Шикоска: Предолгата изложеност на екраните доведува до влошување на говорот кај децата - Канал 5

Живот

Шикоска: Предолгата изложеност на екраните доведува до влошување на говорот кај децата

 Љубовта кон децата и желбата еден ден да работи со нив, биле главен мотив за Зорица Шикоска, при изборот на факултет, работата да и биде директно поврзана со деца и одлучила да стане логопед. 

Шикоска: Предолгата изложеност на екраните доведува до влошување на говорот кај децата

Речиси 20 години таа е успешна во својата професија, посветувајќи им се целосно на најмладите.

По завршувањето на студиите, тетка Зоре, како што ја викаат дечињата, првиот ангажман за тогаш дефицитарната професија го имала во Општата болница во Охрид, од каде по неколку години, продолжува да работи со дечињата во детската градинка „Јасна Ристеска“. Таму веќе 11 години ниже успеси во правилно изговорени гласови и поврзување реченици, и е омилен лик кај дечињата.

Работата со деца за неа е прекрасно нешто. Нема проблеми во однос на адаптацијата бидејќи пред се работи со дечиња, кои посетуваат градинка, имаат комуникација со воспитувачките и брзо се прилагодуваат.

- Среќата и радоста во детските очи ми е мотивација за мојата понатамошна успешна работа и професионален ангажман, вели Шикоска.

Состојбата со говорот кај најмладите, забележа таа, од година во година е се полоша, а причината ја гледа во екранизацијата. Токму затоа, препорачува насочено и ограничено седење пред компјутер, телевизор или со телефон во раце.

- Како што минува времето состојбата со говорот кај дечињата е многу хаотична. Првично, децата немаат доволно развиен говор или им е нарушен говорот, затоа што ги користат телефоните. Да тоа е точно, екраните си го прават своето, но родителите се тие, кои имаат најголема улога во развојот на говорниот апарат кај дечињата, затоа што немаат комуникација со нив. Ние како родители се враќаме од работа дома и најлесно ни е, еве го телефонот гледајте. Ја немаме таа комуникација со децата да ги прашаме првично како сте, дали сакате нешто, ајде заедно да поиграме. Ги истураме коцките во собата и викаме ајде играј си сега. Секоја игра треба да биде насочена со дечињата, на тој начин можеме да го поттикнеме говорниот развој кај децата, смета Шикоска.

Екраните, телевизорот и телефоните смета дека влијаат многу негативно врз когнитивниот, емоцијалниот и социјалниот развој на детето.

- Од тоа последователно се јавува промена во расположение кај детето, депресија, претеран бес, слаба контрола на однесување, проблеми со спиење, недостиг на концентрација, кратко внимание. Покасно сето тоа влијае до слаб когнитивен развој, односно бавно размислување, бавно помнење, слаб развој на фантазија и самостојни игри, бавен јазично - говорен развој, лошо јазично изразување, оскуден или сиромашен речник. И покасно веќе во училиште проблеми со помнење, слаба концентрација, кратковидост, тешкотии со спиење, недостаток на телесни активности...., посочува логопедот.

Според неа, користењето телефони и комјпутери и гледањето телевизија треба да е умерено, односно ограничено и насочено.

- Точно е дека телефоните помагаат, но само ако ги гледаме и слушаме цртаните на македонски јазик. Кај нас дечињата паралелно го учат македонскиот и англискиот јазик. Да, некои дечиња ја имаат таа способност да ја направат паралелата дека боите можат да ги кажат и на македонски и на англиски јазик, но многу често 90 отсто од децата првично го учат англискиот јазик, тоа е така зошто него го слушаат. Нивното внимание е насочено кон телефоните, кон цртаните филмови и игрите што ги играат, а тоа им е приложено на англиски јазик, истакнува Шикоска.

Како стручно лице советува децата никако да не се хранат со телефон во раце, туку да се оставаат сами да јадат.

- Детето треба да се научи правилно да ја држи лажицата. Очекуваме дека ќе почне во училиште и ќе му дадеме моливче во рака и бараме да направи права линија. Како ќе ја направи таа права линија кога не знае да ја држи лажицата, децидна е Зоре.

Децата немаат основна комуникација.

Децата до шест години, со кои и работи Зорица, до пред некое време најчесто се соочувале со нарушување на гласови, правилен изговор на буквите „р“, „л“, или замена на гласот „с“ со „ш“, „з“ со „ж“. Во последно време нагласува дека нема развиен говор кај дечињата.

- До три ипол, па и четири годишна возраст децата немаат реченица. Немаат основна комуникација, многу е оскудно усното изразување, а камо ли да раскажат приказна. Тоа е поврзано со работата дома. Уште додека бебето е во утробата кај мајката, ние треба да му зборуваме. Кога ќе се роди ќе речеме, ах ништо не разбира, но тоа се не разбира. Не следи со поглед, ги врти очињата ако некој му зборува, па тогаш да му зборуваме постојано, истакнува Шикоска.

Доколку до третата година детето нема развиен говор, потребно е да се побара стручна помош односно да почне со работа со логопед.

- Доколку детето целосно го разбира говорот, кога мајката му кажува да донесе одреден предмет или да изврши одредена задача, односно кога родителите се свесни дека детето комплетно го разбира говорот тогаш велиме ајде да не се грижиме ќе се пушти говорот. Меѓутоа кога детето не ве следи со поглед, не се врти на своето име кога му се обраќаме, тогаш одма на третата година треба да се почне со работа со логопед, смета Шикоска.

Иако смета дека дечињата треба да се следат уште од најрана возраст, сепак поради бројот на деца со кои работи во градинката, го следи говорот на дечиња од три до шест години.

- Провоцираме пасивен речник. Знаеме дека детето го разбира говорот, но треба да го активираме тој пасивен речник, да го збогатуваме речникот додека работиме, ги корегираме сите гласови и замената на гласовите. Работиме на комплетирање реченица, на усно изразување. Тоа ми е многу важно. Подобро на шест години да не кажува правилно некоја буква, но да може да ја раскаже приказната, да може детето да праша да се заинтересира за нешто, а не само да чекаме и да повториме, посочува Шикоска.

Во секојдневната работа Зоре најчесто користи сонди, шпатули или прстето на детето со вежби пред огледало. Надгледен материјал во градинката добиле последната година, додека претходно сите работни материјали ги изработувале рачно.

- Додека работев со дефектологот Ирина, која сега е директор, многу ми помагаше. Црта многу убаво и додека јас корегирав со детето било кој глас или читав приказна, таа веќе го имаше направено тоа преку цртеж. Сите тие цртежи ги чувам, ги копирам и имаме готов надгледен материјал, кој потоа го сечеме, боиме, лепиме и часот ние забавен. Преку сето тоа се постигнал резултатот кој јас го сакам. Секогаш наоѓам нешто да ги мотивирам дечињата за тие да се трудат да ја постигнат целта, истакнува логопедот во охридската градинка, вели таа.

Групните третмани смета дека даваат подобри резултати за разлика од индивидуалните, каде децата се натпреваруваат меѓу себе кој подобро ќе каже, кој ќе биде прв, па ќе добие поголема петка....

- Индивидуално е. Многу зависи од поставеноста на јазичето и забите во устата. Ако јазичето ни е пасивно, спуштено е долу многу подолго треба да правиме вежби да го кренеме да добиеме вибрација. Ако јазичето е доволно раздвижено низ устата, тогаш е многу полесно, рече Шикоска.

Секој ден подготвува надгледен материјал и план за работа, тоа и претставува задоволство, но исполнетоста е комплетна со одличната соработка со дечињата.

- Кога ќе ги земам кај мене дечињата прво се претставувам која сум јас. Кажувам која е мојата професија. Секогаш им го поставувам прашањето дали знаат што е логопед и добивам одговори дека логопед е доктор за нозе или мотор, точак.... И оттука почнуваме, сега јас ќе ви објаснам што работам. Јас веќе ве истестирав видов дека некоја буквичка не ја кажувате правилно, ги прашувам дали знаат која е таа. Дечињата од големите групи се веќе големи и немам никаков проблем за соработка. Со помалите дечиња можеби првиот или вториот пат ќе земам и другарче од групата со кое се дружат па така низ игра и надгледен материјал и нив им е интересно, раскажува Зорица за начинот на кој го привлекува вниманието кај најмалите.

Соработката со родителите и очекувањата различни

Соработката со родителите ја подели во две групи, едните премногу се вложуваат и очекуваат резултати, додека другите очекуваат логопедот да го реши проблемот веднаш.

- Едни родители после секој час бараат објаснување што сработиле и што тие дома да работат. Додека другите пак, го носат детето кај мене, ако има проблем со концентрација со внимание не се врти на своето име не ве следи со поглед очекуваат дека кога ќе го земат логопедот со магичното стапче средил. Не прво треба да оди на дефектолог, на психолог и кога тие ќе проценат дека детето е спремно за работа со логопед тогаш веќе настапувам јас, посочи Шикоска.

Кога ќе ги земаат децата од третман родителите најчесто прашувале како поминале, дали биле умни, а поретки биле оние што прашуваат како напредува.

- Имам и родители на кои кога ќе им ја покажам сондата што ја користам за корекција на глас „ш“ на пример и следниот ден доаѓа и покажува дека успеал да направи таква сонда и ја користат дома, но тие се многу ретки, вели Зорица пренесувајќи искуства од односот со родителите.

Смета дека сите родители не се запознаени со работата на логопедот, ниту пак се информирани за придобивките од работата на нивните деца со стручните служби.

- Ретко родителите доаѓаат да ме побараат, освен на оние деца кои јас ќе ги побарам. Да речат еве видете го моето дете, јас мислам дека нема да има проблем ама вие видете го. Правам редовно опсервации најчесто во големите групи, ги тестирам дечињата, а потоа барам од восиптувачките да рецитираат стихотворби или некоја драматизација. Затоа што јас можам да прашам за некој збор, но нема да добијам комплетна реченица, а тоа е проблем да се искомплетира реченицата, рече Шикоска.

Но, како што нагласува, секој мал чекор во напредокот на детето е голем чекор за неговиот развој, а огромен за неа и за родителите, што е и дополнителен мотив за понатамошна успешна работа./МИА.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Бизарно

Крава отелила теле со две глави и осум нозе- ветеринарите дошле во селото и се шокирале (ВИДЕО)

Необичен настан во јужна Индија го привлече вниманието на јавноста, откако се роди теле со две глави и осум нозе.

Крава отелила теле со две глави и осум нозе- ветеринарите дошле во селото и се шокирале (ВИДЕО)

Ветеринарите беа повикани на местото на настанот, а според локалните медиуми, тие ѝ помагаа на кравата да го роди телето по четири до пет часа, објавува Дејли Стар.

Веста брзо се прошири низ заедницата

Кога телето конечно беше извлечено, ветеринарите беа запрепастени. Пред нив се појави животно со две споени глави и осум нозе - исклучително ретка аномалија што се јавува за време на развојот на фетусот во матката.

Необичната вест брзо се прошири низ заедницата, а голем број љубопитни селани од округот Гунтур дојдоа да го видат новороденото животно.

Според достапните информации, телето починало кратко време по раѓањето, додека кравата е жива и здрава.

Ветеринарите изјавија дека ваквите случаи се исклучително ретки и дека тие може да бидат резултат на абнормалности што се јавуваат за време на развојот на фетусот во матката.

Аномалијата е особено изразена

Случаи на животни родени со две глави може да се појават кога ембрионот не се одвои целосно во раните фази на развој. Ова резултира со сијамски, или споени, близнаци, кои можат да имаат дуплирани делови од телото.

Во овој случај, аномалијата беше особено изразена, бидејќи телето имаше две глави и вкупно осум нозе.

Иако ваквите животни можат да привлечат многу внимание поради нивниот необичен изглед, нивните шанси за преживување често се многу мали.

Тешките развојни аномалии можат да влијаат на виталните органи и мозокот, додека неправилно развиените или дуплираните структури на телото можат да ги отежнат основните животни функции, како што се дишењето, хранењето и циркулацијата.

Тагови: ветеринарите крава

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Европа

Скандал на клиника за ин витро оплодување: Најмалку 30 деца на Кипар се зачнати од погрешни донори

Најмалку 30 деца, претежно од Велика Британија, можеби биле зачнати со користење на погрешни донори на сперма или јајце клетки во процедурите за ин витро оплодување во Северен Кипар, покажа истрага на Би-Би-Си.

Скандал на клиника за ин витро оплодување: Најмалку 30 деца на Кипар се зачнати од погрешни донори

Истрагата на Би-Би-Си ги откри првите седум вакви случаи претходно оваа година.

Родителите избрале анонимни донори врз основа на нивната медицинска историја, изглед, личност, образование и хоби, но подоцна се сомневале дека бараните донори не биле користени во нивните третмани за плодност.

Половина од 30-те деца се родени по процедурите во клиниката „Догус ИВФ центар“.

Три лица - д-р Фирдевс Угуз Тип, д-р Шевкет Алптурк и координаторот на пациенти Џули Ходсон - биле вклучени во лекувањето или комуникацијата со многу од пациентите.

Родителите се сомневаат дека биле измамени од членовите на персоналот.

Угуз Тип негира какво било кривично дело, додека Алптурк и Ходсон не одговорија на прашањата на Би-Би-Си.

Би-Би-Си, исто така, објави дека банката за сперма „Криос Интернешнл“ ја ставила клиниката „Догус“ на црната листа во 2016 година.

Министерството за здравство на Северен Кипар по првичните обвинувања изјави дека започнало официјална истрага, но не одговори на повторените барања за повеќе информации.

Повеќето родители кои контактирале со Би-Би-Си рекле дека клиниките им ветеле проверени и здрави донори од Западна Европа.

Од 30-те деца, 11 направиле ДНК тестови, кои покажале генетско потекло од Турција или околните земји.

Повеќето од тестираните деца биле зачнати помеѓу 2012 и 2024 година во клиниката Догус.

Една мајка, Рејчел, дознала по 13 години неизвесност дека нејзиниот син Јона не бил зачнат со спермата на донорот што го избрала.

Таа избрала анонимен дански донор, познат како Дито, преку веб-страницата Cryos International во 2012 година.

Третманот во клиниката Догус чинел околу 4.000 евра и вклучувал донорска сперма од банката.

Рејчел се посомневала кога координаторите на клиниката, вклучувајќи го и Ходсон, постојано одбивале да ѝ испратат медицински извештај со кој се потврдува дека употребената сперма е од избраниот донор.

Дополнителни сомневања предизвикал изгледот на нејзиниот син, кој се разликувал од нејзиниот и описот на донорот.

ДНК тестовите покажале дека Јона е нејзин биолошки син, но дека Дито не е негов донор.

Експертите за плодност изјавија дека случајната употреба на погрешен донор за време на ин витро оплодување е исклучително ретка и дека бројот на слични случаи може да укажува на „небрежност“ или „измама“.

Од 15-те случаи поврзани со клиниката Догус, неколку од нив ги вклучувале истите тројца членови на персоналот.

Алптурк е сопственик и менаџер на клиниката, а според владата на Северен Кипар, тој ги одобрува процедурите и активностите.

Угуз Тип лекувала девет други деца поврзани со Догус.

Таа тврди дека Алптурк била одговорна за овластување на процедурите и негира дека ги заведувала пациентите.

По напуштањето на Догус во 2015 година, таа била вклучена во девет други слични случаи во две други клиники, од кои повеќето ја вклучувале клиниката „Miracle IVF“, која сега ја води.

Ходсон била главен контакт за повеќето британски пациенти и им кажала во е-пошта дека Угуз Тип ќе нарачува сперма од „Cryos“ во нивно име.

Угуз Тип, сепак, изјавила дека набавката на сперма не е дел од нејзината работа и дека не била свесна дека пациентите се информирани за тоа.

„Крајос“ соопшти дека го ставиле „Догус“ на црната листа во 2016 година поради загриженост дека клиниката не нарачала сперма од „Крајос“ за пациент, иако рекла дека ќе нарача.

Банката сега ја прекина својата врска со „Фирдевс“ и „Миракл ИВФ“ додека владата на Северен Кипар истражува.

Угуз Тип тврди дека е ослободена од сите обвиненија за кршење на законот, но Би-Би-Си не можеше да го потврди ова тврдење со Министерството за здравство на Северен Кипар.

Тагови: кипар оплодување

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Европа

Русите остро им се заканија на Британците: Ќе платите за ова што го правите

Русија ја предупреди Велика Британија за „последиците“ откако беше потврдено дека дронови произведени во Велика Британија биле користени во неодамнешните напади врз воени и индустриски цели во Русија, објави Би-Би-Си.

Русите остро им се заканија на Британците: Ќе платите за ова што го правите

Руската амбасада во Велика Британија во соопштението изјави дека Велика Британија „свесно избира да ја ескалира украинската криза, предупредувајќи дека колку е подлабоко нејзиното вклучување во конфликтот, толку е поголема цената што ќе ја плати“.

Украина ги засили нападите врз Москва и други делови од Русија длабоко зад линиите на фронтот, особено насочени кон рафинериите за нафта и логистичките капацитети на „Вајлдберис“, еден од најголемите руски онлајн трговци на мало.

Портпаролот на Министерството за одбрана изјави дека Велика Британија стои „рамо до рамо“ со Украина.

„Русија не треба да се сомнева во решеноста на оваа влада да се спротивстави на руската агресија, и во Украина и против Велика Британија и нашите сојузници“, рече портпаролот.

Русите претходно ѝ се заканија на Велика Британија поради нејзината улога во снабдувањето со технологија за дронови на Украина, како и ракетите „Сторм Шедоу“. Руската амбасада сега изјави дека „дејствијата на Лондон неизбежно ќе имаат последици за кои ќе мора да одговара“, но не прецизираше какви потези разгледува Москва.

Најновата фаза од војната директно влијаеше врз снабдувањето со гориво на Русија и дополнително ја погоди руската економија.

Британците се меѓу најголемите меѓународни поддржувачи на Украина од почетокот на целосната инвазија на Русија во февруари 2022 година.

Британското Министерство за одбрана соопшти дека е „посветено да ѝ обезбеди на Украина опрема што ѝ е потребна за да се одбрани од нелегалната инвазија на рускиот претседател Владимир Путин“.

Украина, исто така, користеше сопствена технологија за беспилотни летала и ракети во последните недели, вклучувајќи ја и крстосувачката ракета Фламинго ФП-5.

Украинските сили лансираа стотици беспилотни летала во Московскиот регион само во последните два дена.

Гувернерот Андреј Воробјов изјави во вторникот дека едно 10-годишно девојче е повредено, а магацинот на „Вајлдберис“ е оштетен.

Во исто време, во руските напади врз Украина загинаа 17 лица, вклучувајќи 10 во село на североистокот на земјата.

Познато е дека две британски компании произвеле беспилотни летала што биле испорачани во Киев. Воен извор потврди за Би-Би-Си дека во нападите биле користени британски беспилотни летала, за кои се вели дека предизвикале економска штета од над 35 милијарди фунти.

Русија започна целосна инвазија на Украина во февруари 2022 година и моментално контролира околу една петтина од украинската територија.

Портпаролката на руското Министерство за надворешни работи, Марија Захарова, во 2024 година изјави дека беспилотни летала со британски компоненти и конфигурации биле користени во напади на руска територија, вклучително и напад врз складиште за гориво во округот Каменски во Ростовскиот регион.

Нов бран напади

Предупредувањето на Москва до Лондон следеше по бранот украински напади врз Русија.

Во последните ноќни напади, руските власти изјавија дека околу 620 беспилотни летала биле испратени кон областа околу Москва.

Руската воздушна одбрана соборила повеќе од 180 беспилотни летала, но неколку лица биле повредени, соопштија властите.

Компанијата „Вајлдберис“ изјави дека нејзиниот логистички комплекс „претрпел помала штета“.

Нападите на руска територија се совпаднаа со голем бран руски ракетни и беспилотни летала напади врз Украина.

Најсмртоносниот напад, врз градот Печенеги во североисточна Украина, погоди приватни домови, кафетерија и пошта, а два проектили убија 10 селани.

Уште тројца Украинци беа убиени во Сумиската област, двајца во Запорожје и двајца во Херсон. Пет лица беа ранети во Изјум, во близина на линијата на фронтот на истокот од земјата, додека Киев беше цел на пет бранови напади преку ноќ.

Во саботата навечер, Украина лансираше околу 822 дронови кон Русија, од кои 600 беа насочени кон Москва, рече регионалниот гувернер, нарекувајќи го рускиот главен град „еден од најмасовните напади со дронови во поновата историја“. Во Русија беа пријавени седум смртни случаи.

Истиот ден, руските напади врз Украина убија најмалку седум лица, а повредија повеќе од 39.

Во април, британското Министерство за одбрана објави дека ќе испорача десетици илјади дронови, вклучувајќи уреди за напад со долг дострел, на Украина како дел од најголемиот пакет воена помош досега.

Тагови: Британците Русите

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер