Лабораторијата Spiez, позната по својата работа на хемиски, биолошки и нуклеарни закани по Втората светска војна, е пуштена во употреба минатата година од Светската здравствена организација (СЗО) да биде прва во глобалната мрежа на високобезбедни лаборатории за складирање и споделување на знаењето за новооткриените микроорганизми кои би можеле да ја започнат следната пандемија.

Програмата BioHub на СЗО се роди делумно од фрустрација со пречките со кои се соочија истражувачите при добивањето примероци од вирусот САРС-КоВ-2, првпат откриен во Кина, за да ги разберат неговите опасности и да развијат алатки за борба против него. Но, нешто повеќе од една година подоцна, научниците вклучени во овој напор наидоа на пречки.

Ова вклучува обезбедување на гаранции потребни за прифаќање примероци на варијантите на коронавирус од неколку земји, што било првата фаза од проектот.

Некои од најголемите земји во светот можеби нема да соработуваат и сè уште не постои механизам за споделување примероци за развој на вакцини, третмани или тестови без нарушување на интелектуалната сопственост.

„Ако имаме нова пандемија како онаа со коронавирусот, целта би била таа да остане каде и да започне“, изјавила Изабел Хунгер-Глејзер, шеф на проектот BioHub во Шпиз.

Оттука и потребата да се донесат примероците до центарот за да можат научниците ширум светот да помогнат во проценката на ризикот.

„Сфативме дека е многу потешко“ отколку што мислевме“, истакнува Хунгер-Глејзер.

Надворешниот изглед на Spiez Lab не сугерира дека внатре се работи со опасни материјали. Неговата аголна архитектура потсетува на европските универзитетски згради изградени во 1970-тите.

Кравите понекогаш пасат во тревниот централен двор.

Сепак, безбедносните протоколи се силни. Алармите се активираат ако вратата е отворена повеќе од неколку секунди. Службеник следи неколку екрани на снимките од безбедносните камери во лабораториите за ниво на биосигурност (BSL).

SARS-CoV-2, вирусот што предизвикува ковид-19, се проучува во лабораториите BSL-3, што е второ највисоко ниво на безбедност. Примероците од вирусот што се користат во BioHub се чуваат во заклучени замрзнувачи, рече Хунгер-Глејзер.

Научниците кои работат со коронавирусот и другите патогени носат заштитни одела, понекогаш со сопствен довод на воздух и работат со примероци во херметички затворена единица.

Отпадот што излегува од лабораторијата се загрева до 1000 степени Целзиусови за да се убијат патогените кои се лепат до него.

До денес, ниеден патоген не протекол од Spiez. Таа репутација е клучна причина зошто тие биле избрани од СЗО за да бидат првиот BioHub, вели Хунгер-Глејзер.

Помогнала и близината на седиштето на СЗО во Женева, оддалечено два часа.

СЗО и швајцарската влада го финансираат годишниот буџет од 600.000 швајцарски франци за неговата прва фаза.

Истражувачите отсекогаш споделувале патогени, а има и некои постоечки мрежи и регионални складишта.

Процесот на споделување порано беше контроверзен бидејќи истражувачите во богатите земји добиваат признание за работата на помалку поврзани научници во сиромашните земји.

Луксембург беше првата земја што сподели примероци од новите варијанти на коронавирусот со BioHub, а потоа следеа Јужна Африка и Британија. Луксембург испрати алфа, бета, гама и делта варијанти, додека последните две земји споделија примероци од омикрон, соопшти СЗО.

И додека има други земји кои испратија примероци, некои веројатно никогаш нема да го сторат тоа, земји како Кина, Индонезија или Бразил.

Перу, Ел Салвадор, Тајланд и Египет, кои на почетокот на 2022 година сигнализирале дека сакаат да испратат примероци од варијантите пронајдени во земјата, сè уште чекаат, најмногу затоа што не е јасно кој службеник во секоја земја треба да ги обезбеди потребните правни гаранции, -истакнува Глејзер.

Не постои меѓународен протокол за тоа кој треба да потпише формулари кои содржат безбедносни податоци и договори за корисници, додаде таа.

Хунгер-Глејзер верува дека размислувањето за вонредни закани мора да се промени по Ковид-19.

„Ако ситуацијата е навистина вонредна, СЗО треба да добие авион за да го пренесе вирусот до научниците“, рече таа.

„Ако можете да го спречите ширењето, вреди“, додава таа.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.