Отворен фестивалот „Пеце Атанасовски", гран-при за групата „Аманет" - Канал 5

Култура

Отворен фестивалот „Пеце Атанасовски", гран-при за групата „Аманет"

Седумдесетина учесници беа дел од синоќешната прва вечер на Фестивалот за народни инструменти и песни „Пеце Атанасовски" кој беше отворен во центарот на Прилеп, на камената бина на плоштадот „Александрија".

Отворен фестивалот „Пеце Атанасовски", гран-при за групата „Аманет"

Со сите мерки за заштита и за публиката и за учесниците протекна првата фестивалска вечер на 46-ото издание на Фестивалот кој поради пандемијата, наместо во почетокот на јули се одржува на 28 и на 29 август, прво во прилеп, а вечер на Рудина, Долнени.

Според уметничкиот директор Родна Величковска, Фестивалот ги следи сите препораки и протоколи за заштита.

– Годинава имаме преполовен број учесници од досегашните изданија на Фестивалот, токму поради пандемијата. Нљаправивме селекција на досега наградувани групи и учесници, познавајќи како го изведуваат изворниот мелос зашто не можеа да се направат теренски истражувања и селекционарање на пријавените. Групите се релативно мали, немаат контакт со другите додека настапуваат и потоа си заминуваат. Обезбедивме средства и заштитни маски за сите. Нашата цел останува: негување и одржување на богатиот фолклор. Таа обврска ја имаме спрема традиционалните вредности. Задоволство и духовно исполнување беше да се види дека се чува и се негува изворниот мелос и кај помладите генерации, рече Величковска.

За отворен фестивалот го прогласи прилепскиот градоначалник Илија Јованоски кој, меѓу другото, порача да се штитиме себе си, но и да ги зачуваме придобивките од богататата традиција и фолклорот.

-Овој фестивал е единствен во земјава и на Балканот од ваков вид и главна задача му е да ги сочува од исчезнување древните и драгоцените вештини на свирачите на народни инструменти и пејачите на изворните народни песни. Поради пандемијата, фестивалот годинава се одржува во специјални услови. Меѓутоа, верувам дека тоа нема да го намали квалитетот на оваа исклучително значајна манифестација, порача Јованоски.

За да се запазат мерките, учесниците добиваат дипломи и признанија за учеството, а гран при наградата е за вокално-инструменталниот состав „Аманет" од Скопје. Настапија групи и поединци-изведувачи на гајда, кавал, на зурла и тапан од повеќе градови и места од земјава: од Куманово, Неготино, Истибања, од Прилеп, од Чешиново.

Кире Ризоски е гајдаџија од Прилеп. Повеќе од 20 години е со гајдата, а ја има добиено и како награда од Фестивалот кој традиционално на најдобриот изведувач ја доделува „гајдата на Пеце" што ја обезбедува општина Долнени. Вели има гајдаџии, но имаме и обврска спрема новите генерации.

– Гајдаџиството сѐ уште живее, но ние треба постојано да го поттикнуваме интересот за изворните инструменти. не само што сс наша традиција, туку и наше богатство. А, верувајте, полна е душата кога ќе се чуе звукот на гајдата, кога ќе се разлее насекаде. Како постојано да си дома, вели Ризоски.

Во центарот за култура „Марко Цепенков" денеска се одржа и Симпозиум на темас „Фолклорот некогаш и денес" на кој еминентни етномузиколози ги изнесоа своите истражувања. Беше претставен и зборникот со трудови, втор по ред на темата за фолклорот. Наместо семинар за изучување на народните инструменти, поради пандемијата, фестивалот обезбеди и видео-презентации на етномузиколозите на тема „Традиционалната култура во Прилепско поле"

Вечер од 18 часот на Рудина, Долнени, лулката на Фестивалот и на гајдаџиството, ќе биде втората фестивалска вечер со уште 70-ина изведувачи на изворен мелос од земјава.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Економија

Горивата во Европа уриваат рекорди- дизелот и бензинот поскапеа и до 42%

Цените на горивата и мазивата за патнички автомобили во Европската Унија во септември беа за 31,4 проценти повисоки отколку во истиот месец во 2025 година, објави Евростат.

Горивата во Европа уриваат рекорди- дизелот и бензинот поскапеа и до 42%

Растот на цените се забрзува од месец во месец. За споредба, зголемувањето на годишно ниво во јули изнесуваше 16,9 проценти, додека во август достигна 23,8 проценти. Според Европската статистичка служба, растот во септември беше поголем отколку во јули и август во дури 26 земји-членки на ЕУ (во споредба со 2025 година), објави Кликс.

Најголем скок во три европски земји

Во споредба со септември минатата година, цените на горивата скокнаа за повеќе од 40 проценти во три земји:

• Бугарија: 42,2%

• Естонија: 40,6%

• Литванија: 40,2%

Уште 12 земји-членки забележаа раст од повеќе од 30 проценти - од 37,5 проценти во Чешка до 30,3 проценти во Португалија. Од друга страна, најмал годишен пораст е забележан во Унгарија (6,9%), по што следат Ирска (17,7%) и Шведска (19,9%).

Месечно зголемување на цените на дизелот и бензинот

На месечна основа (септември во споредба со август), цените на дизелот во ЕУ се зголемија во просек за 5,9%, а цените на бензинот за 6,7%. Еден месец претходно, цените на дизелот се зголемија за 8,3% во споредба со јули, додека цените на бензинот се зголемија за 3,3%.

Дизел: Цените се зголемија во 26 земји помеѓу август и септември. Најголеми зголемувања се забележани во Шведска (12,8%), Латвија (10,3%) и Полска (9,7%), а најниски во Шпанија (2,4%), Хрватска (2,5%) и Романија (3%).

Бензин: Зголемувања се забележани и во 26 земји-членки. Највисок месечен раст е забележан во Шведска (13,8%), Полска (9,7%) и Естонија (9,5%), додека најнизок е во Кипар (3,8%), Романија (4,2%) и Словенија (4,6%).

Немаше промена само во Малта, каде што цените на дизелот и бензинот се фиксни од 2020 година.

Тагови: горивата

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Автомобилизам

Волво и Енвидија развиваат целосно автономни автомобили

Волво и Енвидија ја прошируваат својата соработка што ќе овозможи развој на целосно автономни автомобили, способни за независно возење од точката на поаѓање до дестинацијата, вклучувајќи ги автопатите и градските сообраќајни метежи.

Волво и Енвидија развиваат целосно автономни автомобили

Двете компании соработуваат од 2017 година, а во иднина Волво ќе го имплементира софтверскиот пакет Alpamayo на Енвидија, оперативниот систем Halos и сензорската и компјутерска архитектура Hyperion. Волво вели дека оваа технологија ќе овозможи систем со кој „возењето ќе биде полесно и поедноставно за клиентите“.

Првиот чекор во оваа насока ќе биде воведување на систем за автономно возење кој не бара постојан надзор на возачот, таканаречен систем „очи-тргнување“. Ваквите технологии, класифицирани како Ниво 3, ги развиваат и други компании како што се Форд и Џенерал Моторс.

Иако Мерцедес-Бенц и БМВ добија европски одобренија за своите системи претходно оваа година, неодамна привремено го запреа нивниот понатамошен развој. Тие ги наведоа високите трошоци и нискиот интерес на клиентите како причини.

Волво, исто така, се стреми кон автономија „погледни-тргнувај“

Волво нема намера да застане на технологијата „погледни-тргнувај“. Шведскиот производител на автомобили планира постепено да воведува системи „одвлекување на вниманието“, каде што возачот повеќе нема да мора ментално да се занимава со возење.

Компанијата не го откри точниот временски рок, но потврди дека еден од моделите од следната генерација ќе биде првиот што ќе го добие најновиот софтвер и хардвер на Nvidia. Алвин Бакенес, раководител на одделот за развој на софтвер на Volvo, за TechCrunch изјави дека ова ќе се случи во текот на оваа деценија.

„Volvo е синоним за безбедност во автомобилската индустрија речиси 100 години“, рече претседателот и извршен директор на Volvo, Хакан Самуелсон. „Со партнерство со Nvidia, комбинираме два докажани квалитети: нашата водечка експертиза за безбедност и нивната најсовремена технологија за вештачка интелигенција. Оваа комбинација ни дава единствена можност да создадеме побезбедни и попривлечни автомобили за клиентите.“

Логичко расудување слично на човекот

Технологијата Alpamayo на Nvidia се базира на системи за вештачка интелигенција кои се развиени за роботакси и автономни возила и се способни за логично расудување. Клучната карактеристика на системот е тоа што не само што реагира на визуелни стимули, туку може логично да ја процени ситуацијата и да ги објасни своите постапки, со што се приближува кон начинот на кој размислува човечкиот возач. Покрај автономната навигација од адреса до адреса, технологијата нуди и можност за целосно независно паркирање. Новиот Mercedes-Benz CLA е првиот автомобил на пазарот со пакетот Alpamayo, но користи само мал дел од своите реални можности.

Тагови: Волво Енвидија

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Свет

Трамп: Имам право повторно да се кандидирам за претседател, зашто ме измамија (ВИДЕО)

Американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека верува оти има право повторно да се кандидира за претседател на Соединетите Американски Држави бидејќи, како што тврди, демократите му ја украле победата на изборите во 2020 година. 

Трамп: Имам право повторно да се кандидирам за претседател, зашто ме измамија (ВИДЕО)

На предизборниот митинг одржан вчера во Сиу Сити, Ајова, тој призна дека Уставот на САД му забранува да служи трет мандат, но повтори дека ги добил сите три претседателски избори на кои учествувал.

„Не знам кој ќе биде вашиот следен претседател и мислам дека законот вели дека не можам повторно да се кандидирам. Долго време го проучував тој израз“, им рече Трамп на насобраните.

„Мислам дека имам право повторно да се кандидирам“

Потоа, американскиот претседател се врати на изборите во 2020 година, каде што загуби од демократскиот кандидат Џо Бајден, повторно изнесувајќи неосновани тврдења за изборна измама. „Едно е различно. Нè измамија на вторите избори. И победивме три пати. Мислам дека имам право повторно да се кандидирам затоа што измамија“, рече Трамп.

Тој додаде дека сака признание за неговата победа на сите три избори, но не и за последиците од неговиот пораз во 2020 година, по што Бајден помина четири години во Белата куќа.

Трамп ги доби претседателските избори во 2016 и 2024 година. Неговите тврдења дека победил во 2020 година не се поткрепени со докази, а обидите за оспорување на резултатите од изборите не го променија официјалниот исход од изборите.

Тој повторно зборува за третиот мандат

Трамп претходно јавно разговараше за можноста да остане на власт по завршувањето на неговиот втор мандат, иако во одредени прилики призна дека Уставот не му дозволува да го стори тоа.

Во октомври 2025 година, тој изјави дека уставната забрана е јасна и дека не треба повторно да се кандидира. Но, тој продолжи повремено да зборува за трет мандат, прикажувајќи го својот пораз од 2020 година како победа што наводно му била одземена.

Неговите последни изјави доаѓаат помалку од две недели пред конгресните избори на 3 ноември, на кои републиканците се обидуваат да го задржат своето мнозинство во Конгресот. Трамп одржа митинг во Ајова за да ги поддржи републиканските кандидати, вклучувајќи ја и Ешли Хинсон, кандидатка за Сенатот на САД.

Што вели Уставот на САД?

Дваесет и вториот амандман на Уставот на САД конкретно наведува дека никој не може да биде избран за претседател повеќе од двапати. Одредбата беше ратификувана во 1951 година, откако Франклин Д. Рузвелт победи на четири претседателски избори.

Трамп веќе отслужи еден мандат, од 2017 до 2021 година, а неговиот втор започна во јануари 2025 година. Според сегашните уставни ограничувања, тој не може да биде повторно избран за претседател во 2028 година.

Промената на оваа одредба би барала измена на Уставот, што бара двотретинско мнозинство во двата дома на Конгресот и потврда од три четвртини од американските држави.

Тагови: Доналд Трамп

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер