неистражени тајни

На падините на Зајчев Рид, во близина на скопската населба Злокуќани, се наоѓа едно од најзначајните археолошки места во Македонија – римскиот град Скупи. 

Скупи – Римскиот град под Зајчев Рид, археолошки бисер кој во себе крие неистражени тајни

Денес, оваа локација е тивка, но нејзините камени остатоци зборуваат за еден свет кој некогаш бил жив, моќен и културно богат.

Скупи, познат по своето римско име Colonia Flavia Scupinorum, бил вистински метрополис во своето време. Основан на преминот меѓу I век пр.н.е. и I век н.е., градот се развил од воен логор во просперитетна колонија, каде што се вкрстувале патиштата на римските легии, локалните староседелци и христијанските свештеници.

Археологот Игор Кузмановски вели дека Скупи бил најголемиот римски град на територијата на денешна Македонија.

-Скупи е многу значаен римски град, тој е најголемиот римски град во Република Македонија и единствен со статус на колонија. Тоа е највисок самоуправен ранг што еден римски град може да го добие, вели Кузмановски, кустос археолог од Музејот на Град Скопје, во разговор за МИА.

Според достапните информации на МАРХ, Скупи започнал да се формира во I век п.н.е., кога римските легии го преминале фронтот на Скопската Котлина и поставиле воен логор (каструм) на стратегиски важната локација кај Зајчев Рид. По завршувањето на воените кампањи, логорот постепено се трансформирал во цивилна населба, а во II век н.е. територии од регионот биле доделувани на ветерани од римската војска, што придонело за развојот на Скупи во самоуправна римска колонија.

За време на владеењето на Диоклецијан, кон крајот на III век, Скупи станал главен град на новоформираната провинција Дарданија, достигнувајќи врв на урбан и економски развој. Сепак, неговиот напредок бил прекинуван од варварски напади, а конечното разурнување било предизвикано од катастрофален земјотрес во 518 година, по што населението го напуштило градот. На неговите руини се развиле помали населби, а главната градска активност се префрлила кон локацијата на денешното Скопско Кале, каде што Скопје продолжило да се развива од средниот век па сè до денес.

Локалитетот за прв пат се заштитува како културно наследство по земјотресот во 1963 година.

-Скупи систематски се истражува од 1967 година и најголем дел е истражен во централното градско подрачје каде што се откриени неколку јавни објекти. Во текот на овие истражувања собрана е колекција од околу 70 илјади предмети со кои располага Музејот на град Скопје, дел се изложени во постојаната поставка, дел се работи на нивна конзервација, вели Кузмановски.

Од империјалниот период, како еден од најзначајните објекти тој го издвојува римскиот театар со капацитет од околу 9000 гледачи – еден од најраскошно украсените театри во Македонија.

- За жал, од четирите театри што ги имаме, тука е најмалку сочуван затоа што дел од неговите камења и ѕидови биле подоцна искористени за изградба на други градби, вели Кузмановски.

Како особено значајна, Кузмановски ја издвојува и скулптурата Венера Пудика, откриена во римската терма – ремек-дело од бел ситнозрнест мермер, кое плени со својата убавина.

Во IV век, Скупи станува духовен центар, седиште на епископија, а подоцна и архиепископија. Градот бил посетен од царот Теодосиј I, кој издал два царски указа токму од тука. Изградени се христијански базилики, градски палати, бањи и улици, кои сведочат за високо развиена урбанистичка структура.

Цивилната базилика, со својата апсидна сала и мозаичен под, била центар на јавниот живот – тука се решавале судски спорови и се склучувале трговски договори. Христијанската базилика, пак, со својата тробродна структура и крстилница, сведочи за духовниот подем на градот во доцната антика.

-Скупи е огромен локалитет, еден од најголемите и најзначајни римски градови не само во Македонија туку и на Балканот. Скупи е римска колонија во која заслужните римски ветерани добивале земја и се населувале. Доаѓале од различни делови на империјата – од Сицилија, Италија, Грција, па дури и од Блискиот Исток. Станува збор за мултикултурно место, вели Панче Велков, директор на Музејот на Град Скопје во разговор со МИА.

Тој нагласува дека е неопходно понатамошно истражување за да се дефинираат повеќе аспекти од неговата историја.

Денес, Скупи не е само археолошко наоѓалиште – тој е мост меѓу минатото и сегашноста, потсетник на богатата историја на Скопје и Македонија. За љубителите на историјата, археологијата и културното наследство, ова место е вистинска ризница што чека да биде откриена – повторно и повторно.

Тагови: скупи

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Шоу биз

Барби ѝ оддава почит на Витни Хјустон со нова кукла

Барби ѝ оддаде почит на покојната Витни Хјустон со своја кукла. 

Барби ѝ оддава почит на Витни Хјустон со нова кукла

Таа им се придружува на голем број ѕвезди, вклучувајќи ги Дејвид Боуви и Дајана Рос, кои добија своја кукла како дел од колекцијата „Barbie Signature“. Куклата изгледа исто како Хјустон во музичкото видео за „I Wanna Dance With Somebody (Who Loves Me)“ - облечена во розов, тесен фустан, шарени обетки и бели и сини потпетици, заедно со нејзините препознатливи шишки од 80-тите и долга виткана коса.

Барби ѝ оддава почит на Витни Хјустон

По повод речиси 40-годишнината од објавувањето на песната, како и нејзиниот роденден, куклата ја слави пејачката и нејзиното наследство во музиката, забавата и културата. „Музиката на Витни Хјустон е саундтрак за безброј моменти за обожавателите ширум светот“, рече Натан Бејнард, потпретседател и раководител на брендот Барби во Мател.

„Барби е горда што ѝ оддава почит на нејзиното извонредно наследство со најновото дополнување на колекцијата.“ „Оваа кукла го слави нејзиниот препознатлив стил, радост и дух. Се надеваме дека ќе им обезбеди на обожавателите значаен начин да го прослават уметникот чиј глас и влијание продолжуваат да резонираат низ целиот свет.“

Многу познати личности имаат свои кукли Барби

Куклата беше претставена на петтата годишна гала-вечер Витни Хјустон „Legacy of Love“, која е во корист на фондацијата на покојната пејачка за помагање на младите луѓе. Таа им се придружува на голем број музичари како што се Мајли Сајрус, Кајли Миног, Стиви Никс и Глорија Естефан кои исто така добија своја кукла во колекцијата. Други ѕвезди се Тина Тарнер, Елвис Присли, Елтон Џон и Хуан Габриел.

Хјустон стана еден од најпродаваните изведувачи во историјата на поп-музиката откако потпиша договор како тинејџерка. Таа стоеше зад хитови како „How Will I Know“, „Saving All My Love For You“ и нејзината изведба на „I Will Always Love You“, која се искачи на врвот на топ листите. Таа почина во 2012 година на 48-годишна возраст.

Извор: Индекс.хр

Тагови: Витни Хјустон

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Автомобилизам

Малиот „Smart“ прикажан пред премиерата: Досегот ќе ве изненади

„Smart“ се враќа на малите автомобили, но електричниот „#2“ сега има многу поголем досег на возење.

Малиот „Smart“ прикажан пред премиерата: Досегот ќе ве изненади

Новиот градски автомобил „#2“ на „Smart“ требаше да биде претставен во октомври на Саемот за автомобили во Париз, но кинеските регулаторни документи веќе го открија неговиот изглед и технички податоци.

Моделот „#2“ го претставува враќањето на „Smart“ во сегментот на мали градски автомобили и е развиен во соработка со „Mercedes-Benz“ и „Geely“. Ќе се продава исклучиво како електричен автомобил.

