Откриена е причината за масовниот помор на делфините во Бразил: Водата беше потопла отколку во џакузи - Канал 5

Откриена е причината за масовниот помор на делфините во Бразил: Водата беше потопла отколку во џакузи

Кога десетици мртви делфини беа пронајдени на бреговите на езерото Тефе во бразилскиот Амазон, научната заедница беше вознемирена, а хидрологот Ајан Флајхман беше веднаш испратен да открие зошто делфините умираат.

Откриена е причината за масовниот помор на делфините во Бразил: Водата беше потопла отколку во џакузи

Она што го откри не само што ќе го загрижи, туку и ќе го шокира целиот свет, објави Си-Би-Ес Њуз.

Она што го открија Флајхман и неговите колеги беше зачудувачки - бруталната суша и екстрениот топлотен бран што започна во септември 2023 година го претворија езерото во врел котел. Водата во езерото достигнала температура од 41 степен Целзиус - потопла од повеќето џакузи.

Нивните наоди, објавени во четвртокот во списанието Science, го истакнуваат влијанието на глобалното затоплување врз тропските региони и водните екосистеми, и доаѓаат во време кога започнуваат разговорите за климата COP30 на Обединетите нации во Бразил.

„Не можевте ни прст да ставите во водата“, рече водечкиот автор Флајхман, од Институтот за одржлив развој Мамирау во западен Бразил.

Тој се присети на „психолошкиот шок“ од гледањето на телата на амазонските делфини и тукукси, друг вид слатководни делфини.

Тоа е занемарен проблем, рече тој, додавајќи дека тропските езера, кои се неопходни за безбедноста на храната и егзистенцијата на локалните заедници, се многу помалку проучени од оние во Европа и Северна Америка и се сметало дека се релативно стабилни.

Иако студијата се фокусираше на 2023 година, уште една рекордна суша го погоди Амазон една година подоцна. Ваквите настани стануваат сè почести, потешки и подолготрајни како резултат на климатските промени предизвикани од човекот.

Вкупно, тимот посети десет централни амазонски езера и откри дека пет од нив имале исклучително високи температури на водата - над 37 степени Целзиусови, далеку над вообичаените 29-30 степени Целзиусови.

Најекстремните мерења се направени кај езерото Тефе, кое се намалило за околу 75%.

Според Комисијата за безбедност на потрошувачки производи на САД, типичната температура на водата во џакузи е нешто под 104 степени Фаренхајт.

Службеници на Светскиот фонд за природа (WWF) Бразил изјавија дека 153 мртви делфини, вклучувајќи 130 розови делфини и 23 тукуси делфини, биле пронајдени кон крајот на септември 2023 година. И двата вида се на Црвената листа на IUCN на загрозени видови, а тукуси делфините се сметаат за чувари на реките и „симболи на среќа“, според веб-страницата RiverDolphins.org.

Она што го направи целиот случај уште поневеројатен, рече Флајхман, е тоа што истата температура е забележана не само на површината, туку низ целиот слој вода од два метри. Користејќи компјутерски модели, тимот идентификуваше четири клучни причини: силно сончево греење, плитка вода, мала брзина на ветерот и голема заматеност на водата.

Овие фактори се зајакнуваат меѓусебно. Плиткоста ја зголемува заматеноста, која заробува повеќе топлина, додека слабите ветрови носат помалку топлина, оставајќи ја водата повеќе изложена на ведро небо и силна сончева светлина. Друг проблем за водниот свет беше широкиот опсег на температури помеѓу максимални и најниски - со дневна максимална температура од 41°C во Тефеу и ноќна минимална температура од 27°C.

Иако националното и меѓународното внимание во голема мера беше фокусирано на повеќе од 200 смртни случаи на делфини регистрирани за помалку од два месеци, тие беа само врв на поширока социо-еколошка криза, бидејќи и рибите умираа масовно.

Дури имаше и цветање на фитопланктонот што го обои езерото црвено, бидејќи алгите беа под стрес, тема што ќе се дискутира во претстојниот труд со коавторство на Флајхман.

За да ги разберат долгорочните трендови, истражувачите ги анализираа сателитските податоци на НАСА од 1990 година и открија дека амазонските езера се затоплуваат со брзина од околу 0,6°C по деценија, побрзо од глобалниот просек.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Бројни шкотски навивачи низ улиците на Скопје пред вечерашниот фудбалски дуел

Шкотските навивачи веќе ги освоија улиците на Скопје. Не очекува ли жешка атмосфера вечерва на арената Тодор Проески, на дуелот мегу Макеоднија и Шкотска?

Бројни шкотски навивачи низ улиците на Скопје пред вечерашниот фудбалски дуел

Килтови, знамиња, песна и навивачка еуфорија веќе е присутна во главниот град, пооради натпреварот вечерва ќе има и посебен сообраќаен режим, на арената Тодор Проески се очекува да присуствуваат околу 4000 шкотски навивачи, познати како Тартар арми. За нив е резервирана источната трибина на националната арена „Тодор Проески“. Еве дел од атмосферата во Скопје.

YouTube video

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

31 година од атентатот врз Глигоров- останува мистеријата околу овој сложен политичко безбедносен случај

На 3 октомври 1995 година во 9.50 часот Скопје го потресе силна експлозија.

31 година од атентатот врз Глигоров- останува мистеријата околу овој сложен политичко безбедносен случај

Мета на нападот беше првиот македонски претседател Киро Глигоров. Во моментот на поминување на службениот автомобил на претседателот Глигоров на улица „Македонија“ во близина на хотелот „Бристол“ експлодирал парикиран автомобил „ситроен ами 8“, 20 килограмскиот експлозив бил активиран со далечинско управување. Претседателот Глигоров преживеа, загина неговиот возач Александар Спировски, минувачот Христо Христоманов, а тешко повреден беше и телохранителот Илчо Теовски. Обемната истрага и со учество на меѓународно експрети не го даде одговорот кој бил сторителот и нарачателот? Авторот на книгата „Скопскиот атентат“ Зоран Доревски, кој во времето на атенатот бил главен инспектор во управата за обезбедување на личности и објекти преку анализа на светски атентати, докази од атентатот во Скопје објаснува дека во тогшната млада држава Македонија била удар и на надоврешната политика.

„Би можел да кажам и кој е тој некој меѓутоа, но јас не можам со сигурност да потврдам, бидејќи за ниту еден атентат не постои писмен документ каде некој наредува направете го тоа и тоа“- д-р Зоран Доревски автор на книгата Скопски атентат

„Атентатот се случува во момент кога Македонија треба да пристапи кон ОБСЕ, кога се потпишува програмата за партнерство за мир, што значи НАТО доаѓа во државата, кога се потпишуваат договори со светска банка и монетарен фонд што значи економска стабилизација и средување на финансиско- економски аспект на државата и во момент кога Македонија ја напушта орбитата на Белград“, потенцира во анализата Доревски.

Авторот Доревски посебен акцнет става на случувањата по атентатот и го споредува со други специфични атентати како на Кенеди, кога биле елиминирани и замолчени над 100 сведоци. Во неговото истражување објаснува колку луѓе загинале по обидот за елиминарање на Глигоров.

„Јас најдов осум лица кои загинуваат во првите две години по атентатот. Најголемиот дел од нив во 1998 година кога доаѓа обновување на втората истрага на јавниот обвинител Ставре Џиков и новата власт која покренува истрага за атентатот. Мислам дека успеав да кажам зошто овие лица биле замолчани и кои биле нивните сознанија, вели Доревски.

Во истрагата биле проверени околу 30 илјади возила и 15 илјади објекти, над 180 луѓе идентификувани. До денеска истрагата не покажа кој бил нарачателот на атентатот. Претседателот Глигоров имаше тешки повреди на главата. Тој почина на 1 јануари 2012 година.

YouTube video

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Државен пречек на посмртните останки на Цар Самоил во Софија, примопредавање беше извршено во Византискиот музеј во Солун

Со државни почести денеска Бугарија ги пречека посмртните останки на Цар Самоил. 

Државен пречек на посмртните останки на Цар Самоил во Софија, примопредавање беше извршено во Византискиот музеј во Солун

Со воен авион останките беа пренесени од Солун во Софија и поставени на плоштадот „Кнез Александар Први“ каде беше одржана церемонија на која се обрати бугарскиот државен врв. Од таму беа пренесени во базиликата „Света Софија“ каде имаше присуство на бројни граѓани.

Претходно, во Музејот на византиската култура во Солун, официјално беше извршено предавањето на посмртните останки од Грција. Бугарскиот премиер Румен Радев порача дека со враќањето се исполнува, како што рече, морална обврска, додека грчкиот премиер Киријакос Мицотакис зборуваше за историскиот долг на Атина кон Софија и потенцираше дека Грција добива назад 48 црковни реликвии со големо духовно и историско значење.

-Нашите сонародници и идните генерации заслужуваат и треба да им оддаваат почит на своите предци. Овие шест децении, нашите политичари, дипломати, научници и државници работеа напорно за да стигнеме до денешниот ден. Херојскиот и величествен цар Самоил, кој не можел да ја поднесе глетката на своите војници, е пример за секој Бугарин. Ако во минатото цар Самоил нè разделувал, денес нè обединува. Денес тој го прави нашето стратешко партнерство уште посилно, а врските меѓу двата народа – поцврсти.- Румен Радев – Премиер на Р. Бугарија

-Враќањето на важен црковен предмет ги претвора и тешките историски моменти во нови можности за комуникација. Атина ја исполнува својата историска должност, враќајќи ѝ ги на Софија посмртните останки на цар Самоил, кои во 1964 година ги открил професорот Моцопулос во базиликата „Свети Ахил“. Тие со децении биле чувани од грчката влада, а сега му се враќаат на бугарскиот народ, за да им се оддаде почит на начин што вие ќе го сметате за најсоодветен. – Киријакос Мицотакис – Премиер на Р. Грција

На новинарско прашање околу чинот на пренесуваењ на останките на Самоил во Софија, премиерот Христијан Мицкоски се наврати на Бледскиот догово и пренесувањето на моштите на Гоце Делчев во Скопје.

-Што се однесува до пренесување на мошти јас би се вратил наназад неколку децении кога моштите на македонскиот великан Делчев како резултат на тој Бледски договор се донесени во Скопје и нешто што треба нас како Македонци да не прави горди, зашто моштите на тој великан којшто бил во свое време пред времето, симболизираат многу за македонскиот идентитет и штета шт малкумина денеска го споменуваат Бледскиот договор и сето она коешто таму е договорено, а тоа не етолку одмана, пред неколку децении после капитулацијата на фашистичка Бугарија после Втората светска војна којшто ја окупирала територијата на денешна Македонија. – Христијан Мицкоски – Претседател на Влада

Во однос пак на дилемите кои се отворија и во дел од научните кругови во Софија има сомнежи дали од Грција навистина сепак стигнале останките на цар Самоил.

-Единственото нешто кое претстои според мене да се направи а не било направено претходно, е ДНК анализа на коските кои ќе бидат вратени во Бугарија и која ќе потврди или нема да потврди, она што е трагично во случајот, она кое сите го знаеме а тоа е дека таму е погребано семејството на царот и дел од неговото семејство. Јас разбрав дека станува збор за детски скелет што означува колку е неподготвена целата таа операција. – Проф. Милко Палангурски - Историчар

Останките на Цар Самоил биле откриени во базиликата „Свети Ахил“ на островот Ахил во Малото Преспанско Езеро, при археолошките ископувања на грчкиот професор Николаос Моцопулос во 1964 година а во последните години се наоѓаа во Музејот на византиската култура во Солун.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер