Отворено писмо до јавноста од Друштвото на филмски работници на Македонија - Канал 5

Култура

Отворено писмо до јавноста од Друштвото на филмски работници на Македонија

Бараме од органите во Агенцијата за филм, од техничкиот и идниот Министер за култура и од техничката и новата македонска Влада, како и од останатите релевантни државни институции, итно разгледување на состојбите во Агенцијата за филм.

Отворено писмо до јавноста од Друштвото на филмски работници на Македонија

Отворено писмо до јавноста и медиумите

Бараме од органите во Агенцијата за филм, од техничкиот и идниот Министер за култура и од техничката и новата македонска Влада, како и од останатите релевантни државни институции, итно разгледување на состојбите во Агенцијата за филм и итно запирање на лажната слика која се креира за состојбите во филмската дејност, кога во суштина фимските работници, автори и продуценти ги живеат најлошите денови во историјата на македонската кинематографија.

Наспроти ваквиот однос на институциите, македонскиот филм години наназад е амбасадор на македонската култура во светот и успесите кои нашите филмови ги имаат во последните 5 години гордо го веат македонското знаме на најголемите светски филмски фестивали во Кан, Венеција, Берлин, Парк сити, Карлови Вари, а македонската јавност беше особено горда кога успеавме да имаме и две номинации за Оскар.

Загрозувањето на остварените соработки, кои се грижливо градени низ годините, со многу труд и залагање на многумина од нас, филмските професионалци, претставува не само тажен чекор назад за македонската кинематографија, туку и голем срам и оцрнување на севкупниот имиџ на нашата култура и држава, на патот кон толку посакуваната европска иднина.

Македонскиот филм е доведен до колапс!

И покрај нашите бројни предупредувања во 2023 година, македонскиот филм доби буџет за 2024 кој не е доволен за елеметарно да се покријат потребите на нашата кинематографија и кој ја води во нејзино забрзано системско распаѓање.

Во моментов во јавноста успешно се креира сликата од типот “Барем се снима” само затоа што во периодов е завршена или во тек е реализација на 4 долгометражни играни филмови, а во текот на летото се очекува да започнат со снимање уште најмалку 4 филма.

Она кое што е катастрофално и погубно за нас филмаџиите, а особено за филмските продуценти, во оваа “Барем се снима” слика, е фактот што дел од овие филмови средствата ги имаат добиено во 2023 година, а оние кои добиваат средства оваа година мора да се согласат на половични ислати кои не се во колерација со досегашните стандардни исплати и договорно утврден процент кој продуцентите го добиваат за снимање, од одобрените средства од Агенцијата за филм.

Ваквата ситуација во пракса значи дека секое отпочнување на филм носи несигурност и страв затоа што долгот од речиси 4.000.000 евра кој Агенцијата за филм го има кон филмските продуценти, за проекти кои се одобрени на конкурс и се старувани до овој момент, се зголемува, без притоа да се има јасен план како и кога продуцентите ќе можат да ги очекуваат средствата кои и самите ги должат спрема филмските работници, авторите, актерите и останати соработници и тоа за филмовите кои се веќе снимени и за добра и услуги кои се одамна веќе реализирани.

Несигурност и страв дополнително внесува и нефункционалноста на процедурата за прегледувањето на извештаи за наменско трошење на средства во Агенцијата за филм, проблем кој трае од нејзиното основање до денес. Во Агенцијата постојат извештаи кои се предадени и пред 1 до 2 години, а кои кои до ден денес не се прегледани.

Поради немање на соодветна служба и поради неможноста за ангажирање на надворешни лица, во изминативе 4 месеци во Агенцијата за филм дополнително се таложат поднесени, а непрегледани извештаи, со што сакајќи или не сакајќи, сеедно, дополнително се пролонгира исплаќањето на нови средства спрема продуцентите за веќе реализирани фази од одобрените проекти на конкурс.

Како денес, така и години наназад пролонгирањето на исплаќање на средства за одобрени проекти на конкурс се случува и преку непотпишување на нови договори, односно пролонгирање на потпишувањето на договорите, дури и во случаи кога продуцентите до Агенцијата за филм ја имаат доставено целосната документација согласно законот и имаат обезбедено банкарски гаранции.

За јавноста да има комплетна слика, и ова писмо да не се извади од контекст со прикажување на некаква поинаква состојба, сакаме да напоменеме дека во последните 15-тина години речиси сите македонски долгометражни играни филмови се реализираат како ко-продукции помеѓу неколку земји. Ова значи дека македонските продуцентите не снимаат филмови со средства кои се 100% државни и од буџетот на земјава и на Агенцијата, туку станува збор за покомплексен систем за финансирање во кој одолговлекувањето на потпишување на договори, исплати или прегледување на извештаи го загрозува или забавува финансирањето на нашите филмови и во останатите земји, а во некои случаи доаѓа и до раскинување на овие соработки поради пробивање на рокови.

Дополнително, за да се одржи сликата “Барем се снима”, Агенцијата за филм сериозно почнува да ги загрозува меѓународните договори кои самата таа ги има склучено со останати агенции и филмски центри од регионот и пошироко, да излегува од договорени повеќе годишни соработки кои бараат минимална финасиска партиципација, да го проблематизира плаќањето на котизации за одредени програми во кои Агенцијата е вклучена со цел промовирање на македонскиот филм, автори, актери, продуценти.

Проблематизирањето на веќе донесени одлуки и менувањето на веќе постигнати договори, поради менувањето на раководството во државните институации е нешто со кое сите постојано се соочуваме во изминативе 30 години. Секако, оваа пракса не ја заобиколува ниту Агенцијата за филм, па така со секоја промена на раководство, ние филамџиите губиме драгоцени месеци во објаснување и запознавање на новите челници со функционирањето и спецификите на нашата дејност.

Секоја промена за нас значи прилагодување на нови правила и “револуционерни” идеи кои никако не одат во прилог на принципите на еднаквост и транспарентност. За жал сме биле, но и денес сме сведоци на нови толкувања на законот за филмска дејност и на негово заобиколување кога е тоа некому потребно.

Токму поради се што е наведено во ова писмо, бараме од органите во Агенцијата за филм, од техничкиот и идниот Министер за култура и од техничката и идната македонска Влада, како и од останатите релевантни државни институции, итно разгледување на состојбите во Агенцијата за филм и итно запирање на лажната слика која се креира за состојбите во филмската дејност, кога во суштина фимските работници, автори и продуценти ги живеат најлошите денови во историјата на македонската кинематографија.

Со цел доловување на целосната слика, сакаме да информираме дека согласно податоците кои неофицијално ги имаме добиено од Агенцијата за филм, во периодот од 2020 до 2024 година, преку кратење на основното барање на средства за следната година, кое Агецнијата за филм го упатува до Министерство за култура, а преку нив и до Министерство за финансии, и преку ребаланс на буџет во текот на годината, од македонскот филм се одземени околку 8.500.000 евра, но во исто време бројот на поддржани проекти воопшто не е намален.

Како што напоменавме со ваквото континуирано и паушално кратење на буџетот за филм во изминатите 5 години, македонските филмски продуценти тонат во долгови поради ненавремените исплаќање на средства од страна на Агенцијата за филм за одобрени проекти кои се завршени, чија реализација е во тек или кои допрва треба да стартуваат. Воедно, се доведува во прашање егзистенцијата на филмските автори, продуценти, филмски работници и сите останати учесници во процесите на реализација на филмските проекти.

Наспроти ваквиот однос на институциите, македонскиот филм години наназад е амбасадор на македонската култура во светот и успесите кои нашите филмови ги имаат во последните 5 години гордо го веат македонското знаме на најголемите светски филмски фестивали во Кан, Венеција, Берлин, Парк сити, Карлови Вари, а македонската јавност беше особено горда кога успеавме да имаме и две номинации за Оскар.

Постигнувањето на ваков успех, верувајте, не е лесно. Уште помалку е лесно повеќегодишно континуирано одржување на успехот на овој нов филмски бран, кога институциите кои треба да се грижат за македонскиот филм, да го штитат, стимулираат и поттикнуваат, остануваат незаинтересирани и глуви.

Тоа што дополнително загрижува е фактот што преку ваквиот однос кон домашниот филм, се прави огромна штета и врз угледот на државата пред нашите долгогодишни поддржувачи и меѓународни партнери.

Актуелната состојба, нередовното и задоцнето исплаќање на средства, паушалното и „сурово“ кратење на буџетот за филм, ја прави Македонија несериозен и недоверлив парнер, а македонските продуценти секојденево се соочуваат со притисоци и закани за меѓународни тужби и откажување на соработки.

Загрозувањето на остварените соработки, кои се грижливо градени низ годините, со многу труд и залагање на многумина од нас, филмските професионалци, претставува не само тажен чекор назад за македонската кинематографија, туку и голем срам и оцрнување на севкупниот имиџ на нашата култура и држава, на патот кон толку посакуваната европска иднина.

Филмот е нашиот живот, нашата сегашност и иднина.

Ние резервни професии и животи немаме!

Македонскиот филм е доведен до колапс!

Со почит,

Игор Иванов, претседател на ДФРМ

Лабина Митевска, претседател на секцијата продукција при ДФРМ

Даријан Пејовски, претседател на секцијата режија при ДФРМ

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Свет

WWF: Светот од утре влегува во еколошки долг

Човештвото утре, 30 јули, влегува во еколошки долг.

WWF: Светот од утре влегува во еколошки долг

По тој ден, живееме во еколошки долг - го осиромашуваме природниот капитал побрзо отколку што природата може да го надополни, предупреди денеска Светскиот фонд на природата (WWF).

„Иако Денот на еколошкиот долг оваа година паѓа шест дена подоцна од минатата година, тоа не е последица на намалувањето на притисокот врз природата, туку првенствено на ажурирањето на податоците и методологијата за пресметка“, истакна директорката за комуникации на WWF-Адрија, Петра Боиќ Петрач.

Вистинските трендови, нагласи таа, покажуваат дека јазот помеѓу човековата потрошувачка и биокапацитетот на планетата продолжува да се зголемува. „Затоа 2026 година, и покрај подоцнежниот датум, претставува највисоко ниво на надминување на еколошките ограничувања досега“, нагласи Боиќ Петрач.

„Утре влегуваме во еколошки долг. Ова значи дека на 30 јули, човештвото ќе го потроши целиот годишен буџет на природни ресурси и услуги што екосистемите на Земјата можат да ги обноват за една година. По тој ден, живееме од еколошки долг - го трошиме природниот капитал побрзо отколку што природата може да го обнови“, истакнува WWF-Adria.

Ги трошиме природните ресурси 73 проценти побрзо отколку што се обновуваат

Според пресметките на Глобалната мрежа за отпечаток, која ја разви методологијата за еколошки отпечаток, човештвото моментално ги користи природните ресурси 73 проценти побрзо отколку што екосистемите на Земјата можат да ги обноват. WWF предупредува дека на долг рок ова ја загрозува стабилноста на екосистемите, производството на храна и квалитетот на животот низ целиот свет.

WWF наведува дека последиците од прекумерната потрошувачка на природни ресурси се видливи во губењето на шумите, деградацијата на почвата, исчезнувањето на биодиверзитетот и зголемувањето на концентрацијата на стакленички гасови во атмосферата, што дополнително ја интензивира климатската криза и ја загрозува безбедноста на храната и ресурсите.

Тие истакнуваат дека постојат решенија - од намалување на емисиите на стакленички гасови и одржливо производство на храна до поефикасно користење на енергијата и природните ресурси - но поместувањето на Денот на еколошкиот долг на подоцнежен датум бара итни и систематски промени во начинот на производство, потрошувачка и управување со природните ресурси.

Според податоците на WWF, земјите од регионот го започнуваат својот еколошки долг многу пред глобалниот датум: Црна Гора влезе во долгот на 20 април, Хрватска на 25 април, Босна и Херцеговина еден ден подоцна, а Србија на 16 мај.

Тагови: еколошки

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Македонија

Герасимовски: Од првиот момент бевме на терен, сега следува финансиска поддршка за оштетените

Градоначалникот на Општина Центар, Горан Герасимовски, гостуваше во емисијата „Вести плус“ на Канал 5, каде зборуваше за активностите на општината по силното невреме што ја зафати општината.

Герасимовски: Од првиот момент бевме на терен, сега следува финансиска поддршка за оштетените

Градоначалникот на Општина Центар, Горан Герасимовски, гостуваше во емисијата „Вести плус“ на Канал 5, каде зборуваше за активностите на општината по силното невреме што ја зафати општината, како и за јавниот повик за финансиска помош на граѓаните и правните лица кои претрпеа материјални штети.

„Веднаш по невремето излеговме на терен и веднаш го свикавме Кризниот штаб. Од првиот момент сите служби беа целосно мобилизирани и се работеше деноноќно. Благодарен сум на сите вработени и служби кои со огромна посветеност работеа на расчистување на последиците и обезбедување на безбедноста на граѓаните“, истакна Герасимовски.

Тој посочи дека приоритет биле итните интервенции за отстранување на опасностите на терен.

„Отстранувавме опасни лимови, расчистувавме паднати дрвја, интервениравме со механизација на повеќе локации и постојано ги следевме приоритетите на терен. Најважно ни беше да ја обезбедиме безбедноста на граѓаните и што побрзо да ја нормализираме состојбата“, рече Герасимовски.

Во гостувањето градоначалникот информираше дека денеска е објавен и Јавниот повик за доделување еднократна парична помош за штетите предизвикани од невремето.

„Јавниот повик ќе трае два месеци. Право да аплицираат имаат физички и правни лица кои имаат недвижен имот на територијата на Општина Центар, а кои претрпеле штети на кровни конструкции и фасади. Формиравме комисија составена од претставници на Советот и општинската администрација, со цел постапката да биде целосно транспарентна и објективна“, нагласи Герасимовски.

Тој ги повика сите граѓани кои ги исполнуваат условите да аплицираат во предвидениот рок, посочувајќи дека сите информации, потребната документација и начинот на аплицирање се јавно достапни на веб-страницата на Општина Центар.

„Нашата обврска не завршува со расчистувањето на последиците. Продолжуваме да им помагаме на граѓаните и преку институционална и финансиска поддршка, затоа што во вакви ситуации најважни се брзата реакција, солидарноста и грижата за секој граѓанин“, порача Герасимовски.

YouTube video

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Наука

Нова теорија открива што има во центарот на црната дупка, не е она што научниците досега го мислеа

Внатрешноста на црната дупка, скриена зад хоризонтот на настани, е сè уште целосно непозната.

Нова теорија открива што има во центарот на црната дупка, не е она што научниците досега го мислеа

Хоризонтот на настани е граница зад која дури ни светлината не може да избега, што го оневозможува директно набљудување на она што се случува внатре. Во учебниците, сингуларноста, центарот на црната дупка, е едноставно прикажана како точка со нулта димензија и бесконечна густина.

Сепак, нов научен труд, кој наскоро ќе биде објавен во списанието Physical Review D, сугерира дека таквото гледиште е погрешно, пишува ScienceAlert.

Теоретските физичари Ендру Џ. С. Хамилтон од Универзитетот во Колорадо, Болдер, и Тајлер Мекмејкен од Универзитетот во Мери ја презентираат тезата дека сингуларноста е всушност рамна, тридимензионална површина.

„На шега им кажувам на студентите дека црните дупки секогаш ја побиваат мојата интуиција“, изјави Хамилтон за ScienceAlert.

„Да, тоа беше изненадување. Во исто време, објасни зошто сингуларноста на Шварцшилд изгледа рамно.“

Од точка до прстен

Внатре во црна дупка, просторот се урива кон сингуларност со брзина поголема од светлината. До 1930-тите, физичарите ја замислувале оваа сингуларност како точка.

Сликата почнала да се менува во 1960-тите, кога студиите за ротирачката црна дупка на Кер откриле дека центрифугалната одбивање го забавува колапсот.

Резултатот е сингуларност во облик на прстен, а не точка. Сепак, за црната дупка на Шварцшилд, која не ротира, теоријата на точкеста сингуларност сè уште преовладувала. Тој модел останал присутен бидејќи е лесен за визуелизација, учење и разбирање.

Мислен експеримент

Сепак, Хамилтон почнал да се сомнева пред неколку децении дека точкестиот модел не ја опишува правилно физиката на црната дупка на Шварцшилд. Неговите сомнежи биле поттикнати од студентски прашања на воведен курс по астрономија во 1998 година. Потоа создал визуелизации на паѓање во црна дупка според општата теорија на релативност, а резултатот бил - површина.

„Го пријавив она што го видов, но не се обидов да го објаснам бидејќи не разбирав“, рече тој. „Очигледно бевме воздржани. Патот до разбирање траел со децении.“

Хамилтон сфатил дека одговорот лежи во мисловен експеримент што ги следи двајцата набљудувачи додека паѓаат во истата црна дупка од спротивни насоки. Прашањето било едноставно: каде би завршиле? Ако сингуларноста е точка, двајцата набљудувачи би морале да стигнат на истото место. Но, научниците Хамилтон и Мекмејкен покажуваат дека ова никогаш не може да се случи според општата релативност. Како што набљудувачите паѓаат, закривеноста на време-просторот на црната дупка спречува светлината или кој било друг сигнал да патува меѓу нив. Тие стануваат трајно причински одвоени, што значи дека едниот не може да влијае на другиот или да знае ништо за неговите последни моменти.

Хамилтон и Мекмејкен истакнуваат дека набљудувачите не можат да се сретнат во истиот простор-временски настан ако повеќе не можат да разменуваат информации пред да ја достигнат сингуларноста. Оваа контрадикција исчезнува ако сингуларноста е тридимензионална просторна површина на која секој набљудувач пристигнува на различна локација.

Или, како што Хамилтон го кажа тоа во 2010 година: „Сингуларноста не е точка. Напротив, таа е тридимензионална просторна граница на која општата релативност извршува самоубиство.“

Импликации за квантната гравитација

Овој труд не е само за црните дупки на Шварцшилд. Прстенските сингуларности на Керовите црни дупки долго време се сметаа за фундаментално различни, но можеби двата типа не се толку различни. Авторите наведуваат дека реалистичната Керова црна дупка би се срушила во просторна површина на сингуларност на својот внатрешен хоризонт. Ова би ја направило нејзината сингуларност послична на онаа на Шварцшилдовата црна дупка отколку што ја прикажуваат класичните учебници.

Ова значи дека ова истражување би можело фундаментално да го промени начинот на кој физичарите размислуваат за сингуларностите. Ако Шварцшилдовата сингуларност е површина, а не точка, математичката рамка во која општата релативност престанува да важи се менува. Ова исто така ја менува почетната точка за секоја идна теорија за квантната гравитација.

„Квантната гравитација е ГЛАВНО прашање во теоретската физика, а сингуларните површини на црните дупки се местото каде што се случува квантната гравитација во нашиот универзум“, објасни Хамилтон.

„Голем дел од литературата за квантната гравитација е апстрактна и исклучена од реалноста. Би сакале да видиме како научната заедница се развива во пореални насоки.“

Квантната гравитација е долго барана теорија која треба да ја обедини Ајнштајновата општа релативност, која ја опишува гравитацијата на космичко ниво, со квантната механика, која го регулира атомскиот и субатомскиот свет. Двете теории функционираат одлично одделно, но стануваат математички некомпатибилни под екстремни услови во црна дупка.

„Високоградната цел на модерната теоретска физика е одржлива теорија за квантната гравитација. Сè уште не сме таму“, рече Хамилтон. „Се надеваме дека ќе постигнеме напредок со истражување каде квантната гравитација мора да се манифестира.“

Истражувањето е прифатено за објавување во списанието Physical Review D.

Тагови: научници црна дупка

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер