Пораст на заболени од шуга минатата година во споредба со 2023 година - Канал 5

Пораст на заболени од шуга минатата година во споредба со 2023 година

Во јануари годинава биле регистрирани 28 случаи на шуга од кои 16 во Скопје. Истите не биле поврзани меѓусебно, односно болеста не се јавувала во епидемиска форма. 

Пораст на заболени од шуга минатата година во споредба со 2023 година

Податоците на Институтот за јавно здравје објавени денеска покажуваат дека минатата година е забележан пораст на лицата заболени од шуга, односно биле евидентирани 493 лица за разлика од 2023 година кога имало 337 заболени лица. Најголем број заболени минатата година биле регистрирани во Скопје - 182, Куманово - 108 и Гостивар - 101.

Во периодот од 2014 до 2023 година, најмногу заболени имало во 2015 година кога се евидентирани 527 лица, а најмалку во 2021 година кога имало 151 лице заболено од шуга.

- Во Македонија, шугата главно се појавува во социјално загрозени групи, како и во институции со повисок ризик за пренос, како што се училишта, домови за стари лица и други колективни средини, посочуваат од ИЈЗ.

Иако на прв поглед може да изгледа како незначителен проблем, шугата претставува сериозна здравствена и социјална закана, особено во заедниците со потешки услови за живот. Раната превенција и правилниот третман можат значително да го намалат ширењето и компликациите од болеста.

- Шугата е паразитска инфекција предизвикана од мал паразит, познат како „sarcoptes scabiei var hominis“. Овој паразит продира во горниот слој на кожата, каде што се размножува, предизвикувајќи силен осип и неподносливо чешање. Но, шугата не е само непријатност - таа може да доведе до сериозни компликации како што се бактериски инфекции на кожата, сепса, па дури и заболувања на срцето и бубрезите, наведуваат од ИЈЗ.

На глобално ниво, над 200 милиони луѓе страдаат од шуга во било кој момент. Во сиромашни тропски региони, процентот на заболени кај децата се движи од пет до 50 проценти. Шугата најчесто се јавува во густо населени заедници каде што хигиенските услови се несоодветни.

- Симптомите на шугата може да се јават четири до шест недели по инфекцијата. Најчесто се манифестираат како силно чешање, најинтензивно ноќе. Најчеста локализација на промените се вдлабнатините - браздите помеѓу прстите на рацете и нозете, свивките на лактите, предните набори на пазувите, папокот, половината и регионот на препоните. Грбот е ретко зафатен, а главата и тилот обично не се зафатени. Важни дијагностички знаци се скабиозните канали, на чиј крај може да се види црна точка. Исто така, можат да се забележат и други кожни промени по телото, од типот на макули и папули. Во почетокот на болеста постојат скудни кожни промени, но, пациентот е заразен за околината. Со развојот на алергијата, се засилува и јадежот. Кај малите деца, осипот може да се јави и на дланките, стапалата и скалпот. Кај лицата со послаб имунитет, особено кај хронично болните и лицата со ХИВ, може да се развие крустозна шуга. Ова е сериозна форма што предизвикува суви, лушпести области на кожата, со илјадници до милиони грини. Оваа форма е високо заразна и бара интензивен третман, појаснуваат од ИЈЗ.

Шугата се пренесува преку директен близок физички контакт кожа на кожа со заразено лице -заедничко живеење, спиење, многу често при кампувања и кај лица кои живеат во лоши хигиенски услови.

- Ризикот е особено висок во домови, училишта, болници или бегалски кампови. Пренос преку облека или постелнина е поредок, но, сепак, можен. Важно е да се напомене дека заразеното лице може да ја пренесе болеста дури и пред да развие симптоми, што ја прави шугата предизвик за контрола, потенцираат од ИЈЗ.

Од Институтот алармираат дека освен непријатноста од чешањето, шугата може да предизвика сериозни компликации.

- Долготрајното чешање и оштетувањето на кожата создаваат услови за бактериски инфекции, како импетиго, што може да преминат во сепса - состојба опасна по живот. Во тропските области, шугата често е поврзана со акутни и хронични заболувања на бубрезите и срцето, како што се пост-стрептококен гломерулонефритис и ревматски срцеви заболувања, истакнуваат од ИЈЗ.

Се препорачува избегнување на контакт со заразени лица, особено ако имаат чешање или осип. Доколку некој од семејството има шуга, да се лекуваат сите членови на семејството, дури и ако немаат симптоми. Постелнината, облеката и предметите за лична употреба треба да се перат со топла вода и да се сушат на висока температура или на сонце. Чистењето на просториите со вакуум или миење е од помош, особено ако има заразени лица.

- Третманот за шуга е едноставен, но, бара внимание. Најчесто користени се: топикални кремови, како што се пет отсто „перметрин“ или 10-25 проценти „бензил бензоат“. Оралниот лек „ивермектин“, што е многу ефикасен, но, не е препорачан за бремени жени и мали деца. Важно е да се повтори третманот по седум до 14 дена за да се елиминираат новоизведените грини. Лекувањето треба да го опфати целото домаќинство за да се спречи повторна инфекција, истакнуваат од ИЈЗ.

Во текот на вчерашниот ден беше соопштено дека во кумановско Романовце има еден потврден и три сонителни случаи.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Руски научници развија метод на проценка на адаптација на телото на гравитацијата на Месечината и на Марс

Научниците од Московскиот воздухопловен институт (MAI) развија метод за предвидување на промените во состојбата на човечкиот мускулен систем при различни нивоа на гравитација. 

Руски научници развија метод на проценка на адаптација на телото на гравитацијата на Месечината и на Марс

Ова ќе помогне во создавањето софтверски комплекси за употреба од страна на екипажите за нови долгорочни вселенски мисии, како што се летови до Месечината и до планетите на Сончевиот систем, изјавија од МАИ за Газета.ру.

- За време на вселенските летови, мускулната маса се намалува. Ова се случува поради отсуство на постојана поддршка и механичко оптоварување, прераспределба на течности во телото, промени во мускулните клетки и други фактори. За да се предвиди однапред како ќе се однесуваат различните мускулни групи во различни гравитациски услови, потребни се сигурни математички модели - објасни Ксенија Сафронова, учесник во проектот, виш предавач на Аерокосмичкиот институт и Одделот за екологија, системи за поддршка на животот и безбедност на животната средина при МАИ.

Предложените методи ќе помогнат, на пример, да се пресмета оптоварувањето на телото на космонаутот при лунарна и марсовска гравитација, што приближно одговара на 1/6 или 3/8 од Земјината.

Добиените податоци ќе помогнат да се утврди колку брзо и силно ќе се промени состојбата на мускулите при специфично гравитационо оптоварување, а потоа да се изберат потребните средства за обука и контрола на режимот на работа и одмор. Ова ќе овозможи навремено формирање на индивидуални програми, така што космонаутите ќе го одржат својот работен капацитет во текот на целата мисија.

Како што истакна Сафронова, покрај проценката на влијанието на гравитацијата врз телото, овој развој може да се примени и при дизајнирање на егзоскелети - уреди што поддржуваат или подобруваат човечки движења со помош на надворешна рамка и електрични погони. Методологијата ќе овозможи детално разгледување на карактеристиките на телото на операторот и параметрите на оптоварувањето, со цел попрецизно да се утврди потребното ниво на поддршка и оптималните режими на работа на егзоскелетот.

Проектот се спроведува во рамките на „Деценијата на науката и технологијата“, прогласена од претседателот на Русија. Претходно беше објавено дека во Русија е создаден систем што ќе помогне во адаптацијата за мисиите на Марс.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

ОН: Хамас се согласи да го предаде оружјето и власта во Газа

Хамас и другите вооружени фракции во Газа за прв пат се согласија да го предадат своето оружје и да ги префрлат сите цивилни и безбедносни овластувања на привремена администрација призната од Обединетите нации.

ОН: Хамас се согласи да го предаде оружјето и власта во Газа

Хамас и другите вооружени фракции во Газа за прв пат се согласија да го предадат своето оружје и да ги префрлат сите цивилни и безбедносни овластувања на привремена администрација призната од Обединетите нации, изјави Николај Младенов, висок претставник на Комитетот за мир во Газа.

Младенов ги даде овие забелешки на брифингот на Советот за безбедност на ОН за спроведувањето на мировниот план за Газа поддржан од САД, според изјавите од комитетот на американската социјална мрежа X.

„Хамас и вооружените фракции во Газа за прв пат се согласија да го предадат своето оружје и да ги префрлат сите административни овластувања - цивилни и безбедносни - на привремена администрација призната од Обединетите нации“, рече Младенов. Тој рече дека овој потег би можел драматично да го подобри животот на Палестинците во Газа на одржлив начин, а воедно да обезбеди трајна безбедност за Израелците.

Комитетот за мир презентираше план од 15 точки кон крајот на јули, кој повикува на разоружување на Хамас и другите вооружени фракции, префрлање на администрацијата на Газа на Национален комитет и постепено повлекување на Израел.

Порано овој месец, израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху го отфрли планот, велејќи дека Хамас мора да биде целосно разоружан пред какво било повлекување на Израел.

Хамас одговори со повик за меѓународен притисок врз Израел за спроведување на планот, велејќи дека останува посветен на договорите постигнати со медијаторите и Мировниот комитет.

Предавање на оружје и администрација на Газа

Младенов рече дека планот бара отстранување на „секоја категорија оружје во Газа“. „Нема сива зона и ниедна категорија не е изоставена“.

Процесот вклучува тешко оружје и нивни производствени капацитети, складишта за оружје, тунели, лично огнено оружје и оружје што го поседуваат вооружени фракции. Според планот, Националниот комитет за администрација на Газа (NCAG) ќе стане единственото тело овластено да поседува, складира или контролира оружје.

„Повлекувањето следи по докажано декомисионирање и се одвива во фази. Тоа е последователно и реципрочно. Секој чекор се базира на успешното завршување на претходниот“, рече Младенов, додавајќи дека „напредокот се базира на перформанси, а не на календар“. Тој рече дека спроведувањето ќе го следи принципот „не верувај на ништо и провери сè“.

Младенов идентификуваше три услови за напредок на процесот: „Меѓународните сили за стабилизација мора да бидат распоредени, обврските на Израел според Протоколот од Шарм ал-Шеик мора да бидат спроведени и Хамас мора да ги почитува своите обврски“. Тој додаде дека „секоја употреба на сила што не реагира на непосредна закана го чини овој процес нешто што е многу тешко да се откупи“.

„Во спротивна насока, секое оружје што сè уште се носи, секој тунел што сè уште се користи и секој конвој што сè уште е блокиран го враќа процесот назад“, рече Младенов.

Израел инсистира на целосно разоружување на Хамас

Нетанјаху, во меѓувреме, продолжува да инсистира дека Хамас мора целосно да биде разоружан пред да може да започне какво било повлекување на Израел од Газа или реконструкција.

На 17 август, Нетанјаху разговараше за спроведувањето на планот со Младенов и американскиот претставник Џаред Кушнер, во услови на континуирани разлики околу редоследот на чекорите.

Хамас инсистира на фазен и реципрочен процес, додека Израел бара прво да се спроведе разоружувањето.

Тврдиот став на Нетанјаху доаѓа пред израелските избори на 27 октомври и во услови на растечки притисок од крајно десничарските коалициски партнери кои се противат на отстапките за Газа.

Крајнодесничарските израелски министри го нападнаа планот за патна карта откако беше објавен, вклучувајќи го и министерот за финансии Безалел Смотрих, кој повика на целосно разоружување на Хамас пред какво било повлекување на Израел.

Коментарите на Младенов доаѓаат во услови на секојдневни израелски напади врз Газа, во кои се убиени Палестинци, а уништени домови - заедно со шатори за раселени лица - и покрај прекинот на огнот што наводно стапи на сила минатиот октомври.

Во неделата, Нетанјаху и министерот за одбрана Израел Кац се заканија дека ќе ги засилат нападите и ќе ги раселат жителите од делови од Газа откако змејовите што ги веат палестинските деца стигнаа до израелска територија во близина на енклавата погодена од конфликтот.

Хамас го обвини Израел дека го користи инцидентот како изговор за ескалација.

Прашање на транзициското управување

Во врска со управувањето, Младенов рече дека „кризата во Газа никогаш не била само безбедносно или хуманитарно прашање“.

„Тоа отсекогаш било политичко и управувачко прашање“.

Тој рече дека Националниот комитет е составен од „независни палестински експерти“.

„Неговата цел е да управува со транзицијата и да го врати ефикасното управување“.

Успехот на транзицијата „на крајот нема да биде оценет според структурите што ги воспоставивме, туку според тоа дали Палестинците ќе доживеат поголема безбедност, посигурни услуги и мерливи подобрувања во нивниот секојдневен живот“, рече Младенов.

NCAG беше основан во јануари под водство на претставникот на Палестинската самоуправа Али Шаат за да ги надгледува цивилните и безбедносните прашања за време на транзицијата.

Минатиот ноември, Советот за безбедност на ОН ја усвои Резолуцијата 2803, со која се одобри рамка поддржана од САД за транзицијата во Газа, вклучувајќи технократска палестинска администрација и привремени меѓународни сили за стабилизација.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Џенифер Гарнер искрено: По разводот со Бен Афлек се плашев за кариерата и парите

Џенифер Гарнер отворено проговори за финансиската паника што ја почувствувала за време на разводот од Бен Афлек, откако ја ставила актерската кариера настрана за да се фокусира на своите деца. 

Џенифер Гарнер искрено: По разводот со Бен Афлек се плашев за кариерата и парите

Актерката објасни дека по разделбата во 2018 година, морала да размисли повторно за својата кариера и финансиска сигурност.

Страв за кариерата и финансиите

За време на гостувањето во подкастот „Aspire“ со Ема Греде, Гарнер се присети на моментот кога сфатила дека треба да преземе поголема контрола врз својот живот.

„Одеднаш ми светна: „Почекај малку. Морам да се грижам за себе. Морам да се грижам за децата. Немам голема сума пари“, рече таа. „Се испаничив откако заврши мојот брак кога сфатив колку ја запоставив мојата кариера.“ Гарнер, која сега има 54 години, рече дека е загрижена и за својата иднина во Холивуд поради дискриминацијата врз основа на возраст што е присутна во таа индустрија.

„Ми стана јасно дека не знам колку долго ќе трае мојата кариера. Ова не е индустрија каде што некој ќе ви каже: „Имаш 60, 55 или 43 години? Одлично, ќе ти дадеме повеќе пари од кога било“, објасни таа.

Предизвици на самохраното родителство

Како самохрана мајка, таа се грижеше и за тоа дали ќе може да прифати нови улоги. Повеќе не можеше едноставно да замине шест месеци на снимање надвор од Лос Анџелес, каде што таа и Афлек одгледуваат три деца: 20-годишната Вајолет, 17-годишната Серафина и 13-годишниот Самуел.

Таа се грижеше и за тоа дали ќе може да го одржи животниот стандард на кој беа навикнати децата. „Не можеш едноставно да престанеш да бидеш позната личност. Животот е скап и мора да најдеш начин да го финансираш. Фактот дека луѓето те препознаваат не значи дека твојата финансиска сигурност е загарантирана“, рече таа.

Гарнер призна дека пред разводот „никогаш не размислувала многу за парите“, но брзо сфатила дека треба посериозно да ја сфати заработката.

Нова деловна насока

Ова сознание ја поттикнало да се приклучи на компанијата за органска храна за бебиња „Once Upon a Farm“ во 2017 година. Денес, таа е една од сопствениците и лицето задолжено за развој на брендот, а компанијата станала јавна во февруари со проценета вредност од 724 милиони долари.

Според списанието Fortune, Гарнер заработувала еден милион долари годишно минатата година, а се очекува дека до 2028 година нејзината годишна заработка би можела да се зголеми на два до три милиони долари.

Заедничко родителство по разводот

Гарнер и Афлек, исто така 54-годишен, се запознале во 2000 година на снимањето на „Pearl Harbor“ и се венчале пет години подоцна. Иако за време на нејзиниот брак глумела во проекти како „Elektra“, „Juno“ и „Dallas Dealers“, таа значително ги намалила ангажманите за да биде дома со мали деца. Поранешната двојка објавила дека се разделува во 2015 година по десет години брак.

По разводот, таа се врати на глумата со проекти како што се „Чуда од небото“, „Со љубов, Сајмон“ и анимираниот филм „Парк на чудата“. Следеа улоги во големи продукции како што се филмовите „Проект Адам“, „Дедпул и Вулверин“ и серијата „Викенд со пет ѕвезди“.

Во неодамнешен разговор со Entertainment Weekly, Гарнер истакна дека токму Афлек ѝ помогнал да ја прифати главната улога во серијата „Викенд со пет ѕвезди“. Иако на почетокот се двоумеше околу едномесечното снимање во Нантакет, таа се чувствуваше безбедно оставајќи ги своите деца со својот поранешен сопруг, кого го нарече „неверојатен партнер за родители“.

„Можат да останат со татко им. Тој се грижи за нив. Тоа е многу поддржувачко и ми дава многу слобода“, рече Гарнер.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер