Можеш ли да препознаеш што е вистина, а што е лага на интернет? „Escape Fake“, интерактивна игра со проширена реалност преку која младите учат да препознаваат лажни вести, манипулирани фотографии и дезинформации, сега е достапна и на македонски и албански јазик.

Играта е бесплатна, може да се игра на мобилни телефони и таблети, а покрај двата јазика е достапна и на осум други европски јазици.

Во време кога дезинформациите и содржините создадени со вештачка интелигенција стануваат сè потешки за препознавање, Јуроп хаус ги повикува младите да ги тестираат своите вештини за критичко размислување преку игра. Наместо традиционални предавања, „Escape Fake“ нуди интерактивно искуство во кое играчите истражуваат сомнителни информации, решаваат загатки и откриваат како дигиталните содржини можат да бидат манипулирани за да влијаат врз нашите ставови и одлуки.

Како дел од Деновите на медиумска писменост 2026, од 26 до 30 октомври Јуроп хаус организира интерактивни работилници за средношколци, на кои учениците имаат можност да ја испробаат играта и преку практични примери да научат како да препознаваат дезинформации.

Развиена во Европската Унија со поддршка на програмата „Креативна Европа“, „Escape Fake“ ги води играчите низ интерактивно патување во светот на дезинформациите. Со помош на Хана, етички хакер и историчар, играчите истражуваат две мисии. Во „Музеј на дезинформации“ откриваат историски фалсификати, манипулирани фотографии и „дипфејк“ содржини, додека во „Ситуација во автобусот“ истражуваат вирална лажна приказна, проверуваат извори и учат да препознаваат фишинг, сомнителни профили на интернет и дигитални манипулации.

Во рамки на работилниците, учениците учествуваат и во дискусии и практични вежби преку кои искуството од играта го поврзуваат со секојдневните ситуации на социјалните мрежи. Целта е младите да се охрабрат да ги преиспитуваат информациите што ги гледаат на интернет, да ги проверуваат изворите пред да споделат содржина и да развиваат вештини за носење информирани одлуки во дигиталниот свет.

Преку оваа иницијатива, Јуроп хаус и Делегацијата на Европската Унија сакаат да покажат дека учењето за медиумската писменост може да биде интересно, интерактивно и достапно за сите. Препознавањето на дезинформациите не е само корисна вештина, туку и важен дел од одговорното учество во дигиталниот свет.

Подготвен си да ги разоткриеш лажните вести? Јуроп хаус ги повикува младите, учениците и сите заинтересирани да ја испробаат „Escape Fake“, да ги тестираат своите знаења и преку игра да откријат како да се заштитат од дезинформации и манипулации на интернет.

„Escape Fake“ е бесплатна и достапна за сите заинтересирани. Преземете ја апликацијата и започнете со играта. Сите потребни информации се достапни на https://europehouse.mk/

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Во своето обраќање, Срдановиќ истакна дека зборува и како татко на четири деца и како син на двајца пензионери. „Почитувани пензионери, како татко на четири деца и син на двајца горди пензионери, сакам да ја споделам оваа вистина со вас: никој не може да ви го одземе она што сте го заработиле градејќи ја оваа земја. Пензиите се ваше загарантирано право според Уставот и законот“, изјави Срдановиќ.

View this post on Instagram

A post shared by Илија Љубисав Срдановић (@ilijasrd)

Неговата порака доаѓа по победата на „Студентската листа“ на парламентарните избори, во момент кога јавноста ги очекува следните чекори на новата власт и промените во начинот на кој се управува со Србија.

Во своето обраќање, Срдановиќ нагласи дека пензиите не се подарок за граѓаните, туку право стекнато во текот на нивниот работен век.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Првичните снимки од местото на настанот веќе кружат на социјалните мрежи, прикажувајќи целосно уништени вагони и спасувачки екипи кои се обидуваат да стигнат до преживеаните.

WATCH: Horrifying footage shows train car apparently torn in half after collision between Los Yébenes and Urda in Toledo, Spain; at least 179 injured https://t.co/gY1zpqWSWh

— Klaxon Wire (@KlaxonWire) October 28, 2026

Надлежните предупредуваат дека бројот на жртви не е конечен и речиси сигурно ќе се зголеми. Железничкиот сообраќај на една од најфреквентните линии за брзи возови во земјата е целосно запрен, а на терен се наоѓаат десетици екипи за итни интервенции, пожарникари и полициски службеници.

Судир со воз што стоел во место, вагони се превртеле по насипот

Несреќата се случила нешто по 9:00 часот наутро, на дел од пругата помеѓу градовите Лос Јебенес и Урда, во покраината Толедо. Според првичните информации од службите за итни интервенции, брз воз од типот „AVE 2080“ удрил во задниот дел од воз на компанијата „Iryo“ (линија 7076), кој стоел на пругата од причини што допрва треба да се утврдат.

Од силината на ударот, вагоните излетале од шините, при што два вагони од возот на „Iryo“ се превртеле и се стркалале по железничкиот насип. Во моментот на несреќата, во возот „AVE“ имало 397 патници, а во возот на „Iryo“ 146 патници, меѓу кои и едно дете помало од една година. „Бројот на жртви речиси сигурно ќе се зголеми, ситуацијата на терен е исклучително тешка“, изјави Естер Падиља, портпарол на регионалната влада на Кастиља-Ла Манча, за шпанскиот јавен сервис „TVE“.

VIDEO: Wagon lies entirely off tracks after train collision between Los Yébenes and Urda in Toledo, Spain; at least 39 dead https://t.co/81mgJOUkyl

— Klaxon Wire (@KlaxonWire) October 28, 2026

Сведок на несреќата: Луѓето летаа низ вагонот, ние држевме кеси со инфузија за повредените

Хесус Херонимо (54), кој патувал во друг вагон од возот „AVE“ што се движел кон Севиља, за шпанските медиуми го опиша моментот на ударот. „Работев на мојот лаптоп кога почувствував исклучително силно забрзување и силно удрив во седиштето пред мене. Луѓето буквално излетаа од своите седишта. На почетокот помисливме дека возот излетал од шините“, раскажа Херонимо.

„Кога полека излеговме, видовме дека нашиот воз е навален. Околу нас имаше повредени и преплашени луѓе. Видов лични предмети расфрлани по подот, како и едно дете кое, за среќа, помина без повреди. Им помогнавме на службите за итни случаи држејќи кеси со инфузија, додека пожарникарите работеа на извлекување луѓе од другиот воз, кој претрпе многу потешки оштетувања“, додаде патникот.

Премиерот потресен, соседниот регион испраќа мобилни болници

Шпанскиот премиер Педро Санчез изјави дека е длабоко потресен од размерите на трагедијата и дека е во постојан контакт со министерот за транспорт, Оскар Пуенте, како и со регионалните власти. Владата и политичките партии почнаа да ги откажуваат сите закажани активности и настани поврзани со изборите, кои беа планирани за денес. Регионалните власти на Андалузија итно испратија конвој медицински возила, опремени за интензивна нега, како и специјални логистички возила, за да пружат помош на местото на несреќата, кое се наоѓа на тешко достапен терен.

Поради трагедијата, земјоделските здруженија во Мадрид го откажаа масовниот протест со трактори, закажан за денес, и наместо тоа одржаа едноминутен молк за загинатите. Железничкиот оператор „Adif“ потврди дека брзата пруга Мадрид – Андалузија останува целосно затворена за секаков сообраќај, сè до дополнително известување.

Извор: Индекс.хр

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.