Посебен дар или проблем – способност за ментално патување низ времето што ја поседуваат само стотина луѓе во светот - Канал 5

Живот

Посебен дар или проблем – способност за ментално патување низ времето што ја поседуваат само стотина луѓе во светот

За повеќето од нас, животните спомени се како зрна песок кои ни се лизгаат низ прстите додека се обидуваме да ги задржиме што е можно повеќе. 

Посебен дар или проблем – способност за ментално патување низ времето што ја поседуваат само стотина луѓе во светот

Или како пердуви фрлени на ветерот... Но, постојат луѓе кои јасно и долго време се сеќаваат на емотивни настани, и не можат да се ослободат од нив.

Нова студија на вакви случаи го опишува искуството на тинејџерка, наречена Т.Л. поради анонимност, која може да се сети на неверојатен број лични настани од својот живот. Се смета дека помалку од стотина луѓе ширум светот ја имаат нејзината состојба, позната како хипертимезија или супериорна автобиографска меморија (HSAM), која првпат беше опишана во 2006 година.

Студијата на случајот со Т.Л. е прва сеопфатна проценка за тоа како луѓето со оваа состојба ги преживуваат личните настани од минатото. Неверојатната способност за ментално „патување низ времето“, ден по ден, ѝ овозможува на Т.Л. повторно да го преживува она што се случило.

Нејзината приказна би можела да им помогне на научниците подобро да разберат како човечкиот мозок ги кодира, враќа или отфрла спомените од нашите животи - формирајќи чувство на идентитет и континуитет.

„Кај овие лица, познати како хипертимезици, сеќавањата се прецизно означени по датум. Некои ќе можат детално да опишат што правеле на 6. јули 2002 година, на пример, и повторно да ги доживеат емоциите што го одбележале тој ден“, објаснува невропсихологот и главна авторка на студијата на овој случај, Валентина Ла Корте од Универзитетот во Париз Сите.

Уште од детството, Т.Л. можела ментално да патува низ времето, повторно да ги доживува своите сеќавања со живописни детали, честопати од различни агли, како да била сеприсутна на местото на настанот.

Т.Л. им ја открила оваа способност на своите пријатели кога имала осум години. Бидејќи не можеле да замислат што зборува, многумина ја обвиниле дека лаже.

Таа станала свесна дека нејзиниот ум работи на нетипичен начин и од страв да не изгледа чудно, не го спомнала тоа на своето семејство сè додека не наполнила 16 години. На 17 години, Т.Л. решила да ја сподели својата приказна со секој што би сакал да ја слушне.

Преку тест за меморија, авторката на студијата Ла Корте и нејзиниот тим ја замолиле тинејџерката да се сети на четири лично релевантни настани од пет периоди во нејзиниот живот. Нејзиното детално сеќавање било на врвот од нормативниот просек, што е во согласност со моментално прифатената дијагноза на хипертимезија.

Сеќавањата на Т.Л. очигледно се „богати со контекстуални и феноменолошки детали“ и се карактеризираат со „силно чувство на повторно доживување“. Таа исто така може да „патува“ во иднината. Нејзините ментални проекции можат да евоцираат силно чувство дека настаните што таа лично не ги доживеала веќе се случиле, се вели во студијата.

Ум распослан низ соби, меѓу кои има и библиотека

Спротивно на тоа, вообичаените факти и научните знаења кои не носат емоционална тежина не се складираат заедно со посебните визуелни слики во нејзиниот ум и бараат напор да се запомнат. Таа ги нарекува „црни сеќавања“.

Спротивно на тоа, нејзините лични сеќавања, кои носат емоции, полесно се складираат во нејзиниот ум во она што таа го објаснува како правоаголна, многу голема, бела соба со низок таван.

Како библиотека, оваа ментална соба содржи моменти од нејзиниот живот, подредени според сложен систем на каталози. Секоја играчка што некогаш ја поседувала е изложена таму, со етикета што го содржи нејзиното име и информации за тоа кој ѝ ја дал и кога.

Таа може да прегледува и семејни фотографии во белата соба, бидејќи ги запаметила сите детали. Ако сака, Т.Л. може да ја извлече и омилената книга од менталната полица. Нејзините сеќавања се подредени хронолошки, а деталите се понејасни колку е поголемо временското растојание.

