Министерот Алиу учествуваше на онлајн промоција на „Патоказот за здравје и благосостојба во Западен Балкан 2026–2030“
УЈП: Наближува рокот за поднесување на првите даночни пријави врз основа на законот за минимален глобален данок на добивка
1Министерот Алиу учествуваше на онлајн промоција на „Патоказот за здравје и благосостојба во Западен Балкан 2026–2030“
2УЈП: Наближува рокот за поднесување на првите даночни пријави врз основа на законот за минимален глобален данок на добивка
Прва снимка од природно чудо: Пајакот користи мрежа за да направи пружина и ги лансира мравките побрзо од Ф1
1Прва снимка од природно чудо: Пајакот користи мрежа за да направи пружина и ги лансира мравките побрзо од Ф1
ЗдравјеСите го пиеме, а не знаеме како делува: Научниците конечно открија што навистина прави парацетамолот!Ацетаминофенот (познат и како парацетамол или „Tylenol“) се користи на широк обем за олеснување на болка, но долго време било мистерија како точно функционира.Сега, ново истражување сугерира дека клучен нуспроизвод на ацетаминофенот може да ги блокира сигналите за болка уште на ниво на нервите – пред да стигнат до мозокот. Ацетаминофенот се разградува во црниот дроб во соединение наречено 4-аминофенол, кое потоа патува низ крвотокот до различни органи. Таму, ензим го поврзува со масна киселина и создава соединение наречено AM404. Претходни истражувања покажале дека AM404 дејствува во централниот нервен систем – мозокот и рбетниот мозок. Но новото истражување, објавено на 4 јуни во списанието PNAS, открива дека AM404 исто така влијае и на периферниот нервен систем, каде што всушност започнуваат сигналите за болка. „Овие резултати суштински го менуваат нашето разбирање за начинот на дејство на парацетамолот“, изјавија коавторите на студијата Александар Биншток (професор по истражување на болка) и Ави Приел (професор по фармација), и двајцата од Хебрејскиот универзитет во Ерусалим, за „Live Science“ преку е-пошта. Нијал Вит, професор по фармацевтска хемија на Универзитетот Маквари во Австралија, кој не учествувал во истражувањето, се согласува: „Иако парацетамолот се користи за третман на болка повеќе од 130 години, сѐ уште не разбираме целосно како функционира“, рече тој. Досега најприфатена теорија беше дека ацетаминофенот спречува создавање на простагландини – супстанции кои предизвикуваат болка и воспаление. „Ако резултатите од оваа студија се потврдат, тогаш тоа значително го менува нашето разбирање за лекот.“ Сепак, студијата е спроведена кај стаорци, па можно е наодите да не важат за луѓето, додаде тој. За да го тестираат ефектот на AM404, научниците го примениле соединението врз сензорни неврони од новородени стаорци. Откриле дека тоа ги блокира натриумските канали – протеини кои нормално овозможуваат движење на натриумови честички низ клетките, што е клучно за создавање и пренос на сигнали за болка. Со блокирање на овие канали, AM404 спречува невроните да испраќаат болка до мозокот. Други нуспроизводи од ацетаминофенот немале такво дејство. Истражувачите исто така инјектирале AM404 во шепите на стаорци и ја испитувале нивната реакција на болка. Третираните шепи станале помалку чувствителни на топлина и притисок, а најсилниот ефект се појавил околу еден час по инјекцијата. Важно е што олеснувањето од болка било ограничено само на местото на инјекцијата, додека другата шепа останала непроменета. Иако откритието можеби нема веднаш да го промени начинот на кој се користи ацетаминофенот, тоа може да влијае врз развојот на нова генерација лекови против болка кои би биле побезбедни, вели Вит. Предозирањето со ацетаминофен може да го оштети црниот дроб и е причина за 56.000 итни медицински случаи годишно во САД. „Цели нови семејства лекови би можеле да се создадат врз основа на блокирање на натриумски канали. Тие би можеле да бидат и поефикасни и побезбедни не само од парацетамолот, туку и од други аналгетици како ибупрофенот или опиоидите“, додава Вит. Гледајќи напред, Биншток и Приел велат дека се надеваат дека ќе дизајнираат подобрени верзии на AM404 кои ќе бидат поконзистентни, хемиски постабилни и оптимизирани за дејство во периферниот нервен систем. Исто така, планираат да тестираат дали овие соединенија можат да помогнат при хронична или невропатска болка – области каде стандардните третмани често се неуспешни. Следен важен чекор ќе биде проценка на безбедноста и терапевтскиот потенцијал на AM404 во повеќе детали – вклучително и како се разградува и дистрибуира во телото и дали може да влијае врз други органи.Тагови: болка лекови парацетамолот Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.Претплатете се на нашиот newsletter
МакедонијаМинистерот Алиу учествуваше на онлајн промоција на „Патоказот за здравје и благосостојба во Западен Балкан 2026–2030“Министерот за здравство, Азир Алиу, денеска, учествуваше на онлајн промоцијата на „Патоказот за здравје и благосостојба во Западен Балкан 2026–2030“, што претставува регионален документ подготвен со поддршка на Светската здравствена организација.Во своето обраќање, министерот Алиу истакна дека приоритетите од Патоказот се целосно поврзани со реформските процеси што ги спроведува Министерството за здравство, со посебен акцент на дигиталната трансформација, електронските здравствени досиеја, подобрата размена на податоци меѓу институциите и усогласувањето со европските стандарди. -Од перспектива на Министерството за здравство го поздравуваме овој Патоказ како вредна регионална рамка. Тој во голема мера ја одразува актуелната состојба и реформските приоритети што се важни за нашата земја. Неговиот фокус на зајакнување на примарната здравствена заштита и јавното здравје, човечките ресурси во здравството, здравствената безбедност и подготвеност, превенцијата и контролата на незаразните болести, имунизацијата и регионалната соработка е исклучително релевантен за нашиот национален контекст. За нас, овие приоритети не се апстрактни. Тие се директно поврзани со реформите што во моментов ги спроведуваме. Нашата цел е да изградиме здравствен систем кој е поотпорен, повеќе насочен кон луѓето, повеќе ориентиран кон превенција и подобро воден од податоци и докази. Здравствен систем што може да одговори на итни состојби, но и секојдневно да обезбедува квалитетни услуги. Систем што ги поддржува граѓаните не само кога се болни, туку им помага и да останат здрави, истакна во обраќањето министерот Алиу. Тој посочи дека првата област е дигиталното здравство и е една од централните реформски области во здравството за подобро планирање, подобра координација, поголема транспарентност и подобри услуги за граѓаните. Втората област е квалитетот на здравствената заштита и безбедноста на пациентите. Пристапот до услуги останува суштински - на граѓаните им се потребни услуги што се безбедни, ефективни, навремени, правични и со висок квалитет. Веруваме дека квалитетот на здравствената заштита и безбедноста на пациентите ќе бидат клучни и во спроведувањето на Патоказот. -Нашата држава е подготвена активно да придонесе во овој процес. Веруваме дека регионалната соработка може да ни помогне да учиме едни од други, да избегнеме дуплирање на напорите и побрзо да се движиме во областите каде што нашите предизвици се слични. Со заедничка работа можеме да ја зајакнеме подготвеноста, да ги подобриме јавно-здравствените функции, да ги поддржиме здравствените работници, да ја унапредиме дигиталната трансформација и да обезбедиме подобри резултати за нашите граѓани, посочи Алиу.Тагови: Азир Алиу Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.Бидете информирани следете не на Facebook
