Живот

Пред 75 години беше прифатена Универзалната декларација за човекови права

Преведен е на повеќе од 500 светски јазици. По повод годишнината се обрати генералниот секретар на ОН Антонио Гутереш.

На денешен ден пред 75 години на Генералното собрание на ОН во Париз беше прифатена Универзалната декларација за човекови права. Овој основен документ ги поврзува сите неотуѓиви права на секое човечко суштество, без разлика на неговата раса, боја на кожа, религија, пол, јазик, национална, политичка или друга припадност.

Преведен е на повеќе од 500 светски јазици. По повод годишнината се обрати генералниот секретар на ОН Антонио Гутереш.

„Сите човечки суштества се раѓаат слободни и еднакви по достоинство и права“. Таа почетна реченица на Декларацијата за човекови права е исто толку важна и денес како што беше кога беше усвоена пред 75 години. Таа овозможи да се запрат војните, да се залечат поделбите и да се промовира живот во мир и достоинство за сите луѓе. Но, светот се губи, конфликтите беснеат, нееднаквостите се продлабочуваат. Климатската криза е криза за човековите права бидејќи најтешко ги погодува најранливите. Авторитаризмот е во пораст, граѓанскиот простор се намалува, медиумите се на удар од сите страни. Родовата еднаквост е сè уште далечен сон и репродуктивните права на жените уназадуваат. Денес е поважно од кога било да се промовираат и почитуваат сите човекови права - социјални, културни, економски, граѓански и политички, бидејќи тие не штитат сите нас, потенцира шефот на Светската организација.

Во децениите по усвојувањето на Универзалната декларација, човековите права станаа повеќе признати и гарантирани низ светот. Оттогаш, таа служи како основа за проширување на полето на заштита на човековите права, кое денес ги вклучува и ранливите групи како што се лицата со посебни потреби, домородното население и мигрантите.

Но, во изминатите години на удар е ветувањето од Декларацијата за достоинство и еднаквост за сите, пишуваат од ОН. Додека светот се соочува со нови и актуелни предизвици како што се пандемии, конфликти, растечка нееднаквост, морално банкротиран глобален финансиски систем, расизам и климатски промени, вредностите и правата содржани во Декларацијата ја покажуваат насоката за колективна акција која никого не остава зад себе, наведува Светската организација.

Изгласана на 10 декември 1948 година во Париската палата Шаило со долг аплауз и овации, Декларацијата е првото големо достигнување на целосно новата организација ОН и по првпат универзален карактер и е доделен на човечката потреба за слобода, еднаквост и правда, која беше голема хуманистичка амбиција по победата Сојузниците против нацизмот.

Декларацијата нема обврзувачки карактер, но за првпат овој документ дава приоритет на правата и слободите на поединците пред правата на државите, издигнувајќи ги економските, социјалните и културните права на исто ниво како граѓанските и политичките слободи.

Човековите права повеќе нема да бидат внатрешно прашање, како што барал Хитлер со цел да спречи какво било мешање однадвор, туку станаа „универзално прашање“.

Предводен од претседавачот Елеонор Рузвелт, вдовица на американскиот претседател Френклин Рузвелт, кој почина во 1945 година, комитетот што ја состави декларацијата беше составен од експерти од различни земји.

Неколку жени учествуваа во изготвувањето на Декларацијата, која е инспирирана од Американската Декларација за независност од 1776 година и Француската Декларација за човекови и граѓански права од 1789 година, меѓу нив и Ханза Мехта, активистка за правата на жените во Индија и во странство. Токму нејзина заслуга е преформулирањето на првиот член од Декларацијата, кој требаше да гласи „сите луѓе се раѓаат слободни и еднакви“ во „Сите човечки суштества се раѓаат слободни и еднакви по достоинство и права“.

Декларацијата беше прифатена со гласовите на 48 од 58 членки со осум воздржани (Белорусија, Украина, Советски Сојуз, Чехословачка, Полска, Југославија и Саудиска Арабија, кои ја оспоруваат еднаквоста на жените и мажите, и Јужна Африка, земјата на апартхејдот).

Во време кога светот беше поделен на источен и западен блок, беше колосална задача да се најде заеднички именител. Комунистите се плашеа од прекумерното нагласување на индивидуалните и политичките права, а западните демократии стравуваа од опцијата Декларацијата да стане правно обврзувачки инструмент што ќе им користи на западните колонии. И, токму повикувајќи се на Универзалната декларација, бројни поранешни колонии побараа и прогласија независност.

Универзалната декларација за човекови права ги инспирираше сите повоени меѓународни договори и генерално се смета за основа за меѓународното право за човекови права.

Голем број меѓународни конвенции произлегоа директно од Декларацијата: од 1979 година против дискриминацијата на жените; од 1984 година против тортура; од 1990 година за правата на детето, како и формирањето на Меѓународниот кривичен суд во 1998 година.

И покрај бројните чекори напред, Декларацијата никаде не можеше да спречи прекршување на основните права. Универзализмот на кој се повикува, според некои земји е западен диктат. Отпорите од идеолошка, културна и религиозна природа често се манифестираа во некои суверени држави како Кина, Русија или муслиманските земји кои го применуваат шеријатот.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Хороскоп

Дневен хороскоп за 17. октомври 2026 година

Дневен хороскоп за сабота, 17. октомври 2026 година.

Вага 24.9.-23.10.

Љубов

Вашата сила е во тоа што сте позрели од многумина и што знаете што сакате. Денеска ќе го препознаете тоа без проблем.

Кариера

Ви предлагаат службен пат на кој би можеле да договорите деловна соработка со тим од друга земја. Планирате како тоа да го реализирате.

Здравје и совет

Не треба да брзате.

Шкорпија 24.10-22.11.

Љубов

Отвореноста и љубезноста и денеска ќе направат да и бидете достапни на секоја личност од спротивниот пол. Оние во врска се добро.

Кариера

Веројатно ќе ве поддржат во вашите настојувања. На сите им е јасно дека сте работник со сериозни намери.

Здравје и совет

Бидете она што сте.

Стрелец 23.11.-21.12.

Љубов

Ништо нема да и препуштите на случајноста. Знаете што може да очекувате и токму тоа ќе се случи на ваша радост.

Кариера

Се затвора кругот со кој ќе ги зајакнете своите деловни работи. Ќе бидете задоволни што е така , зашто ја сакате сигурноста.

Здравје и совет

Здравјето ви е одлично.

Јарец 22.12.-20.1.

Љубов

Оние кои се сами денеска би можеле да забележат нечии симпатии од работното место. Можно е да биде и обратно.

Кариера

Ќе работите со поголема леснотија , што за вас е необично. Во некои моменти ќе се чудите самите на себеси.

Здравје и совет

Некои ќе одат на козметичар.

Водолија 21.1.-19.2.

Љубов

Се чини како се да е во рацете на саканата личност. Вашето влијание на настаните овој пат е минимално.

Кариера

во финансиските теми денеска ќе дојде до мало недоразбирање , што набргу ќе го решите.

Здравје и совет

Обидете се да живеете поздраво.

Риби 20.2.- 20.3.

Љубов

Вашата сензибилност и ранливост денеска ќе биде поизразена отколку другите денови. Во таква ситуација , се ќе ви пречи.

Кариера

Во големите деловни задачи работите се одвиваат одлично, но во една ситна работа денеска доаѓа до неуспех.

Здравје и совет

Искористете ја својата брзина.

Овен 21.3-20.4.

Љубов

Ќе зрачите со шарм и убавина , па нема да ви биде тешко да ја привлечете личноста која ви се допаѓа. Обидете се да ја отворите.

Кариера

На дневен ред доаѓаат мали анализи , што не треба да ги одложувате. Ве нервираат , но што се мора ,се мора.

Здравје и совет

Вежбајте гимнастика или шетајте се.

Бик 21.4- 20.5.

Љубов

Одличен ден за љубов , излегувања и поврзување со саканите личности. Не губете време затоврени , излезете надвор.

Кариера

Во дејностите во кои треба да работите со луѓе , работите ќе ви одат од рака. Се друго ќе ви биде малку здодевно.

Здравје и совет

Покажете се пред светот.

Близнаци 21.5.-21.6.

Љубов

Мал недостиг на самодоверба накусо ќе го забави добриот развој на љубовната врска. Бидете тактични и трпеливи.

Кариера

Без оглед што релативно добро ќе соработувате, ќе дојде до финансиски издатоци , на кои никој не сметал. Станува збор за луксуз.

Здравје и совет

Послушајте го мислењето на другите.

Рак 22.6-22.7.

Љубов

И денеска ќе бидете премногу чувствителни и ќе нема многу работи што ќе ве задоволат. Најдобро е да се стрпите.

Кариера

Вработените во администрацијата би можеле да блеснат на свој начин. Ќе направат нешто што ќе им се допадне на сдругите.

Здравје и совет

Внимавајте на настинка.

Лав 23.7-22.8.

Љубов

Ќе продолжите да развивате добри односи со личности од спротивниот пол. Ќе бидете отворени и комуникативни.

Кариера

освен што ќе имате проблем со самостојната дејност , денеска ќе се покажете како одличен и љубезен соработник.

Здравје и совет

Ќе го споите убавото со корисното.

Девица 23.8.-23.9.

Љубов

Денеска ќе треба малку поголемно внимание да и посветите на саканата личност. Помирете се со тоа дека не може се да биде по ваше.

Кариера

Денот не е добар за претставување нови инапредни идеи. Затоа воздржете се и работете го само она што е неопходно.

Здравје и совет

Минлив душевен немир.

Бизарно

Во мртовечница заборавиле покојник и веќе 14 години е во ладилник- случајно е откриена морничавата вистина

Мишел Менар се сметал за осаменик во селото на југот на Франција каде што живеел.

Официјално бил невработен и поголемиот дел од времето го поминувал во трошна вила опкружена со лозја.

Неговата соседка го видела само кога поминувала покрај имотот. Потоа го забележала како неподвижно гледа низ прозорецот.

Никој не ги известил властите

Неговата смрт во 2012 година била подеднакво необична. Тогаш 58-годишен Французин бил пронајден во тоалетот на неговата вила, а неговото тело веќе било делумно распаднато.

Се верувало дека бил мртов со недели, без никој да забележи. После тоа, ништо повеќе не се слушнало од него - до сега, објавува HLN.

Имено, неговите останки биле пронајдени за време на инспекција на мртовечницата на Универзитетскиот медицински центар во Тулуз. Се покажало дека телото лежело во ладилник 14 години!

Во тој период, ниту еден член на семејството не се јавил да го згрижи покојникот. Во мртовечницата, се чини, со години никој не ги известил властите за присуството на телото на Мишел Менар.

Градоначалничката на градот каде што живеел, Вирџини Биспели-Беири, за француските медиуми изјави дека болницата ја контактирала уште во 2012 година. Во тоа време, прашале дали општината можеби знае за некој од неговите роднини кои би можеле да организираат погреб.

„Мислевме дека има семејство и им ги пренесовме тие информации. После тоа, не слушнавме ништо повеќе. Затоа претпоставивме дека останките се предадени на семејството“, рече таа.

„Бев без зборови од шок“

Сепак, тоа не се случи. Никој не се погрижи за телото на човекот, кое лежеше во мртовечницата.

Случајот беше откриен претходно оваа година, кога француското судство започна истрага за сомнителни неправилности во работата на мртовечницата. Таму, наводно, во вреќа за ѓубре биле пронајдени останки од два фетуса и две бебиња.

Истражителите отишле во објектот за да проверат што се случува таму. Тогаш го пронашле телото на Мишел Менар, кого француските медиуми го нарекоа „заборавениот починат“.

Пред две недели, градоначалничката добила телефонски повик од полицијата и дознала дека неговото тело е пронајдено во ладилник.

„Бев без зборови од шок. Некаде имало сериозна грешка, но каде? Кој ја направил грешката?“, рекла таа.

Француското судство го истражува бизарниот случај. Универзитетскиот медицински центар во Тулуз, во кој се наоѓа мртовечницата, вели дека ќе ги почека резултатите од истрагата и дотогаш нема да коментира за случајот.

Тагови: мртовечница покојник

Свет

Израелскиот министер за одбрана е под истрага во Италија- осомничен е за измачување

Италијанските обвинители објавија дека покренуваат истрага против израелскиот министер за одбрана Израел Кац и голем број високи воени, полициски и затворски службеници.

Истрагата се однесува на третманот на активистите од флотилата во Газа. Ова ја прошири истрагата, која досега беше фокусирана само на Итамар Бен-Гвир, израелскиот министер за национална безбедност, објави Ројтерс.

Канцеларијата на римскиот обвинител објави дека случајот се заснова на сомневања за тортура, киднапирање, нанесување телесни повреди, грабеж и штета. Горенаведените дела наводно се извршени во текот на 2025 и 2026 година, кога израелските сили пресретнале конвои со бродови на пат кон Газа.

Assalto alla Flotilla, indagato a Roma anche il ministro della difesa Katz. Il pm di Roma: 'Sugli attivisti della Flotilla trattamenti degradanti. Mancato rispetto diritti basilari. I ministri Israele indagati per tortura e sequestro' #ANSA https://t.co/LEUdEr1YZE
— Agenzia ANSA (@Agenzia_Ansa) October 16, 2026

Постапката е покрената врз основа на жалбите на 50 италијански граѓани. Тие беа приведени откако учествуваа во две мисии на Глобалната флотила Сумуд, едната помеѓу септември и октомври 2025 година, а другата помеѓу април и мај 2026 година. Кац сè уште не одговорил на барањето за коментар. Уште во јуни, Бен-Гвир ја отфрли веста за истрагата и рече дека „ќе продолжи гордо да стои со нашите борци“.

Детали за жалбите против израелските сили

Според обвинителството, активистите приведени по првата мисија пријавиле тепања, повреди, закани со смрт, навреди и обвинувања за тероризам. Учесниците во втората мисија, како што е наведено во соопштението за медиумите, пријавиле уште построг третман, што вклучувало тепања во темница и употреба на зашеметувачки пиштоли и гумени куршуми.

Истражителите идентификувале повеќе лица од воениот и полицискиот команден ланец кои биле вклучени во тие операции. Покрај Кац и Бен-Гвир, обвинителството именувало уште 12 високи израелски функционери од воениот, полицискиот и затворскиот систем како осомничени. Началникот на Генералштабот Ејал Замир е меѓу нив.

Flotilla, i pm di Roma: «Sugli attivisti trattamenti degradanti, tortura e sequestro di persona». Indagato anche il ministro della Difesa israeliano https://t.co/qFnQgRLGjC
— Corriere della Sera (@Corriere) October 16, 2026

Меѓународна правна соработка

Обвинителите потврдија дека во јуни испратиле барање до Израел за правна помош. Тие побарале информации потребни за реконструкција на настаните и утврдување на индивидуалната одговорност. Не е наведено дали израелските власти одговориле на барањето.

Исто така, беше потврдено дека се водени разговори со Евроџаст, агенцијата на ЕУ за судска соработка. Причината е што слични истраги за истите две мисии се спроведуваат во други, неименувани европски земји. Италијанскиот закон дозволува злосторствата извршени во странство против италијански граѓани да бидат судени во Рим.

Статусот на осомничен во Италија не значи признавање на вината, ниту автоматски води до судење. Меѓутоа, ако истрагата покаже дека обвинувањата се основани, обвинителите можат да поднесат формално барање за покренување судска постапка. Организаторите на флотилата нагласуваат дека целта на мисијата била да се пробие израелската блокада на Газа и да се достави хуманитарна помош. Израел, од друга страна, ја смета својата поморска блокада на Газа за легална.