Таа нема способност да ги заборави негативните сеќавања како останатите од нас, па затоа вели дека ги чува во кутија во белата соба. Таму ја чува смртта на нејзиниот дедо. Белата соба е поврзана и со други соби каде што може да избега кога нејзините емоции ќе се разгорат.

Тинејџерката со оваа состојба вели дека има и ладна соба со „кесичка мраз“ каде што оди да се олади кога е лута. Ако решава проблем, се заклучува во малата, празна соба со „проблеми“, без да и се одвлекува вниманието.

Кога нејзиниот татко заминал да ја продолжи воената кариера, во нејзиниот ум се појавила уште една непријатна соба, населена со војници. Т.Л. оди таму кога се чувствува виновна.

Автоматизам без контрола

Други лица со супериорно автобиографско помнење го опишале континуираниот и прекумерен тек на сеќавања како „постојан, неконтролиран и автоматски“.

Малкумина од нив ги споделиле своите искуства во рецензирани трудови.

„Тешко е да се генерализираат наодите за хипертимезија, бидејќи тие се потпираат само на неколку случаи. Дали стареењето влијае на сеќавањата на овие лица? Дали нивната ментална способност да патуваат низ времето зависи од возраста? Можат ли да научат да ја контролираат акумулацијата на сеќавања? Ова се само некои од прашањата што треба да се истражат“, вели Ла Корте, додавајќи дека претставува возбудлив пат на истражување за научниците.

Студијата е објавена во списанието Neurocase.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Шоу биз

Најубавата жена во поранешна Југославија позираше во бикини (ФОТО)

Ана Сасо, поранешната Мис Југославија, објави нови фотографии од летниот одмор на својот Инстаграм профил.

Најубавата жена во поранешна Југославија позираше во бикини (ФОТО)

Фотографиите на кои 63-годишната позира во костим за капење привлекоа големо внимание.

Позираше на плажа

Сасо сподели неколку опуштени сцени од нејзиниот одмор, направени на плажа и карпи покрај морето. На некои фотографии таа носи класично црно бикини, додека на други позира во шарен дводелен костим за капење со портокалови детали.

Фотографиите ги воодушевија нејзините следбеници. „Најубавата“, „Незаменлива“ и „Кралица“, ѝ пишуваат. Ана Сасо стана позната со победата на натпреварот за Мис Југославија во 1982 година, а култната реклама за сокот Пипи ѝ донесе дополнителна популарност денес.

Приватен живот и трет брак

Покрај кариерата, нејзиниот приватен живот со години привлекува и внимание од јавноста. Таа ја пронајде среќата во третиот брак со хирургот Хрвоје Томасовиќ, со кого сега живее во Самобор. Двојката се венчала во тајност, а Сасо откри дека се венчала во 2021 година. Таа во неколку наврати изјавила дека била исполнета и задоволна во тој брак.

Пред Томасовиќ, Ана Сасо била во брак со покојниот сплитски угостител Ненад Бар Теклиќ. Нивниот брак траел приближно пет години. После тоа, се омажила за Игор Франчески, со кого исто така била во брак пет години.

Извор: Индекс.хр

Тагови: Југославија

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Автомобилизам

Што ако ставите погрешно гориво во резервоарот?

Ставањето погрешно гориво во резервоарот е една од оние грешки што може да му се случат на секого.

Што ако ставите погрешно гориво во резервоарот?

Потребни се само замор, брзање или момент на невнимание, а последиците можат да се движат од релативно безопасни до многу скапи.

Најчеста грешка е налевањето бензин во дизел автомобил, а причината е едноставна: дизел „пиштолите“ на бензинските пумпи обично се пошироки од бензинските, па затоа е многу потешко да се направи спротивната грешка.

Ако веднаш сфатите што сте направиле, најважното правило е едноставно: не го палете автомобилот и не го вклучувајте контактот.

Зошто бензинот е проблем за дизел моторот?

Дизел горивото, покрај тоа што се користи за согорување, игра важна улога и во подмачкувањето на одредени делови од системот за вбризгување. Бензинот нема исти својства за подмачкување, па затоа неговото влегување во дизел системот може да предизвика проблеми со пумпата под висок притисок.

Ако моторот се запали, мешавина од бензин и дизел почнува да циркулира низ системот. Пумпата може да почне да работи со недоволно подмачкување, што доведува до абење на металните површини и формирање на мали метални струготини.

Проблемот е што овие струготини потоа можат да стигнат до системот за вбризгување и да ги оштетат млазниците. Кај современите дизел мотори, поправките можат да бидат многу скапи и да вклучуваат пумпа, млазници, цевки и други компоненти на системот за гориво.

Затоа, многу е подобро да се реши проблемот пред автомобилот дури и да ја напушти бензинската пумпа.

Што ако веќе сте наполниле бензин?

Ако ја забележите грешката додека сè уште полните гориво, веднаш застанете. Не обидувајте се да го „разредете“ бензинот со додавање дизел и да продолжете да возите, особено со модерни дизел мотори.

Потребно е да го испразните резервоарот и, доколку е потребно, да го испразните системот за гориво. Најбезбедно е да повикате помош на патот или услуга што се занимава со испумпување на неправилно наполнето гориво.

Исто така е важно да не го „вклучувате“ автомобилот. Кај некои автомобили, самото вклучување на контактот може да ја активира пумпата за гориво и да започне циркулација на погрешно гориво низ системот.

Ако веќе сте го запалиле автомобилот, не паничете, туку запрете го на безбедно место што е можно поскоро и исклучете го моторот. Колку подолго работи автомобилот и колку подолго возите, толку е поголема можноста горивото да поминало низ целиот систем за вбризгување.

Пет работи што треба да ги направите

1. Престанете со полнење гориво штом ќе ја забележите грешката.

2. Не го палете моторот и не го вклучувајте контактот.

3. Известете ги вработените во пумпата и, доколку е можно, поместете го автомобилот туркајќи го без да го запалите моторот.

4. Повикајте помош на патот или сервис кој може да го испразни и исчисти системот доколку е потребно.

5. Ако веќе сте возеле, веднаш запрете го автомобилот на безбедно место и исклучете го моторот.

Најважно е да реагирате брзо. Ако погрешно гориво остане во резервоарот и автомобилот не запали, проблемот обично се сведува на празнење и чистење на системот. Ако автомобилот запали и погрешно гориво почне да циркулира, потенцијалната сметка за поправка може да биде многу пати поголема.

Затоа, ако ви се случи ваква грешка, нема потреба од паника, но потребно е едно: не го палете автомобилот.

Извор: Б92

Тагови: гориво резорвоар

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Технологија

Новото ажурирање на „Windows 11“ предизвикува хаос на компјутерите

Компанијата со седиште во Редмонд започна истрага за да идентификува и поправи проблем со неодамнешното ажурирање.

Новото ажурирање на „Windows 11“ предизвикува хаос на компјутерите

Според извештајот на „Windows Latest“, неодамнешното ажурирање на „Windows 11“ се чини дека предизвикува сериозни проблеми на некои компјутери. Ажурирањето предизвикува паѓање на игрите, грешки при најавување, проблеми со прикажување на екранот, паѓање на системот и друго.

Закрпата „KB5121003“ за „Windows 11“ беше задолжително ажурирање објавено на 11 август. Тоа беше главното безбедносно ажурирање на оперативниот систем за август и, како такво, поправи над 400 безбедносни недостатоци. Сепак, се чини дека воведе и голем број нови проблеми.

Ова е особено забележливо во гејмерската заедница. Има нагло зголемување на извештаите за неочекувани паѓања на игрите откако се инсталираше ажурирањето. „ARC Raiders“ и „The Finals“, обете од „Embark Games“, се чини дека се особено погодени. Се чини дека ажурирањето ја наруши компатибилноста со одреден драјвер.

„Embark“ работи на поправка за своите игри, иако не е дадена временска рамка. Во меѓувреме, им советува на корисниците да ја отворат командната линија на „Windows“ и да го оневозможат драјверот. Ова е подетално опишано во извештај од „PC World“. Исто така е можно целосно да се избрише закрпата во поставките за Историја на ажурирања. Сепак, ова би ги изложило корисниците на претходно споменатите безбедносни недостатоци.

„Microsoft“ одговори на проблемот, но сè уште не објави план за негово решавање. Компанијата започна истрага и ги охрабрува корисниците да го контактираат Центарот за повратни информации доколку се соочат со какви било тешкотии.

Извор: Б92

Тагови: Windows 11

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер