Македонија

Сиљановска-Давкова од Треблинка: Нема да дозволиме да се избрише болната меморија за Холокаустот и за нашите македонски Евреи

Во Меморијалниот и музејски комплекс „Треблинка“ во Полска, претседателката Гордана Сиљановска-Давкова присуствуваше на комеморацијата на Холокаустот на македонските Евреи.

Таа оддаде почит кон жртвите и положи венец пред спомен-обележјето посветено на 7.144 македонски Евреи депортирани од фашистичкиот окупатор во логорот на смртта „Треблинка“ во 1943 година.

Во изјава за медиумите порача дека застанати пред амбисот на злото, нема да дозволиме историски ревизионизам и фалсификување на вистината за Холокаустот на македонските Евреи.

Укажувајќи дека државна и човечка должност е да сме тука во пресрет на утрешниот ден на сеќавањето на холокаустот на македонските Евреи, таа рече дека за нас трагедијата е поголема и поболна, бидејќи антисемитизмот никогаш не бил македонска одлика.

Според Сиљановска-Давкова, фактот што македонските Евреи кои ја избегнале депортацијата, веднаш се вклучиле во народноослободителната и антифашистичка борба на македонскиот народ, е доказ за нашиот соживот.

За тоа, според неа, сведочат малкуте Евреи кои ја избегнале депортацијата и нивните наследници, како и присутните роднини на преживеаните, кои гордо ја претставуваат малубројната, но за нас исклучително важна македонска Еврејска заедница.

На комеморацијата директорот на Фондот на холокаустот на Евреите од Македонија, Горан Садикарио порача дека денешниот настан е силна порака дека се сеќаваме и мора да се сеќаваме на вистината и на она што Македонија го изгуби.

Според пратеничката Рашела Мизрахи, жртвите не се само бројки, туку семејства, идентитет и приказни со коишто се поистоветуваат сите македонски Евреи.

Мајкл Баренбаум, креатор на постојаната изложбена поставка во Меморијалниот центар на холокаустот на Евреите од Македонија, истакна дека кога доаѓаме на ова место не треба да се осврнеме само на минатото, туку и да се потсетиме на одговорноста што ја имаме за никогаш да не се повтори вакво зло.

Претседателката положи цвеќе и пред централниот споменик во Треблинка, ја разгледа музејската поставка и оствари средба со директорот на Меморијалниот и музејски комплекс, Едвард Куповка. Таа го поздрави поставувањето на новиот ѕид на којшто ќе бидат напишани сите познати имиња на убиените Евреи во Треблинка, вклучително и имињата на македонските Евреи.

Во Варшава, претседателката положи венец пред споменикот посветен на жртвите на Варшавското гето.

Сиљановска-Давкова е прв македонски Претседател што го посетил Меморијалниот комплекс „Треблинка“.

Во продолжение е интегралната изјава на претседателката Сиљановска-Давкова:

Почитувани,

Минатата година бев во посета на Аушвиц. Страшно и тажно нешто. Тогаш реков дека сите ние, а особено македонските претседатели, имаат не само државна, туку и човечка обврска, секогаш на овој траорен ден да бидат овде, со луѓето чии домови се на друго место. Затоа јас сум толку растревожена.

Траорно е местово, особено во очи на денот којшто ќе остане засекогаш врежан како еден од најтешките денови за сите нас. Јас затоа реков дека денеска се чувствувам како македонска Еврејка, бидејќи тоа е нивниот дом.

Замислете, да заминете со животот во еден куфер, во една кеса, на последниот пат и никогаш да не се вратите. Можеби некој ќе се лути, но мислам дека мора да потсетуваме на злото за да не се случи повторно. Мора да знаеме дека не се виновни само сторителите, туку и оние кои дозволиле да се случи злото. Затоа не смееме да дозволиме да се случи вакво нешто. Затоа јас сакам да повторам дека на 11 март 1943 година, тогашната бугарска фашистичка окупаторска власт, значи власта, а не народот бугарски, тогашната фашистичка власт насилно ги собра македонските Евреи од окупираната Македонија, тоа е она што го имаме заедничко со Полска, тогаш окупирана Полска, ги натовари во сточни вагони и ги депортира тука, во нацистичкиот центар за екстерминација Треблинка.

Повторувам, од окупирана Македонија во окупирана Полска. Страшно е човек да каже дека целта на Треблинка била што е можно побрзо, небаре на фабричка лента, на индустриски начин, да уништи што е можно поголем број луѓе. Чувме и денеска, 2.000 лица биле егзекутирани одеднаш. Страшно. Се прашувам, може ли нормални умови за 13 месеци од јули 1942 до август 1943 година, замислете, не да предизвикаат, туку да произведат смрт на околу 900.000 луѓе, Евреи. Меѓу нив биле и 7.144 македонски Евреи.

Страшното за нашите Евреи е тоа што во прашање се 98% од севкупната македонска еврејска популација. Некој ставил крај на македонската еврејска заедница, а во рамките на македонските жртви во Втората светска војна се работи за околу една третина. Има ли поголема жртва за македонската слобода? Има ли поголема жртва за еврејската слобода?

Честопати велам, каква ли непроценлива загуба е во прашање?

Замислете, колкаво ќе беше денеска нивното потомство? Колку ли ум, знаење, енергија, креација, завршиле овде? Зошто е трагедијата за мене, за сите, уште поболна? Никогаш антисемитизмот не бил македонска одлика.

Никогаш немало почва македонска за антисемитизам, ниту за манифестирање на антисемитизам. Ние имаме милениумска традиција на соживот. Ако отидете во Стоби, таму ќе видите и остатоци од една од најстарите синагоги.

Таму ќе видите менора, таму ќе го почувствувате еврејскиот дух. Јас денеска веќе кажав зошто е за мене ова толку болно.

Како дете, играјќи си со еврејските деца во центарот на Скопје, ја научив песната Хава Нагила. И сега можам да ви ја испејам целата, за жал. Тоа е доказ дека ние сме живееле заедно, дека сме биле исти и затоа е болката огромна.

Уште еден доказ за соживотот. Македонските Евреи кои кои со божја благослов ја избегнале содепортацијата, веднаш се вклучиле во Народноослободителната и Антифашистичката борба и ние имаме еврејски херои. Има ли поголем доказ? Тие се жртвата за нашата слобода.

Нивните наследници, нивните присутни овде, роднините на преживеаните, јасно говорат за своите предци. Тоа е нешто што сите не засега. И денес кога светот повторно се соочува со војни, јас се прашувам цела ноќ. Како можело да се случи тоа зло, злото на Холокаустот? Како дошло до тој морален вакуум во којшто го снемало умот, разумот, совеста, хуманоста? Исчезнале. Како е можно да се проширил тој смртоносен вирус на антисемитизам во една изопачена фашистичка и нацистичка идеологија? Тоа е огромно предупредување, оти за мене тој чин е чин на отчовечување, на расчовечување. И сега си мислам како може човечкиот ум до таа мера да се расчовечи за да го индустријализира, замислете, процесот на убивањето.

Овде стоиме над еден доказ или амбис на злото. Сите веруваме и ветуваме дека нема да дозволиме историски ревизионизам. Не може да разубавите зло, бидејќи докази за злото има и дома, ама докази за злото има и овде. Нивните домови се кај нас, стојат нивните куќи. Неслучајно ние имаме меморијален центар на Холокаустот. Неслучајно сите знаат каде беше еврејското маало. Неслучајно сите ги памтат прекрасните луѓе. Тој прекрасен ум бил отстранет од некој ужасен, нечовечки, злобен ум.

Затоа ние често пати велиме дека не смее да се фалсификува вистината, не смее да се разубавува вистината, оти невозможно е од злото да направите добро. Тоа никој не успеал. Ние, среде Скопје, имаме три урни со пепел од Треблинка.

Значи, ние имаме дел од меморијата што е овде. Таа постојано не потсетува на прекрасните луѓе чии животи завршија заради некои болни умови. Значи, јас од овде верувам и ветувам дека секоја година во ова време, ние мора да се најдеме со нашите македонски Евреи, овде, на ова ужасно место. И дома да ја кажеме таа многу, многу тажна приказна. Меѓутоа, приказна која покажува дека дури и овде ние сме свесни дека нивниот дух е таму со нас. Ама и нивниот дух е и низ Полска и секаде. Нивниот дух потсетува, нивниот дух опоменува и затоа треба да го негуваме тој дух.

Јас и догодина, ако сум жива и здрава, само виша сила може да ме спречи да не дојдам овде, бидејќи тука ми е местото.

И кога дојдов реков дека да, тие кои не го сториле ова зло, ама некои нивни предци го сториле, треба како Вили Брант сите да се поредат овде на колена и да им се извинат на сите луѓе.

Тоа се однесува и на оние кои ги испратиле овде, ги избркале од дома македонските Евреи. Ама можеби и сите ние треба да го направиме истото, ветувајќи дека нема да дозволиме такво нешто повеќе да се случи, но и нема да дозволиме болната и тешка меморија некој да ни ја избрише, бидејќи нашите Евреи ќе останат наши. Сеќавањето за нив ќе остане не само додека се живи нивните наследници, нивните роднини, туку додека има и Македонци, секогаш, бидејќи тоа е тоа братство што останува вечно.

Ви благодарам. Извинете за вознемиреноста, ама мислам дека е тоа природно.

Тагови: Гордана Сиљановска-Давкова

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Технологија

Кина организира спортски игри за хуманодни роботи- еден го собори рекордот на Усеин Болт

Кинески хуманоиден робот истрча 100 метри за само 9,39 секунди, побрзо од светскиот рекорд на Усеин Болт од 9,58 секунди.

Импресивното време беше постигнато во квалификациската трка на Светските игри за хуманоидни роботи што се одржаа во Пекинг.

Тиангонг Ултра, развиен од Пекиншкиот иновативен центар за хуманоидни роботи, ја освои својата квалификациска група на отворањето на второто издание на натпреварувањето.

Го престигна натпреварувачот пред самата цел

Иако првично заостануваше, Тиангонг Ултра го престигна Лајтнинг, робот поврзан со кинескиот производител на паметни телефони Хонор, на целта. Лајтнинг ја заврши трката за 9,47 секунди, што е исто така побрзо од 9,58 секунди што Болт ги истрча во 2009 година на Светското првенство во Берлин.

Роботите, сепак, имаа малку повеќе проблеми со запирањето по спринтот. Откако ја поминаа целта, тие продолжија да се движат кон заштитните душеци. Тиангонг ја изгуби рамнотежата и се лизна кон работ на патеката, принудувајќи ги гледачите да избегнуваат, додека Лајтнинг беше изнесен од патеката откако падна.

Огромен напредок за само една година

Резултатот е особено интересен во споредба со минатогодишното натпреварување. На првото издание на Ултра игрите Тиангонг, тој победи на трката на 100 метри со време од 21,50 секунди. За само една година, времето е преполовено повеќе од преполовено. Истиот робот го освои првиот светски полумаратон за хуманоидни роботи во Пекинг минатата година.

Кинеските државни медиуми објавија дека Лајтнинг истрчал 100 метри за 9,32 секунди за време на прелиминарното тестирање претходно во саботата и достигнал максимална брзина од 14,5 метри во секунда.

Лајтнинг, исто така, го освои полумаратонот за хуманоидни роботи оваа година со време од 50 минути и 26 секунди. За овогодинешното натпреварување, истражувачите ги продолжија неговите нозе за десет сантиметри, од 95 сантиметри на 1,05 метри.

Роботите боксуваат, играат фудбал и пинг-понг

Спринтот е само еден дел од многу поголем настан. Второто издание на Светските игри на хуманоидни роботи трае пет дена, а роботите се натпреваруваат во бројни спортски дисциплини.

Публиката може да гледа роботски бокс, фудбал, скок во височина, пинг-понг, боречки вештини, гимнастика, кревање тегови и танцување.

Веќе на почетокот на натпреварот, се случија неколку сцени кои привлекоа внимание на социјалните мрежи. Еден робот ја изведе препознатливата прослава на Кристијано Роналдо на фудбалскиот терен со неговото познато „Сиууу“, додека на церемонијата на отворањето роботите учествуваа во синхронизиран марш.

Иако сè може да изгледа како забава за публиката, спортските дисциплини им овозможуваат на производителите да тестираат способности кои се важни и за практичната примена на роботите - од брзина и рамнотежа до координација и способност за реагирање на промените во околината.

Тие исто така мора да работат и работи од реалниот живот

Овогодинешните Игри не се само за спорт. Од вкупно 51 дисциплина, 21 од нив се однесуваат на сценарија од реалниот живот. Роботите мора да извршуваат задачи поврзани со индустријата, домаќинството, трговијата, канцелариите, хотелите и спасувањето, меѓу другото.

Некои од задачите што изгледаат едноставни за човекот претставуваат сериозен предизвик за роботите. На пример, тие мора да ракуваат со алатки, да поврзуваат кабли и да полнат електрични автомобили. Ваквите задачи покажуваат колку хуманоидните роботи напреднале, но и колку простор има за развој.

Кина инвестира многу во хуманоидни роботи

Кина ја смета хуманоидната роботика за една од своите стратешки важни индустрии и очекува дека напредокот во вештачката интелигенција и хардверот ќе ја забрза примената на ваквите машини во производството, логистиката и секојдневниот живот.

Интересот за оваа индустрија силно расте во последните години, а кинеските технолошки компании инвестираат големи суми во развој на роботи кои еден ден би можеле да извршуваат работни места за луѓето или да ги заменат во физички тешки и опасни задачи.

Светските игри на хуманоидни роботи се одржуваат во Националниот овал за брзо лизгање во Пекинг, познат како Ледена лента. Овогодинешното издание собра повеќе од 2.000 роботи од стотици тимови од различни земји, што е значително зголемување во однос на првото издание на натпреварот.

Ако ја погледнете трката од 100 метри, на некои настани прашањето повеќе не е дали роботите можат да ги стигнат луѓето, туку колку брзо можат да ги престигнат.

Тагови: Усеин Болт хуманоидни роботи

Европа

Србинот Милош (40) отишол во војна протов Украина- сега ќе му се суди во Белград

Вишото јавно обвинителство во Белград (ВЈТ) денес до Високиот суд достави обвинение против 40-годишен српски државјанин, осомничен за учество во руско-украинската војна како припадник на руски воени единици.

Вишото јавно обвинителство во Белград (ВЈТ) денес до Високиот суд достави обвинение против 40-годишен српски државјанин, осомничен за учество во руско-украинската војна како припадник на руски воени единици, за што е пропишана затворска казна до пет години, пренесе Индекс.

Според соопштението за медиумите објавено на веб-страницата на ВЈТ, постои основано сомнение дека Милош Н. учествувал во војната и вооружениот конфликт на територијата на Украина од септември 2024 до ноември 2025 година како припадник на воената формација на Руската Федерација, една од страните во конфликтот, иако не е државјанин на таа земја и не бил ангажиран во никаква официјална меѓународна мисија.

Србинот е обвинет дека „патувал во Москва по сопствена иницијатива, каде што потпишал договор со претставници на Министерството за одбрана на Руската Федерација за месечен надомест, во кој се обврзал да биде дел од вооружените сили на Руската Федерација во следните 12 месеци“.

Зеленски неодамна го посети Белград

Според член 386а од Кривичниот законик на Србија, српски државјанин кој учествува во војна или вооружен конфликт во странска земја како член на воени или паравоени единици, а нема државјанство на таа земја или е член на официјална мисија на меѓународна организација чиј член е Србија, подлежи на затворска казна од шест месеци до пет години.

Украинскиот претседател Володимир Зеленски ја оствари својата прва официјална посета на Србија претходно овој месец. Тој се сретна со српскиот претседател Александар Вучиќ, а по состанокот изјавија дека не разговарале за воена соработка. На неодамнешниот самит Украина-Југоисточна Европа, Вучиќ беше единствениот кој не ја потпиша заедничката декларација со која се осудува агресијата на Русија врз Украина.

Србија вели дека го поддржува територијалниот интегритет и суверенитет на Украина и е потписник на сите претходни декларации на Обединетите нации од почетокот на војната, но одбива да се придружи на меѓународните санкции против Москва за нејзината инвазија на Украина, што Кремљ официјално ја нарекува „специјална воена операција“.

Зеленски, исто така, во Белград изјави дека на Украина ѝ е потребна воена помош од светот и дека тој ја очекува, но оцени дека „некои земји имаат ограничувања во ова“.

Тагови: Србинот украина

Шоу биз

Камерон Дијаз по враќањето на глумата, има нов филм- ќе се појави кон крајот на годината

Камерон Дијаз го продолжува своето враќање кон глумата со новата акциона комедија „Лош ден“, која пристигнува на Нетфликс на 11 декември.

Заедно со датумот на премиерата, стриминг услугата ги објави и првите фотографии од филмот.

Во филмот, Дијаз игра самохрана мајка за која еден обичен ден се претвора во низа проблеми. Додека поминува низ она што може да биде најлошиот ден во нејзиниот живот, таа се обидува по секоја цена да го одржи ветувањето што ѝ го дала на својата ќерка.

Филмот е режиран од Џејк Шимански, познат по својата работа во познатата серија „Должност на жирито“, додека сценариото го пишува Лаура Солон. Бо Бауман е продуцент, а Солон и Марк Моран се извршни продуценти.

Дијаз ја предводи екипата во која се Даниел Брукс, Рензи Фелиз, Џон Хигинс, Марк Дуплас, Џесика Белкин, Ед О'Нил, Роб Кордри, Ајден Мајери, Бен Шварц, Рета, Ема Пирсон, П.Џ. Бирн, Шери Кола, Еди Патерсон и Бек Бенет.

Нетфликс сè уште не откри многу повеќе детали за заплетот, а првите фотографии даваат само краток увид во она што ги очекува гледачите.

Продолжува со враќањето по десетгодишна пауза

За Дијаз, Лошиот ден е уште еден проект по долго отсуство од Холивуд. Актерката, позната по филмовите „Сите се луди за Мери“, „Маската“, „Одмор“ и серијата „Чарлиевите ангели“, не снимала филмови речиси десет години.

Таа се врати на глумата со акционата комедија на Нетфликс „Назад во акција“, во која глумеше заедно со Џејми Фокс. Тоа беше нејзиниот прв филм по „Ени“ од 2014 година.

Сепак, 53-годишната актерка не сака однапред да утврди со кое темпо ќе продолжи нејзината кариера. Во интервју за списанието „Емпајр“, таа објасни дека сака да ја задржи слободата да одлучува за секој иден проект.

„Тешко е да се објасни. Ако кажам нешто, тоа веднаш станува голема приказна“, рече таа.

„Го задржувам правото никогаш повеќе да не снимам филм, но исто така и да прифатам улога доколку сакам. Не однапред одредувам ништо. Отворена сум за она што има смисла за мене и моето семејство во одреден момент“, додаде таа.

„Лош ден“ пристигнува на Нетфликс на 11 декември.

Тагови: Камерон Дијаз