МакедонијаУЈП: Наближува рокот за поднесување на првите даночни пријави врз основа на законот за минимален глобален данок на добивкаУправата за јавни приходи ги потсетува засегнатите даночни обврзници дека на 30 јуни 2026 година истекува рокот за поднесување на првите даночни пријави.Управата за јавни приходи ги потсетува засегнатите даночни обврзници дека на 30 јуни 2026 година истекува рокот за поднесување на првите даночни пријави за 2024 година врз основа на одредбите од Законот за минимален глобален данок на добивка (во натамошниот текст: Законот) и Правилникот за начинот на пресметување и наплата на дополнителниот данок на добивка. Законот предвидува мерки со кои се обезбедува минимално ефективно оданочување на добивката на мултинационални групи на компании, како и на големи домашни групи, со минимална даночна стапка на добивка од 15%. Законот се применува на составни субјекти со седиште во РС Македонија кои се членки на мултинационална група на компании и на големи домашни групи и сите нивни составни субјекти кои се наоѓаат во РС Македонија, чиј годишен приход во консолидираните финансиски извештаи на крајната матична компанија во најмалку две фискални години во периодот 2020 – 2023 година е еднаков или поголем од 750 милиони евра. Минималното ефективно оданочување на добивката на мултинационалните групи на компании и на големите домашни групи се обезбедува со примена на следните правила за плаќање на дополнителен данок на добивка (top-up tax): Правилото на квалификуван домашен дополнителен данок (Qualified Domestic Minimum Top-Up Tax - QDMTT), според кое матичната компанија на мултинационална група на компании и сите нејзини составни субјекти кои се наоѓаат во РС Македонија подлежат на обврска за плаќање на квалификуван домашен дополнителен данок за одредена фискална година, доколку нивната ефективна даночна стапка утврдена според одредбите на Законот е пониска од 15%. Правилото за вклучување на добивката (Income Inclusion Rule - IIR), според кое матичната компанија на мултинационална група на компании или на голематa домашна група е одговорна за пресметување и плаќање на дополнителен данок на добивка, доколку ефективната даночна стапка на нејзин составен субјект е пониска од 15%. Правилото за помалку оданочена добивка (Undertaxed Payment Rule - UTPR), според кое составниот субјект на мултинационалната група на компании подлежи на дополнителен данок еднаков на неговиот дел од дополнителниот данок што не бил наплатен врз основа на правилото за вклучување на добивката, за составни субјекти на групата кои подлежат на ниска даночна стапка под 15%. Кои се обврските на засегнатите даночни обврзници кон УЈП? Најдоцна до 30.06.2026 година да поднесат електронско известување до УЈП за составниот субјект / локалниот субјект кој од страна на крајната матична компанија е назначен за поднесување на Пријавата на информации за дополнителен данок (GloBE Information Return - GIR), како и на Пријавата за квалификуван домашен дополнителен данок (образец „КДДД/П”) за 2024 година. Образецот на известување е поставен на веб-страницата на УЈП и може да се преземе од следниот линк: http://www.ujp.gov.mk/mk/obrasci/opis/261 Скенирана верзија од пополнетото известување треба да се поднесе до УЈП на следната адреса: [email protected] Најдоцна до 30.06.2026 година во електронска форма да поднесат до УЈП Пријава на информации за дополнителен данок (GIR) за 2024 година. Пријавата GIR се поднесува преку системот е-даночни услуги преку менито “Извештај за глобален данок”. За таа цел, составниот субјект на групата кој се наоѓа во РС Македонија, а во случајот на два или повеќе составни субјекти во РС Македонија - оној кој од групата е назначен за поднесување на пријавата КДДД/П, доделува овластувања за поднесување на пријавата преку системот е-даночни услуги на начин како што истото се прави за поднесување на другите поднесоци преку овој систем. По поднесувањето, GIR пријавата треба да биде електронски потпишана со дигитален сертификат. Начинот на поднесување на пријавата GIR е детално опишан во Упатството за поднесување на извештај за глобален данок кое е објавено на системот е-даночни услуги во делот на упатства. Најдоцна до 30.06.2026 година во електронска форма да поднесат до УЈП Пријава за квалификуван домашен дополнителен данок (образец „КДДД/П”), односно најдоцна до 30.07.2026 година да поднесат Пријава за дополнителен данок (образец „ДДД/П”) за 2024 година. Даночните пријави „КДДД/П” и „ДДД/П” се поднесуваат електронски преку системот е-даноци. Пријавата КДДД/П или ДДД/П треба да се поднесе и во случај кога пресметаниот данок за плаќање изнесува нула. Најдоцна до 30.07.2026 година да го платат квалификуваниот домашен дополнителен данок пресметан во пријавата КДДД/П, односно најдоцна до 30.08.2026 да го платат дополнителниот данок пресметан во пријавата ДДД/П. Плаќањето на дополнителниот данок треба да се изврши на новата уплатна сметка 840 – општина – 01877 и следните приходни шифри: - 711236 – за квалификуван домашен дополнителен данок, и - 711237 – за дополнителен данок на добивка. За дополнителна поддршка во врска со поднесувањето на даночните пријави и плаќање на дополнителниот данок може да се обратите на: е-пошта: [email protected] Телефонски броеви: Од фиксна линија: 0800 33 000 Од мобилен телефон: 02 3253 200Тагови: УЈП Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.Бидете информирани следете не на Facebook
МакедонијаЗапочнува „Везилка“: Македонија го добива првиот Национален центар за вештачка интелигенцијаМинистерството за дигитална трансформација и ФИНКИ денес официјално го означија почетокот на проектот „Везилка“Министерството за дигитална трансформација и ФИНКИ денес официјално го означија почетокот на проектот „Везилка“ – првиот Национален центар за вештачка интелигенција во Македонија, кој ќе претставува клучна национална инфраструктура за развој на знаење, иновации и примена на вештачката интелигенција. Проектот се реализира како стратешко партнерство меѓу Владата, Министерството за дигитална трансформација, академската заедница и Европската Унија. Негов носител е Факултетот за информатички науки и компјутерско инженерство (ФИНКИ), а истиот е избран за финансирање преку програмата Horizon Europe и иницијативата EuroHPC, како дел од европската мрежа на AI Factory Antennas. Во своето обраќање, министерот за дигитална трансформација Стефан Андоновски истакна дека „Везилка“ е системска инвестиција во иднината на државата. „Денес поставуваме темел на една нова национална инфраструктура за знаење, иновации и технолошки развој. Ова е проект што ги поврзува науката, технологијата, институциите, бизнисот и младите таленти во заедничка визија за иднината. Визија во која Македонија не е само корисник на новите технологии, туку нивен активен создавач“, истакна Андоновски. Министерот нагласи дека преку „Везилка“, Македонија станува дел од најамбициозната европска иницијатива во областа на вештачката интелигенција и добива директен пристап до европски суперкомпјутери, напредни податочни простори и современи алатки за развој и тестирање на ВИ модели. Посебен акцент беше ставен на развојот на македонски јазични модели и дигиталното присуство на македонскиот јазик во идните генерации на системи за вештачка интелигенција. „Во ерата на вештачката интелигенција, дигиталното присуство на македонскиот јазик станува прашање на зачувување на културниот идентитет. Нашата цел е македонскиот јазик да биде рамноправно присутен во идните генерации на ВИ системи“, истакна министерот. Покрај научната и технолошката компонента, проектот ќе овозможи развој на решенија во здравството, енергетиката, земјоделството и јавната администрација, како и воспоставување центар за обуки, трансфер на знаење и развој на човечки капитал. Во своето обраќање, претседателот на Владата, проф. д-р Христијан Мицкоски, истакна дека „Везилка“ претставува инвестиција во знаење, во луѓе и во капацитетот на Македонија да биде дел од европските и глобалните технолошки текови, потенцирајќи дека идната конкурентност на државите ќе зависи од нивната способност да инвестираат во иновации, истражување и таленти. Проектот „Везилка“ ќе биде поврзан со европската AI фабрика „Фарос“ во Грција и ќе стане дел од поширокиот регионален и европски екосистем за вештачка интелигенција, отворајќи нови можности за македонските истражувачи, компании, стартапи и институции. Министерството за дигитална трансформација останува посветено на создавање на современа дигитална држава, заснована на знаење, иновации и добро управување, во која новите технологии ќе бидат ставени во служба на граѓаните, економијата и долгорочниот развој на Македонија.Тагови: Везилка Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.Претплатете се на нашиот newsletter