Култура

Работилница на Трескавец: Високо ниво на третман на културното богатство за да не го загубиме

Секое утро кога влегувам во црквата, тоа на што сме сведоци е страшно. Влагата само во текот на денот има амплитуди од 30, 60, па до 90 проценти.

Немаме соодветен третман и ниво на заштита на импозантното културно богатство со кое располага нашата држава, а е во рангот на светското наследство, заклучија еминентните научници од земјава на денешната работилница на манастирот Трескавец кај Прилеп, учесници на тридневниот научен собир за состојбите во заштитата на културното богатство и исклучувањето на науката од конзерваторските и реставраторските работи.

Голем пример е тешката состојба во која е црквата „Успение на Пресвета Богородица на Трескавец" која датира од крајот на 12 и почетокот на 13 век, за чија заштита и спас се бара странска стручна помош. Особено што влагата, оштетувањата и пукнатините ќе ги уништат ѕидното сликарство и објектот.

Како што вели отец Калист секој ден влагата се зголемува, а само Бог, се чини, ја одржува црквата.

-Секое утро кога влегувам во црквата, тоа на што сме сведоци е страшно. Влагата само во текот на денот има амплитуди од 30, 60, па до 90 проценти. Тоа е влажноста на ѕидовите кои се со ремек дела на ѕидното сликарство. И со децении е така. Му благодариме на бога, изгледа тој го штити она што ние не сме го заштитиле. Со оглед на ситуацијата, фреските сѐ уште се во одлична состојба. Кога ќе се реши прашањето со влагата, мислам дека понатаму полесно ќе може да се спроведе заштитата, вели отец Калист.

Сузана Грибовска, архитект-конзерватор, Завод и музеј – Прилеп објаснува дека има повеќе видови опасност, а веќе е побарана странска стручна помош.

-Најзагрозена е црквата од подземните води кои се слеваат внатре. Од црквата се извадени оригиналните подови. Овие сега се привремени. Со министерството за култура ја прогласивме црквата за културно наследство во опасност и презедовме мерки за превентивна заштита. Поставена е дрвена конструкција однадвор и внатре во црквата за да не дојде до дополнително пробивање на атрмосферските води, многу опасни за самата градба и за фрескоживописот. Немаме и доволно стручен кадар. Затоа во последно време побаравме и стручна помош од странство која ќе оди преку Министертсвото за култура и сега сме во чекање одговори.

Едно од најбитните оштетувања се пукнатините на ѕидното сликарство кое е многу старо, изјави Грибовска.

Сашо Цветковски од истражувачкиот центар „Цветан Грозданов" при МАНУ, вели ако не се врати високото ниво на третман на импозантното културно богатство од пред 30-тина години, ќе го загубиме.

-Потребно е повторно навраќање на оние изворни принципи во третманот на културното наследство. Ако науката е вклучена перманентно, дали е преку комисии во Министерството или во Заводите и музеите, или на ниво на некоја црковна комисија, тогаш резултатите би биле многу подобри во смисла на еден целосен пристап. А конзерваторската е во една институционална и кадрвоска криза. Ние веќе не може да одговориме на најсложените зафати кои треба да ги правиме. Таков е примерот со Трескавец. Трескавец не е само споменик на минатото, туку тој сведочи за нашиот однос кон тие вековни споменици. Никој не може да се амнестира. Сите треба да придонесеме за заштита на ова наше големо културно наследство. како мала земја располагаме со навистина импозантно наследство. Околу 5000 археолошки локалитети, околу 3000 сакрални споменици, имаме приближно 30 000 икони, имаме 1 500 средновековни ракописи, околу 800 книжни икони, над 1000 споменици од Преродбата. Тоа е огромно културно наследство кое ние, за жал, сега не сме во состојба да го заштитиме и соодветно да го третираме, смета Цветковски.

Бранислав Ристески, директор на прилепскиот Институт за старословенска култура апелира на вклучување на науката во конзерваторската и реставраторската работа и повеќе научно-истражувачки проекти.

– Петте институти, па и МАНУ имаат само по еден, во просек, проект за научноистражувачка работа, што е апсурдно. Не може да се исклучат научната мисла, сознанијата, истражувањата во заштитата и третманот на културното наследство. Со научниот собир упатуваме апел да се внимава на тоа за да имаме соодветен третман на културното наследство, вели Ристески.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Технологија

Јужна Кореја планира слетување на Месечината до 2030 година

Јужна Кореја се подготвува за голем технолошки скок, планира слетување на Месечината до 2030 година

Јужна Кореја денес претстави амбициозна технолошка стратегија заснована на седум клучни проекти, кои опфаќаат области од нуклеарна енергија и квантно пресметување до истражување на вселената и биотехнологија.

Преку оваа иницијатива, земјата има за цел да обезбеди нови извори на економски раст што ги надминуваат полупроводниците и вештачката интелигенција, пренесува Ројтерс.

Иницијативата, наречена „Seven Major SEED“, беше објавена на состанок во „Сината куќа“ (претседателската резиденција), предводен од претседателот Ли Џае-мјунг.

Планот опфаќа неколку главни цели: комерцијална употреба на домашно произведени мали модуларни реактори до 2035 година, слетување на Месечината до 2030 година, развој на домашен квантен компјутер со капацитет од 100 кјубити до 2029 година и комерцијализација на технологијата за интерфејс мозок-компјутер до 2035 година.

Министерот за наука Бае Кјунг-хун објасни дека седумте проекти опфаќаат мали модуларни реактори, енергија од фузија, обновливи извори на енергија од следната генерација, квантна технологија, вселенскиот и воздухопловниот сектор, напредна биотехнологија, како и синџири на снабдување со клучни минерали и материјали.

Новите технологии како стратешки приоритет Стратегијата беше претставена во време кога Јужна Кореја се подготвува за побавен долгорочен економски раст и засилена глобална конкуренција во развојот на нови технологии. Владите ширум светот сè повеќе ги сметаат овие технологии за клучни, не само за економската конкурентност, туку и за националната безбедност. „Ќе помогнеме во развојот на овие проекти и во изградбата на Јужна Кореја со која никој нема да може да се натпреварува за десет или дваесет години“, изјави министерот за наука Бае Кјунг-хун.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Македонија

Полициските службеници изминатите два дена констатираа 1322 сообраќајни прекршоци

Лишени од слобода 32 лица за безобѕирно управување на возило.

Во текот на изминатите два дена (10/11.08.2026) како резултат на редовните сообраќајни контроли што ги реализираат полициските службеници од сите сектори за внатрешни работи на патиштата низ државата, од вкупно 1322 издадени платни налози, 400 прекршоци се однесуваат на возачи кои не ја почитувале пропишаната брзина на движење.

Лишени од слобода за безобѕирно управување на возило биле 32 лица, од кои три за возење под дејство на алкохол, 15 за возење без возачка дозвола, еден поради претходно изречена забрана за управување со возило.

Во истиот период одземени се 13 возила по член 300-б од Кривичниот законик.

Понатаму, според статистичкиот преглед од полициските активности, во текот на изминатите два дена евидентирани се 302 прекршоци за неправилно паркирање, како и 16 санкции за возење под дејство на алкохол.

Од друга страна пак, согласно одредбите од Законот за безбедност на сообраќајот на патиштата санкционирани биле 106 возачи на мотоцикли за неносење заштитен шлем. Исто така санкционирани се 67 учесници во сообраќајот кои што не користеле сигурносен појас. Согласно Законот за возила, осум возила биле отстранети од сообраќај заради тоа што биле нерегистрирани, а две заради техничка неисправност. Санкционирани се и пет возачи поради неисполнување на пропишаните услови во однос на затемнувањето на стаклата на возилата (фолии).

Сообраќајните контроли продолжуваат и во наредните денови. Апелираме до сите учесници во сообраќајот да ги почитуваме сообраќајните правила и прописи и заеднички да придонесеме за побезбедни патишта.

Тагови: мвр

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Македонија

6 нови возила за Јавното претпријатие за стопанисување со државните пасишта

Јавното претпријатие за стопанисување со државните пасишта обезбеди 6 нови возила, како дел од инвестициите за зголемување на ефикасноста и подобрување на работните капацитети на терен.

Оваа инвестиција ќе овозможи подобри услови за работа на вработените и поефикасно извршување на работните задачи на терен, имајќи ја предвид територијалната распространетост и потребите на претпријатието.

Набавката на новите возила е дел од заложбите за модернизирање на опремата и средствата за работа, како и за создавање подобри услови за вработените кои секојдневно ги извршуваат своите работни задачи на терен.

Денес не слушаме само оправдувања, туку покажуваме резултати. Оваа инвестиција е конкретен доказ дека со планирање, одговорност, конкретна работа и колективен ангажман можат да се реализираат проекти кои директно придонесуваат за подобрување на работата на институцијата.

Претпријатието и во наредниот период ќе продолжи со инвестиции и активности насочени кон зголемување на ефикасноста, подобрување на условите за работа и унапредување на услугите на терен.

Конкретна работа. Конкретни резултати.

Јавно претпријатие за стопанисување со државните пасишта

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.