Култура

Од 19. август почнува 11. издание на фестивалот „Македокс“

Фестивалот на креативен документарен филм „Македокс“ на прес-конференција, ја објави програмата и дополнителните активности за своето 11-то издание.

Единаесетото издание на „Македокс“ ќе се одржи од 19 до 26 август во паркот кај МКЦ и во летното кино на Кинотеката , а ќе биде посветено на звукот и тишината. На слушање на наједноставното и најтешкото, и на поглед кон невидливото. Фокусот се става на поезијата во филмот - дизајнот на звук. Мото на фестивалот е „Слеј се со тишината“, според истоимената стихозбирка на Ацо Шопов од 1955 година.

Годинава фестивалот ќе се одржи во хибридно издание – ќе има проекции и настани во живо на отворен простор и настани што ќе се одржат он-лајн на интернет. Филмските проекции што ќе се одвиваат во живо паралелно ќе може да се следат и на интернет-платформа, што овозможува програмата да биде достапна низ целата држава. Поради пандемијата на коронавирусот годинава нема да дојдат гости од странство, но голем дел од авторите на филмовите на фестивалот ќе присуствуваат виртуелно. Планирано е он-лајн да се одвиваат дискусиите по филмовите, разговорите под смоква, како и мастеркласовите и работилниците.

- Покрај сите глобални случувања со пандемијата на коронавирусот, „Македокс“ успеа да го организира фестивалот со целата програма што беше замислена уште во 2019 година, пред појавата на вирусот – истакнува Дарко Набаков.

Постерите за годинашното издание прикажуваат микроскопски фотографии од кромидот, симболот на „Македокс“, ги изработи Самир Карахасан, а фестивалот изразува благодарност до Институтот за биологија при Природно-математичкиот Факултет од Скопје за отвореноста и соработка во изработка на визуелниот идентитет на фестивалот, како и до Фондацијата „Ацо Шопов“ за отстапувањето на авторските права за песната „Слеј се со тишината“.

Фестивалската програма ќе биде отворена на 19 август со проекција на документарните филмови „Спиењето на Макс Рихтер“ за композиторот Макс Рихтер и „Зборувај за да те видам“, портрет за Втората програма на белградското радио.

Селекторката на Главната програма и на категоријата „Нови автори“, Петра Селишкар, најави дека специфично оваа година ќе биде што на „Македокс“ се враќаат автори како Џон Апел, Хуберт Саупер, Томас Балмес и Младен Ковачевиќ. Филмови во главната програма се: „Епицентар“, „Испеј ми песна“, „Кога прашината ќе слегне“, „Колектив“, „Нашата временска машина“, „Само ѓаволот живее без надеж“, „Светиот татко“, „Спиењето на Макс Рихтер“, „Среќен Божиќ Јиву“ и „Фатени во мрежа“. Во категоријата „Нови автори“ има десет остварувања, а ќе се одржи премиера и на македонскиот документарец „Професорот“ на Јордан Дуков.

Програмата на кратки документарци содржи 15 наслови, а радува фактот што годинава пристигнале голем број остварувања на автори од регионот. Во рамките на оваа програма премиерно ќе бидат прикажани два македонски филмови „Нејзиното семејство“ на Елизабета Конеска и „Сите ќе умреме“ на Сашко Потер Мицевски. Студентската програма содржи 14 наслови. Детската програма ќе се одржи он-лајн, а се реализира во соработка со филмските фестивали „Ајс докс“ од Исланд, „Синедок Тбилиси“ од Грузија и фестивалот за анимирани филмови „Аниматека“ од Словенија.

Комплетната филмска програма, како и фестивалските жирија, може да се најде на фестивалскиот сајт: http://makedox.mk/mk/festival/filmska-programa/

- Земја во фокус на 11. МакеДокс е Кралството Холандија и во програмата се шест нови документарни остварувања. Холандските филмски документаристи не обработуваат само теми од „Ниската земја“. Напротив – своите филмски „бисери“ ги откриваат низ целиот свет како номади во потрага по скриени богатства. Со исклучителен документаристички сензибилитет, при што визуелните глетки на неверојатно функционален начин се надополнуваат со звучниот фон (музиката, природните звуци, говорот, тишината), овие автори го создадоа и го создаваат еден од најзначајните документаристички филмски опуси за човековата цивилизација – истакна селекторката Петрула Вељановска.

Програмата е поддржана од Амбасадата на Кралството Холандија во Скопје.

По премиерата на документарниот филм „Кога прашината ќе слегне“, холандскиот режисер Џон Апел на 22 август он-лајн ќе одржи и мастер клас, што ќе може да се проследи преку платформата „Зум“.

Во тек е работилницата за дизајн на звукот „Звукот го обликува филмот, филмот го обликува звукот“ со Владимир Ракиќ (1974, Нови Сад), композитор и дизајнер на звук кој, по потекло е од Србија, а веќе 20-ина години живее и работи во Амстердам. Работилницата ќе биде презентирана он-лајн на 20 август.

Во рамките на 11.МакеДокс се одржува второто издание на форумот МакеКоПроДокс, кое се реализира со поддршка од програмата Креативна Европа - МЕДИА Деск МК.

- Форумот целосно се одржува он-лајн. На 5 и 6 август имаше состаноци помеѓу регионалните филмски фондови. На 6 август се одржа и работилница за пичинг за 10-те проекти што се одбрани да бидат дел од форумот. Вториот дел од форумот ќе се одржи за време на фестивалот. На 20 август ќе има презентација на резултатите од работилницата за звук, додека на 24 и 25 август ќе продолжат он-лајн активностите на форумот – информира Сара Ферро.

На фестивалот ќе има и две дебати – за сексуална злоупотреба на 23 август, базирана на чешкиот филм „Фатени во мрежа“ од Вит Клушак и Барбора Чалупова, како и дебата за детската програма на документарни филмови на 26 август. На втората дебата ќе биде презентирана и мрежата „ФестДоксНетворк“ составена од фестивалите ДОК.фест Минхен (Минхен, Германија), ДоксБарселона (Шпанија), МакеДокс и ФИПАДОК (Биариц, Франција).

Годинава фестивалот „Македокс“ е коорганизиран во соработка со Младинскиот културен центар и Кинотеката.

Фестивалот е поддржан од програмата МЕДИА на Креативна Европа, Институт „Јунус Емре“, Амбасада на Кралството Холандија, Град Скопје, Амбасадата на Република Чешка во Софија.

Фестивалот „Македокс“ за своето 11-то издание, сѐ уште, нема добиено поддршка од Агенцијата за филм на РСМ. Станува збор за проблем од административна природа што се провлекува неколку месеци наназад. Поради виша сила фестивалот задоцни четири работни дена со својата апликација за поддршка од Агенцијата. Правното решение се чека веќе седум месеци. Без поддршката „Македокс“ мораше да се откаже од своето фестивалско гнездо – објектот на Куршумли ан, како и од платото пред Музејот на Македонија . Фестивалот има одобрување за користење на двата простори од институтот „Јунус Емре“, Музеј на Македонија и Археолошки музеј .

- Причината е наш административен пропуст, кој во изминатите седум месеци и покрај заложбите на директорот, администрацијата и членови на Управниот одбор на Агенцијата, дел од Управниот одбор одбива да го разгледа и да изнајде решение. Овој деградирачки пристап кон работата и значењето на фестивалот, кој е оставен без финансии во време на пандемија во која успеа да ја подготви својата програма во целост, придонесе истата да не може да биде реализирана според првичните планови. Токму затоа, оваа година принудени сме да го оставиме Куршумли ан во тишина, со надеж дека ќе се вратиме од следната година со третман и поддршка каква што „Македокс“ заслужува – нагласува Дарко Набаков.

Фестивалот „Македокс“ годинава нема да има официјално отворање, а на 18 август ќе се одржи едночасовно „слевање со тишината“ во Куршумли ан без филмска проекција, а според мотото „Слеј се со тишината“.

Билетите за проекциите во он-лајн продажба ќе бидат пуштени на 17 август, понеделник, преку мрежата mktickets.mk.

Проекциите и настаните на отворен простор ќе се организираат согласно протоколите за заштита од коронавирусот ковид-19:

- задолжително носење заштитна маска за време на целиот настан

- мерење температура при влезот во фестивалските простори

- одржување на растојание од 1,5-2 метри

- дезинфекција на рацете пред и по одржувањето на проекциите и настаните.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Европа

Зеленски не попушти по протестите- Евгениј Хмара е нов министер за одбрана на Украина

Украинскиот парламент, Врховната рада, во среда го одобри назначувањето на Јевген Хмара за нов министер за одбрана, објави Ројтерс.

Украинскиот претседател Володимир Зеленски го номинираше Хмара, кого претходно го назначи за вршител на должноста министер, откако го разреши Михајло Федоров во јули.

За назначувањето гласаа 312 пратеници, додека беше потребно мнозинство од 226 гласови.

Кој е Евгениј Хмара?

Евгениј Леонидович Хмара е украински генерал-мајор и долгогодишен член на Безбедносната служба на Украина (СБУ).

Хмара е во безбедносната служба од 2011 година и голем дел од својата кариера го поминал во Центарот за специјални операции на СБУ, познат како „Алфа“. Единицата се занимава со борба против тероризмот и други специјални операции, а за време на војната со Русија учествуваше во бројни борбени и оперативни мисии.

За време на почетокот на руската инвазија во 2022 година, Хмара учествуваше во операции во одбраната на Киев, а подоцна и во други делови од фронтот.

Хмара ја предводеше контраофанзивата во мај и јуни 2022 година со цел повторно да го освои Змискиот Остров.

I am grateful to the MPs for supporting Andrii Sybiha for the position of Minister of Foreign Affairs of Ukraine and Yevhenii Khmara for the position of Minister of Defense of Ukraine. The tasks for both ministers are absolutely clear: Ukraine needs more strength. And it will…
— Volodymyr Zelenskyy / Володимир Зеленський (@ZelenskyyUa) August 19, 2026

Неговата кариера беше речиси целосно поврзана со оперативната и безбедносната работа, поради што во украинските медиуми често се нарекува човек од „затворениот“ свет на специјалните служби.

Неговиот напредок низ безбедносниот апарат беше брз. Во 2024 година, тој беше унапреден во чин генерал-мајор, а во август 2025 година беше назначен за началник на Центарот за специјални операции Алфа. На почетокот на јануари 2026 година, украинскиот претседател Володимир Зеленски го назначи за вршител на должноста шеф на СБУ, по заминувањето на Василиј Малјук.

Тој остана на таа позиција до јули, кога се случи голема промена во украинското раководство за безбедност и одбрана. По разрешувањето на министерот за одбрана Михајло Федоров, Зеленски го назначи Хмара за вршител на должноста министер за одбрана.

Неговото назначување претставува значајна промена во однос на Федоров. Украинското Министерство за одбрана го води човек чие искуство е во специјални операции, разузнавачка работа и команда во воено време, а не првенствено во политиката или администрацијата. Ова би можело да значи посилна врска на Министерството за одбрана со безбедносните и оперативните структури на Украина.

Во исто време, Хмара го презема министерството во исклучително сложен момент во средината на војната со Русија и по политичките превирања предизвикани од разрешувањето на неговиот претходник.

Неговиот најголем предизвик ќе биде да го преточи своето искуство во специјалните операции во ефикасно управување со целиот одбранбен систем, кој е многу поголем и посложен од една единствена безбедносна единица.

Тагови: Володимир Зеленски

Балкан

Пожари беснеат низ Србија: Едно лице загина, пристигнува помош од Русија (ВИДЕО)

Авион ИЛ-76 на руското Министерство за вонредни ситуации се упати кон Србија за да помогне во гаснењето на шумските пожари.

„По наредба на рускиот претседател Владимир Путин, авион Ил-76 со екипаж и оперативна група на руското Министерство за вонредни ситуации беше испратен во Србија за да помогне во гаснењето на шумските пожари. Српската страна директно побара помош од Русија поради критичното влошување на ситуацијата со пожарите и заканата за населените области“, соопштија од Министерството за односи со јавноста, објави Индекс.

„Ние остануваме цврсто посветени на поддршката на нашите партнери“

Србија се соочува со исклучително тешка ситуација поради шумските пожари кои ја загрозуваат инфраструктурата и населението. Рускиот авион е опремен со специјализирана противпожарна опрема, вклучувајќи системи за испуштање вода дизајнирани да гаснат големи пожари.

„Русија е подготвена да и ја обезбеди потребната помош на Србија и тесно да соработува со своите надлежни служби, водени од хуманитарните принципи и целта за намалување на последиците од катастрофата. Заедничките напори на руските и српските спасувачки служби ќе бидат насочени кон ставање на пожарот под контрола и заштита на населените области и критичната инфраструктура од опасност од ширење на пожарот“, се вели во соопштението на министерството.

„Русија останува цврсто посветена на обезбедувањето поддршка на партнерите во справувањето со последиците од природните катастрофи. Испраќањето на воздухопловна единица на руското Министерство за вонредни ситуации во Србија јасно ја покажува подготвеноста на Москва да дејствува за заштита на луѓето и териториите, негувајќи ја традицијата на меѓународна солидарност и взаемна помош“, се додава.

Започна нов топлотен бран

Низ цела Србија пожарникарите со денови гаснат десетици пожари. При гаснењето едно лице загина, а неколку се повредени. За денеска метеоролозите најавуваат нов топлотен бран кој ќе биде пропратен со ветер.

Ветерот веќе го зема својот данок на пожарникарите и локалните служби на најкритичните точки во природниот резерват Делиблатска пешчара, а во текот на ноќта пожарот се запали и на Столови кај Краљево, каде активно горат неколку пожари.

Вонредна состојба е прогласена на дел од територијата на општина Кладово, бидејќи пожари се закануваат на повеќе села на површина од околу 13 километри квадратни. Како последица на новиот топлотен бран, заедно со јужниот и југозападниот ветер, значително ќе се влошат метеоролошките услови за гаснење на пожарите, предупредуваат од Републичкиот хидрометеоролошки завод (РХМЗ).

Засилен ветер утре ќе дува во областа Кошава во Банат и на планините, а од сабота и во другите делови на Србија. Од РЗМЗ предупредуваат дека ќе следи период со значителен дефицит на врнежи, што дополнително ќе придонесе за сушење на вегетацијата и ќе го зголеми ризикот од брзо ширење на пожарите на отворено.

Автомобилизам

Претставен е новиот Хјундаи Тусон- порасна во сите правци (ФОТО)

Новиот Хјундаи Тусон целосно го менува својот изглед и расте во сите правци.

Во последните години, при менувањето на генерациите на своите модели, Хјундаи не се срами од големи промени во дизајнот, па затоа не е изненадувачки што го примени истиот рецепт и на новиот Тусон.

Еден од најпопуларните теренски возила на корејскиот бренд добива сосема нов изглед, поголеми димензии и темелно редизајниран ентериер.

Значителен раст во сите правци

Дизајнот е многу поаголен од порано, со многу остри линии и речиси квадратна силуета. Во некои детали, наликува на електричните теренски возила на неговата сестринска марка Киа, што е донекаде очекувано бидејќи камуфлажираните прототипови наговестуваа дека новата генерација ќе биде поголема и поаголна.

Новиот Тусон е долг 4,70 метри, што значи дека е 60 милиметри подолг од својот претходник. Половина од тоа зголемување се однесува на меѓуоскиното растојание, кое е продолжено за 30 милиметри и сега изнесува 2.785 милиметри.

Автомобилот, исто така, порасна во ширина. Сега е долг 1905 милиметри, односно 40 милиметри повеќе од претходно, што би требало да има позитивен ефект врз просторот во кабината.

Промената е видлива и кај поголемите задни странични прозорци, а Hyundai работеше и на практичноста. Задните странични врати сега можат да се отворат под агол од 83 степени, десет степени повеќе од претходникот, што би требало да го олесни влегувањето и излегувањето од автомобилот.

Со висина од 1685 милиметри, Tucson е исто така 20 милиметри повисок, додека патниците на задните седишта добиваат 29 милиметри повеќе простор за глава.

Светлечка H напред и назад

Промените во димензиите се придружени со сосема нови дизајнерски детали. Има осветлен мотив H на предната и задната страна, што ги прави светлосните потписи напред и назад да изгледаат многу слично.

Новиот изглед го следи дизајнерскиот правец на Hyundai наречен Art of Steel, а резултатот е автомобил кој визуелно има многу малку заедничко со сегашниот Tucson.

Огромен екран, но Hyundai не ги заборави копчињата

Промените не ја заобиколија ниту кабината. Hyundai целосно го реновираше кокпитот со цел да го интегрира новиот инфозабавен систем Pleos во него.

Производителот сè уште не ја откри големината на централниот екран на допир. Се претпоставува дека би можел да го користи 17-инчниот екран од Grandeur, наместо 14,6-инчниот раствор што го користи новата Elantra.

Без оглед на конечната големина на екранот, љубителите на класичните команди ќе бидат среќни кога ќе дознаат дека физичките копчиња не исчезнале. Голем број конвенционални контроли остануваат под големиот екран, така што возачот нема да мора да посегнува по екранот за секоја функција.

Hyundai не се откажа ниту од посебна дигитална инструмент табла. Тенкиот екран е поставен високо на контролната табла, директно во видното поле на возачот. Распоредот потсетува на решенијата од Grandeur и Elantra, но до одреден степен и на поедноставена верзија на кокпитот што BMW го воведува со моделите Neue Klasse.

Перфорираните навлаки за седишта, дрвените декоративни елементи и амбиенталното осветлување се комбинирани со доволен број класични физички контроли, додека поголемите надворешни димензии им носат повеќе простор на патниците.

Голем прашалник под предната корица

Техничките спецификации на новата генерација засега остануваат тајна. Во оваа фаза, Hyundai првенствено го претстави дизајнот и ги објави димензиите, додека повеќе информации треба да бидат познати во текот на годината, пред почетокот на продажбата во Јужна Кореја.

Новиот Tucson треба да пристигне на другите пазари во текот на 2027 година.

Сегашниот Tucson во Германија започнува со поволна цена од 25.990 евра, а сегашниот опсег на мотори е доста широк. Бензинските верзии имаат 150 или 180 КС, додека дизел верзијата развива 136 КС.

Понудата вклучува и класичен хибрид со вкупно 239 КС и plug-in хибрид со 288 КС.

За новата генерација, деталите за опсегот на погонски склопови сè уште не се потврдени. Рачните менувачи веројатно ќе исчезнат од опсегот, додека иднината на дизел моторот е неизвесна. Спортската верзија N Line, од друга страна, се смета за многу ветувачка.

Со должина од 4,70 метри, новиот Тусон станува значително поголем и посериозен автомобил, а неговите димензии веќе се оддалечуваат од традиционалниот концепт на компактен теренец.

Оние кои го претпочитаат Киа можат да почекаат одговор од сестринската марка. Новата генерација Спортаж пристигнува следната година, а се очекува и тој да претрпи обемна дизајнерска трансформација.

Тагови: Хјундаи