Дизајнот на производствената верзија е многу сличен на концептот претставен во април. Разликите главно се однесуваат на поедноставна решетка и браници, различни светла, класични рачки на вратите и помали тркала со конвенционални гуми.

Купувачите ќе можат да изберат двобојни комбинации на каросерија, различни дизајни на тркала и дополнителни аеродинамични елементи.

Поголем, но сепак исклучително компактен

„Smart #2“ е долг 2,75 метри, што е околу шест сантиметри подолго од претходниот „EQ ForTwo“. Меѓуоскиното растојание останува речиси непроменето, додека кругот на вртење е 6,95 метри.

Автомобилот ја користи новата механичка платформа на „Geely“, „Electric Compact Architecture“, и електричен мотор од 82 КС поставен на задниот дел. Максималната брзина е електронски ограничена на 140 км/ч.

Досег 300-400 километри

Енергијата се обезбедува од „LFP“ батерија произведена од „CATL“, додека „Geely“ е одговорен за нејзиното склопување. „Smart“ наведува „WLTP“ досег од 300 километри, додека според кинескиот „CLTC“ стандард е можно да се поминат дури 400 километри.

Ова е значително повеќе од она што го нудеше претходниот „EQ ForTwo“.

Новиот модел ја поддржува и функцијата „V2L“, како и брзо„ DC“ полнење, при што батеријата се полни од 10 до 80 проценти за помалку од 20 минути.

Внатрешноста на сериската верзија сè уште не е прикажана, но се очекува дигитална инструмент табла, централен дисплеј и модерни детали познати од концептот.

„Smart #2“ ќе се произведува во Кина, а по официјалната премиера во Париз во октомври, треба да стигне до бројни светски пазари, вклучително и Европа. Цената ќе биде објавена подоцна.

Извор:Б92

Тагови: Smart

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Технологија

Нема повеќе ограничувања за бесплатниот „ChatGPT“

„OpenAI“ објави дека бесплатниот „ChatGPT“ ќе добие неограничен број текстуални разговори, како и некои нови функции.

Нема повеќе ограничувања за бесплатниот „ChatGPT“

Американската компанија за вештачка интелигенција „OpenAI“ објави дека сите корисници на бесплатната верзија на алатката „ChatGPT“ ќе добијат неограничен број текстуални разговори, со што се отстранува претходното ограничување за разговор.

Бесплатните корисници и корисниците на пакетот „Go“ во иднина ќе го користат новиот модел „GPT-5.6 Luna“, кој станува стандарден модел наместо претходниот „GPT-5.5“.

Покрај тоа, корисниците ќе имаат пристап и до нова опција за подлабоко размислување (Think) што му овозможува на моделот да користи повеќе компјутерски ресурси при решавање на посложени прашања, објавува „Tech Crunch“.

„OpenAI“ нагласува дека ограничувањата сè уште ќе постојат за функциите што бараат повеќе ресурси, како што се работа со датотеки, гласовна комуникација, обработка на слики и генерирање нови слики.

Промените доаѓаат и кај корисниците со претплата „Plus“ и „Pro“ кои ќе го добијат подобрениот модел „GPT-5.6 Sol“, наменет за брзи задачи како што се одговарање на прашања, пребарување на интернет, планирање, пишување и донесување одлуки.

Новиот модел, според „OpenAI“, обезбедува поконцизни и посигурни одговори.

Дополнително, корисниците на „Plus“ и „Pro“ добиваат можност да го прилагодат нивото на размислување (Thinking Slider), што им овозможува да одредат колку време и компјутерски ресурси моделот ќе посвети на одговорот, во зависност од сложеноста на задачата.

Новиот модел е достапен за корисниците на „Plus“ и „Pro“ веднаш, додека оние кои не се претплатници постепено ќе добијат пристап до неограничени текстуални разговори во текот на оваа и следната недела.

Извор: Б92

Фото:ВИ

Тагови: ChatGPT

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер