Промовирана „Историја на Чешка“ на македонски јазик - Канал 5

Култура

Промовирана „Историја на Чешка“ на македонски јазик

Интегрална историја на Чешка - од 4 век до 2013 година, содржи обемниот труд „Историја на Чешка“ од Јан Рихлик, Владимир Пенчев и Новица Велјановски, која деновиве излезе во издание на „Македоника литера“ и „Македонска реч“ од Скопје. Книгата денеска беше промоворана во Младнскиот културен центар, во присуство на претставници на дипломатскиот кор во земјава и на претседателот Ѓорге Иванов, кому чешкиот амбасадор Мирослав Рамеш му го врачи првиот примерок.

Промовирана „Историја на Чешка“ на македонски јазик
Книгата опфаќа 16 периоди од историјата на Чешка до современите настани (изборот на актуелниот претседател Милош Земан минатата година). Објавени се и неколку прилози: географски карти, хронологија на поважните настани, список на владетели и државници низ историјата, како и на претседатели на влади.

Досега кај нас се објавувани историски прегледи за други земји (пр. за Полска, Романија и за Турција во 20 век), но ова е првпат да се објави обемна национална историја на друга држава на македонски јазик со користена богата библиографија.

Проф. д-р Јан Рихлик е редовен професор на Карловиот универзитет во Прага, кој има искуства во пишување и објавување национални истории. На чешки јазик напишал истории за Бугарија и Хрватска и главен автор (коавтор) е на „Историја на Македонија“ (објавена и на македонски јазик во 2009 година, во издание на „Македонска реч“).

„Лидове новини“ од Прага е специјализиран издавач на истории на други земји на чешки јазик и за 20 години има објавено за 35 држави. Рихлик на промоцијата истакна дека сакале и барале обратна можност за публикување, за и на странската јавност да и се претстави историјата на неговата земја.

Она што според него ќе биде интересно за македонските читатели се некои историски сличности на двете земји – млади држави, независни нешто над 20 години, а со илјадагодишна традиција, кои ги поврзува далечното минато - доаѓањето на Словените и просветителската мисија на Кирил и Методиј. Но книгата, рече тој, не е буквален превод од чешки на македонски јазик затоа што има термини од чешката историја кои се непреведливи на македонски зашто немаат еквивалент.

- Ние сме Словени но, сепак, сме се развивале во различни историски услови и културни околности... чешкото кралство, религиозните војни од 15-ти, 16-ти и 17 век - нешто што е непознато за македонските читатели... нејзиниот развој во рамки на Хабсбуршката држава во 19 век, нацистичката окупација, создавањето на Чехословачката Република, проблемите меѓу Чесите и Словаците, комунистичкиот период од 1948 до 1989 година, паѓањето на комунистичкиот режим и распаѓањето на Чехословачка– што можеби ќе биде интересно за македонските читатели кои тоа ќе го поврзат со распаѓањето на Југославија и создавањето модерна македонска држава. Убеден сум дека оваа книга ќе им помогне на Македонците подобро да не разберат нас, Чесите, нашите проблеми и нашите традиции и дека ќе биде корисна особено за макеодонските бохемисти, но и за односите меѓу Македнците и Чесите, истакна Рихлик.

Македонскиот автор во екипата, проф. д-р Новица Велјановски, кој е и преведувач на дел од книгата, рече дека идејата да се објави е од 2010 година кога со Рихлик го завршиле објавувањето на четирите зборници на чехословачки дипломатски документи, во издание на Државниот архив на Република Македонија.

Во тие документи дознале за многу позитивен однос на чешката дипломатија и на чешкото општество кон Македонија и македонското прашање, што било и мотивот за појава на новата книга. Меѓу другото, како што посочи Велјановски, Чешкиот конзулат во 1925 укажувал дека во Македонија живее народ со своја посебност, а во 1935 година првиот претседател и основач на Чехословачка, Томаж Масарик, наложил да се подготви елаборат за горливото македонско прашање, во кој биле вклучени авторитетни чешки историчари, а и самиот повеќепати се искажал против делбите од Балканските војни и се залагал за правото за самоопределување.

И македонскиот народ, рече Велјановски, застанувал на страната на чешкиот народ во критични мигови – во 1938 кога со Минхенскиот диктат на Чешка и било наложено да и отстапи на нацистичка Германија една третина од својата територијата, и во 1968 година и настаните со Прашката пролет и окупацијата од СССР. Чехословачка била и инвеститор во Македонија, а меѓу проектите се издвојува водоводот од Рашче кон Скопје кој бил дело на чехословачката индустрија.

Третиот коавтор на изданието, бугарскиот историчар и реномиран бохемист, проф. д-р Владимир Пенчев, рече дека тоа што авторите се граѓани на три држави покажува дека кога се има желба може да се работи заедно. Истакна дека во историјата на Чешка, но и на Балканот и Европа, посебна улога има чешката култура и затоа имаат идеја и изданието да добие втор том.

Амбасадорот на Чешка во Македонија Мирослав Рамеш рече дека појавата на книгата симболично одбележува неколку јубилеи: 1150 години од мисијата на Кирил и Методиј во Моравија, 25 години од осамостојувањето на Чешка (по Кадифената револуција од 17 ноември 1989), 15 години од членството на Чешка во НАТО, и 10 години во ЕУ, како и 20 години од нејзните дипломатски односи со Македонија.

- Драго ми е што односите меѓу нашите две земји се пријателски и не оптоварени со никакви проблеми. Имаат динамика во развојот во сите области. Нашите народи ги поврзува далечната историја, духовната, културната и јазичната сличност и цивилизациските вредности. Чешка и е добар партнер на Македонија и долгорочно и конзистентно ги поддржува нејзините интеграциски аспирации, рече Рамеш. /МИА

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Европа

Откриени милијарди во унгарските шуми, Маѓар со остра реакција

Во Унгарија отриени „големи количини готовина закопани во шуми, скриени во земјоделски објекти, магацини и еден станбен објект, како и чувани во сеф со голема вредност на скриена локација“, објави Националната канцеларија за повраток и заштита на имот

Откриени милијарди во унгарските шуми, Маѓар со остра реакција

Во Унграрија отриени „големи количини готовина закопани во шуми, скриени во земјоделски објекти, магацини и еден станбен објект, како и чувани во сеф со голема вредност на скриена локација“, објави Националната канцеларија за повраток и заштита на имот.

Пронајдените средства вклучуваат повеќе од 5 милијарди форинти, приближно 2,6 милиони евра и 1,2 милиони долари, вкупна вредност од околу 18,1 милион долари.

Парите биле откриени по дводневна претрага во главниот град Будимпешта и во три унгарски окрузи.

Националната канцеларија за повраток и заштита на имот, неодамна формирана од новата унгарска влада, има истражни и обвинителски овластувања за постапување по предмети што се однесуваат на злоупотреба на јавни средства и сомневања за корупција – појави за кои критичарите на Орбан тврдат дека биле широко распространети за време на неговото 16-годишно владеење.

Заплената е дел од кривична постапка против поранешниот министер за национален развој, Миклош Шестак, кој ја извршуваше таа функција за време на мандатот на Орбан. Шестак е осомничен дека примил повеќе од 37,2 милиони долари во вид на мито и провизии, поврзани со набавка на возила за унгарската државна автобуска компанија, како и преку државни градежни проекти. Тој беше приведен од полицијата кон крајот на септември.

Видеото објавено на Фејсбук од Националната канцеларија за повраток и заштита на имот прикажува истражители кои клечат покрај големи купишта готовина, како со лопати копаат во земјата, ноќе, на локација што наликува на шума.

Унгарскиот премиер Петер Маѓар, кој вети дека ќе бара одговорност за наводна корупција за време на владеењето на Орбан и дека ќе ги врати проневерените јавни средства, изјави дека 12 вработени во Унгарската државна каса поминале осум часа броејќи ги пронајдените пари, користејќи пет машини за броење готовина.

Тој истакна дека ова откритие „официјално го означува крајот на мафијата на Фидес-КДНП“, мислејќи на поранешната владејачка коалиција на Орбан.

– Од денес, Виктор Орбан е докажан мафијашки бос. Паднат мафијашки бос. А Фидес е криминална организација, напиша Маѓар.

Ова откритие е најновиот развој на настаните во напорите на владата да се справи со наводните злоупотреби извршени за време на мандатот на Орбан.

Во понеделникот беше приведен и братот на Орбан, како дел од истрага за сомневања за трговија со луѓе и тргување со влијание.

И неколку други функционери од ерата на Орбан, вклучително и поранешен гувернер на Централната банка, исто така се наоѓаат во полициски притвор поради сомневања за измама и корупција.

Минатиот месец, Централното истражно обвинителство соопшти дека притворањето на гувернерот на Централната банка, Ѓерѓ Матолчи, е поврзано со наводна злоупотреба на фондација на Централната банка, која располагала со јавни средства во вредност од 288 милијарди форинти (817,8 милиони долари).

Виктор Орбан, чија крајно десничарска партија „Фидес“ загуби од унгарската партија од десниот центар со проевропска ориентација, „ТИСА“, на одлучувачките избори во април, ги осуди истрагите и притворите, нарекувајќи ги форма на политичка „тиранија“ чија цел е тој целосно да се отстрани од политичката сцена.

Тагови: Петер Маѓар

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Македонија

Димитровски се сретна со премиерот на Кралството Камбоџа, Самдеч Моха Борвор Типадеј Хун Манет

Средба на заменик министерот за надворешни работи и надворешна трговија, Зоран Димитровски со премиерот на Кралството Камбоџа, Самдеч Моха Борвор Типадеј Хун Манет.

Димитровски се сретна со премиерот на Кралството Камбоџа, Самдеч Моха Борвор Типадеј Хун Манет

Денес, во рамки на учеството на Министерската конференција на Франкофонијата во Пном Пен, заменик министерот за надворешни работи и надворешна трговија, Зоран Димитровски, во својство на шеф на македонската делегација, оствари средба со премиерот на Кралството Камбоџа, Самдеч Моха Борвор Типадеј Хун Манет.

На средбата, заменик министерот Димитровски изрази благодарност за укажаното гостопримство и срдечниот прием, пренесувајќи му честитки од претседателот на Владата, Христијан Мицкоски, по повод Денот на независноста на Кралството Камбоџа кој се одбележа на 9 ноември. Тој истакна дека оваа година се одбележуваат 30 години од воспоставувањето на дипломатските односи меѓу двете пријателски земји, што претставува значајна можност за нов импулс во нивното натамошно унапредување. Во таа насока, Димитровски ја нагласи важноста од интензивирање на билатералната соработка во сите области од заемен интерес, со посебен акцент на развојот на економските и трговските односи, упатувајќи и отворена покана до премиерот Хун Манет да ја посети нашата држава.

Димитровски упати честитки за успешната организација на Министерската конференција и 20. Самит на Франкофонијата во Пном Пен, нагласувајќи дека членството во Меѓународната организација на Франкофонијата, како и соработката во рамките на Обединетите нации и другите мултилатерални форуми, претставуваат значајна основа за продлабочување на односите и зајакнување на меѓусебната поддршка на меѓународен план.

Премиерот Хун Манет се согласи дека постои потенцијал за натамошно продлабочување на билатералната соработка, посочувајќи ја потребата од организирање политички консултации меѓу двете земји, како механизам за идентификување конкретни области и можности за нејзино унапредување.

Притоа, тој ја истакна гордоста на Кралството Камбоџа што е домаќин на 20. Самит на Франкофонијата, кој обединува претставници на повеќе од 90 земји и претставува значаен израз на солидарноста, дијалогот и соработката во рамките на франкофонското семејство.

Тагови: Зоран Димитровски

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Македонија

Сообраќајот на државните патишта се одвива непречено

Интензитетот на сообраќај на патните правци надвор од градските средини е умерен. 

Сообраќајот на државните патишта се одвива непречено

СОСТОЈБА: Сообраќајот на државните патишта се одвива непречено, по претежно влажни коловози.

ФРЕКВЕНЦИЈА: Интензитетот на сообраќај на патните правци надвор од градските средини е умерен. На граничните премини од македонска страна нема подолги задржувања за влез и излез од државата.

ЗИМСКА ОПРЕМА: Од 15.11.2026 година започнува законската обврска за задолжително поседување на зимска опрема во возилата, без оглед на моменталната временска состојба. Оваа обврска ќе трае до 15.03.2027 година. Повеќе информации може да прочитате на овој линк.

ВНИМАТЕЛНО: АМСМ препорачува прилагодена брзина на движење, почитување на поставената сообраќајна сигнализација и внимателно управување со возилата, особено на патиштата низ котлините, речните долини и клисурите, каде има можност од појава на одрони. Ова посебно се однесува за делниците Катланово – Велес, Маврово – Дебар – Струга, Виница – Берово и Кочани – Делчево.

СЕЗОНСКИ РЕЖИМ НА СООБРАЌАЈ: Од 15 Април, патниот правец Охрид – Ресен преку националниот парк Галичица е отворен за сообраќај за сите видови возила до 3,5 тона.

РАБОТИ НА ПАТ:

А.Д. ИЛИНДЕН Струга известува дека од 28.10.2026 г. ќе се воведе времен режим на сообраќај на Автопатот А2 делница Кичево – Охрид, во делот Пресека – Песочан до клучка Арбиново, поради изведување градежни работи за санација на лев коловоз и ќе трае сѐ до завршување на санацијата.

Од 30.09.2026 г. се изведуваат градежни активности на Државен пат А2 делница Гостивар – Кичево, конкретно на мост бр. 63 Мост на река Тајмишка. За таа цел се применува времен режим на сообраќај и ќе трае додека не се завршат предвидените градежни работи согласно договорот за санација.

Градежен институт Македонија известува дека од 29.09.2026год. се воведува времен режим на сообраќајот на регионален пат Р1201, делница Струга – Дебар при реконструкција на инекциона завеса на брана „Глобочица“. Времениот режим на сообраќај ќе се изведува согласно одобрен основен сообраќаен проект. Времетраењето на времената измена на режимот на сообраќајот ќе биде се до завршувањето на активностите.

МИСА МГ ДОО известува дека од 24.09.2026год. до 15.04.2027год. се воспоставува времен режим за сообраќај на државниот пат А1 делница Гевгелија – ГП Богородица односно од исклучувањето за Гевгелија до ГП Богородица, автопатот ќе биде затворен за сообраќај и истиот ќе се пренасочува на спротивната страна на автопатот, т.е. од ГП Богородица кон Скопје собраќајот ќе се одвива во две насоки. Исто така и на клучката на Гевгелија сообраќајот ќе се одвива под времен режим.

ВИА ДОО Вевчани известува, поради реконструкција на граничниот премин Делчево, од 09.09.2026 воведен е времен режим на сообраќај. За целото времетраење на градежните работи граничниот премин ќе фунционира непрекинато и сообраќајот ќе се одвива нормално.

Од 06.07.2026 г. започна времена измена на сообраќајот при санација на мост на река Брегалница на Р1204 во Штип и ќе трае до завршувањето на санацијата.

Од 12.09.2025 започната е градежната активноста – санација на свлечиште на регионален пат Р1202 делница Косоврасти – Мелнички Мост, односно воспоставена е времена измена на режимот на сообраќај до завршување на активностите.

Според известување од Виадукт Треј Дооел – Гостивар, како дел од изведбата на Коридор 10Д, во тек е важност на времен режим на сообраќај на патен правец Прилеп – Битола, каде ќе се пренасочи движењето на возилата по регионалниот пат Прилеп – Битола, од делот од клучка Лагово до Тополчани.

Времена измена на режим на сообраќај на регионален пат Р1306 делница Прилеп-Крушево -Сладуево, заради започнување со градежни активности во врска со проект Санација на оштетувања на регионален пат Р 1306 делница Прилеп-Крушево-Сладуево, во вид на слегнувања на трупот на патот на стационажа од км 15+100 до км 15+600. Заради тоа од 16.12.2024 год. па се до завршување со градежни активности ќе се изврши целосно затворање на делницата во потег од Мало Коњари до Кривогаштани. При тоа сообраќајот ќе се одвива по друга делница во склоп на поставената сообраќајна сигнализација, согласно Одобрение за времена измена на режим сообраќај и Сообраќаен проект.

На патниот правец ГП Блаце – Скопје се изведуваат градежни активности на неколку делници. Поставена е соодветна сообраќајна сигнализација и соорбаќајот се одвива според одобрен времен режим.

На патниот правец Кичево – Охрид, поради градежни работи на повеќе делници, сообраќајот се одвива со девијации. Поставена е соодветна сообраќајна сигнализација и затоа препорачуваме строго почитување на истата и прилагодена брзина на движење.

Тагови: АМСМ

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер