Поточно, тие сакаа да ја вметнат следната реченица во законот: „Златните резерви управувани и чувани од Банката на Италија ѝ припаѓаат на државата во име на италијанскиот народ“, објавува Дојче Веле.

Зборот „држава“ оттогаш е отстранет од нацртот, а сега се наведува дека златните резерви „ѝ припаѓаат на италијанскиот народ“. Новата верзија експлицитно се однесува на правилата на Европската Унија кои ја штитат независноста на централната банка.

Кои се мотивите на италијанската влада?

Десничарските политичари во Италија со години бараат златните резерви на централната банка да бидат прогласени за јавна сопственост. Причината за ова барање е тоа што Банката на Италија е формално приватна централна банка, со банки и осигурителни компании како акционери. Денешната премиерка Џорџија Мелони пред повеќе од една деценија, додека беше во опозиција, предупреди на опасноста од можна „експропријација“ на нешто што му припаѓа на италијанскиот народ.

Сепак, приватните акционери на Банката на Италија немаат вистинско влијание ниту врз монетарната политика ниту врз управувањето со златните резерви. Критичарите го обвинуваат Мелони дека има вистинска цел да стави една од најголемите златни резерви во светот под државна контрола, со што ќе се отвори можноста за продажба на злато за покривање на огромен буџетски дефицит.

Интервенција на Европската централна банка

Во Европската централна банка (ЕЦБ) во Франкфурт се огласија алармни ѕвона. На почетокот на декември, ЕЦБ официјално ги повика италијанските власти за прв пат да го „преиспитаат“ нацрт-законот. Ова, како што јасно стави до знаење претседателката на ЕЦБ, Кристин Лагард, „не е тривијално прашање“. Довербата во стабилноста на еврото и кредибилитетот на резервите, нагласи таа, зависи од отсуството на политичко мешање.

ЕЦБ оваа недела сигнализираше дека и ревидираната формулација на законот ја смета за проблематична. Креаторите на монетарната политика предупредуваат дека институционалната независност на Банката на Италија е под закана, повикувајќи се на договорите на ЕУ во кои се наведува дека управувањето со златните резерви е исклучива одговорност на националните централни банки во рамките на Европскиот систем на централни банки.

Дали еврото е во опасност?

Доколку италијанската влада добие пристап до резервите на централната банка, независноста на Банката на Италија би била сериозно загрозена, а таков потег би можел да постави преседан за другите земји од еврозоната. Можноста Рим да продаде дел од своето злато за да ги пополни дупките во буџетот би била еден вид „кршење на браната“, што би предизвикало сомнежи на финансиските пазари за стабилноста на еврото. А довербата е клучна валута на финансиските пазари.

2.452 тони злато

Банката на Италија поседува 2.452 тони злато, што ја прави една од земјите со најголеми резерви на злато во светот - само САД и Германија имаат повеќе. Федералните резерви на САД поседуваат 8.134 тони, а германската Бундесбанка 3.350 тони.

По Втората светска војна, Италија останала со само 20 тони злато, откако нацистите, со помош на фашистичката влада, ги ограбиле поголемиот дел од нејзините резерви. Подоцна, благодарение на високите извозни суфицити, девизните приходи се зголемиле, а дел од тие пари биле инвестирани во злато. Обемот бил стабилен со години, но вредноста нагло се зголемила. Златните резерви на Италија сега вредат околу 280 милијарди евра, речиси 13 проценти од БДП на Италија, првенствено поради зголемувањето на цените на златото.

Цената на златото на Лондонската берза достигна рекордни 4.307 долари за унца во октомври, во споредба со околу 2.600 долари на почетокот на годината - зголемување од повеќе од 60 проценти.

Што би добила Италија со продажбата на своето злато?

Според медиумските извештаи, италијанскиот министер за економија Џанкарло Џордети планира писмо до претседателката на ЕЦБ, Кристин Лагард, во кое ќе нагласи дека Рим нема намера да ја поткопа независноста на централната банка и дека ова е „симболична формулација“, а не фундаментална промена.

„Не сме заинтересирани да продаваме злато, ниту да го користиме на кој било друг начин“, рече Марко Ознато, пратеник во парламентот од партијата „Браќа на Италија“. Сепак, останува прашањето дали ова ќе биде доволно убедливо за ЕЦБ.

Едноставна пресметка покажува зошто: дури и ако Италија ги продаде сите свои резерви на злато и собере околу 280 милијарди евра, тоа нема да го реши проблемот со јавниот долг, кој надминува три трилиони евра. Во Европската Унија, само Франција има повисок апсолутен долг.

Британското искуство како предупредување

Историјата нуди јасен пример. Под премиерот Тони Блер и министерот за финансии Гордон Браун, Обединетото Кралство продаде речиси 400 тони злато од 1999 година по просечна цена од 275 долари за унца, што донесе околу 3,5 милијарди долари за буџетот.

Ова подоцна се покажа како сериозна грешка, бидејќи златото се продаваше по историски ниски цени, што подоцна беше наречено „Кафеаво дно“. Цената на златото се зголеми повеќе од четиринаесет пати од тогаш, па денес тие резерви би вределе повеќе од 50 милијарди долари, заклучува Дојче Веле.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.