Прилепските мечкари - традиција од преку 100 години за безвременско постоење - Канал 5

Прилепските мечкари - традиција од преку 100 години за безвременско постоење

Облечени се во кожи. Јагнешки, јарешки, овчи. Накитени на појасот со клопотарци, ѕвонци. Сите тешки, некои стари од век и половина. На главата рогови, на лицето страшни сурати.

Прилепските мечкари - традиција од преку 100 години за безвременско постоење

Го почнуваат својот обред. Создаваат какофонија од продорни звуци, повеќе застрашувачки, тропаат со стаповите, се вртат во кругови, го засилуваат темпото на обредниот ритуал. Уште повеќе застрашувачки дејствува нагорната линија на ударите на тапаните и пискавиот звук на зурлите.

Стигнуваат Прилепските мечкари.

Ги закочуваат улиците, бараат откуп од граѓаните, ги посетуваат дуќаните. Прво касапите. Оти, тоа е нивниот еснаф.

Така било од памтивека. Така продолжува денес, а ќе биде главна атракција за Велики Поклади - Прочка во Прилеп.

Страшната маска на прилепските мечкари ја носи исконската потреба на човекот да се покае. А покајанието носи бркање на злите духови.

- Касапите речиси цела година колеле јагниња, животни, за потребите на занаетот. Тоа е и голема одговорност. Потребата за покајување за пролеаната крв кулминира со маскирањето за Велики Поклади - Прочка. Ем да се „искупат“ за гревовите“, ем со бркањето на злите духови ќе го најават новиот живот- пролетта, но и големите, Велигденски пости, вели Метко Анастасоски од здружението „Прилепски мечкари“.

Вековните ритуали на Мечкарите дури подразбирале нивно петдневно исклучување во пештери. Без оган, препуштени на своите инстинкти и нагоини.

- Имаме докази дека во 60-тите години Мечкарите, ревносни во своите ритуали, не дозволувале никому да поминат по улиците. Дури, ако не добиеле откуп, превртувале автомобили. Според ритуалите од дамнина, Мечкарите биле пет дена во ритуален транс пред Прочка. Оделе во пештера, имале табу за да запалат оган и пет дена веќе биле подготвени да го изведат ритуалот, објаснува етнологот од прилепскиот Завод и музеј, Александар Цветкоски.

Традицијата на прилепските мечкари е вековна. Здружението „Прилепски мечкари“ веќе дојде до факти и фотографии дека првите групи се собирале уште во далечната 1921 година.

- Од историскиот архив и од постарите граѓани на Прилеп најдовме материјал со кој потврдуваме дека во 1921 година имало организирани поворки на Мечкарите. Фотографиите го потврдуваат тоа. Тоа е голем јубилеј и значи дека постоиме повеќе од 100 години. Овој факт е фасцинантен, вели Ванчо Георгиев, претседател на здружението „Прилепски мечкари“.

Мечкарите се подготвени за уште едно прочкарско дефиле ,за уште еден прочкарски обред кој ја вкоренува традицијата на овие простори. Ги проветрија кожите, суратите, роговите, клопотарците. Ама, времињата носат нови предизвици. Сѐ потешко може да се обноват кожите, главно се наследуваат од постарите, сѐ потешко се стигнува до клопотарците.

- Има проблеми, има мака со набавката на материјалите, ама ние ги набавуваме. Еве, лани набавивме 200 кожи. Проблем е што ги нема во државата. Ги прават самите Мечкари, учесници. Ги наследуваат од татковците, дедовците. А треба да се облечат 60-тина ченови на групата. Нивните дедовци и татковци собираа да се направи добар сурат. И, мислам дека успеваат во тоа. Ние сме единствени и познати, но и одликувани во тоа. Најголемо е признанието од Истернево, Италија, каде мечкарите добија Гран при признание за оригинална маска. Бидејќи, кога отидовме таму, се изненадивме. Италијанците знаат малку повеќе од нас за Маската, отколку што знаеме ние за нас, објаснува Ванчо Ѓеоргиев, претседател на здружението „Прилепски мечкари“.

Прилепските мечкари незапирливо ги претставуваат својот обреден ритуал и традициите. И на годинашниов карневал „Прочка 2026“. Со обврската за 25 години организирано постоење и со фактографската историја од преку 100 години традиција.

А, кој знае. Не се документирале вековите.

И, пак, на Прочка ќе го изведат својот ритуал. Ќе ги бркаат злите духови. Ќе ја претстават, во сета своја „слава“, тешката, над 70 килограми, маска. Ќе ја зачуваат.

И ќе постојат. /МИА

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Божиновска за „ТЕССА Енерџи“: Секој нов енергетски капацитет ја зајакнува сигурноста и стабилноста на државата

Министерката Божиновска порача дека секој нов енергетски капацитет има значење многу пошироко од самата инвестиција, бидејќи претставува дел од процесот на градење посигурен, постабилен и помодерен енергетски систем.

Божиновска за „ТЕССА Енерџи“: Секој нов енергетски капацитет ја зајакнува сигурноста и стабилноста на државата

Министерката за енергетика, рударство и минерални суровини Сања Божиновска денеска присуствуваше на свеченото пуштање во употреба на новата когенеративна централа на „ТЕССА Енерџи“ во Општина Чаир, на настан на кој присуствуваа и претседателот на Владата, Христијан Мицкоски, како и заменик-претседателот на Владата и министер за транспорт и врски, Александар Николоски.

Министерката Божиновска порача дека секој нов енергетски капацитет има значење многу пошироко од самата инвестиција, бидејќи претставува дел од процесот на градење посигурен, постабилен и помодерен енергетски систем.

„За нас како Министерство за енергетика, рударство и минерални суровини, секој нов капацитет има пошироко значење. Нашата цел е да изградиме енергетски систем кој ќе биде сигурен, стабилен, модерен и конкурентен – систем кој ќе може да одговори и на потребите на граѓаните и на растечките потреби на индустријата“, истакна Божиновска.

Таа нагласи дека енергетската сигурност денес не е само прашање на производство на електрична енергија.

„Енергетската сигурност е прашање на економска стабилност, конкурентност, инвестиции и квалитет на живот. Секој нов мегават домашно производство значи дополнителен капацитет и поголема отпорност на нашиот систем во услови на променливи цени и неизвесности на европските и светските енергетски пазари“, порача министерката.

Божиновска посочи дека развојот на енергетиката мора да продолжи со инвестиции во нови производни капацитети, но истовремено и со сериозни вложувања во мрежата, инфраструктурата, енергетската ефикасност, обновливите извори и современите технологии.

„Тоа е патот кон енергетски систем кој нема само да произведува повеќе енергија, туку ќе биде подобро управуван, поотпорен и подготвен за предизвиците што ги носи новото време“, нагласи Божиновска.

Министерката испрати јасна порака дека Македонија има потреба од нови инвестиции во енергетиката и дека Министерството ќе продолжи да создава предвидлива и стабилна средина за нивна реализација.

„Енергетските инвестиции можат и мора да се реализираат ефикасно, одговорно и во согласност со утврдените правила и стандарди. Нашата задача како институција е да создадеме услови за развој, но истовремено да го чуваме јавниот интерес и да обезбедиме сигурен и стабилен енергетски систем за државата“, истакна Божиновска.

Таа додаде дека за Министерството е особено важно домашните инвеститори да имаат доверба и сигурност да вложуваат во енергетската иднина на државата.

„Нашата порака е јасна – Македонија треба да продолжи да гради, да инвестира и да создава нови енергетски капацитети. Но секоја инвестиција треба да носи поширока вредност – за економијата, за локалната заедница и за иднината на државата“, порача министерката.

Новата когенеративна постројка на „ТЕССА Енерџи“ е реализирана врз основа на Овластување за изградба на енергетски објект издадено од Министерството за енергетика, рударство и минерални суровини, по успешно завршени технички прегледи и функционални испитувања. Тоа покажува дека енергетските инвестиции можат да се реализираат ефикасно, одговорно и во согласност со утврдените правила и стандарди.

Постројката има инсталирана моќност од 2,106 MW за производство на електрична енергија и капацитет од 2,6 MW топлинска енергија. Инвестицијата претставува прва фаза од поширок план за развој и модернизација на поранешната Топлана Скопје Север во современ енергетски центар.

Министерството за енергетика, рударство и минерални суровини ќе продолжи со политики кои значат повеќе домашни капацитети, поголема енергетска сигурност и стабилен систем – затоа што силната енергетика е основа за силна економија и сигурна иднина на државата.

Министерство за енергетика, рударство и минерални суровини

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Со мирис на ајвар, музика и многубројна публика започна „Taste the South“

Првата вечер од четвртото издание на „Taste the South“ донесе токму она по што е препознатлив југот – добра храна, музика, дружење и забава до доцна во ноќта.

Со мирис на ајвар, музика и многубројна публика започна „Taste the South“

Како што одминуваше вечерта, фестивалскиот простор во Mega Shopping Park собираше сè повеќе посетители. Мирисот на печени пиперки ја најави есента, а подготовката на ајварот привлече големо внимание. Посетителите имаа можност да го проследат целиот процес, да пробаат свежо подготвен ајвар и да уживаат во понудата на локални производи и македонски вина.

На сцената настапија ЗГУД „Негорци“ од Негорци и ЗГУД „Браќа Толеви“ од Прдејци, Филип Стојанов, „Пауза за ракија“, „Куку Леле“ и „Брас Брадарс“. Песната, танцот и добрата забава ја одбележаа првата фестивалска вечер и донесоа вистинско јужно расположение во Гевгелија.

„Taste the South“ продолжува вечерва со нови вкусови и нова музичка програма. Вториот фестивалски ден е посветен на смоквата и производите од смокви, па посетителите ќе можат да ја проследат нивната подготовка и да ги дегустираат специјалитетите по кои е познат гевгелискиот крај.

Вечерашната програма започнува во 18:30 часот со настап на КУД „Танец“ од Миравци. Во 19:15 часот ќе настапи „Леге Артис“, во 20:15 Кико Болеро и „Болеро бенд“, во 21:30 „Нокаут“, а вечерта ќе продолжи со Игор Џамбазов и „Гуру Харе“ во 23:15 часот.

Фестивалот продолжува и во недела, од 14:00 часот е подготвена програма за сите генерации. Први ќе настапат Школата за гитари и Школата за тапани при Пионерскиот дом, по што следуваат Ансамблот „Бојмија“, танцовото студио „Мистик“ и Интернационалниот детски музички фестивал „Калинка“.

Во вечерниот дел ќе настапат Наталија Данаилова во 19:45 часот, „Два Бона“ во 21:00 часот и Каролина Гочева во 22:30 часот, со чиј концерт ќе биде заокружено четвртото издание на фестивалот.

Неделата ќе биде посветена и на традиционалната ракија. Посетителите ќе можат да ја проследат нејзината подготовка, да дегустираат и да поминат уште еден ден исполнет со вкусовите и обичаите на југот.

„Taste the South“ се одржува во Mega Shopping Park во Гевгелија. Вечерашната програма трае од 18:30 до 01:00 часот, а во недела од 14:00 до полноќ.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

„Фич“ го потврди кредитниот рејтинг „BB+“ за Македонија

„Фич“ констатира дека македонската економија покажува отпорност и дека реалниот економски раст забрза на 4,3% во вториот квартал од 2026 година.

„Фич“ го потврди кредитниот рејтинг „BB+“ за Македонија

Агенцијата за кредитен рејтинг „Фич“ го потврди кредитниот рејтинг на Македонија на ниво „BB+“ со стабилен изглед, препознавајќи ги позитивните перспективи за економски раст, силната инвестициска активност и реформскиот процес поврзан со пристапувањето кон Европската Унија.

Во најновиот извештај „Фич“ констатира дека македонската економија покажува отпорност и дека реалниот економски раст забрза на 4,3% во вториот квартал од 2026 година, поттикнат од силните резултати во градежништвото и преработувачката индустрија.

YouTube video

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер