Бугарките Цветелина Генчева и Цветанка Дончева учествувале во сложени операции за следење на лица кои биле цел на шпионажа.

Кога ги контактирале од Би-Би-Си, и двете одбија да коментираат. Генчева, која работи на аеродромот во Софија, го прекинала телефонскиот разговор штом слушна дека е Би-Би-Си, а на писменото прашање одговорила дека „не сака да го коментира случајот“. Кога новинарите ја сретнале Дончева во близина на нејзиниот дом во Виена, таа едноставно рече дека не е таа што заминала.

Шест други Бугари веќе ја чекаат пресудата во Лондон за нивното учество во истиот шпионски синџир. Полицијата ја опиша како „екстремно софистицирана операција која ги загрозува животите“. Тројца од обвинетите ја признаа вината и потврдија дека знаеле дека работат за Русија, додека другите беа осудени овој месец по судењето во Олд Бејли.

Мрежата ја водел од Москва Јан Марсалек, Австриец кој претходно бил бизнисмен во Германија, а подоцна станал агент на руското разузнавање. Цел им биле и новинарите кои ја истражувале руската шпионажа, меѓу кои и Роман Доброхотов, кој за Би-Би-Си изјавил дека зад сето тоа стои рускиот претседател Владимир Путин.

„Мистериозна“ вработена на аеродромот

Генчева ја искористила својата работа во воздухопловната индустрија за да добие приватни податоци за летовите на луѓето кои ги следела мрежата. Шпионите потоа седеле до овие луѓе во авионите, следејќи што пишуваат на нивните мобилни телефони. Во еден случај успеале да го видат ПИН-кодот на телефонот на новинарот Доброхотов.

Генчева била дел од тимот испратен во Берлин да го следи Доброхотов и била активна во комуникациски групи со тројца осудени шпиони: Орлин Русев, Бисер Џамбазов и Катрина Иванова. Таа, исто така, ги пренела податоците за летот на друг познат новинар, Христо Грозев, и собирала информации за рускиот дисидент Кирил Качур.

За време на судењето во Лондон, таа била именувана под кодните имиња „Цветка“ и „Цвети“. Би-Би-Си ја идентификувале преку профилите на социјалните мрежи и LinkedIn, каде што се пофалила со напредни знаења за работа со софтверот Amadeus, кој го користи авиоиндустријата. Бугарски извори потврдија за Би-Би-Си дека таа им е позната на локалните безбедносни служби по нејзините врски со оваа мрежа, иако против неа не е покренато обвинение.

Шпионката од Виена

Цветанка Дончева помагала во следењето на новинарот Христо Грозев во Виена. Изнајмила стан спроти неговиот дом и оттаму со камера го снимила неговиот стан. Покрај тоа, таа била платена да спроведува антиукраинска пропаганда - со лепење налепници на спомениците, вклучувајќи го и Советскиот споменик во Виена, со пораки кои ги прикажувале украинските поддржувачи како неонацисти.

Би-би-си ја идентификувале преку социјалните мрежи, а австриски извори го потврдиле нејзиниот идентитет. На една фотографија од социјалните мрежи таа носела маица со ликот на Путин.

Дончева во Виена соработувала со осудените лица Вања Габерова, Бисер Џамбазов и Катрина Иванова.

Според судските документи, таа следела и високи австриски функционери, меѓу кои и шефот на тајната служба Омар Хаијави-Пирчнер и новинарката Ана Талхамер, уредничка на австриското списание „Профил“, која пишувала и за руската шпионажа.

Дончева била уапсена од австриската полиција во декември и обвинета дека работела за странска разузнавачка служба на штета на Австрија. На истражителите им кажала дека задачите ѝ ги дала нејзината долгогодишна пријателка Вања Габерова.

„Не е пријатно да се знае дека државата не реагира“

Судските документи потврдуваат дека целата мрежа ја водел Марсалек од Москва и дека Дончева добивала инструкции и била платена за надзор, вклучително и за шпионирање на Талхамер. „Таа седеше пред мојата канцеларија во ресторан со морска храна“, изјави Талхамер за Би-Би-Си. „Таа се пожали дека ресторанот е прескап и побара повеќе пари.“

Талхамер рече дека е загрижена: "Виена е престолнина на шпионите, но овде никој сè уште не е осуден за шпионажа. Законот работи во нивна полза. Искрено, фрустрирана сум и малку исплашена. Живеам сама со ќерка ми. Не е пријатно да се знае дека државата не реагира кога некој од политичарите им се заканува на новинарите или на политичарите".

Дончева е позната и по објавувањето фотографии на социјалните мрежи облечена во маица со ликот на Владимир Путин. Во еден коментар под објавата, таа напиша: „Не само во Русија жените го сакаат Путин како татко на нивното дете“, додавајќи сугестивен емотикон.

Кога новинарите на Би-Би-Си се обиделе да ја испрашаат на улица во Виена, таа рече дека не е Цветанка Дончева. Меѓутоа, по неколку минути била видена како влегува на адресата каде што е официјално регистрирана. Двете жени работеле заедно со шест Бугари осудени за шпионирање за Русија.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.