Сиљановска-Давкова на отворањето на 65. Струшки вечери на поезијата: Време е за катарза на човештвото - Канал 5

Сиљановска-Давкова на отворањето на 65. Струшки вечери на поезијата: Време е за катарза на човештвото

Претседателката Гордана Сиљановска-Давкова вчеравечер во Центарот за култура „Браќа Миладиновци“ во Струга се обрати на отворањето на 65. Струшки вечери на поезијата.

Сиљановска-Давкова на отворањето на 65. Струшки вечери на поезијата: Време е за катарза на човештвото

За неа, Струга е град што живее во ритамот на поезијата и место каде што со децении се среќаваат светските поетски гласови и љубителите на убавата реч, нарекувајќи го „најпоетскиот град на планетата“, каде песните создаваат култура и трајни духовни вредности.

Во своето обраќање, таа истакна дека веќе 65 години Струшките вечери на поезијата ги поврзуваат меридијаните и го обединуваат светскиот поетски сој во Струшката бунтовна република на поетите, којашто се залага за подобар и похуман свет.

Сиљановска-Давкова потсети на минатогодишното прашање за смислата на поезијата во време на војни, конфликти, дигитализација и отуѓување, оценувајќи дека и покрај сè поизразеното влијание на алгоритмите и вештачката интелигенција, поезијата и натаму ја задржува моќта да го менува човекот и општеството.

„Бедата на светот и отчовеченото до непрепознавање човештво, не се искоренети и сѐуште се тука, дури и повидливо од лани. Не е доволно да ги покриваме очите и да се затскриваме. Време е да се соочиме со бедата на светот, нашата човечка беда. Време е за катарза, клекнати пред ѕидот на срамот, подолг и од Кинескиот“, порача таа.

Посочувајќи дека книжевноста не е само естетски израз, туку и форма на општествен бунт, претседателката ги истакна пораките од творештвото на овогодишната лауреатка Анеке Брасинга.

На крајот од обраќањето, таа рече дека присуството на фестивалот за неа не е само церемонијална и протоколарна претседателска должност, туку претставува привилегија и радост, по што официјално ги прогласи 65. Струшки вечери на поезијата за отворени.

Во продолжение е интегралниот текст од обраќањето на претседателката.

„Почитуван директор на Струшките вечери на поезијата, г. Никола Кукунеш,

почитуван министер за култура и туризам, г. Зоран Љутков,

почитувани поети,

ценети присутни,

драги стружани,

Да се биде во Струга, е дар за сетилата и мелем за душата, не само за Констатин Миладинов, туку и за мене. Струга сѐ уште е град на убавите струшки моми и град во којшто еснафот сака да има дуќан.

Во Струга завршува љубовната идила и прегратка на Охридското Езеро и Црн Дрим, реката што тече во ритамот на поезијата.

Струга е најпоетскиот град на планетава, градот што живее од емотивни изблици и со нив, во којшто песните креираат слики на радост и тага, плач и смеа, еднината станува множина, односно дело и култура.

Веќе 65 лета, овој поетски дом поврзува меридијани, го соединува и обединува светскиот поетски сој со љубителите и почитувачите на убавата реч во старата, но витална Струшка бунтовна република на поетите, кои се борат за подобар и похуман живот.

Шест и пол децении сме благословени да бидеме домаќини на мајсторите на јазикот и алхемичарите на мислата, преточувајќи ги во естетика и етика.

Струга видела и неа ја виделе многубројни врвни учесници и лауреати на Златниот венец, поетски роднини на Прличев. Нивните имиња се посеани во Паркот на поезијата, заедно со засадените дрвја, како верни сведоци на безграничноста на поезијата. Благодарение на нив и на неа, ја победуваме ефемерноста на настаните и нештата што нѐ вознемируваат и нервираат со вечноста на духот.

И годинава, овде во Домот на поезијата „Браќа Миладиновци“ сведочиме за едноставноста и скромноста на маговите на зборот, кои рецитираат небаре водат битка на живот и смрт, нѐ тревожат или галат, отвораат универзуми, нѐ соочуваат со болните вистини, нѐ фрлаат или спасуваат од водите на Дрим, небаре јагули желни за Саргасовото Море, нѐ учат и поттикнуваат на непокор, слобода, пркос, чувствителност и мудрост.

Како езерски самовили, Струга и Охрид се сакаат, разбираат и си помагаат, па стиховите традиционално ќе ја исполнат и Света Софија, како и црковните бисери, Св. Наум и Св. Богородица Перивлепта, зазвучувајќи божествено со божјиот благослов.

Драги поетски пријатели,

Минатата година токму овде, на почетокот 64-тите СВП, во духот на словенската антитеза, се запрашав себеси, но и присутните за смислата на поезијата во овие тегобни времиња на војни и конфликти, виртуелни дигитални ентитети, кастрирани емоции, лажна и патетична ПР солидарност, страотна рамнодушност и апатија, како и вулкански ерупции на гнев и омраза...

И покрај наездата од алгоритми и сурова вештачка интелигенција, сепак, поверував дека поезијата сѐ уште има моќ да го менува, па и да го спаси светот, како што рече Жан Пјер Симеон. Затоа сум пак тука, „за да го чуеме и почувствуваме чудниот глас што не може и не сака да исчезне“, како што рече минатогодишниот лауреат Иван Штрпка.

Големиот Андре Бретон, творецот на надреализмот, пред речиси осум децении во неговата „На патот за Сан Романо“, напиша дека „поетската како и љубовната прегратка го покриваат погледот на бедата на светот“. Инаку ако побарате од семоќната и сеумната вештачка интелигенција да ви го најде македонскиот препев на оваа песна, ќе останете без одговор, па ви остануваат старите, верни библиотеки и книги.

Бедата на светот и отчовеченото до непрепознавање човештво, не се искоренети и сѐ уште се тука, дури и повидливо од лани. Не е доволно да ги покриваме очите и да се затскриваме. Време е да се соочиме со бедата на светот, нашата човечка беда. Време е за катарза, клекнати пред ѕидот на срамот, подолг и од Кинескиот.

Но уметноста е буревесник. Книжевноста била и останува да биде не само естетски, туку и општествен бунт. Звучам утописки?

Еве што велат стиховите на нашата овогодишна лауреатка, венценоска Анеке Брасинга во песната „Кракотрајно“.

„Само атомите и празнината се бесмртни“,

рече Лукрециј. Она што нè врзува е тоа што сите

ние ќе бидеме разложени до атоми.

Она што нè врзува е што сме минливи и се љубиме,

што повеќе го чувствуваме нашето заедничко спознание

за смртноста на битието, на еден кон друг, отколку за тие

проклети атоми. Смртта е премала

и преголема, но животот е посилен, се соединува

со краткотрајната сила на слабото,

во особената случајност

на оваа телесна средба, во радоста

што сите атоми ги надминува.

Дозволете на крајот, уште еднаш да потенцирам дека, за мене, можноста да бидам со вас не е само церемонијална и протоколарна претседателска должност. Таа е привилегија и радост.

Затоа, со особена чест и задоволство ги прогласувам 65. Струшки вечери на поезијата за отворени.

Да уживаме во поезијата страсно! “

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Откриена е тајната на гробот на Исус, стара 1.700 години, археолозите воодушевени (ФОТО)

Новите археолошки истражувања спроведени под Храмот на Воскресението во Ерусалим донесоа значајни откритија .

Откриена е тајната на гробот на Исус, стара 1.700 години, археолозите воодушевени (ФОТО)

Новите археолошки истражувања спроведени под Храмот на Воскресението во Ерусалим донесоа значајни откритија кои даваат нови податоци за тоа како изгледала областа каде што, според христијанската традиција, се наоѓале Голгота и гробницата на Исус Христос.

Ископувањата се спроведуваат веќе неколку години како дел од работата за реставрација на подот на храмот. Истражувањето го водат археолози од италијанскиот универзитет Сапиенца во Рим, а нивните резултати се особено интересни поради совпаѓањето помеѓу пронајдениот антички пејзаж и описот од Евангелието, пишува порталот Protothema.gr.

Антички каменолом

Едно од најважните откритија е голем антички каменолом кој се наоѓал на местото на денешниот Храм на Воскресението. Некои од неговите делови достигнуваат длабочина од околу шест метри.

Според археолозите, каменолом бил активен во време кога Ерусалим брзо се развивал. Кога престанало вадењето камен, областа постепено била напуштена, а вдлабнатините биле исполнети со земја. На овој начин, поранешниот каменолом делумно бил претворен во обработливо земјиште.

Ова е особено значајно бидејќи во евангелската традиција, местото на распнувањето на Христос е опишано како простор надвор од градските ѕидини, додека градина и гробница врежани во карпа се споменуваат во непосредна близина.

Траги од градина, маслинови дрвја и лози

Археолозите пронајдоа и траги од земјоделска употреба на областа. Меѓу најинтересните наоди се остатоците од маслинови дрвја и лози, што укажува дека поранешниот каменолом подоцна добил поинаква намена.

Ова дава многу интересна слика за древниот Ерусалим: областа што првично се користела за вадење камен подоцна можела да се претвори во градина или земјоделско земјиште, додека гробниците се наоѓале во близина.

Токму оваа комбинација - каменолом, градина и гробници - го привлече посебното внимание на истражувачите поради нејзината сличност со описот во Евангелието според Јован, во кое се наведува дека на местото на распнувањето имало градина, а во неа и нова гробница во која претходно никој не бил положен.

Гробници врежани во карпа

Истражувањата открија и гробници врежани директно во карпата. Овој тип на гробница бил карактеристичен за Ерусалим за време на периодот на Вториот храм и одговара на начинот на кој Евангелијата го опишуваат гробницата на Исус Христос.

Самото ова не докажува дека една од овие гробници била на Исус. Сепак, покажува дека областа околу денешниот Храм на Воскресението навистина имала карактеристики што одговараат на историскиот и географскиот контекст на распнувањето и погребувањето во 1 век.

Од особена важност е што областа во тоа време била надвор од ѕидините на Ерусалим, што се совпаѓа и со текстот на Посланието до Евреите, според кое Христос страдал „надвор од портата“.

Траги од историјата по Христос

Археолозите пронашле и други предмети што помагаат во реконструкцијата на историјата на ова место, вклучувајќи монети од 4 век. Ваквите наоди се важни затоа што токму во 4 век, за време на владеењето на царот Константин Велики, биле изградени монументални христијански градби на ова подрачје.

По усвојувањето на христијанството, Константин наредил изградба на голема базилика на местото што христијаните го поврзувале со Голгота и гробницата на Христос. Ова му даде монументална форма на просторот што со векови беше поврзан со сеќавањето на страдањето на Исус.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Турција го зголеми надзорот во училиштата, откако ученик уби десет луѓе

Новата учебна година во Турција започна со значително зголемена безбедност по смртоносниот пукотница во училиште претходно оваа година. 

Турција го зголеми надзорот во училиштата, откако ученик уби десет луѓе

Во Анкара и Истанбул, околу училиштата се распоредени беспилотни летала и хеликоптери, додека полицијата спроведува зголемени контроли поврзани со малолетничкиот криминал и злоупотребата на дрога, објави државната агенција Анадолија.

Министерот за правда Акин Гурлек изјави дека операцијата „Безбедна улица“ е започната на ниво на целата земја и дека е насочена против криминални организации кои ги загрозуваат децата и младите. Министерството за внатрешни работи воведе дополнителни безбедносни мерки во самите училишта. Според министерот за внатрешни работи, Мустафа Чифчи, низ целата земја ќе бидат распоредени 31.000 надзорници за да ја следат безбедноста на училишните игралишта.

И рачни детектори за метал беа купени за употреба на влезовите на училиштата. Построги мерки беа воведени по вооружениот напад во април во Кахраманмараш, каде што ученик уби десет лица.

Зголемена борба против организираниот криминал

Министерството за правда, исто така, објави акција против новоформираните банди поврзани со организиран шверц на дрога, од улични дилери до поголеми синџири на дрога. Но, мерките не поминаа без критики. Синдикатот за образование „Егитим-Сен“ претходно изјави дека безбедноста во училиштата не треба да се гради само преку зголемени полициски мерки, туку и преку „демократско учество, образовни врски и социјална поддршка“.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

На 107 годишна возраст, почина најстариот преживеан од Холокаустот, живееше во Израел

Јехуда Видавски, најстариот преживеан од Холокаустот во Израел, почина вчера на 107-годишна возраст. 

На 107 годишна возраст, почина најстариот преживеан од Холокаустот, живееше во Израел

Тој го посвети својот живот на реставрација на еврејските гробишта уништени за време на нацистичката окупација.

Видавски е роден во 1919 година во полскиот град Турек, второ од четири деца. Семејството се селело низ Полска сè додека не се населиле во Лоѓ во 1933 година. До 1936 година, тој водел текстилна компанија која шиела кошули и долна облека за полската армија.

Откако нацистите ја окупирале Полска во септември 1939 година, семејството Видавски успеало да купи стан во границите на гетото Лоѓ. 15 членови на семејството живееле таму заедно, сè до ликвидацијата на гетото на 29 август 1944 година. Во тој период, семејството сè уште се занимавало со трговија со текстил, а во својот дом во гетото воделе и народна кујна.

Три члена на семејството ја преживеале војната

По депортацијата во Аушвиц, неговите родители, Авраам и Леа, и неговиот најстар брат Габриел биле веднаш убиени. Неговиот помлад брат Хаим Моше починал во Бухенвалд, додека неговата сестра Јохевед била убиена во концентрациониот логор Штутхоф.

„Кога нашето семејство беше испратено во Аушвиц, со нас имаше еден чичко во вагонот за добиток. Го видовме крематориумот и чадот. Тој рече: „Јехуда, го гледаш ли тоа? Мора да е пекара“. Се што можевме да мислиме беше на леб“, раскажа Видавски во своето сведоштво за Јад Вашем.

„Го преживувам, не само секој ден, туку секој час; ги гледам сите пред моите очи“, рече Видавски, осврнувајќи се на убиените членови на неговото семејство.

Видавски и неговиот најмлад брат Јехошуа биле испратени на принудна работа во работниот логор Фридланд, каде што правеле крилја на авиони. И двајцата ја преживеале војната. Откако биле ослободени од Црвената армија, браќата се вратиле во Лоѓ, каде откриле дека, заедно со нивниот чичко, тие се единствените членови на семејството кои ја преживеале војната.

YouTube video

„Мојата одмазда кон нацистите е што изгубија“

Видавски основал нова текстилна фабрика, се оженил со Леа Добриш и учествувал во шверц на оружје за Иргун, паравоена организација која дејствувала во тогашната мандатирана Палестина пред воспоставувањето на Израел. Во 1950 година, тој се преселил во Израел, каде што водел неколку бизниси.

Во 1978 година, тој решил да се врати во Полска. Бил шокиран од состојбата на гробиштата таму додека се обидувал да го пронајде гробот на неговата баба. Потоа решил да пронајде, идентификува и реставрира илјадници гробови, вклучувајќи ги и оние на истакнати рабини.

Во интервју за порталот Ynet во 2019 година, Видавски рекол: „Мојата одмазда кон нацистите е што тие изгубија, а ние ја имаме Државата Израел. Ние сме слободни и силни и никој повеќе не може да нè уништи“.

Израелскиот претседател: Бев трогнат од неговата животна приказна

Израелскиот претседател Исак Херцог вчера се збогува со Видавски на социјалната мрежа X и се потсети на „привилегијата“ да биде домаќин пред три години.

„Бев трогнат од неговата животна приказна и неговата одлука да се врати во Полска години откако се пресели во Израел за да го пронајде гробот на неговата баба. Ова пребарување стана негова животна мисија; со децении, Јехуда работеше на пронаоѓање и реставрација на еврејските гробишта и гробови во Полска и помогна во идентификувањето на повеќе од 3.000 гробови“, напиша Херцог.

„Јехуда еднаш рече дека неговата одмазда врз нацистите е тоа што тие изгубија, а ние ја имаме Државата Израел. Всушност, неговиот живот беше величествено сведоштво за победата на животот, сеќавањето и обновата“, додаде тој.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер