Она што го откри не само што ќе го загрижи, туку и ќе го шокира целиот свет, објави Си-Би-Ес Њуз.

Она што го открија Флајхман и неговите колеги беше зачудувачки - бруталната суша и екстрениот топлотен бран што започна во септември 2023 година го претворија езерото во врел котел. Водата во езерото достигнала температура од 41 степен Целзиус - потопла од повеќето џакузи.

Нивните наоди, објавени во четвртокот во списанието Science, го истакнуваат влијанието на глобалното затоплување врз тропските региони и водните екосистеми, и доаѓаат во време кога започнуваат разговорите за климата COP30 на Обединетите нации во Бразил.

„Не можевте ни прст да ставите во водата“, рече водечкиот автор Флајхман, од Институтот за одржлив развој Мамирау во западен Бразил.

Тој се присети на „психолошкиот шок“ од гледањето на телата на амазонските делфини и тукукси, друг вид слатководни делфини.

Тоа е занемарен проблем, рече тој, додавајќи дека тропските езера, кои се неопходни за безбедноста на храната и егзистенцијата на локалните заедници, се многу помалку проучени од оние во Европа и Северна Америка и се сметало дека се релативно стабилни.

Иако студијата се фокусираше на 2023 година, уште една рекордна суша го погоди Амазон една година подоцна. Ваквите настани стануваат сè почести, потешки и подолготрајни како резултат на климатските промени предизвикани од човекот.

Вкупно, тимот посети десет централни амазонски езера и откри дека пет од нив имале исклучително високи температури на водата - над 37 степени Целзиусови, далеку над вообичаените 29-30 степени Целзиусови.

Најекстремните мерења се направени кај езерото Тефе, кое се намалило за околу 75%.

Според Комисијата за безбедност на потрошувачки производи на САД, типичната температура на водата во џакузи е нешто под 104 степени Фаренхајт.

Службеници на Светскиот фонд за природа (WWF) Бразил изјавија дека 153 мртви делфини, вклучувајќи 130 розови делфини и 23 тукуси делфини, биле пронајдени кон крајот на септември 2023 година. И двата вида се на Црвената листа на IUCN на загрозени видови, а тукуси делфините се сметаат за чувари на реките и „симболи на среќа“, според веб-страницата RiverDolphins.org.

Она што го направи целиот случај уште поневеројатен, рече Флајхман, е тоа што истата температура е забележана не само на површината, туку низ целиот слој вода од два метри. Користејќи компјутерски модели, тимот идентификуваше четири клучни причини: силно сончево греење, плитка вода, мала брзина на ветерот и голема заматеност на водата.

Овие фактори се зајакнуваат меѓусебно. Плиткоста ја зголемува заматеноста, која заробува повеќе топлина, додека слабите ветрови носат помалку топлина, оставајќи ја водата повеќе изложена на ведро небо и силна сончева светлина. Друг проблем за водниот свет беше широкиот опсег на температури помеѓу максимални и најниски - со дневна максимална температура од 41°C во Тефеу и ноќна минимална температура од 27°C.

Иако националното и меѓународното внимание во голема мера беше фокусирано на повеќе од 200 смртни случаи на делфини регистрирани за помалку од два месеци, тие беа само врв на поширока социо-еколошка криза, бидејќи и рибите умираа масовно.

Дури имаше и цветање на фитопланктонот што го обои езерото црвено, бидејќи алгите беа под стрес, тема што ќе се дискутира во претстојниот труд со коавторство на Флајхман.

За да ги разберат долгорочните трендови, истражувачите ги анализираа сателитските податоци на НАСА од 1990 година и открија дека амазонските езера се затоплуваат со брзина од околу 0,6°C по деценија, побрзо од глобалниот просек.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.