Откриена е причината за масовниот помор на делфините во Бразил: Водата беше потопла отколку во џакузи - Канал 5

Откриена е причината за масовниот помор на делфините во Бразил: Водата беше потопла отколку во џакузи

Кога десетици мртви делфини беа пронајдени на бреговите на езерото Тефе во бразилскиот Амазон, научната заедница беше вознемирена, а хидрологот Ајан Флајхман беше веднаш испратен да открие зошто делфините умираат.

Откриена е причината за масовниот помор на делфините во Бразил: Водата беше потопла отколку во џакузи

Она што го откри не само што ќе го загрижи, туку и ќе го шокира целиот свет, објави Си-Би-Ес Њуз.

Она што го открија Флајхман и неговите колеги беше зачудувачки - бруталната суша и екстрениот топлотен бран што започна во септември 2023 година го претворија езерото во врел котел. Водата во езерото достигнала температура од 41 степен Целзиус - потопла од повеќето џакузи.

Нивните наоди, објавени во четвртокот во списанието Science, го истакнуваат влијанието на глобалното затоплување врз тропските региони и водните екосистеми, и доаѓаат во време кога започнуваат разговорите за климата COP30 на Обединетите нации во Бразил.

„Не можевте ни прст да ставите во водата“, рече водечкиот автор Флајхман, од Институтот за одржлив развој Мамирау во западен Бразил.

Тој се присети на „психолошкиот шок“ од гледањето на телата на амазонските делфини и тукукси, друг вид слатководни делфини.

Тоа е занемарен проблем, рече тој, додавајќи дека тропските езера, кои се неопходни за безбедноста на храната и егзистенцијата на локалните заедници, се многу помалку проучени од оние во Европа и Северна Америка и се сметало дека се релативно стабилни.

Иако студијата се фокусираше на 2023 година, уште една рекордна суша го погоди Амазон една година подоцна. Ваквите настани стануваат сè почести, потешки и подолготрајни како резултат на климатските промени предизвикани од човекот.

Вкупно, тимот посети десет централни амазонски езера и откри дека пет од нив имале исклучително високи температури на водата - над 37 степени Целзиусови, далеку над вообичаените 29-30 степени Целзиусови.

Најекстремните мерења се направени кај езерото Тефе, кое се намалило за околу 75%.

Според Комисијата за безбедност на потрошувачки производи на САД, типичната температура на водата во џакузи е нешто под 104 степени Фаренхајт.

Службеници на Светскиот фонд за природа (WWF) Бразил изјавија дека 153 мртви делфини, вклучувајќи 130 розови делфини и 23 тукуси делфини, биле пронајдени кон крајот на септември 2023 година. И двата вида се на Црвената листа на IUCN на загрозени видови, а тукуси делфините се сметаат за чувари на реките и „симболи на среќа“, според веб-страницата RiverDolphins.org.

Она што го направи целиот случај уште поневеројатен, рече Флајхман, е тоа што истата температура е забележана не само на површината, туку низ целиот слој вода од два метри. Користејќи компјутерски модели, тимот идентификуваше четири клучни причини: силно сончево греење, плитка вода, мала брзина на ветерот и голема заматеност на водата.

Овие фактори се зајакнуваат меѓусебно. Плиткоста ја зголемува заматеноста, која заробува повеќе топлина, додека слабите ветрови носат помалку топлина, оставајќи ја водата повеќе изложена на ведро небо и силна сончева светлина. Друг проблем за водниот свет беше широкиот опсег на температури помеѓу максимални и најниски - со дневна максимална температура од 41°C во Тефеу и ноќна минимална температура од 27°C.

Иако националното и меѓународното внимание во голема мера беше фокусирано на повеќе од 200 смртни случаи на делфини регистрирани за помалку од два месеци, тие беа само врв на поширока социо-еколошка криза, бидејќи и рибите умираа масовно.

Дури имаше и цветање на фитопланктонот што го обои езерото црвено, бидејќи алгите беа под стрес, тема што ќе се дискутира во претстојниот труд со коавторство на Флајхман.

За да ги разберат долгорочните трендови, истражувачите ги анализираа сателитските податоци на НАСА од 1990 година и открија дека амазонските езера се затоплуваат со брзина од околу 0,6°C по деценија, побрзо од глобалниот просек.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Новата Mazda MX-5 добива електричен погон

Автомобилскиот гигант Mazda потврди дека следната генерација на MX-5 (Miata) ќе може да поддржи целосно електричен погон, иако бензинскиот мотор сè уште не е предодреден за историјата. 

Новата Mazda MX-5 добива електричен погон

Извршниот директор на Mazda, Масахиро Моро, изјави дека новиот MX-5 мора да биде подготвен за иднина во која моторите со внатрешно согорување можеби повеќе нема да бидат дозволени поради сè построгите еколошки прописи.

Сепак, компанијата има за цел да ги зачува квалитетите по кои моделот е познат – мала тежина и врвно возачко искуство.

За разлика од многу производители кои користат скапи материјали како што се јаглеродните влакна, Mazda планира да ја намали тежината на конструкцијата преку употреба на конвенционални материјали и попаметни инженерски решенија.

Целта е новиот MX-5 да тежи меѓу 1.000 и 1.200 килограми, што би било исклучително малку за електричен спортски автомобил.

Во понудата ќе остане и верзија со бензински мотор. Покрај електричната верзија, се очекува и нова варијанта со бензински мотор – 2,5-литарски четирицилиндричен агрегат од серијата Skyactiv-Z, кој веројатно ќе вклучува и технологија на благ хибрид.

Моќноста би можела да достигне околу 220 КС. Новата генерација на MX-5 нема да пристигне пред 2028 година, додека актуелниот модел – претставен уште во 2015 година – ќе остане во производство сè дотогаш.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Земјата каде што не се остава бакшиш, келнерите трчаат по гостите за да ги вратат парите

Иако оставањето бакшиш во ресторани и кафулиња е вообичаен начин за изразување благодарност за добрата услуга во многу земји, во Јапонија таков потег може да има сосема спротивен ефект. 

Земјата каде што не се остава бакшиш, келнерите трчаат по гостите за да ги вратат парите

Во оваа азиска земја, оставањето пари по оброкот се смета за некултурно, па дури и навредливо.

Обичаите поврзани со бакшишот се разликуваат низ светот. Во Обединетото Кралство, Германија, Данска и Шведска, вообичаено е да се остават околу десет проценти од сметката, додека во Франција, Италија и Шпанија луѓето обично оставаат околу пет проценти.

Во САД, оставањето бакшиш е практично задолжително и често се движи меѓу 15 и 20 проценти, без оглед на квалитетот на услугата.

Сепак, во Јапонија важат сосема различни правила. Според Би-Би-Си, повикувајќи се на туристичката агенција InsideJapan Tours, Јапонците сметаат дека обезбедувањето квалитетна услуга е составен дел од нивната работа; следствено, дополнителните пари не се ниту очекувани ниту посакувани.

„И покрај предупредувањата дека бакшишот не е вообичаен во Јапонија, некои туристи сè уште инсистираат да ја покажат својата благодарност со пари, но тоа едноставно не функционира“, изјави Џејмс Манди од InsideJapan Tours за Би-Би-Си.

Тој забележува дека не е невообичаено да се види келнер како истрчува од ресторанот по муштеријата за да врати пари оставени на масата.

Причината за оваа реакција лежи во јапонската култура, каде што квалитетната услуга се зема здраво за готово како прашање на професионална гордост, а не како средство за заработка на дополнителни пари. Искрената благодарност се цени многу повеќе од бакшишот.

Едноставна „оишиката“ - што значи „беше вкусно“ - или „гочисосама дешита“ - израз на благодарност за оброкот - се сметаат за многу посоодветни начини гостинот да покаже задоволство. Придружени со учтив поклон, ваквите зборови имаат многу поголема вредност од парите.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Фото: Пејачка го покажа бујното деколте

Популарната пејачка Лидија Бачиќ Лили, позната по својата енергија и активната комуникација со обожавателите, повторно го привлече вниманието со својата најнова објава на Инстаграм.

Фото: Пејачка го покажа бујното деколте

По серијата летни концерти долж крајбрежјето, пејачката сподели неколку фотографии со кратка и едноставна порака, откривајќи интересен моден избор.

Облечена во црн горен дел од бикини од тантела и тексас-здолниште со висок струк, пејачката позираше потпрена на една голема карпа, прикажувајќи опуштена летна комбинација.

Нејзината објава, проследена само со краткиот поздрав „Здраво“, предизвика лавина реакции, а фановите, како и обично, ја опсипаа со комплименти и емотикони во форма на оган и срце.

Атрактивната пејачка и претходно објави фотки во бикини кои со воодушевување беа прифатени од нејзините фанови.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер