Отворена изложбата „Меморијали од Првата светска војна во фондовите и збирките на Архивот на Југославија“ - Канал 5

Отворена изложбата „Меморијали од Првата светска војна во фондовите и збирките на Архивот на Југославија“

„Меморијали од Првата светска војна во фондовите и збирките на Архивот на Југославија“ е насловена изложбата која денеска беше отворена во Музејот на Република Македонија. 

Отворена изложбата „Меморијали од Првата светска војна во фондовите и збирките на Архивот на Југославија“

Конципирана е од Архивот на Југославија и Републичкиот завод за заштита на спомениците на културата од Република Србија, а ја организираше Државниот архив на Република Македонија.

Ненад Лајбеншпергер, историчар од Републичкиот завод за заштита на спомениците на културата од Република Србија и автор на предговорот на каталогот, се осврна на концептот на изложбата чија цел е, рече, на уште еден начин да го сврти вниманието за сеќавање на војниците што загинале во Првата светска војна. Нагласи дека изложбата прикажува обемен материјал кој донесува значајни податоци, а кој во еден период, рече, бил занемарен и не бил во фокусот на истражувањата.

-Не се работи само за загинатите војници на Кралството Југославија, туку е приказна и за она што Кралството на Србите, Хрватите и Словенците односно Кралството на Југославија во периодот меѓу двете светски војни, но и подоцна, го сметала за југословенски борци. Затоа што по војната ги зема во наследство и другите војници од теротириите што станале дел од таа држава. Значи, во наследство ги има сеќавањата на војниците на Австро-Унгарија кои, да не загинеле, би биле жители на таа држава, чии семејства и натаму живеат во Босна, Хрватска, Славонија, Словенија, Војводина, денешна Македонија итн.. Но, благодарение на воените договори, се грижи и за војничките гробови на други војски, пред се сојузничките, но и на непријателските кои се наоѓаат на нејзина територија. И токму за таа грижа на државата за меморијалите зборуваат цела низа документи, разни преписки за одржувањето на тие гробишта, попишување на имињата на војниците од тие гробишта, за финансирање на тие спомен-костурници итн. Сето тоа ние се обидовме да го претставиме овде, истакна Лајбеншпергер.

На изложбата може да се видат, рече, и податци за гробови и споменици подигнати за многу српски војници загинати на Солунскиот фронт, „чиј дел од 1916, од освојувањето на Кајмакчалан и Битола, се наоѓа на просторот на денешна Македонија“.

Директорот на Архивот на Југославија Милан Терзиќ на отворањето рече дека во Првата светска војна (1914-1918) Србија загубила една третина од своето население и, како што рече, „српските коски биле растурени на просторот на Медитеранот, од Алжир и Тунис се до Чехословачка и Грција“. Посочи дека се уште има нови податоци за жртвите во таа војна, чиј точен број, рече, не е познат исто како и по Втората светска војна.

- Првата светска војна донела околу 20 милиони жртви, не поминале 20 години – во 1939 почнала Втората светска војна со 50 милиони жртви. Се покажа дека изгледа не знаеме да учиме од историјата затоа што и сега гледаме дека се случуваат конфликти во светот. Оваа приказна за меморијалите е потсетување на едно време – да се сетиме на луѓето кои ги дале своите животи и да ја негуваме таа култура на сеќавање со најдобра намера – дека мора да соработуваме и разговараме и сите работи треба да ги решаваме на мирен, диполиматски и цивилизиран начин, истакна Терзиќ.

Отворањето на изложбата го поздрави директорката на нашиот Архив, Наташа Котлар-Трајкова, која истакна дека соработката со Архивот на Југославија трае многу одамна, а идејата за оваа изложба, рече, ја договориле оваа пролет.

Во рамки на настанот беа промовирани изданија од д-р Живко Аврамовски (1926-2020), објавени од Архивот на Југославија. Аврамовски, роден во село Непроштено во општина Теарце, бил историчар од Институтот за современа историја од Белград,.

За неговите дела зборуваше Драган Теодосиќ, виш архивист и раководител на Одделение за објавување архивски материјали во Архивот на Југославија, посочувајќи дека обемниот научен опус на Аврамовски опфаќа повеќе монографии, студии, зборници на документи и преку сто научни трудови.

-Тој беше еден значаен историчар од генерацијата што создавала во периодот од 1960-тите до 1990-тите години и беше меѓу најпродуктивните, рече Теодосиќ псоочувајќи дека во неговата 30-ина години кариера Аврамовски оставил и обемен архивски материјал како резултат на неговите истражувања во странство.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Серафимовски: Со 9,5 милиони евра ги намалуваме трошоците за нафта на земјоделците

Со 9,5 милиони евра ги намалуваме трошоците за нафта на земјоделците – започна распределбата на 48.037 картички за зелена нафта.

Серафимовски: Со 9,5 милиони евра ги намалуваме трошоците за нафта на земјоделците

Министерот за земјоделство, шумарство и водостопанство, Борче Серафимовски утринава ги додели првите картички за зелена нафта во Свети Николе, а потоа им врачи картички и на земјоделците во Битола, каде што во изјава за медиумите соопшти дека од денес започна распределбата на вкупно 48.037 картички, за која се обезбедени 584 милиони денари, односно околу 9,5 милиони евра.

„Финансиската поддршка започна да стигнува до земјоделците во период кога имаат потреба за вложување во есенската подготовка на почвата, за купување на семенски материјал и ѓубрива, како и за одржување на механизацијата. Приходите од родот доаѓаат подоцна, а трошоците се прават сега. Затоа, зелената нафта има непосредна практична вредност за секој земјоделец во државата“, рече министерот Серафимовски.

Тој појасни дека мерката се спроведува преку Програмата за финансиска поддршка во земјоделството за 2026 година, а износот за секој корисник се утврдува според површините и културите пријавени во барањата за директни плаќања во 2025 година.

„Помошта се движи од 3.200 до 12.000 денари по хектар. За пченица, јачмен, пченка, ориз и другите култури во таа група изнесува 3.200 денари, а за сончоглед, маслодајна репка, луцерка и останатите култури во соодветната категорија - 4.800 денари по хектар. За градинарските култури опфатени со мерката и за лозовите насади се предвидени 9.600 денари по хектар. За јаболко, круша, слива, праска и другите овошни култури во оваа група износот е 12.000 денари, а за дуња, калинка, бадем, лешник и останатите култури во нивната категорија - 8.800 денари. За тутунот помошта е 11.000 денари, а за оревите и питомите костени - 6.000 денари по хектар“, изјави министерот Серафимовски во Битола.

YouTube video

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

„Пинокио“ на НУ Народен театар Битола патува во Штип, Битола и Скопје

НУ Театар Битола најомилената приказна за дрвеното момче – „Пинокио“, ја раскажува на 14-тиот фестивал за деца и млади „Малиот Принц“ во Штип во два термини, на сцената на НУ Центар за култура „Ацо Шопов“ .

„Пинокио“ на НУ Народен театар Битола патува во Штип, Битола и Скопје

Веднаш после ова прекрасно гостување, екипата се враќа назад во Битола! Оваа сабота, овој докажан театарски спектакл ќе се одигра на матичната сцена.

Една од најпознатите и најсаканите приказни за деца, за дрвеното момче кое сонува да стане вистинско дете нè води низ свет исполнет со авантури, искушенија, пријателства и необични ликови. Претставата по текст на Карло Колоди, е во режија и драматизација на Деан Дамјановски. Композитор: Марјан Неќак, сценографија: Сергеј Светозарев, костимографија: Андреј Ѓоргиевски, изработка на маски: Сара Милевска.

Играат: Никола Стефанов, Валентина Грамосли, Марјан Георгиевски, Јулијана Мирчевска, Маја Андоновска Илијевски, Катерина Аневска Дранговска и Александар Димитровски. Во претставата учествуваат и ученици од Театарската школа „Бабец“: Ана Анѓелевска, Марија Јовев, Стефан Доневски, Матеа Василевска, Софија Наумовска, Николина Јанкоска, Ана-Марија Каранфиловска, Андријана Мемет, Војдан Мавровски, Николај Илијевски и Каја Крстевска.

На 14 октомври „Пинокио“ веќе патува за Скопје, како дел на 5. ИФДТ „Игор Маџиров“. Од 11:00 часот една од најпознатите приказни за детството ќе оживее на сцената на МНТ. Токму со „Пинокио“ се отвора натпреварувачката програма на годинашниот фестивал и пет фестивалски дена ќе бидат исполнети со театар, фантазија и средби со уметници од различни земји.

Обезбедете си ги местата навреме во Штип, сабота во Битола и во Скопје.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Мрачните тајни и „Златната топка“! Поранешниот шеф разоткри валкани игри: Агент остави мистериозен плик на масата, а потоа исчезна!

Со децении, „Златната топка“ (Ballon d'Or) е многу повеќе од обична награда за најдобриот фудбалер во светот. 

Мрачните тајни и „Златната топка“! Поранешниот шеф разоткри валкани игри: Агент остави мистериозен плик на масата, а потоа исчезна!

Зад овој престижен трофеј се водат жестоки кампањи, се врши лобирање, се контактираат новинари и се убедуваат гласачите, а понекогаш работите – според сведоштвото на човек кој со децении бил во самото средиште на случувањата – одат и многу подалеку.

Паскал Фере, поранешниот главен уредник на „Франс фудбал“ (France Football) и човекот кој со години беше задолжен за „Златната топка“, отвори врата што долго време беше затворена.

Во книгата „Скриеното лице на Златната топка“, како и во интервјуата по повод нејзиното објавување, тој откри низа неверојатни детали од задкулисните случувања поврзани со најпрестижната индивидуална награда во фудбалот.

Фере раскажа за средба со агент на еден фудбалер номиниран за награда.

Според неговите зборови, агентот најпрво му ги претставил квалитетите на својот клиент, а потоа директно го прашал дали може да ја „продаде“ неговата кандидатура на членовите на жирито.

Фере одбил. Во еден момент станал од масата за да се јави на телефон.

Кога се вратил – агентот го немало, но на масата останал плик. Фере не го отворил пликот. Го зел и веднаш го однел на рецепцијата во хотелот. И денес, како што вели, не знае што имало внатре. Уште побизарно е тоа што подоцна повторно се сретнал со истиот агент, но никогаш не му го спомнал пликот.

Фудбалерот што го застапувал тој агент никогаш не ја освоил „Златната топка“.

Името на Флорентино Перез е речиси неизбежно кога се зборува за Реал Мадрид и „Златната топка“.

Реал со години имаше свои кандидати, од Кристијано Роналдо и Лука Модриќ до Карим Бензема и Винисиус Жуниор.

Ситуацијата особено ескалираше во 2024 година, кога мадридскиот клуб одлучи да ја бојкотира церемонијата откако Винисиус заврши зад Родри.

Делегацијата на Реал Мадрид тогаш не отпатува за Париз.

Сепак, Фере тврди дека Перез лично никогаш не се обидел да влијае врз него.

„Тој ја сака таа награда, но никогаш не ми испратил порака ниту, пак, индиректно навестил нешто“, раскажува Фере за своето искуство со претседателот на Реал. Тоа, сепак, не значи дека немало сериозно лобирање околу „Златната топка“.

Фере зборуваше и за годините на големо ривалство меѓу Лионел Меси и Кристијано Роналдо.

Според него, луѓето од опкружувањето на Роналдо, а особено оние од Реал Мадрид, одлично знаеја како да се борат за наградата – се разбира, во рамките на дозволеното. Токму тој период покажа колку важна стана „Златната топка“, не само за играчите, туку и за клубовите, агентите и целосните фудбалски империи.

Една од најемотивните приказни се однесува на Лука Модриќ.

Токму Фере бил тој што го известил хрватскиот маестро дека ја освоил „Златната топка“ во 2018 година.

Модриќ на почетокот не се јавуваше на телефон. Кога конечно разговараа, настана тишина, а потоа почнаа солзите. „Зошто јас?“, праша Модриќ – според сеќавањето на Фере – целосно совладан од емоции.

Тој вети дека нема никому да ја соопшти веста пред церемонијата – дури ни на сопругата. Бензема беше воздржан, Фере беше збунет Ниту повикот до Карим Бензема во 2022 година не се одвиваше како што се очекуваше.

Фере беше изненаден од неговата воздржана реакција, особено затоа што знаеше колку е значајно освојувањето на „Златната топка“.

Дури подоцна Бензема му објасни дека во тој момент бил опкружен со луѓе и морал да внимава да не ја открие тајната. Така, некогашниот чувар на најголемата фудбалска тајна ја откри и другата страна на приказната – онаа во која победникот веќе знае дека станал дел од историјата, но сè уште не смее да каже ни збор.

Фере е свесен дека неговите приказни ќе предизвикаат бура. Но, истовремено предупредува дека околу „Златната топка“ кружат огромен број гласини и неточни информации.

Затоа, неговата книга не се занимава само со местење, лобирање и притисоци, туку и со тоа како славата, парите, егото и престижот го промениле односот на фудбалскиот свет кон оваа награда. И можеби токму тоа е најинтересното.

Бидејќи зад гламурозната вечер, скапите костуми и блескавиот трофеј се крие свет во кој се туркаат кандидатури, агенти лобираат, клубови се лутат, а понекогаш – на масата се појавува мистериозен плик.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер