МакедонијаОсумдесет години од кодификацијата на македонскиот јазикДенес одбележуваме значаен јубилеј – 80 години од кодификацијата на македонскиот литературен јазик. Кодификацијата претставува крунски чин во историјата на секој јазик, како симбол на еден од највисоките акти на јазична, културна и идентитетска самосвест. Таа го обезбедува стандарднојазичниот модел, создава јазичен консензус во рамките на заедницата и овозможува институционализирана, официјална и културна функција на јазикот. Чинот на кодификацијата на македонскиот литературен јазик го одбележуваме на Денот на македонскиот јазик – 5 Мај, ден кога е официјално усвоена македонската азбука во 1945 г., проследено со официјалното усвојување и на македонскиот правопис еден месец подоцна, на 7 јуни 45-тата година. Но, македонскиот јазик не се родил тогаш, во 1945-тата година, како што не се родила тогаш ни македонската нација и идентитет. Историјата на јазикот и на нацијата не се мери со административни акти, туку со долг и сложен процес на историско, културно и општествено обликување. Сè она што сме ние денес не можеме да го гледаме одделно од повеќевековниот континуитет во развојот на македонскиот јазик и на македонската нација. Генезата на македонскиот писмен јазик ја следиме уште од првите старословенски ракописи од X-XI век, кога се појавуваат првите типично македонски изоглоси, и тој развој го следиме низ вековите, со засилено навлегување на македонскиот народен јазик во ракописите од доцниот среден век и особено од крајот на XVI век. Во XIX век веќе се појавува и јасната свест за посебноста на македонскиот јазик и за неговото место во јазичното семејство на светот, свест што добива своја јасна и аргументирана експликација во делото „За македонцките работи“ од Крсте Петков Мисирков – визионерски труд што во 1903 година ги постави темелите за самосвесно прифаќање на македонскиот јазик како посебен јазичен систем. Тој континуитет во развојот на македонскиот јазик е потврден на Првото заседание на АСНОМ, на 2 август 1944 г. – датум на кој македонскиот јазик за првпат и официјално станува службен јазик во една држава, македонската држава – датум од историска тежина, со кој се институционализираше еден вековен стремеж. На 5 мај 1945 г. со Решение на Народната влада на Федерална Македонија е усвоена азбуката на македонскиот јазик врз принципот еден глас – една буква, азбука што исто така се надоврзува на претходната писмена традиција – реформираната кирилица, т.н. граѓанка, како и на графискиот систем што го користи Мисирков. На 7 јуни 1945 г. е усвоен и правописот на македонскиот јазик, а набргу потоа следуваат и основоположничките дела на великанот на македонскиот јазик, Блаже Конески – Граматиката на македонскиот литературен јазик, Историјата на македонскиот јазик, како и тритомниот Речник – и со тоа се заокружува кодификацијата на македонскиот јазик. Од тој момент, македонскиот стандарден јазик станува официјален јазик на македонското општество, а македонската азбука и правопис почнуваат да се користат во секојдневната јазична употреба од сите сфери на животот. Тестот на писмената практика – македонскиот јазик го положува со највисока оцена. Доказ за тоа се илјадниците дела напишани на македонски јазик со македонска азбука и правопис: и тоа од уметничка литература до врвни научни дела, од разговорен јазик до јазик на општеството, просветата, културата и медиумите. Денес, на 5 Мај – Денот на македонскиот јазик, го одбележуваме големиот јубилеј, 80 години од кодификацијата на македонскиот јазик, за да му оддадеме почит на минатото и да покажеме дека го знаеме и го цениме, но исто така, и за да преземеме одговорност кон иднината – тоа што сме го стекнале со кодификацијата не треба само да го чуваме туку треба и да го негуваме и да го афирмираме и да го развиваме. Подигањето на јазичната свест значи градење на чувство за припадност и почит кон сопствениот културен идентитет. Денес, особено во ерата на глобализацијата и дигитализацијата на општеството, соочени со големото влијание на англиската лексика, па и на англиската јазична структура, наша должност е со уште поголема грижа и одговорност да му се посветиме на македонскиот јазик. Зашто тој не е само средство за наша меѓусебна комуникација – тој е гласот на нашата историја, на нашата култура и на нашиот идентитет! Нека ни е честит јубилејот 80 години од кодификацијата на македонскиот јазик! Катедра за македонски јазик Филолошки факултет „Блаже Конески“ Универзитет „Св. Кирил и Методиј“ во СкопјеТагови: македонскиот јазик Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.Најважни вестиЕпидемиолошката состојбата во Гостивар останува стабилна – велат од министерството за здравство15:00Вечерва во 21 часот и 54 минути почувствуван земјотрес во Скопје и околината08:56 Од крушевската република до АСНОМ – денес се одбележува 2. август празникот што ги обединува историјата и идеалите15:00Мицкоски: Битката на оваа генерација е да ја победи омразата, цинизмот и талогот што ја трујат Македонија12:09Гостиварци сè уште чекаат питка вода: Мицкоски најавува резултати од хиперхлорирањето15:00
Од крушевската република до АСНОМ – денес се одбележува 2. август празникот што ги обединува историјата и идеалите15:00
Мицкоски: Битката на оваа генерација е да ја победи омразата, цинизмот и талогот што ја трујат Македонија12:09
СудбинаКако да знаете дали психотерапијата делува? Пет јасни знаци дека постои напредокЗа да се одлучите за психотерапијата потребно е длабоко преиспитување на сопствените слабости и вредности, соочување со болните искуства и трауми. Целта на терапијата не е само ублажување на тегобите, туку и унапредување на односот со себе и луѓето од околината. Не постои универзално правило за тоа колку време е потребно за да се видат првите резултати, секоја личност е различна, како и проблемите поради кои бара стручна помош, па напредокот се одвива со различно темпо. Се чувствувате подобро во секојдневниот живот Еден од најочигледните показатели дека терапијата делува е фактот дека се чувствувате подобро од ден на ден. Некогаш ваквата промена е воочлива, а некогаш доаѓа постепено. Може да забележите дека секојдневните обврски не ве оптоваруваат толку или дека проблемите што некогаш ви изгледале нерешливо, полека стануваат појасни. Внатрешниот критичар не е толку гласен, а светот околу вас почнува да ви изгледа попријатен. Многу луѓе почнуваат да уживаат во работи што некогаш ги радувале, стануваат поприсутни во сегашниот момент, наместо стално да размислуваат за минатото и да се грижат за иднината. Имате чувство дека терапевтот ве разбира и ве поддржува Терапевтот не е пријател што секогаш ќе ви го кажува она што сакате да го чуете. Тој помага да ги согледате проблемите од друг агол и создава сигурна средина во која можете отворено да зборувате за своите чувства, ве поттикнува да се соочите со непријатни теми или да го промените начинот на размислување. Согледувате обрасци на однесување за кои порано не сте биле свесни Секој од нас има „жолта минута“, однесување кое може да биде штетно и непродуктивно, а за кое не сме свесни. Кога ќе ги препознаете реакциите што не ви користат, се отвораат нови можности за здрави одлуки, се соочувате со сопствените слабости. Токму тогаш се доаѓа до момент на ненадеен увид, момент кога многу ситуации од минатото конечно добиваат смисла. Односите со другите луѓе стануваат поквалитетни Напредокот во психотерапијата се одразува на односите со партнерот, членовите на семејството, пријателите и колегите. Кога ќе почнеме да ги разбираме сопствените емоции, да учиме да се соочиме со стресот на поздрав начин, се менуваат нашите реакции кон другите луѓе. Ова не значи дека односите ќе станат совршени, туку ќе забележите дека имате повеќе трпение, разбирање и емпатија. Полесно ги решавате несогласиците, појасно поставувате граници и помирно реагирате во конфликтни ситуации. Постепено ги напуштате нездравите обрасци на соочување со проблемите Не е секогаш потребно детално да се анализира секоја траума од детството, но важно е да се разбере како се појавиле одредени модели на однесување што сме ги развиле за да се заштитиме. Според психолозите, некои луѓе стануваат премногу гласни и импулсивни како одговор на стресот, додека други се повлекуваат, избегнуваат конфликти или постојано бараат одобрение од другите. Со текот на времето, ваквите модели стануваат автоматски и несвесни и можат да продолжат во зрелоста, иако повеќе не ни служат. Кога ќе почнете да ги препознавате и постепено да ги менувате, ова е еден од најважните индикатори дека психотерапијата функционира. Ослободувањето од долгогодишните нездрави модели бара време, но носи поголема независност, подобро ментално здравје и поголемо задоволство од животот.Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.Претплатете се на нашиот newsletter
МакедонијаАлександар Николоски во „Вести плус“Вечерва во „Вести плус“ гостин ќе биде Александар НиколоскиКрадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.Најважни вестиЕпидемиолошката состојбата во Гостивар останува стабилна – велат од министерството за здравство15:00Вечерва во 21 часот и 54 минути почувствуван земјотрес во Скопје и околината08:56 Од крушевската република до АСНОМ – денес се одбележува 2. август празникот што ги обединува историјата и идеалите15:00Мицкоски: Битката на оваа генерација е да ја победи омразата, цинизмот и талогот што ја трујат Македонија12:09Гостиварци сè уште чекаат питка вода: Мицкоски најавува резултати од хиперхлорирањето15:00
Од крушевската република до АСНОМ – денес се одбележува 2. август празникот што ги обединува историјата и идеалите15:00
Мицкоски: Битката на оваа генерација е да ја победи омразата, цинизмот и талогот што ја трујат Македонија12:09
ЖивотСе рушат домови на Американци за да се изгради инфраструктура за центри за податоциАмериканската сојузна држава Џорџија планира да изгради огромен далновод за напојување на центрите за податоци, што потенцијално ќе остави десетици семејства без домАмериканската сојузна држава Џорџија планира да изгради огромен далновод за напојување на центрите за податоци, што потенцијално ќе остави десетици семејства без дом. Државната енергетска компанија „Џорџија Пауер“ со поддршка на државата планира да сруши околу триесет куќи и да преземе стотици парцели, а сопствениците кои одбиваат да ги продадат им се заканува одземање на домот, објавува „Futurism“. Инфраструктура за центри за податоци Проектот е одговор на растечките енергетски потреби на технолошката индустрија и доаѓа во време кога десетици градови низ САД се спротивставуваат на изградбата на центри за податоци поради нивната огромна потрошувачка. Планираниот далновод ќе биде долг 1.600 километри и ќе пренесува речиси 10.000 мегавати електрична енергија од новата електрана. Според официјалните бројки, дури 80 проценти од оваа енергија е наменета за центри за податоци, додека остатокот треба да се дистрибуира до локалните фирми и домаќинства. „Џорџија Пауер“ нуди откуп на земјиштето, но ако преговорите не успеат, ќе се случи присилен откуп на имотот повикувајќи се јавен интерес. Жителите, претежно од руралните делови на Џорџија, се противат на планот да ги напуштат домовите за да се обезбеди простор за инфраструктурата што ќе ги напојува системите на вештачка интелигенција. Една од нив, Ансли Браун, чија семејна куќа е на патот на далноводите, таа се огласи на социјалните медиуми за да предупреди за тешката состојба на нејзината мајка. „Немаме избор тука. Ќе ги продолжат тие далноводи“, порачува таа преку видео на Инстаграм. „А зошто? Поради центрите за податоци. Сето ова се случува поради нив.“ Судбината на жителите е неизвесна Портпаролот на Брајан Џек, локален конгресмен и поранешен политички директор во Белата куќа за време на мандатот на Доналд Трамп, за “Fortune“ потврди дека добиле бројни повици за помош од жители со чии имоти управува „Џорџија Пауер“. Округот на Џек вклучува голем дел од засегнатиот имот. Во случајот со семејството на Ансли Браун, приказната се чини дека е завршена. „Џорџија Пауер“ ги заврши преговорите со семејството, иако деталите за спогодбата не се јавни, веројатно поради доверлив договор. Не е познато до кој степен претставникот интервенирал, но компанијата за електрична енергија соопшти дека го цени неговиот ангажман за интересот на граѓаните. За другите сопственици на куќи, иднината е неизвесна и останува отворено прашањето колку трпение ќе има „Џорџија Пауер“ додека технолошката индустрија бара сè повеќе ресурси за развој на вештачка интелигенција.Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.Најважни вестиЕпидемиолошката состојбата во Гостивар останува стабилна – велат од министерството за здравство15:00Вечерва во 21 часот и 54 минути почувствуван земјотрес во Скопје и околината08:56 Од крушевската република до АСНОМ – денес се одбележува 2. август празникот што ги обединува историјата и идеалите15:00Мицкоски: Битката на оваа генерација е да ја победи омразата, цинизмот и талогот што ја трујат Македонија12:09Гостиварци сè уште чекаат питка вода: Мицкоски најавува резултати од хиперхлорирањето15:00
Од крушевската република до АСНОМ – денес се одбележува 2. август празникот што ги обединува историјата и идеалите15:00
Мицкоски: Битката на оваа генерација е да ја победи омразата, цинизмот и талогот што ја трујат Македонија12:09