Македонија

Порака на Народниот правобранител по повод почетокот на учебната година

Почетокот на учебната година е убав и значаен момент, но и прилика да се потсетиме дека секое дете има еднакво право на образование - не само формално, туку и реално, достапно и квалитетно.

Пораката која ја упатуваме е јасна: ниедно дете не смее да биде заборавено, занемарено или оставено само. Образованието е право на секое дете, а создавањето услови тоа право да биде остварено е заедничка одговорност на сите нас.

Училиштето за едно дете е во непосредна близина , но за друго тоа значи патување. За некои семејства обезбедувањето на училишниот прибор и другите потреби е едноставно, додека за други претставува сериозен финансиски товар. Затоа, грижата за детето и неговото право на образование не завршува со обезбедувањето место во училишната клупа.

Бесплатното образование мора да значи создавање услови секое дете да може непречено да го потсетува училиштето, да учи и да напредува. Тоа подразбира навремено обезбедување учебници и други неопходни услови за учење, бесплатен и достапен превоз за децата кои имаат право на него, пристапна и безбедна училишна средина, како и соодветна поддршка за децата и семејствата на кои им е потребна.

Особено внимание треба да им се посвети на децата кои се наоѓаат во социјален ризик, на децата со попреченост, на оние кои живеат во рурални и оддалечени средини, како и на сите деца кај кои постои ризик од отсуство, изостанување или напиштање на образованието. Мерките за подобрување на условите во училиштата, обезбедувањето превоз, поддршката за учениците од семејства со послаба материјална состојба и создавањето услови за обезбедување храна за учениците се важни чекори, но нивната вредност е во тоа што треба да бидат навремени, достапни и еднакво применливи за секое дете на кое му се потребни.

Училиштето треба да биде место каде што детето ќе се чувствува безбедно, прифатено и почитувано, а различностите нема да бидат причина за исклучување, туку можност децата од најмала возраст да учат за почитувањето, солидарноста, толернацијата и еднаквоста.

Во таа насока, посебно внимание мора да се посвети на спречувањето и навременото препознавање на врсничкото насилство. Секое дете има право да учи во средина ослободена од насилство, заплашување, понижување и дискриминација. Насилството меѓу врсниците, без оглед дали се случува во училницата, во училишниот двор или во дигиталниот простор, не смее да се занемарува или оправдува како „детска работа“.

Превенцијата и справувањето со врсничкото насилство бараат заедничка и континуирана ангажираност на училиштата, наставниците, стручните служби, родителите и самите ученици. Секој пријавен случај мора да биде сфатен сериозно, навремено разгледан и проследен со соодветна реакција и поддршка, водејжи се пред се од најдобриот интерес на детето. Децата треба да знаат кому можат да му се обратат кога се соочуваат со насилство или кога се сведоци на насилство врз друго дете.

Народниот правобранител ги повикува сите надлежни институции, единиците на локалната самоуправа и училиштатат да продолжат посветено да работат на создавање услови во кои ниту едно дете нема да биде оставено навор од образовниот процес поради сромаштија, оддалеченост, попреченост, насилство или која било друга околност.

Ги повикуваме родителите, наставниците и стручните служби да разговараат со децата, да ги слушнат и да ги охрабруваат слободно да ги изразуваат своите мислења и да зборуваат за проблемите и предизвиците со кои се соочуваат. Во училиштата треба да се почитува и поттикнува улогата на ученичките правобранители, како механизам преку кој учениците можат активно да учествуваат во заштитата и унапредувањето на своите права.

Правото на детето да биде слушнато е составен дел од почитувањето на неговите права.

Народниот правобранител останува отворен за секое дете, родител или граѓанин кој смета дека е повредено право на дететп или дека на детето му е оневозможено или отежнато остварувањето на неговите права.

Доколку сметате дека е повредено право на дете, можете да се обратите до Народниот правобранител:

Телефон: 02 3129 335

Е-пошта: [email protected]

Да започнеме уште една учебна година со заедничка заложба – секое дете да има право на образование, безбедност, еднаквост, почит и можност да расте и да се развива во средина во која неговиот глас се слуша.

НАРОДЕН ПРАВОБРАНИТЕЛ

Тагови: Народен правобранител

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Македонија

Дизелот поскапе за 5,5 денари – дали владините мерки ќе го спречат ценовниот шок?

Намаленото ДДВ на дизелот ќе го ублажи ценовниот шок, но нема целосно да го реши проблемот со високите цени на горивата, оценува поранешниот министер за финансии Кирил Миноски.

По новото поскапување на дизелот од 5,5 денари, тој посочува дека просторот за дополнителни интервенции на државата е ограничен, а доколку се носат нови мерки смета дека тие треба да бидат временски ограничени и насочени кон најпогодените граѓани и сектори. Поссочува дека секоја нова интервенција да се прави врз основа на темелни анализи на трошоците и ефектите, со цел да не се создеаде потреба од нови дополнителни задолжувања.

- Секако дека овие намалувања во делот на ДДВ-то ќе помогнат во ублажувањето на овој ценовен шок, меѓутоа клучно е дека едноставно треба да се види каква е состојбата со буџетот, кои се расположливите средства и доколку се планираат мерки, тие мерки треба да имаат пред сè времен карактер. Затоа што на долг рок повторно цената ќе треба да ја платат граѓаните, заради тоа што мерките ќе треба да се финансираат од некакво задолжување или од средства коишто во моментот доколку ги нема државата, ќе треба да се обезбедуваат преку зголемување на долгот.- Кирил Миноски – поранашен министер за финансии

Миноски предупредува доколку надворешниот ценовен шок потрае, ефектите нема да останат само на бензинските пумпи. Повисоките трошоци за енергенси веќе се прелеваат и врз храната, превозот и комуналните услуги..Иако Македонија не може да произведува нафта и нафтени деривати, вели дека постои можност да се намали зависноста од увоз, во обласите каде што има услови за сопствено производство...

-Македонија треба да размислува на обезбедување на сопствената енергетска независност и независност во поглед на производство на храна. Ние не можеме да произведуваме нафта и нафтени деривати, меѓутоа она што можеме да го произведуваме треба да настојуваме да станеме самодоволни во оние сегменти кај што реално имаме предуслови тоа да го правиме. На тој начин се обезбедува и суверенитетот и независноста на државата и се отвораат перспективи за ублажување на овие екстерни шокови.- Кирил Миноски – поранашен министер за финансии

Заменик-министерот за економија Марјан Ристески пак, споредувајќи ги цените со земјите од регионот, посочува дека Македонија и натаму има најниски цени на горивата. Ристески вели дека додека бензинот 95-ка во Грција се продава за 129, а во Албанија за 126, кај нас чини 99 денари за литар...Посочува и дека дизелот кај нас чини 104,5 денари, во Албанија дури 40% повеќе или 147 денари. Според него, ваквата разлика е резултат на владините мерки за намалување на ДДВ-то и акцизите. Министерката за енергетика Сања Божиновска, вчера нагласи дека доколку ситуацијата со цените на нафтените деривати ескалира, Владата ќе ги разгледа сите расположливи механизми за ублажување на ценовниот удар врз граѓаните..

Македонија

Серафимовски – Ле Риголер: Постојат нови можности за продлабочување на соработката со Франција во земјоделството

Министерот за земјоделство, шумарство и водостопанство, Борче Серафимовски денес оствари работна средба со амбасадорот на Француската Република, Кристоф Ле Риголер и регионалниот советник за земјоделство, Александре Мартинез.

На средбата беше разговарано за продлабочување на соработката меѓу двете земји во областа на земјоделството, со посебен акцент на размената на искуства и знаења, особено во делот на европските интеграции и усогласувањето со европските стандарди и практики.

Посебно внимание беше посветено на можностите за поголемо присуство на македонските земјоделски и прехранбени компании и изложувачи на француските саеми, со цел промоција на македонските производи, отворање нови пазари и воспоставување нови деловни партнерства.

Министерот Серафимовски и амбасадорот Ле Риголер ја потврдија заедничката заложба за продолжување на конструктивниот дијалог и развивање конкретни иницијативи од заемен интерес, насочени кон модернизација, поголема конкурентност и меѓународна промоција на македонското земјоделство, соопштуваат од МЗШВ.

Македонија

ДЗР: Македонија не е подготвена за катастрофи, недостигаат 200 пожарникари, опремата е застрена, системот со слабости

Системот за заштита и спасување во Македонија функционира претежно реактивно. Наместо да правовремено да превенираат, институциите ресурсите ги активираат откако кризите ќе се случат.

Ова е еден од клучните наоди во извештајот на Државниот завод за ревизија, кој открива сериозни слабости во планирањето, координацијата, опремата и финансирањето.

По рекордниот број пожари, но и штети од над 130 милиони евра во последните години, ревизорите повторно укажуваат на недостиг од луѓе. Особено загрижува состојбата со воздушните сили за гаснење пожари. Недостигот од пилоти, како и проблемите со логистиката и набавките ја намалува способнота на државата веднаш да реагира во катастрофи но и пожари.

Во 2024 година во земјава според ДЗР биле регистрирани над 97.000 хектари опожарена површина, што е најмногу во последнава деценија.

-Податоците на ЈП „Национални шуми“, наведени во анализата во периодот од 2023 до 2025 година изгореле 82.714 хектари шума и 914.657 кубни метри дрвна маса. Вкупната штета се проценува на речиси 134 милиони евра, од кои над 83 милиони евра се само од пожарите во 2024 година.

Документот нотира слабости и кај Бригадата за противпожарна заштита на Град Скопје. Службата која покрива подрачје со речиси 617.000 жители, располага со само 172 пожарникари од предвидени 384. Тоа значи дека скопската противпожарна бригада практично функционира со помалку од половина од предвидениот кадар.

„Канал 5“ за ова побара став од првиот човек на ЦУК Стојанче Ангелов. Во телефонски разговор Ангелов уверува дека најголемиот дел од слабостите нотирани од ДЗР се веќе значително подобрени. Посочува дека ова лето „ер тракторите“ навреме биле сервисирани и ставени во функција, зголемен е бројот на противпожарни возила, а со законските измени е поедноставено и командувањето при итни интервенции.

Инаку, за надминување на слабостите, ДЗР во своите заклучоци во извештајот бара реформа на целиот систем – нова Национална стратегија, јасни правила, стабилно финансирање, повеќе капацитети и поефикасен мониторинг и надзор. Целта е како што наведуваат ревизорите, системот да стане интегриран и функционален и да реагира пред да се случи евентуална катастрофа.