САД и Саудиска Арабија потпишаа нуклеарен договор, Трамп веднаш постави услов - Канал 5

Свет

САД и Саудиска Арабија потпишаа нуклеарен договор, Трамп веднаш постави услов

САД и Саудиска Арабија минатата недела потпишаа нов договор за цивилна нуклеарна соработка.

САД и Саудиска Арабија потпишаа нуклеарен договор, Трамп веднаш постави услов

САД и Саудиска Арабија минатата недела потпишаа нов договор за цивилна нуклеарна соработка, но претседателот Доналд Трамп предизвика возбуда веќе следниот ден велејќи дека тој нема да се спроведе доколку не се нормализираат односите меѓу Саудиска Арабија и Израел.

Министерот за енергетика на САД, Крис Рајт, и саудискиот министер за енергетика, принцот Абдулазиз бин Салман, го потпишаа таканаречениот „Договор 123“, заедно со придружен договор за безбедносни гаранции. Станува збор за триесетгодишен договор според кој американските компании ќе снабдуваат нуклеарна технологија со Саудиска Арабија, а договорот мора да биде одобрен од Конгресот.

Но пред тоа, само еден ден по потпишувањето, Трамп објави дека договорот има нов услов - Саудиска Арабија ќе мора да се приклучи на Аврамските договори, иницијатива од неговиот прв мандат како претседател што доведе до нормализација на дипломатските односи меѓу неколку арапски држави со Израел.

Саудијците ќе збогатуваат ураниум?

Вашингтон преговара за таков договор речиси една деценија; под администрацијата на Бајден, тој се сметаше за дел од поширок договор за нормализација меѓу Саудиска Арабија и Израел, но тие напори запреа по нападот на Хамас на 7 октомври 2023 година, а беа обновени од администрацијата на Трамп минатата година.

Според американските претставници, договорот би можел да ѝ дозволи на Саудиска Арабија сама да збогатува гориво без да се согласи со Дополнителниот протокол на Меѓународната агенција за атомска енергија, кој налага построги контроли.

Критичарите предупредуваат дека тоа претставува преседан со кој другите сили би можеле да ги заобиколат меѓународните ограничувања.

Келси Девенпорт од Здружението за контрола на оружјето го нарече договорот непромислен, предупредувајќи дека неговите ефекти би можеле да се чувствуваат со години, додека нејзиниот колега Џон Ерат забележа дека отсуството на стандардни протоколи на МААЕ, вклучени, за споредба, во договорот со Обединетите Арапски Емирати, би можело да биде голем проблем.

Ријад вели дека нема да се стреми кон нуклеарно оружје освен ако Иран не го стори тоа, но аналитичарите предупредуваат на можен домино ефект врз Египет или Турција, кои би можеле да го бараат истото. Временскиот период е дополнително незгоден бидејќи се совпаѓа со ескалацијата на војната што САД ја водат против Иран, оправдана токму со спречување на Техеран да се здобие со нуклеарно оружје.

Аналитичарите се согласуваат - ако на сојузниците им се признае правото да збогатуваат ураниум, додека на нивните противници им се одзема, ова би можело да го охрабри Иран да бара еднакви права, што дополнително би ги комплицирало веќе тешките преговори со Техеран.

Тука нуклеарниот договор и прашањето за Аврамовите договори стануваат дел од истиот образец.

Максимални добивки

Кога Трамп ги повика лидерите на Саудиска Арабија, Катар, Пакистан, Турција, Египет и Јордан „задолжително“ да се приклучат кон договорите за нормализација со Израел, одговорот беше речиси насекаде молчење. Пакистан веднаш одби, другите молчеа, а аналитичарите го сметаат предлогот за нереален поради војната во Газа.

Саудиска Арабија никогаш не ги потпиша договорите: Престолонаследникот Мохамед бин Салман повтори и во 2024 и во 2025 година дека кралството нема да се откаже од своето барање за палестинска држава со Источен Ерусалим како главен град, додека поранешниот шеф на саудиската разузнавачка служба, принцот Турки бин Фајсал, во декември 2025 година изјави дека Ријад нема да размислува за нормализација сè додека Израел не почне да се однесува во согласност со меѓународното право.

Во ноември 2025 година, принцот ја посети Белата куќа за прв пат по седум години и му рече на Трамп дека ќе се придружи на договорите со јасен пат кон две држави, но дека саудиското јавно мислење во моментов не го дозволува тоа.

Тој не се согласи на нормализација, но донесе конкретни придобивки: стратешки одбранбен договор, статус на „голем сојузник надвор од НАТО“, зголемување на саудиските инвестиции во САД на трилион долари, а сега и нуклеарен договор.

Аналитичарите го гледаат ова како конзистентна стратегија: да се максимизираат придобивките од Вашингтон без да се обврзат на нормализација, која Ријад ја чува како билет за поповолен момент.

Повеќе желби отколку реалност

Израелците се поделени. Министерот за финансии Безалел Смотрих изјави дека Израел нема да се согласи на нормализација со Саудиска Арабија ако цената е палестинска држава, додавајќи дека во тој случај Саудијците би можеле „да продолжат да јаваат камили во пустината“ - изјава што предизвика остра осуда во Заливот, по што се извини за „несоодветната“ споредба, но остана цврст на својот став.

Аналитичарите го толкуваат ова првенствено во однос на внатрешните односи: изборите за Кнесетот се закажани за 27 октомври 2026 година, а анкетите покажуваат дека партијата на Смотрих едвај би го поминала изборниот праг, па неговото остро отфрлање на нормализацијата служи за мобилизирање на неговата база.

Лидерот на опозициската партија Демократи, Јаир Голан, му се спротивстави тврдејќи дека нормализацијата со Саудиска Арабија ќе донесе дипломатски, воени и економски придобивки.

Долгорочниот ризик од целата загатка лежи во непредвидливоста на регионот и спротивставените сигнали што сегашната американска администрација ги испраќа до Ријад и Ерусалим истовремено. Демократските сенатори, од друга страна, предупредуваат дека денешниот американски партнер не мора да го прави тоа.

Тагови: Доналд Трамп Саудиска Арабија

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Живот

Тркало отпадна од автомобил и со цела сила удри во момче, страшниот момент е снимен од надзорна камера (ВИДЕО)

Едноставна прошетка се претвори во драматичен инцидент за 19-годишник од Сантијаго, главниот град на Чиле.

Тркало отпадна од автомобил и со цела сила удри во момче, страшниот момент е снимен од надзорна камера (ВИДЕО)

Младиот човек безгрижно одел по тротоарот кога, од никаде, пред него се појавило тркало од автомобил и со голема брзина излетало од правец на улицата.

Тој поминал со полесни повреди

Снимка од надзорна камера го забележала драматичниот момент во кој момчето било соборено на земја од силата на ударот, по што загрижените сограѓани му се приближиле.

И покрај сè, 19-годишникот преживеал и бил пренесен во клиниката Санта Марија, каде што добил прва помош за повреди на челото, лицето и градите.

Надлежните органи го идентификувале возилото од кое се откинало тркалото, како и возачот, а започната е истрага за да се утврдат околностите на бизарниот инцидент.

Тркалото удрило и во два автомобила

Според изјавата на возачот, автомобилот бил паркиран во гаражата непосредно пред несреќата. Додека возел, едно од тркалата одеднаш се откинало, објавува Иефимерида.

Прво удри во два автомобила, потоа се одби и со голема брзина летна на широкиот тротоар на авенијата Лос Леонес. Во следниот момент, силно го удри 19-годишникот одзади, соборувајќи го на земја.

Тагови: момче тркало

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Судбина

Апокалиптични снимки од Нов Зеланд: Десетици китови умираат на плажа (ВИДЕО)

Десетици китови-пилоти се пронајдени насукани на плажа на Северниот остров на Нов Зеланд, а спасувачите се обидуваат да ги вратат малкуте преживеани во морето, соопшти Одделот за заштита на природата.

Апокалиптични снимки од Нов Зеланд: Десетици китови умираат на плажа (ВИДЕО)

Најмалку 20 китови-пилоти се насукани по должината на брегот на Нгави, во близина на ’ртот Палисер, најјужната точка на Северниот остров, според „The Straits Times“.

Одделот соопшти дека соработува со локалното племе Маори и Проектот Џона, организација специјализирана за спасување на насукани китови. Досега, две животни се успешно вратени во морето.

Според локалните жители, дури 50 китови се насукале на брегот преку ноќ, објави Радио Нов Зеланд.

Повеќето од животните им подлегнале на повредите, додека волонтерите се обидуваат да ги одржат преживеаните китови во живот и да спречат нивно дехидрирање користејќи кофи со вода и крпи.

„Ужасно е. Оние што се уште се живи едвај дишат“, изјави жителот на Нгави, Роб Барг, за Радио Нов Зеланд.

Проектот Џона објави на Фејсбук на 5 ноември дека четири од китовите се уште се живи и дека спасувачите ќе се обидат да ги вратат во морето при плима. Насукувањето на китови е релативно честа појава во Нов Зеланд и соседна Австралија, поради големиот број китови-пилоти кои ги населуваат длабоките води околу двете островски земји. Причината за феноменот е сè уште непозната.

Тагови: китови Нов Зеланд

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Свет

Лидер на секта е осуден на 200 години затвор поради убиство на 190 деца- одговорен е за смртта на 500 луѓе

Кенискиот суд денеска го осуди водачот на сектата Пол Мекензи на 200 години затвор за убиство на 190 деца кои биле изгладнети до смрт и закопани во шумата по негова наредба. 

Лидер на секта е осуден на 200 години затвор поради убиство на 190 деца- одговорен е за смртта на 500 луѓе

Тие се меѓу околу 500 лица осомничени дека се поврзани со едно од најлошите масовни ритуални злосторства во модерната историја.

Казната се состои од 100 години затвор за убиствата од глад и уште 100 години за директните убиства, изјави судијката Дијана Кавеџа читајќи ја пресудата, објави Ројтерс.

Обвинителството изјави дека Мекензи, кој водел апокалиптична христијанска црква во шума во близина на брегот на Индискиот Океан во источна Кенија, им рекол на своите следбеници да се изгладнат себеси и своите деца до смрт за да стигнат до рајот пред крајот на светот.

Неговите соучесници им се заканувале и ги тепале жртвите за да ги принудат да ги следат неговите наредби. Изгладнетите тела биле пронајдени расфрлани во плитки гробови и фрлени во тоалети. Некои жртви биле закопани живи.

Макензи, облечен во сива поло маица и црни панталони, се насмевна додека влегуваше во шатор поставен пред судот каде што се одржуваше рочиштето.

Тој ги негираше обвиненијата за убиство, велејќи дека не ги принудил жртвите да гладуваат. Судот ја отфрли неговата одбрана.

Татко загубил шест деца

Случајот ја шокираше Кенија во април 2023 година, кога полицијата почна да открива тела во шумата Шакахола, во близина на крајбрежниот град Малинди.

Иако судењето ги опфаќа само случаите на 190 деца и една возрасна жртва, Националната комисија за човекови права на Кенија вели дека вкупно 448 тела се пронајдени во шумата.

Макензи е обвинет и за наредба за убиства на 52 лица пронајдени на друга локација, во село оддалечено 30 километри, со што бројот на потенцијални жртви се зголеми на 500. Во тој случај, тој се изјасни за невин.

Размерот на убиствата е споредлив со апокалиптичниот култен злостор во кој загинаа повеќе од 700 луѓе во Уганда во 2000 година, како и масакрот во Џонстаун во Гвајана во 1978 година, кога американски водач на секта им наредил на повеќе од 900 луѓе да пијат отров.

Стивен Мвити, 48, татко на шесте деца на Мекензи кои биле жртви и сопруг на еден од неговите осудени соучесници, рече дека неговата сопруга ги однела децата во Шакахоле, каде што умреле од глад.

Дури и ако возрасните се согласат да постат, „што е со децата?“, праша Мвити за Ројтерс пред пресудата.

„Ги изгубив моите деца и нема да можам да ги вратам, без разлика што ќе се случи со Мекензи и неговите соучесници“, рече Мвити.

„Очекувам да биде осуден на смрт или доживотен затвор, за да не излезе никогаш и да предизвика повеќе смртни случаи.“

Ден Мекензи, еден од синовите на Пол, рече дека неговиот татко не го поштедил своето семејство.

„Не завршив во Шакахола затоа што повеќе не верував дека ќе одиме во рајот. Затоа ја напуштив црквата и почнав да си го правам своето“, изјави тој за Ројтерс.

„Исто така, изгубив пријатели, како и помлад брат. Ова е правда за луѓето што ги изгубивме таму во Шакахола.“

Важен чекор, но потребна е поголема одговорност

Макензи е на радарот на властите од 2017 година, кога полицијата изврши рација во неговите простории. Властите ја затворија неговата црква во Малинди во 2019 година, по што тој се пресели во блиската шума Шакахола.

Откритијата доведоа до повици за построги контроли врз религиозните групи

Кенискиот претседател Вилијам Руто назначи работна група во мај 2023 година за да ја разгледа законската и регулаторната рамка. Одделни предлози поддржани од владата и Сенатот беа објавени во 2024 година, но сè уште не се усвоени.

Оџиро Одиамбо, раководител на единицата за брза реакција во Комисијата за човекови права на Кенија, рече дека пресудата е важен чекор, но дека одговорноста мора да се прошири, бидејќи локалните администратори, полицијата, разузнавачките службеници и верските водачи се сметаат за одговорни за тоа што не постапиле по повторените предупредувања.

„Сите овие луѓе ги изневериле граѓаните“, рече тој.

Руто во 2023 година изјави дека како претседател ја преземал одговорноста за неуспехот на владата да спречи умирање на луѓе.

Тагови: затвор секта

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер