Претор - најсончевата страна на Преспанско Езеро - Канал 5

Живот

Претор - најсончевата страна на Преспанско Езеро

 Претор е на најсончевата страна од брегот на Преспанско Езеро, природата не штедела, напротив дала густа борова шума, прекрасни предели и вода, многу вода која допирала до патот што го одвојува езерото од туристичката населба.

Претор - најсончевата страна на Преспанско Езеро

Претор за првпат, систем за наводнување добива во 1958 година, електрична енергија во 1959 година, а со водовод се здобива во 1960 година. Хронолошки, првите телевизори се набавуваат во 1965 година, патот е асфалтиран во 1981 година, а првите телефонски приклучоци регистрирани се во 1988 година. Претор, во оваа 2025 година ќе добие канализациски систем и пречистителна станица.

Разликата во инвестициските периоди, според локалното население го дава резултатот на сегашните состојби во кои евидентни се запуштеноста на овој, но и останатиот дел од преспанскиот брег, а тежок удар задала и транзицијата по која работничките одморалишта целосно згаснаа, а дел пропаѓаат поради негрижа и нејасна сопственост.

На источната страна од Преспанско Езеро, сонцето најдолго грее, почнувајќи од раните утрински часови и се до доцно зајдисонце. Тоа е најсончевата страна на брегот и затоа Претор од секогаш беше најкористен за престој и капење, вели нашиот соговорник Панде Димитровски.

- Во туристичката населба Претор бев од 1974 година до 1987 година и најголем дел од волонтерскиот ангажман, воедно и најубавиот дел од мојот живот го минав во Феријалното летовалиште „Студент“ - Претор. Почнав како соработник и стигнав до управник на летовалиштето кое иако беше сопственост на УКИМ-Скопје, сепак, ние феријалците менаџиравме со објектот. Во тоа време, во туристичката населба имаше неограничен број на легла кои беа во шатори, камп приколки и бунгалови. На влезот на туристичката населба, таму каде што деновиве почна изградбата на инфраструктурен систем, порано беше кампот на Сојузот на извидниците, а до него и објект на Здружение на пензионерите. Сега таму нема ништо. На овој дел од туристичката населба беа и одморалиштата на „Црн бор“ и „Тутунски комбинат“ од Прилеп, потоа одморалиштето на фабриката за шеќер „4-ти Ноември“-Битола, „Макошпед“, трикотажа „Пелистер“, кожара „Битола“, „Транскоп“ и „Македонија пат“. Преполни беа детските одморалишта на Црвен крст, Феријално летовалиште „Студент“ и Феријално летовалиште „Преспа“. И тогаш, и сега, населението се соочуваше со ист проблем - немање инфраструктура. Немаше доволно вода за пиење и немаше систем за отпадните води. За жал, во тоа време, општината на која и припаѓа Претор, а тоа е Општина Ресен, не беше заинтересирана за вложување во инфраструктурни проекти, а населението во најголем дел се занимаваше со најпрофитабилниот бизнис, а тоа беше производство и продажба на јаболка. Туристичката населба Претор располагаше со над 5.000 легла, езерото имаше многу вода дури до патот, а при невреме патот често беше поплавуван, потсетува Димитровски.

Во дневникот со спомени за незаборав на Панде Димитровски остануваат забележани бројни настани и манифестации поврзани со животот во туристичката населба каде игралиштето под рефлектори се организираа турнир во мал фудбал, избор на Преторска убавица, маскенбал, Преторска свадба и други забавни манифестации. Тоа повеќе го нема.

Во Претор треба многу да се менува почнувајќи од сообраќајниот знак на главната сообраќајница што води до македонско-грчкиот граничен премин Маркова Нога, каде јасно се посочува дека езерото е на далечина од еден километар, но во шега преторчани велат дека знакот треба да се смени, бидејќи сега езерото е многу подалеку.

- Ќе се измориш додека стигниш до вода, а ако одлучиш да пливаш, тогаш треба уште толку одење низ вода се до пристојна длабочина. А, пред три децении водата беше на два-три метри од патот. Најчести викенд гости беа битолчани и прилепчани, но и работничките одморалишта беа на пелагониски фирми, ама и тогаш како и денес проблем беше водоснабдувањето особено во екот на сезоната, но и недостигот од канализациски систем. Таквата фалинка никому не пречеше, затоа што туристичката населба беше преполна, се сеќава Науме Ристески, кој пензионерските денови, од пролет до есен ги минува во Претор и со задоволство ни ја пренесе приказната од неговиот дедо дека името на населбата која е од доцноантичко време, се поврзува со поимот „претовар“ или „претоар“ затоа што токму во Претор врвеле карваните со стока која доаѓала и заминувала од југ кон север и обратно.

Сегашнава генерација преспани е едногласна дека езерото треба да се заштити, да запре деградацијата, да се обновуваат природните функции на езерото, да се подобри квалитетот на водата, а овоштарите доследно да користат агроеколошки мерки со рационално, штедливо водоснабдување на земјоделските површини.

- Не ме сликај мене, вели Науме, сликај ја оваа цевка која порано беше под вода. Порано на брегот стававме знаци со опомена да не се плива околу цевката и никој да не се качува бидејќи често пати храбрите момчиња или девојчиња се повредуваа скокајќи од цевката во водата. Сега цевката е обрасната со трева, а и големо дрво никна во ова време кога езерото се повлекува, исчезнува пред нашите очи, насолзено појасни Науме, неверувајќи дека главен причинител за намалување на водата во езерото е наводното истекување на Преспанско Езеро кон Охридско Езеро, бидејќи Преспанско Езеро е на надморска висина од 853 метри, а Охридското езеро е на надморска висина од 695 метри.

Со стартот на новиот проект на ЕУ и УНДП, како и со енергичниот пристап на локалната самоуправа за изградба на околу 35 километри потребна инфраструктура во Претор и други населени места на преспанското крајбрежје, зафат кој треба да заврши за 10 месеци, се охрабрува не само локалното население, туку и идните инвеститори кои ќе се приклучат на во моментов ретките хотелиери и угостители кои градат на брегот на Преспанско Езеро.

Моќта на проектот „ЕУ за Преспа“ директно ќе придонесе и за заштита на овој како што го нарекуваат споменик на природата со 50 ендемски видови на животни, 19 видови на ендемски растенија, девет ендемски видови на риба или пет во балкански рамки, а од нив во Преспа досега се пронајдени четири. Да потсетиме, Преспанско Езеро е една од најважните орнитолошки локации во Европа бидејќи 216 видови на птици се забележани во Езерани, а познатиот Далматински пеликан со околу 1.600 регистрани парови, живее, се гнезди и се размножува на Преспанското Езеро.

Езерото се повлече, но ќе се врати, впрочем самата преспанска населба Наколец името го добила од наколната населба која постоела, била оддалечена од езерото, па потоа со зголемување на нивото на водата, езерото ја потопила. Природата си го прави своето, но за Преспа, сега на потег е човекот.

Тагови: Преспа Преспанско Езеро

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Бизарно

Човек ѝ платил 50.000 долари на вештачка интелигенција за 6 месеци да му најде жена за брак

Вештачката интелигенција повеќе не е само алатка за одговарање на прашања, туку сè повеќе станува систем за управување со животните цели.

Човек ѝ платил 50.000 долари на вештачка интелигенција за 6 месеци да му најде жена за брак

Најновиот пример доаѓа од Reddit, каде што корисник презентираше експеримент во кој агент на вештачката интелигенција му помогнал да најде сопруга во рок од шест месеци.

Корисникот наведува дека го користи експерименталниот систем од Anthropic, со максимален пакет за претплата и буџет од 50.000 долари. Вештачката интелигенција не ги презема директните човечки интеракции, туку анализира разговори, дава препораки и ја прилагодува стратегијата врз основа на резултатите.

Вештачката интелигенција како животен стратег, а не само четбот

Идејата на експериментот е дека вештачката интелигенција функционира како личен стратег, помагајќи да се подобри комуникацијата и донесувањето одлуки, додека сите вистински интеракции остануваат кај корисникот. Во пракса, вештачката интелигенција станува систем што ги следи долгорочните цели и итерактивно ги оптимизира.

Во дискусијата што следеше, повеќето коментари на Reddit имаа хумористичен тон, но дел од заедницата ја нагласи поважната порака. Според нив, вештачката интелигенција треба да служи за личен развој, а не за „оптимизирање“ на луѓето како податоци.

Границата помеѓу помош и прекумерна автоматизација

Овој случај се вклопува во поширок тренд каде што системите со вештачка интелигенција сè повеќе се користат како агенти за долгорочни задачи. Тие не само што одговараат на прашања, туку планираат, запомнуваат и адаптираат стратегии со текот на времето.

Овој пристап веќе се користи во бизнисот, учењето и организацијата на работата, а овој експеримент покажува дека истото размислување полека се пренесува во приватниот живот. Клучното прашање останува колку далеку можат и треба да одат ваквите системи.

Иако технологијата развиена од Anthropic овозможува сè понапредни модели на „агенти“, експертите предупредуваат дека границата помеѓу корисна помош и прекумерна зависност сè уште не е јасно дефинирана.

Тагови: вештачка интелигенција

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Свет

Телото на 17- годишна девојка од Тајланд е пронајдено во куфер- во обид за бегство е уапсен средовечен Австралиец (ВИДЕО)

46-годишниот австралиски државјанин Сајмон Карман е уапсен на аеродромот во Бангкок под сомнение за убиство на 17-годишно девојче чие голо тело беше пронајдено во куфер.

Телото на 17- годишна девојка од Тајланд е пронајдено во куфер- во обид за бегство е уапсен средовечен Австралиец (ВИДЕО)

Според полицијата и локалните медиуми, мажот бил запрен вчера околу 21:30 часот додека се подготвувал да се качи на летот на Џетстар за Перт. Апсењето следеше по истрагата за неговата врска со тинејџерка чие тело беше пронајдено во куфер фрлен во близина на Пловечкиот пазар во Патаја, на источниот брег на Тајландскиот Залив, објавија локалните медиуми и агенцијата Франс Прес.

Засега не е точно познато каква врска имале Австралијанецот и жртвата.

Снимките од безбедносните камери доведоа до осомничениот

Снимките од безбедносните камери го покажуваат осомничениот како влегува во стан во одморалиштето Патаја во раните утрински часови во четврток, заедно со 17-годишната Тајландка Тунчанок Донхомл.

Неколку часа подоцна, тој ја напуштил зградата носејќи голем црн куфер, кој потоа го однел на задниот дел од мотоцикл. „Патаја 24 њуз“ објави видео од девојка и маж кои се држат за раце додека чекаат лифт околу 3:30 часот наутро, како и видео од маж кој носи куфер од зградата.

Истрага и пронаоѓање на телото

Полициската станица во Патаја побара од службата за имиграција да го спречи мажот да го напушти Тајланд. Тој беше приведен на аеродромот „Суварнабхуми“ во Бангкок додека се обидуваше да избега од земјата. Осомничениот, кој негира вмешаност во киднапирањето и убиството, беше испрашуван и даде информации за локацијата каде што беше фрлен куферот.

Вчера полицијата пронајде куфер во близина на железничката пруга, со телото на жртвата внатре, со знаци на насилство, објави локалната веб-страница „Патаја њуз“.

Службеник на полицијата во Патаја за агенцијата Франс Прес изјави дека истражителите чекаат резултати од обдукција и други докази пред да поднесат обвинение. Службеникот, кој зборуваше под услов да остане анонимен, додаде дека обвиненијата може да вклучуваат киднапирање на дете, убиство, прикривање на труп и „киднапирање на малолетно лице за сексуални цели“. Според порталот „Нејшн Тајланд“, мажот е уапсен под обвинение за убиство и криење на телото.

Портпаролот на Министерството за надворешни работи и трговија на Австралија потврди дека одделот „обезбедува конзуларна помош на австралиски државјанин приведен во Тајланд“. „Поради нашите обврски за заштита на приватноста, не сме во можност да дадеме дополнителни коментари“, се вели во соопштението.

Имал гребнатини

Полицијата, исто така, наведува дека кога Карман бил уапсен на аеродромот, имал видливи гребнатини на вратот и рацете, за кои истражителите веруваат дека биле одбранбени рани предизвикани за време на тепачка.

Шефот на полицијата во Патаја, полковник Анек Саратонгју, рече дека Карман првично бил обвинет за одведување на малолетничка да изврши непристојно дело. „Веруваме дека ја убил и го испрашуваме под сомнение за убиство“, рече тој. „Таа има гребнатини од нокти на телото што се во согласност со тепачка, но тој негира дека ја убил“.

Во видео објавено од Pattaya 24 News, Карман се обратил до семејството на жртвата: „Жал ми е за она што се случи со вашата ќерка. Беше надвор од моја контрола. Знам дека мора да сте многу тажни и вознемирени“.

Портпаролот на Министерството за надворешни работи и трговија на Австралија потврди дека тие обезбедуваат конзуларна помош на австралиски државјанин приведен во Тајланд. „Поради нашата обврска да ја заштитиме приватноста, не можеме понатаму да коментираме“, рече портпаролот.

Тагови: куфер Тајланд

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Свет

Милијардер го напушти сослушувањето за врските со педофилот Епштајн- му поставувале незгодни прашања (ВИДЕО)

Милијардерот-инвеститор Леон Блек излезе од сослушувањето пред американскиот конгресен комитет што го истражуваше починатиот сексуален престапник Џефри Епштајн .

Милијардер го напушти сослушувањето за врските со педофилот Епштајн- му поставувале незгодни прашања (ВИДЕО)

Милијардерот-инвеститор Леон Блек излезе од сослушувањето пред американскиот конгресен комитет што го истражуваше починатиот сексуален престапник Џефри Епштајн откако одби да одговори на прашањата за договорите за неоткривање информации. Блек, чие име е споменато во судските документи на Епштајн, сведочеше доброволно, но си замина кога претставниците почнаа да го испрашуваат за споменатите договори, пишува Би-Би-Си.

Издадени судски наредби

Комитетот за надзор на Претставничкиот дом последователно издаде две судски покани со кои се бара од Блек да ги предаде сите договори за неоткривање информации и да сведочи под заклетва пред камера. „Сакаме да знаеме дали Џефри Епштајн бил вклучен во тие договори?“, рече во петокот претседателот на републиканскиот комитет, Џејмс Комер. „Дали тој бил вклучен во нивното составување? Дали бил вклучен во плаќањето на жените за да ги потпишат договорите? Која беше причината за тие договори? Сакаме да знаеме сè за нив.“

Договорите за неоткривање информации, познати и како НДА, се правни договори во кои страните се согласуваат да чуваат одредени информации доверливи, честопати како дел од спогодба или договор за вработување.

YouTube video

Блек го напушти Аполо Глобал Менаџмент, кој го ко-основаше, во 2021 година, под притисок на јавноста за неговите врски со Епштајн. Тој продолжува да негира какво било кривично дело. Неговите адвокати потврдија за Би-Би-Си дека тој го напуштил сослушувањето откако неговиот правен тим „ги изнесе завршните зборови“.

Блек: Му платив на Епштајн 158 милиони долари

За време на неговото кратко појавување пред комисијата, Блек наводно рекол дека му платил на Епштајн 158 милиони долари за легитимни цели за време на нивното долгогодишно здружување. Таа сума беше предмет на истрага на Сенатот за тоа дали Блек намерно му платил на Епштајн за да ги прикрие плаќањата од лични причини под маската на финансиски услуги.

Адвокатите на Блек истакнаа дека внатрешната истрага во Аполо, спроведена од адвокатската фирма Дечерт, заклучила дека надоместоците што Блек му ги платил на Епштајн биле за легитимни даночни совети.

YouTube video

„Го познавав Џекил, а не Хајд“

Како и многу други кои сведочеа пред комисијата, Блек рече дека бил измамен од осрамотениот финансиер. „Го познавав Џекил, а не Хајд“, гласеше неговата воведна изјава, чија копија неговиот адвокат ја сподели со Би-Би-Си. „Ретроспективно, сега знам, како и целиот свет, дека Епштајн бил вклучен во ужасни, гнасни активности. Многу ми е жал за жртвите на Епштајн“, продолжи Блек. „Сакам јасно да ставам до знаење дека не бев свесен за овие злобни активности сè додека Епштајн не беше обвинет за трговија со луѓе во јули 2019 година.“

Блек негираше дека некогаш злоупотребувал жена, дека бил со малолетник, дека се занимавал со трговија со луѓе за сексуална експлоатација, дека му плаќал на Епштајн за пристап до жени или дека бил уценуван од Епштајн.

Случајот со поранешната манекенка

Според судските записи, Блек имал шестгодишна афера со поранешната руска манекенка Гузел Ганиева, која завршила со обвинувања за злоупотреба. Тужбата на Ганиева против Блек, која подоцна беше отфрлена, тврди дека тој составил договор за неоткривање информации во 2015 година за да го обезбеди нејзиното молчење.

Документите објавени од Министерството за правда на САД откриваат дека Епштајн му понудил совети на Блек, вклучително и предлог во е-пошта до неговата асистентка Блек да ангажира поранешни полициски службеници да го контактираат Ганиев. „Изберете го вашиот метод на испорака, мој избор. - двајца високо ценети поранешни---- пополнете го празното место, имиграција, Скотланд Јард. SFO... кои би можеле да тропнат на нејзината врата и да ги презентираат условите“, напиша Епштајн.

Адвокатката на Блек, Сузан Естрих, ги отфрли обвинувањата на Ганиева како „докажливо лажни“, а самиот Блек претходно изјави дека бил жртва на изнуда. Судијата на крајот ја отфрли тужбата на Ганиева, наведувајќи го договорот за неоткривање што го потпишала и проценетите 9 милиони долари што ги добила во годините по договорот.

Реакции на напуштањето на распитот

Естрих ги нарече судските наредби „планирана политичка тактика“. „Г-дин Епштајн немал никаква врска со никакви договори за неоткривање, без разлика дали постоеле или не“, рече таа, додавајќи дека комисијата „не поставила ниту едно прашање за легитимни плаќања на Епштајн за професионални услуги поврзани со даночни и имотни прашања“.

Од друга страна, водечкиот демократ во Надзорниот комитет, Роберт Гарсија, рече дека Блек „излегол од интервјуто“ кога бил прашан за договорите за неоткривање. „Леон Блек имал можност да го стори вистинското нешто и да ни помогне да обезбедиме правда за жртвите“, рече Гарсија.

„Наместо тоа, тој излегол од просторијата кога бил прашан за информации за неговите договори за неоткривање со жени и неговиот однос со жртвите на Џефри Епштајн“. Гарсија додаде дека Блек „ќе биде повикан на одговорност ако не соработува во нашата истрага“.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер