2 „Заедно за рано откривање, заедно за живот“ - едукативна трибина за превенција од малигни заболувања
НаукаПримероците од темната страна на Месечината, што ги донесе кинеската сонда, ги изненадија научниците Сончевиот ветер ја погодува Месечината со милијарди години.Сепак, двете хемисфери на Земјината Месечина се погодени од сончеви ветрови со сосема различни брзини и енергии. Анализата на примероците од далечната страна на Месечината, собрани пред две години од кинеската сонда Chang’e 6 за време на историска мисија, покажа дека магнетосферата на Земјата ја обликувала оваа разлика, објавува EurekAlert! Сончевиот ветер, континуиран поток од брзи наелектризирани честички од Сонцето, директно ја бомбардира површината на Месечината. Месечевиот реголит зачувал запис за ова бомбардирање, служејќи како природна архива на испарливи соединенија од сончевиот ветер, вклучувајќи ги и благородните гасови (He, Ne, Ar, Kr, Xe). Овие хемиски елементи се многу сигурни индикатори за имплантација на сончевиот ветер и даваат вредни индиции за овој процес. Пред оваа студија, недостатокот на примероци од далечната страна на Месечината спречи директни експерименти за систематски разлики во имплантацијата на сончевиот ветер помеѓу двете хемисфери. Сепак, кинеската мисија „Чанг'е 6“ донесе 1.935 грама реголит од басенот Јужен Пол-Ајткен на другата страна на Месечината, што овозможи прва можност директно да се спореди процесот на имплантација на сончевиот ветер на блиската и далечната страна. Врз основа на лунарните примероци, истражувачки тим предводен од Институтот за геологија и геофизика (IGG) на Кинеската академија на науките (CAS) спроведе анализа на изотопи на благороден гас на реголитот „Чанг'е-6“ и ги утврди концентрациите и изотопските состави на хелиум (He), неон (Ne), аргон (Ar), криптон (Kr) и ксенон (Xe). Истражувањето, објавено во списанието „Nature Geoscience“, ја спроведе Џанг Сјуханг, постдокторски истражувач на IGG под надзор на професорот Хе Хуаиџу, заедно со соработници од Универзитетот за наука и технологија на Кина и тимот за испарлив товар „Чанг'е 7“. Во анализата, истражувачите прво забележаа дека изотопскиот состав на неон (Ne) во реголитот Чанг'е-6 е многу специфичен. Просечниот сооднос 20Ne/22Ne е 11,34 ± 0,22, што е значително пониско од она што е објавено за сите претходно анализирани примероци од блиската страна на Месечината, но блиску до теоретскиот изотопски состав што се очекува по силната фракционација од сончевиот ветер. Ова сугерира дека далечната страна на Месечината претрпела посилна изотопска фракционација, што резултира со преференцијално збогатување со потешкиот изотоп. Што се однесува до криптонот (Kr) и ксенонот (Xe), нивното однесување на ослободување исто така се разликува од примероците од блиската страна. Во експериментите со постепено загревање, ксенонот (Xe) добиен од сончевиот ветер во реголитот Чанг'е 6 беше ослободен претежно на високи температури, создавајќи еден врв на ослободување на висока температура. Спротивно на тоа, примероците Чанг'е 5 покажаа јасен модел со два врва, со значително ослободување на ксенон и на ниски и на високи температури. Ова укажува дека јоните на сончевиот ветер навлегле значително подлабоко во реголитот на далечната страна отколку на блиската страна - што значи дека далечната страна била изложена на честички со повисока енергија. Но, зошто двете хемисфери на Месечината примаат сончев ветер со различни енергии? Истражувачкиот тим ја припишува оваа разлика на ефектот на „регулирање на брзината“ на магнетосферата на Земјата. Додека Месечината орбитира околу Земјата, таа периодично поминува низ тампон зона околу магнетосферата, каде што околниот сончев ветер се забавува од својата типична брзина од 400 км/с на околу 200 км/с. Овој побавен сончев ветер преференцијално стигнува до блиската страна на Месечината, што резултира со помала длабочина на имплантација во реголитот на таа страна. Спротивно на тоа, далечната страна, која е постојано свртена подалеку од Земјата, останува директно изложена на ненарушениот сончев ветер, дозволувајќи им на јоните да навлезат подлабоко во реголитот. Истражувачите сугерираат дека приближно 25% од вкупната изложеност на сончев ветер на местото на слетување Чанг'е 5 била под влијание на овој забавен сончев ветер, додека местото на слетување Чанг'е 6 не доживеало таков ефект на заштита. Со обезбедување на првите директни емпириски докази од примероци од далечната страна на Месечината, оваа студија го потврдува ефектот на регулирањето на брзината на Земјината магнетосфера врз имплантацијата на сончевиот ветер во површината на Месечината, ефект кој е постојано зачуван и во распределбата на длабочината на имплантацијата и во изотопските потписи на благородните гасови во реголитот. Понатаму, истражувачите забележале дека тешките благородни гасови во месечевата почва можат да послужат како „фосилен запис“ за минатите интеракции помеѓу магнетосферата на Земјата и сончевиот ветер, нудејќи нов пристап за реконструкција на долгорочната еволуција на магнетосферата на Земјата кога се комбинираат со палеомагнетниот запис. Наодите исто така укажуваат дека интеракциите во рамките на системот Сонце-Земја-Месечина се посложени отколку што се сметаше претходно. Според истражувачите, овие резултати отвораат нов прозорец кон оваа древна динамика, откривајќи дека најблискиот небесен сосед на Земјата зачувува претходно непознати записи за овие интеракции.Тагови: месечината сонда Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.Претплатете се на нашиот newsletter
МакедонијаЕдукативна трибина за превенција од малигни заболувања „Заедно за рано откривање, заедно за живот“ Раното откривање може да спаси живот. Со оваа порака денеска од Драчево започна кампањата „Розев октомври“ посветена на подигнување на свеста за ракот на дојка. Во „Паркот на бранителите“ се одржа едукативна трибина под мотото „Заедно за рано откривање, заедно за живот“, на која лекари, пациенти и граѓани разговараа за превенцијата, навремените прегледи и лекувањето. Наташа Бабулова, членка на здружението „ХЕМА-ОНКО“, пред присутните ја сподели личната борба со ракот на дојка. Нејзината порака е дека стравот не треба да биде причина за одложување на прегледот, бидејќи токму навременото откривање на болеста може да биде пресудно за понатамошното лекување. Од Клиниката за радиотерапија и онкологија посочија дека раната дијагноза е еден од најважните фактори во борбата со болестадека навременото јавување кај лекар овозможува болеста да се открие во порана фаза и пациентките навреме да го започнат потребниот третман. Трибината ја организираа Општина Кисела Вода и здружението „ХЕМА-ОНКО“, а градоначалничката Бети Стаменкоска Трајкоска истакна дека целта е преку вакви настани информациите за превенцијата и раната дијагностика да стигнат до што поголем број граѓани. Денешната трибина во Драчево е почеток на активностите на кампањата која ќе трае до 4-ти октомври и ќе се заокружи со „Розев пикник“ на Школка во Градскиот парк. Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.Претплатете се на нашиот newsletter
КошаркаАБА-лигата бара нови судии: Познати услови и рокот за пријавување Регионалната кошаркарска АБА-лига распиша конкурс за нови судии кои во иднина би можеле да ја делат правдата во регионалното кошаркарско натпреварување.Право на пријавување имаат судии кои имаат најмалку 25 години и пет сезони искуство на највисокото ниво од домашното првенство или на меѓународната сцена. Од кандидатите се очекува добро познавање на англискиот јазик и соодветна физичка подготвеност, а сите пријавени ќе треба да поминат низ неколку стручни проверки. Процесот на селекција ќе вклучува тест за правилата на кошарката, анализа на спорни и карактеристични ситуации од натпревари, проверка на познавањето на англискиот јазик, физичко тестирање и интервјуа со кандидатите. Заинтересираните судии можат да поднесат пријави најдоцна до 21 септември, до 15:00 часот. Регионалното натпреварување исто така ги објави судиските хонорари за сезоната 2026/27, кратко откако во јавноста се појавија информации дека Здружението на судии на АБА-лигата побарало значително подобрување на материјалната и правната положба на судиите.Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.Претплатете се на нашиот newsletter
СветАвстралија нареди отстрел на ајкула поради напад, потрагата по телото на пливачот продолжуваМажот кој вчера наутро загина во напад од ајкула на плажата Соренто во Перт, Австралија, е идентификуван како 63-годишниот Грег О'Нил. Тој пливал близу до брегот кога бил нападнат од голема бела ајкула. Неговото семејство го опиша како посветен татко и сопруг и голем љубител на океанот, пренесува ABC News. „Нашето семејство е длабоко потресено и скршено од ужасната трагедија во која животот го загуби еден татко, иден дедо, брат, вујко, сопруг и пријател – Грег Џејмс О'Нил“, се вели во соопштението на семејството. „Тој беше великодушен и посветен семеен човек кој на своите деца им пружаше огромна љубов, внимание и можности. Грег го сакаше океанот и беше страстен пливач, љубител на спортот, посветен работник и, пред сè, великодушен и духовит човек. Длабоко сме благодарни за сите изрази на сочувство и поддршка што ги добивме.“ A swimmer was taken by a shark while on a morning swim with a mate. The victim was just metres from shore, when the giant predator attacked. https://t.co/Y4wWOxYbvd — 7NEWS Queensland (@7NewsBrisbane) September 18, 2026 Министерката за рибарство на Западна Австралија, Џеки Џарвис, издаде налог за фаќање и убивање на ајкулата. Сепак, таа нагласи дека не смета оти е соодветно да се спроведе поширока акција за нивно истребување по овој инцидент. Плажите во северните предградија на Перт и денес остануваат затворени додека продолжува потрагата по ајкулата и по телото на жртвата, О'Нил. Министерката Џарвис објаснила дека одлучила да издаде налог за уништување откако полицијата успеала да ја идентификува ајкулата пред таа да отплива. „Ја донесов одлуката земајќи ги предвид вонредните околности на нападот, опасноста што ја претставуваше таа ајкула и можноста за прибирање докази за истрагата на судскиот вештак“, изјави Џарвис. Џарвис забележува дека ова е првпат по десет години во Западна Австралија да се издаде налог за фаќање и убивање ајкула, но нагласува дека масовното истребување на големите бели ајкули не е решение во овие околности. „Големите бели ајкули се меѓународно заштитеен вид. Тоа не значи дека ќе ги истребиме сите грабливци во океанот. Не сакам да им давам на луѓето лажно чувство на сигурност, бидејќи е невозможно целосно да се елиминира секој ризик“, изјави таа. Досегашната стратегија на Западна Австралија се потпираше на обележување и следење на ајкулите, апликации за предупредување, сирени, заштитни мрежи и лични уреди за одвраќање на ајкули. Министерката најави дека владата ќе ги преиспита постоечките мерки.Тагови: Австралија ајкула Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.Најважни вестиТрамп не го доби Гренланд, но договори трајно американско присуство15:00Трамп потпиша закон насочен против руската нафта, гас и поддржувачите на Москва09:10Бајрами спроведен во суд: Не се чувствувам виновен за скандалот во Лотарија18:11Бајрами спроведен во суд: Не се чувствувам виновен за скандалот во Лотарија15:16Продолжува судењето за „Државна Лотарија“, поранешниот директор Бајрами на обвинителна клупа08:24