Ова е вест за која ретко кој би бил заинтересиран доколку Адолф Хитлер не беше роден на тоа место, во април 1889 година. Самопрогласениот нацистички „водач“ (Фирер) на Третиот рајх ја донесе во Европа и светот Втората светска војна со десетици милиони жртви и беше главно одговорен за холокаустот, систематското убиство на околу шест милиони Евреи.

Родителите на Хитлер, кои живееле таму во изнајмен стан, се иселиле по само неколку месеци. Денес, оваа зграда има многу бурна историја зад себе: По анексијата на Австрија кон Третиот рајх во март 1938 година, нацистичката партија НСДАП го купи родното место на Хитлер и го основа својот културен центар во него.

По војната, зградата им беше вратена на претходните сопственици, а државата стана закупец, па зградата служеше како библиотека, потоа како училиште и на крај како работилница за лица со попреченост.

Од 2011 година, зградата е празна. Во 2016 година, Република Австрија одлучи да го експроприра имотот за да ги спречи неонацистите да го присвојат местото за свои поклоненија. Целта беше да се „неутрализира целото место“.

Реновирање вредно 20 милиони евра

Австриското Министерство за внатрешни работи ја формираше „Комисијата за историски коректен став кон родното место на Адолф Хитлер“ и ѝ ја довери задачата да развие концепт за идната употреба на овој историски оптоварен имот. Комисијата се залагаше за „социјално-хуманитарна или административно-државна намена“.

Оскар Дојч, претседател на Еврејската заедница во Виена и член на споменатиот комитет, за ДВ во 2023 година изјави: „Секогаш стануваше збор за тоа оваа куќа да не се направи место за собирање на нацистите“. Дојч додаде дека може да замисли други употреби, но нагласи дека „тука е предвидена полициска станица на демократска правна држава, чија задача, меѓу другото, е да дејствува против неонацистичките активности“. Сепак, според анкета од 2023 година, само шест проценти од Австријците се согласиле со имиграцијата на полицијата.

Историчарот Оливер Ратколб, исто така член на комисијата, во писмена изјава за ДВ објасни: „Како прва опција, едногласно предложивме институција што го слави животот, како што е „Фолксхилфе“ (хуманитарна организација), но тие одбија. Благодарение на полициската станица, фановите на Хитлер ќе бидат одвратени од фотографирање и селфиња пред целосно реновираната куќа“.

За таа цел, државата целосно ја реновирала зградата, вклучувајќи ја и нагласената едноставна фасада, за околу 20 милиони евра. Новата фасада нема да има никаква информативна табла. Покрај тоа, експертската комисија препорача спомен-плочата, која се наоѓа пред куќата и потекнува од Маутхаузен - најголемиот концентрационен логор во Австрија - да се премести на друго место во Браунау. Во него пишува: „За мир, слобода и демократија. Никогаш повеќе фашизам. Милиони мртви предупредуваат.“ Сепак, општината одлучи поинаку и го остави каменот таму каде што беше.

Темната историја на полицијата за време на нацистичката ера

Граѓаните на Браунау го гледаат конечниот резултат со мешани чувства. „Тука беше пропуштена единствена историска можност да се искористи родното место на најголемиот масовен убиец во историјата на човештвото на траен и историски одговорен начин“, изјави за ДВ Евелин Дол, родена во Браунау и портпаролка на локалната граѓанска иницијатива „Дискурс Хитлерхаус“. „Секако дека градот не сноси никаква одговорност за ова, но Браунау е поврзан низ целиот свет со фактот дека најголемиот масовен убиец на човештвото е роден тука - и секогаш ќе остане така.“

„Во последните повеќе од 25 години, имаше доволно идеи и иницијативи да се користи оваа куќа како место за состаноци за мир, слобода, демократија и толеранција. Значи, за сите пораки што се уште се исклучително важни за иднината“, објаснува Евелин Дол. „Сепак, сите тие идеи беа отфрлени и сега тука е преместена полициска станица, што беше критикувано од неколку аспекти.“

Ова се однесува и на улогата на полицијата за време на националсоцијализмот: откако Хитлер го назначил Хајнрих Химлер за „началник на германската полиција“ во 1936 година, полицијата и СС сè повеќе работеа рака под рака. Особено, тајната државна полиција - Гестапо - се разви во централен инструмент на терор на овој режим и беше клучна во прогонот на политичките противници, како и во другите нацистички злосторства.

Флоријан Котанко, претседател на Здружението за современа историја Браунау, не сака да прави паралели со периодот на нацизмот: „Живееме во демократска правна држава, а полицијата е еден од нејзините инструменти. Додека полицијата може да биде одговорна за лошо однесување и додека полицајците завршуваат на суд, принципиелното незадоволство и недовербата кон полициската институција не се соодветни“.

Што се однесува до решението за родното место на Хитлер, тој за ДВ вели: „Сопственикот, Република Австрија, едноставно одлучи така“.

И во зградата на Хитлер во Минхен, исто така, е сместена полицијата

И на последната регистрирана адреса на Хитлер во Германија е сместена полицијата. Зградата на „Принцрегентенплац 16“ во минхенскиот округ Богенхаузен му припаѓаше на Хитлер до неговата смрт. После тоа, служеше за разни административни цели. Од 1998 година, таму има полициска станица. Неодамна, таа ги отвори своите врати за одбрани настани за да покаже дека ова место со тешко минато денес е дом на демократските вредности.

Австрија - тешко соочување со минатото

Со децении, Австрија се бори со своето националсоцијалистичко минато и сопствената одговорност за воените злосторства. Иако земјата долго време го негуваше митот дека била „првата жртва на Хитлер“, историски факт е дека многу Австријци со ентузијазам го поздравија Аншлусот во 1938 година, како и дека учествувале во Холокаустот и во бруталните воени злосторства на Вермахтот на Балканот. За време на нацистичкото владеење, околу 65.000 австриски Евреи беа убиени, додека 130.000 од нив беа принудени да избегаат.

Сенката на тоа минато официјално ја потресе земјата дури во осумдесеттите години од минатиот век. Ова следеше по прикажувањето на американската телевизиска серија „Холокауст“, но пред сè преку аферата поврзана со Курт Валдхајм, кој беше генерален секретар на ОН и претседател на Австрија, кога неговата улога за време на Втората светска војна во Југославија - како офицер на Вермахтот - беше откриена на јавноста.

Десничарската популистичка Партија на слободата на Австрија (ФПО), основана во 1956 година од поранешни нацисти, освои најмногу гласови на парламентарните избори во 2024 година, но не успеа да формира влада.

Според репрезентативна онлајн анкета од 2025 година, спроведена за конзервативно-десничарското списание „Прагматикус“, 39 проценти од анкетираните Австријци се согласуваат или претежно се согласуваат со изјавата дека „конечно треба да се стави крај на справувањето со националсоцијализмот“.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.