Попов: Официјализирањето на македонската азбука и на македонскиот стандарден јазик не е „вештачка конструкција" - Канал 5

Македонија

Попов: Официјализирањето на македонската азбука и на македонскиот стандарден јазик не е „вештачка конструкција"

Аргументирано можеме да тврдиме дека официјализирањето на македонската азбука и на македонскиот стандарден јазик не е некаква „вештачка конструкција", вели Попов.

Попов: Официјализирањето на македонската азбука и на македонскиот стандарден јазик не е „вештачка конструкција"

Во обраќањето по повод 58 години од основањето на Македоската академија на науките и уметностите (МАНУ), нејзиниот претседател, академик Живко Попов, голем дел посвети на јубилејните 80 години од кодификацијата на македонскиот стандарден јазик (5 мај 1945), како што рече - „еден од најважните моменти во зацврстувањето на многувековното постоење на македонскиот јазик, македонската култура и македонскиот идентитет“.

Посочи на истражувањата на македонскиот јазик од странски слависти во 19 век кои уште тогаш ја констатирале неговата „посебна индивидуалност во јужнословенската јазична група“ и посочи дека македонскиот јазик „ја имал улогата на национален јазик уште пред да стане службен со решението од Првото заседание на АСНОМ“.

-Аргументирано можеме да тврдиме дека официјализирањето на македонската азбука и на македонскиот стандарден јазик не е некаква „вештачка конструкција", туку претставува логичен след на долговековниот просторен и временски континуитет на македонскиот јазик и неговите дијалекти на целата јазична територија ... Но, борбата за зачувување на македонскиот јазик не е завршена, таа мора да трае и да продолжи пред меѓународните институции за човекови права, бидејќи неговата официјална употреба од страна на деловите на македонскиот народ во соседните земји е оневозможена со преземените обврски со потпишаните меѓународни договори. Законот за македонскиот јазик е донесен со задоцнување и затоа државните институции треба да вложат многу поголеми усилби за негова соодветна имплементација. Потребно е воспоставување на правилна употреба на македонскиот јазик како официјален јазик за меѓусебно разбирање на сите граѓани на државата, согласно општоприфатените меѓународни прописи во светот и ЕУ каде што ние целиме, истакна Попов во обраќањето.

[Потребни се коренити реформи во научноистражувачката дејност и високото образование при што подигањето на нивниот квалитет мора да се сфатат како услов без кој не се може за хуман и одржлив р]

Ги нагласи заложбите на основачите на МАНУ, издвојувајќи ги меѓу нив академиците Блаже Конески и Божидар Видоески кои, рече, „оставиле траен влог во зачувување на традицијата на македонскиот јазик и во обезбедување на неговата иднина преку континуирано негување, проучување и афирмација во пошироки надворешни рамки“ и ги соопшти активностите организирани од МАНУ во оваа година за чествување на јубилејот.

Посочи дека 55 години МАНУ го спроведува проектот „Македонска научна и стручна терминологија“ започнат токму од Конески уште од нејзиното основање. Центарот за лексикографија при МАНУ досега објавил, рече, 113 терминолошки билтени и шест терминолошки речници од разни науки. Како што рече, во нив се содржани околу 80 000 термини и дека веќе „имаме утврдена и стандардизирана терминологија во повеќе терминолошки области“.

-Многу е важно оваа терминологија да се применува при изготвувањето на законите и прописите во нашата држава, но исто така мора да се користи при преведувањето на законодавството на Европската Унија на македонски јазик. Затоа се надеваме дека Собранието и Министерството за европски прашања ќе ја препознаат важноста од користењето на усогласена терминологија што ја подготвиле врвни научници во своите области во соработка со врвни лингвисти. Со доследна примена на дефинираните термини во образованието, во стручните и научните публикации, но и во административните документи и во секојдневниот живот, ќе се спречи наплив на туѓи зборови кои не се во духот на македонскиот јазик, рече Попов.

Во годината кога прославуваме 80 години од кодифицирањето на македонскиот јазик, нагласи претседателот на МАНУ, „со жалење мора да констатираме дека македонскиот јазик е единствениот национален јазик во Европа заедно со црногорскиот без свој национален или референтен корпус“.

-Тоа е голем пропуст што мора да се исправи. Затоа, во Академијата ќе започне работата на создавање таков корпус што ќе можат да го користат сите истражувачи на јазикот. Корпусите претставуваат големи колекции на јазични податоци и се неопходни за напредокот на многу поддисциплини во рамките на лингвистиката и се основа за изработка на апликации базирани на вештачка интелигенција. Академијата ... Постоењето нациоанлен и референтен корпус ќе ни покаже со колкав лексички фонд располага македонскиот јазик и ќе ни помогне повторно да ги откриеме и да се потсетиме на позаборавените зборови запретани во делата на македонските писатели и поети. Тоа секако ќе иницира во МАНУ формирање на национален центар за дигитализација на културното наследство на државата, истакна академик Попов.

Овие два проекта, нагласи тој, „ќе го потврдат тврдењето на Конески дека јазикот не ни е сиромашен, туку дека не си го познаваме доволно, дека не мора секогаш туѓиот збор да е посоодветен“.

Но, вакви капитални проекти, додаде претседателот на МАНУ, не се возможни без поддршка од државата и од надлежните министерства.

Тагови: Живко Попов МАНУ

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Македонија

Мицкоски на поставување камен-темелник за спортска сала и увид во градежни активности во Општина Карпош

Претседателот на Владата на Република  Македонија, Христијан Мицкоски, ќе изврши увид во градежните активности за асфалтирање на улицата „Софиска“ во Општина Карпош.

Мицкоски на поставување камен-темелник за спортска сала и увид во градежни активности во Општина Карпош

Потоа, предвидено е пешачење до ООУ „Братство“, каде што ќе се постави камен-темелник за изградба на нова спортска сала.

По завршувањето на настанот, предвидена е изјава за медиумите.

Тагови: Христијан Мицкоски

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Македонија

Интензитетот на сообраќај на патните правци надвор од градските средини е зголемен

На граничните премини од македонска страна нема подолги задржувања за влез и излез од државата.

Интензитетот на сообраќај на патните правци надвор од градските средини е зголемен

СОСТОЈБА: Сообраќајот на државните патишта се одвива непречено, по суви коловози.

ФРЕКВЕНЦИЈА: Интензитетот на сообраќај на патните правци надвор од градските средини е зголемен. На граничните премини од македонска страна нема подолги задржувања за влез и излез од државата.

ВНИМАТЕЛНО: АМСМ препорачува прилагодена брзина на движење, почитување на поставената сообраќајна сигнализација и внимателно управување со возилата, особено на патиштата низ котлините, речните долини и клисурите, каде има можност од појава на одрони. Ова посебно се однесува за делниците Катланово – Велес, Маврово – Дебар – Струга, Виница – Берово и Кочани – Делчево.

СЕЗОНСКИ РЕЖИМ НА СООБРАЌАЈ: Од 15 Април, патниот правец Охрид – Ресен преку националниот парк Галичица е отворен за сообраќај за сите видови возила до 3,5 тона.

РАБОТИ НА ПАТ:

Во периодот од 17.08.2026 до 01.10.2026 година, поради изведување работи на објектот „Санација на косина на автопат А4, делница Миладиновци – Свети Николе – Штип (кај наплатна станица Преод)“, ќе биде изменет режимот на сообраќај пред наплатната станица Преод

Од 06.07.2026 г. започна времена измена на сообраќајот при санација на мост на река Брегалница на Р1204 во Штип и ќе трае до завршувањето на санацијата.

Од 21.05.2026 г. во 8 часот ќе се започне со изведување на градежни активности-санација на мостови на државен пат А2 делница Гостивар-Стража конкретно на мост бр.4 Вијадукт на Атанасова река и мост бр.7 Вијадукт на Дол и истата ќе трае до завршување на санацијата. Со таа цел ќе биде воспоставен времен режим на сообраќај кој ќе трае до самото завршување на градежните активности.

Од 14.04.2026 г. се изведуваат градежни активности на Државен пат А2 делница Гостивар – Стража на мост бр.7 Вијадукт на Дол. Со цел да може да се реализираат работите за санација на мостови, ќе биде воспостовен времен режим на сообраќај додека траат градежните активности.

Од 30.03.2026 година, ќе се изведуваат градежни активности на државен пат А2, мостови на А2 на реката Вардар во близина на с.Желино во двата правци (Скопје – Желино и Желино – Скопје), со цел санација на истите. Времениот режим ќе се спроведува согласно Одобрението за временска измена на режим на сообраќај издадено од Министерство за транспорт.

Од 13.03.2026 година започна со активности за изведба на премин на интерконективен гасовод под автопат А1 (М1) Пријателство, делница Смоквица – Гевгелија. На делницата се поставени знаци за времен режим на сообраќај.

На државниот пат А2 (скопска обиколница) се врши рехабилитација во должина од 250 метри од клучка Волково до клучка Кондово. Има поставено соодветна сигнализација за затворањето на левата сообраќајна лента за претекнување. Сообраќајот се одвива по лентата за движење (средна) и лентата за принудно запирање (десна).

Од 12.09.2025 започната е градежната активноста – санација на свлечиште на регионален пат Р1202 делница Косоврасти – Мелнички Мост, односно воспоставена е времена измена на режимот на сообраќај до завршување на активностите.

Според известување од Виадукт Треј Дооел – Гостивар, како дел од изведбата на Коридор 10Д, во тек е важност на времен режим на сообраќај на патен правец Прилеп – Битола, каде ќе се пренасочи движењето на возилата по регионалниот пат Прилеп – Битола, од делот од клучка Лагово до Тополчани.

Тагови: сообраќај

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Хороскоп

Дневен хороскоп за 4. септември 2026 година

Дневен хороскоп за петок, 4. септември 2026 година. 

Дневен хороскоп за 4. септември 2026 година

Девица 23.8.-23.9.

Љубов

Ќе бидете способни да читате меѓу редови , па ќе откривате она што е наскриено во односот со личноста што ви е мила.

Кариера

Ќе се обидете со понежен пристап и со креативни варијанти да ги придобиете другите за своите проекти. Ќе бидете убедливи.

Здравје и совет

Можно е да се напиете во поголемо друштво.

Вага 24.9.-23.10

Љубов

Со фантазија и креативност ќе ги надминете фрустрациите што се испречуваат меѓу вас и саканата личност.

Кариера

Во работата со млади би можело да дојде до нејасна ситуација. Држете се до поставените критериуми и се ќе се разјасни.

Здравје и совет

Нека ве води интуицијата.

Шкорпија 24.10-22.11.

Љубов

Некои од вашите пријатели би можел несакајќи да го поремети вашиот љубовен план , што го подготвувате за излегување во друштво.

Кариера

Обидете се да бидете повеќе креативни без оглед што тоа не му се допаѓа на некој од соработниците. Единствен критериум нека биде професионалноста.

Здравје и совет

Опуштете се со убава музика.

Стрелец 23.11.-21.12.

Љубов

Како што ќе минува денот , ќе ви биде се појасно дека не може ништо да се среди со сила. Ќе најдете утеха кај пријател.

Кариера

Барањата на работното место се се поголеми , но вие сте подготвени за такви предизвици. Можеби не е според вашиот план , но секако не е лошо.

Здравје и совет

Не се замарајте со ситници.

Јарец 22.12.-20.1.

Љубов

Веројатно ќе излезете со добри пријатели , на кои ќе им ги доверите вашите љубоцвни проблеми и очекувања.

Кариера

Ќе напредувате според барањата на други. Ќе успеете да го избалансирате она што би сакале и она што се случува.

Здравје и совет

Созревате.

Водолија 21.1.-19.2.

Љубов

Површните приказни ќе бидат забавни. Ќе ги шармирате сите околу себе. Сепак, во душата ќе чувствувате мала празнина. Треба трпение.

Кариера

Во деловната кореспонденција , што е интензивна , би можело да дојде до мал хаос. Јасно поставувајте ги прашањата и исто така одговарајте.

Здравје и совет

Немојте да се напиете.

Риби 20.2.- 20.3.

Љубов

Оние кои се решени да се додворуваат , денеска ќе добијат посебна инспирација за вистински поетски зборови. Ќе биде интересно да се слушаат.

Кариера

Доколку одите на службен пат, проверете ја состојбаста на автомобилот. Видете дали сте целосно подготвени и дали резервациите се во ред.

Здравје и совет

Минливо недоразбирање со роднините.

Овен 21.3-20.4.

Љубов

Вашиот љубовен живот се развива добро , а денеска ќе си дозволите мало опуштање и конзумирање алкохол.

Кариера

За разлика од вас , денеска вашите надредени нема да знаат што сакаат. Ќе се потпрат на вашето стручно знаење. Помогнете им.

Здравје и совет

Не претерувајте со пиењето.

Бик 21.4- 20.5.

Љубов

Малиот дисбаланс на емотивен план ќе биде поврзан со потребата за доминација. Но тоа е минливо , а вашата врска е силна.

Кариера

Добро ќе ви одат сите дејности каде ќе можете да го покажете своето стручно занење. Некои конечно ќе добијат шанса да се изразат.

Здравје и совет

Мали емоционални фрустрации.

Близнаци 21.5.-21.6.

Љубов

Веројатно малку ќе се надмудрувате со саканата личност , за тоа кој е главен во врската. Не е страшно , но ќе ви одземе енергија.

Кариера

Со мали чекори може да напредувате исто како и со големи. Разликата е во тоа што нема сензација и потребно е трпение.

Здравје и совет

Немојте да бидете тврдоглави.

Рак 22.6-22.7.

Љубов

Мирот со кој што ќе зрачите ќе и влева сигурниост на другата страна. Уште повеќе ќе ви се приврзе.

Кариера

Излегуваат на виделина добрите финансиски резултати. Задоволни сте и контактирате со соработниците за нови проекти.

Здравје и совет

Во добра форма сте.

Лав 23.7-22.8.

Љубов

Освен добра забава и богат друштвен живот , веројатно ќе испробате некои нови јадења во друштво со саканата личност.

Кариера

Денеска лесно ги решавате повеќето работи. Атмосферата на работното место ќе биде делумно хаотична , но вие ќе се снајдете.

Здравје и совет

Помогнете им на колегите.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер