Робот отстрани жолчна кеса без човечка помош - досега изведени 8 зафати без грешка - Канал 5

Робот отстрани жолчна кеса без човечка помош - досега изведени 8 зафати без грешка

Автоматизираната хирургија би можела да се тестира на луѓе во рок од една деценија, велат истражувачите.

Робот отстрани жолчна кеса без човечка помош - досега изведени 8 зафати без грешка

Автоматизираната хирургија би можела да се тестира на луѓе во рок од една деценија, велат истражувачите, откако робот опремен со вештачка интелигенција и вооружен со алатки за сечење, засекување и фаќање на меко ткиво успешно отстранил жолчни меури од свињи, целосно без човечка интервенција.

Роботските хирурзи биле обучени со помош на видеа од човечки лекари кои изведуваат операции користејќи органи земени од мртви свињи. Во големиот пробив во истражувањето за автоматизирана хирургија, осум операции биле извршени на свински органи. Тимот, предводен од експерти од Универзитетот Џонс Хопкинс во Балтимор, САД, имал 100% стапка на успех, објави РТС.

Кралскиот колеџ на хирурзи во Велика Британија го нарекол „возбудлив и ветувачки развој“, додека Џон Мекграт, водечки експерт за роботска хирургија во Велика Британија, ги нарекол резултатите „импресивни“ и „иновативни“ и рекол дека тие „нè носат подалеку во светот на автономијата“.

Пробивот отвора можност за масовно реплицирање на вештините на најдобрите хирурзи во светот.

Чекор поблиску до автономна хирургија

Технологијата што им овозможува на роботите да манипулираат со меко ткиво во сложени структури како што е жолчното кесе е базирана на ист вид компјутеризирани невронски мрежи што лежат во основата на широко користените алатки за вештачка интелигенција како Chat GPT или Gemini на Google.

Роботските хирурзи беа малку побавни од луѓето, но имаа помалку грчеви и пократки патеки помеѓу задачите. Роботите исто така можеа да ги поправаат грешките за време на операцијата повеќе пати, да бараат различни алатки и да се прилагодат на анатомските варијации, според рецензиран труд објавен во списанието Science Robotics.

Авторите, од универзитетите Џонс Хопкинс, Стенфорд и Колумбија, го нарекоа ова „пресвртница кон клиничкото распоредување на автономни хируршки системи“.

Скоро сите 70.000 роботски процедури што се изведуваат годишно во Националната здравствена служба (NHS) на Англија беа целосно контролирани од луѓе, при што само сечењето коски во операциите на колк и колено беше полуавтономно, рече Мекграт.

Минатиот месец, британскиот министер за здравство Вес Стритинг рече дека зголемувањето на обемот на роботска хирургија е во срцето на 10-годишниот план за реформа на здравствениот систем и намалување на листите на чекање.

Националната здравствена служба на Велика Британија (NHS) соопшти дека во рок од една деценија, девет од 10 лапароскопски операции ќе бидат извршени од роботи, во споредба со само една од пет што ги извршуваат роботите денес.

Во една студија на Универзитетот Џонс Хопкинс, на роботите им требале нешто повеќе од пет минути за да ја извршат операцијата, која барала 17 чекори, вклучувајќи одвојување на жолчното кесе од црниот дроб, поставување шест клипси по одреден редослед и отстранување на органот. Роботите ги корегирале своите чекори без никаква човечка помош во просек шест пати за време на секоја операција, објавува RTS, цитирајќи го Гардијан.

„Успеавме да извршиме хируршка процедура со навистина високо ниво на автономија. Во претходната работа, бевме во можност да извршиме некои хируршки задачи како што е шиење. Она што го направивме овде е всушност целосна процедура. Го направивме ова на осум жолчни кеси, каде што роботот беше во можност прецизно да ги изврши чекорите на клипинг и сечење за отстранување на жолчното кесе без никаква човечка интервенција“, рече Аксел Кригер, вонреден професор по машински инженеринг на Универзитетот Џонс Хопкинс, додавајќи дека верува оти оваа студија претставува голема пресвртница во обидите за автономно извршување на толку тешка операција на меки ткива.

Поголема прецизност, помалку штета, побрзи интервенции

Џон Мекграт, кој исто така претседава со Управниот комитет за роботика на NHS England, рече дека автономната хирургија, иако е сè уште оддалечена години, еден ден би можела да види човечки хирург кој ќе надгледува неколку автономни роботски операции истовремено, извршувајќи едноставни интервенции како што се операции на хернија или отстранување на жолчно кесе побрзо, со поголема прецизност од луѓето и со помала штета на околните телесни структури.

Сепак, тој предупреди дека автономната хирургија е сè уште далеку од клиничка примена, бидејќи тестовите на мртви свински органи не ја тестираат способноста на роботите да реагираат на движењето и дишењето на пациентот, истекување на крв во хируршкото поле, ненамерна повреда, чад од катеризација или течност на објективот на камерата.

Нуха Јасин, кој го води секторот за роботска хирургија на Кралскиот колеџ на хирурзи на Англија, рече дека следниот чекор мора да вклучува внимателно истражување на нијансите на оваа брзо развивачка област за да се процени како овие наоди можат безбедно и ефикасно да се преведат во човечки пилот.

„Само тогаш овој пристап може да се движи кон тоа да стане одржлив модел за иднината“, рече Јасин, нагласувајќи дека обуката, образованието и безбедноста на пациентите мора да останат во преден план.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Синот на Болсонаро сериозно му се заканува на бразилскиот претседател- изедначени се пред изборите

Опозицијата во Бразил вчера излезе на улиците на Денот на независноста за да покаже поддршка за десничарскиот претседателски кандидат, сенаторот Флавио Болсонаро.

Синот на Болсонаро сериозно му се заканува на бразилскиот претседател- изедначени се пред изборите

Опозицијата во Бразил вчера излезе на улиците на Денот на независноста за да покаже поддршка за десничарскиот претседателски кандидат, сенаторот Флавио Болсонаро, кој се обидува да ја искористи кризата со Врховниот суд за да води кампања против левичарскиот претседател Луиз Инасио Лула да Силва пред изборите следниот месец.

Околу 28.500 луѓе се собраа на авенијата Паулиста во Сао Паоло на митинг на конзервативците, проценуваат истражувачите од Универзитетот во Сао Паоло. Организаторите го претставија протестот како митинг против владата на Лула и судијата на Врховниот суд, Александар де Мораес, пред првиот круг гласање на 4 октомври.

Судијата агресивно го гонеше поранешниот претседател Жаир Болсонаро, таткото на сенаторот, за заговор за државен удар во 2023 година и ја доби пресудата во 2025 година, додека самиот Мораес стана една од најраздорните личности во Бразил. „На овој конзорциум од Лула и Мораес ќе му дојде крајот“, им рече Флавио Болсонаро на поддржувачите. „Секој што гласа за Лулу, гласа за Александар де Мораес.“

Судир во Врховниот суд

Митингот се случи откако Врховниот суд се вмеша во расправија откако судијата Андре Мендонка, назначен од Болсонаро, објави извештај во кој се покренаа прашања за наводните контакти меѓу Мораес и банкар обвинет за измама од повеќе милијарди долари. Мораес одговори со барање за истрага против Мендонка за наводна злоупотреба на моќ.

Болсонаро тврдеше дека неговиот татко, кој моментално е во домашен притвор и му е забрането да се кандидира за функција, е жртва на политички прогон од страна на Мораес. Зборувајќи од камион заедно со други конзервативни политичари, Болсонаро се обиде да ги оживее масовните улични демонстрации кои беа белег на кампањата на неговиот татко, иако одѕивот беше помал отколку на митинзите на постариот Болсонаро.

Сличен настан минатата година привлече околу 42.000 луѓе, додека митингот организиран од Жаир Болсонаро на почетокот на 2024 година привлече околу 185.000 поддржувачи. Балон на кој се прикажуваше американскиот претседател Доналд Трамп, долгогодишен сојузник на Болсонаро, како држи затворена фигура на Лула, лебдеше над толпата. Многу демонстранти мавтаа со бразилски знамиња, додека други носеа американски и израелски знамиња.

Болсонаро и Лула изедначени на анкетите

Левичарскиот претседател Луиз Инасио Лула да Силва и десничарскиот противкандидат Флавио Болсонаро се изедначени за евентуален втор круг на 25 октомври, според анкета објавена вчера нарачана од бразилската телевизија „Глобо“.

Во симулиран втор круг, Лула би освоил 41 процент од гласовите, а најстариот син на поранешниот претседател Жаир Болсонаро би освоил ист број гласови. Анкетата има маргина на грешка од два процентни поени.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Јапонија испраќа летало на мистериозната месечина на Марс- треба да донесе материја од Фобос

Јапонија подготвува мисија што би можела да го донесе првиот примерок од Месечината што орбитира околу Марс. 

Јапонија испраќа летало на мистериозната месечина на Марс- треба да донесе материја од Фобос

Вселенското летало MMX е закажано да биде лансирано на 20 октомври од Вселенскиот центар Танегашима, да пристигне на Марс околу една година подоцна и на крајот да донесе најмалку 10 грама материјал од Фобос на Земјата.

Се очекува примерокот да се врати во 2031 година, што значи дека целата мисија ќе трае околу пет години.

Најголемиот предизвик нема да биде само пристигнувањето на Марс. Јапонската вселенска агенција JAXA мора да направи исклучително прецизно слетување на Фобос, мала месечина со радиус од само околу 11 километри.

Фобос има премалку гравитација за конвенционални техники на слетување како оние што се користат на Месечината на Земјата, но доволно за да го направи пристапот што се користи на астероидот Рјугу непрактичен поради неговата голема потрошувачка на гориво.

Затоа, MMX ќе мора многу да се потпре на сопствената автономија. Сигналот помеѓу Земјата и вселенското летало може да се одложи до 20 минути, па затоа контролата на земјата нема да може да го контролира секој момент од слетувањето.

Како што се приближува кон површината, вселенското летало ќе го спореди теренот под него со постојните мапи на кратери и релјеф. На надморска височина помала од 300 метри, дополнително ќе провери за неочекувани промени на теренот што би можеле да го загрозат слетувањето.

Доколку детектира проблем, MMX може да го откаже обидот и повторно да полета.

Примерокот би можел да реши голема мистерија

Пред главниот обид за слетување, мал ровер, IDEFIX, развиен од француската и германската вселенска агенција, ќе биде фрлен на Фобос. Се очекува да ја истражува површината околу 100 дена и да им помогне на научниците да ги проценат условите на земјата.

Потоа MMX ќе користи роботска рака за да зема материјал од земјата. Исто така, има уред што користи азотен гас за собирање фина прашина од површината.

Научниците сакаат да утврдат од каде всушност потекнуваат Фобос и Деимос, две мали месечини што орбитираат околу Марс.

Една теорија е дека тие се формирани од материјал фрлен во вселената по огромен удар врз Марс. Друга можност е дека некогаш биле астероиди што биле заробени од гравитацијата на Марс.

Нивните темни површини личат на оние на астероидите богати со вода и јаглерод, што ја поддржува теоријата за астероиди. Од друга страна, нивните речиси кружни орбити и движење во рамнината на екваторот на Марс се поконзистентни со сценариото во кое се формирани од материјал исфрлен од планетата.

Примерокот би можел да обезбеди уште една важна индикација. Научниците очекуваат дека Фобос содржи и материјал од самиот Марс, кој бил исфрлен од удари на астероиди во текот на милиони години.

Проценките сугерираат дека околу 0,1 процент од собраниот материјал би можел да потекнува од Марс.

Се очекува мисијата да чини околу 345 милиони долари и е прв обид на Јапонија да испрати сонда на Марс за 28 години. Покрај самиот примерок, MMX ќе тестира автономна навигација, слетување и враќање на материјал, технологии кои еден ден би можеле да бидат клучни за многу поамбициозни мисии на самиот Марс.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Археолозите во Египет открија гробница на познат владетел и неговиот син, стара 4.400 години (ФОТО)

Шпанско-египетски археолошки тим откри гробница во Сакара од доцната Петта династија на Старото кралство на Египет со две погребни капели и релјефи кои ги задржале своите оригинални бои и покрај тоа што се стари повеќе од 4.000 години.

Археолозите во Египет открија гробница на познат владетел и неговиот син, стара 4.400 години (ФОТО)

Шпанско-египетски археолошки тим откри гробница во Сакара од доцната Петта династија на Старото кралство на Египет со две погребни капели и релјефи кои ги задржале своите оригинални бои и покрај тоа што се стари повеќе од 4.000 години, објави денес египетското Министерство за туризам и антиквитети.

Според египетските власти, откритието дава нови и вредни информации за архитектурата, уметноста и административниот живот на антички Египет.

Министерството соопшти дека гробницата ги содржела останките на познатиот владетел Јунмин и неговиот татко Ити, а меѓу најзначајните карактеристики на откритието се погребните текстови кои се во одлична состојба.

Гробницата е пронајдена за време на летните ископувања оваа година, предводени од Автономниот универзитет во Барселона и Египетскиот Врховен совет за антиквитети.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер