Македонија

Шилегов: Носењето одлуки од страна на вицегувернери со истечен мандат во НБРМ отвора можност за постоење кривично дело

Сериозно се доведени во прашање репутацијата и легитимитетот на Советот на НБРМ доколку ненавремено се избрани или реизбрани вицегувернерите, сметаат дел од правниците.

Канал 5 веќе објави дека на две вицегувернерки им истекол мандатот уште во октомври, и иако до декември Законот за НБРМ остава простор да се пополнат местата, поминале уште речиси три месеци пред гуврнерот Трајко Славески да достави предлози до Собрание, и тоа веднаш после нашиот допис до него. Адвокатот Петре Шилегов смета дека Законот за НБРМ е јасен и пробивањето на роковите носи опасност од носење нелегитимни одлуки и потенцијални кривични дела поврзани со тие одлуки.

Имајќи ги предвид одредбите од Законот за НБРМ членот 55 станува збор за тоа дека два месеци после мандатот треба да бидат реизбрани или избрани нови вицегувернери коишто пак се членови на Советот на НБРМ. Ако се пробие тој рок тоа значи Советот на НБРМ носи во моментов нелегитимни одлуки коишто може правно да бидат оспорени и дефакто НБРМ е доведена во позиција да функционира без легален Совет на банката што мислам дека е сериозно лоша ситуација и голема опасност и може дури да се разгледува можноста за евентуално некакви кривични дела поврзани со носење такви одлуки зависи кој е диапазонот.

Од НБРМ досега единствено одговорија, без да прецизираат точен датум, дека предлогот бил доставен до Собранието по завршување на како што велат јавниот повик и во рамки на законски утврдените процедури вклучително и Изборниот законик, со што и не негираат дека вицегувернерките Емилија Нацевска и Ана Митреска останале на позициите со истечен мандат. Но не открија кои се предлозите на Гувернерот. Дека предлогот е доставен истиот ден кога Канал 5 побара одговор од НБРМ, потврдија од Собрание.

Од НБРМ не одговорија на прашањата дали Гувернерот Трајко Славески со непостапувањето го прекршил Законот за НБРМ и дали ја загубил сопствената финансиска репутација, ниту пак согласно Законот за слободен пристап до информациите ни ги доставија одлуките кои биле донесени од 22 декември па до денеска, што всушност е период во кој Советот носел одлуки со вицегувернерки чиј мандат е завршен по сите законски основи.

Адвокатот Шилегов вели дека големи се шансите одлуките донесени во вакви услови да паднат на суд доколку бидат оспорени.

Не ја знам содржината на одлуките што Советот во меѓувреме ги носел периодов после два месеца откако е завршен мандатот, а може да се соочи со тоа дека одлуките на Советот некој може да ги спори и тие дефинитивно има сериозен основ да паднат на суд по основ на тоа што се донесени од страна на нелегитимен орган, значи не можете вие без мандат да носите одлука којашто припаѓа согласно надлежностите во мандат.

Иако јавниот оглас за избор на нови вицегувернери беше навреме објавен на почетокот на месец јули 2025 година, веднаш по доаѓањето на функција на сегашниот гувернер Славески – и натаму останува непознато зошто Славески не направил избор во рокот предвиден во огласот од 45 дена, со што се поставува прашањето дали највисокото тело на Централаната банка веќе три месеци носи нелегитимни и нелегални одлуки за монтераната политика.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Наука

Компаниите за вештачка интелигенција масовно купуваат користени книги за да избегнат информации „загадени“ од вештачка интелигенција

Продавачите на половни книги во Британија и Ирска забележуваат нагло зголемување на нарачките на големо од мистериозни купувачи, што поттикнува сомнежи дека технолошките компании собираат податоци за развој на вештачка интелигенција.

Продавачите на книги со кои разговараше „Гардијан“ потврдуваат дека нарачките доаѓаат од САД, Канада, Европа и Велика Британија, а колеги од Австралија известуваат за сличен тренд.

Сето ова се случува кратко по откритието дека компанијата за вештачка интелигенција „Антропик“ (Anthropic) потрошила милиони долари на книги што ги скенирала исклучиво за да собере податоци, пишува „Гардијан“.

Стјуарт Менли, косопственик на книжарницата „Бартер букс“ (Barter Books) од Алнвик, вели дека нарачките почнале да пристигнуваат пред три месеци. Тој објаснува дека тие се необични бидејќи не следат вообичаени тематски целини, како што се спортот или автомобилизмот. „Дефинитивно станува збор за чудна комбинација на книги“, рече Менли. „Нарачките обично се тематски, а овие се сосема случајни“, додаде тој.

Една неодамнешна нарачка вклучуваше естонски превод на романот *The Mission Song* од Џон ле Каре, примерок од *Agnes Grey* на Ен Бронте од одреден издавач, како и изданието од октомври 1983 година на месечното списание *Warship*. Менли додава дека продал стотици случајно избрани книги на тројца купувачи, во вкупна вредност од околу 4.000 фунти.

Џим Шонеси, сопственик на книжарницата „MW Books“ во Клерголвеј, Ирска, потврдува дека неговата компанија добива големи и разновидни нарачки уште од мај.

„Нарачките се спорадични и изгледаат како да се генерирани од машина. Немаат заедничка тема: опфаќаат сè – од книги за африкански земјоделски алатки од 18-тиот век до биографии на возачи на тркачки автомобили од 1950-тите“, изјави тој. „Лично, не сметам дека е наша работа да одлучуваме што купувачите ќе прават со книгите, но многу е интересно да се набљудува што точно избираат тие“, додаде тој.

Дејвид Гауер-Спенс, сопственик на „BookLovers of Bath“, вели дека во периодот од мај до јули добил бројни нарачки кои вкупно опфаќале околу 200 книги.

Купувачите беа истите оние што ги спомнуваа и други продавачи. Еден од нив е канадската компанија „Zoom Books“, која себеси се опишува како „водечка компанија за рециклирање книги во Северна Америка“. „Гардијан“ стапи во контакт со „Zoom“ за коментар. „Во еден момент, обемот на работа беше преголем, а јас вообичаено сум прилично добро организирана“, изјави Гауер-Спенс.

Еден британски продавач, кој сакаше да остане анонимен, објаснува дека повремено пристигнуваат нарачки од различни купувачи, но сите се испраќаат на иста адреса.

„Идентитетите зад овие нарачки се многу нејасни, дури и за искусните продавачи“, рече тој. Поштенскиот код за испорака што го користат повеќе купувачи – а кој го виделе новинарите на „Гардијан“ – води до комплекс од магацини за товар во близина на лондонскиот аеродром „Хитроу“. Истиот продавач, кој од јануари наваму примил нарачки за 6.000 книги во вредност од илјадници фунти од такви купувачи, забележува дека тие ја плаќаат целосната цена и не бараат попусти за големи количини.

Технолошките компании постојано бараат нови извори на материјал за развој на понапредни модели. Користените книги – од кои многу се објавени со децении пред појавата на ChatGPT и не се дигитализирани – претставуваат потенцијален извор на свежи, неискористени податоци.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Македонија

Почувствуван земјотрес во Гостивар и околината

Земјотресот е почувствуван од жителите на градот Гостивар и околината, со интензитет од III-IV степени според Европската макросеизмичка скала.

Според податоците со кои располага Сеизмолошката опсерваторија при Природно-математичкиот факултет во Скопје, денес во 16 часот и 10 минути беше почувствуван земјотрес чиј епицентар потекнува од епицентралното подрачје Тетово-Гостивар, на околу 47 км југозападно од Скопје, со Рихтерова локална магнитуда, ML2.5.

Земјотресот е почувствуван од жителите на градот Гостивар и околината, со интензитет од III-IV степени според Европската макросеизмичка скала.

За потребите на сеизмолошките истражувања, доколку сте го почувствувале земјотресот,

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Здравје

Д-р: Даниловски: Сега не може да се каже дека ова е врвот на епидемијата на Западен Нил

Епидемиологот доктор Драган Даниловски за Канал 5 вели дека Македонија веќе се наоѓа во засилена трансмисија на Западен Нил, но не може да се каже дали ова е врвот на епидемијата..

Смета дека околу 80 проценти од заразените се асимптоматски..

Целиот разговор на Сања Трајковска Ставров со епидемиологот доктор Драган Даниловски погледнете го во видеото.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.