Нови научни сознанија за суперновите: Што е разлика меѓу „ГРБ“ и „ФХТ“ експлозиите? - Канал 5

Нови научни сознанија за суперновите: Што е разлика меѓу „ГРБ“ и „ФХТ“ експлозиите?

 Млазевите што не успеале да ја пробијат надворешната обвивка на ѕвезда што умира се извори на мистериозни рендген-зрачењa и блесоци што ги збунуваат астрономите со десетлетија. 

Нови научни сознанија за суперновите: Што е разлика меѓу „ГРБ“ и „ФХТ“ експлозиите?

Ново научно истражување за ѕвезда и нејзината супернова, т.е. моќна и светла експлозија којашто го означува крајот на вселенското тело, открива дека експлозиите на рендгенско зрачење познати како „брзи транзитни честици на рендгенски зраци“ ('Еф-икс-те') се резултат на неуспешна „експлозија на гама-зраци“ („ГРБ“) - една од најенергичните експлозии што може да ги произведе Вселената.

Анализите се подробно опишани во два труда прифатени во американскиот „Астрофизички журнал“ (The Astrophysical Journal Letters) и ce достапни на платформата „Арксив“ (arXiv).

- Од 1970-тите, астрономите детектираат „Еф-икс-те“ - експлозии од далечни галаксии што можат да траат од неколку секунди до повеќе часови, вели астрономот Џилијан Растинеџад од Северозападниот Универзитет во американската сојузна држава Илиноис. - Но, нивните извори останаа долгогодишна мистерија. Нашата работа дефинитивно покажува дека „Еф-икс-те“ можат да потекнуваат од експлозивната смрт на масивна ѕвезда. Исто така, тоа ја поддржува причинско-последичната врска меѓу „ГРБ“-суперновите и „Еф-икс-те“-суперновите, при што „ГРБ“ се создаваат од успешни млазеви, а „Еф-икс-те“ се создаваат од заробени слаби млазеви, додаде научникот.

Според него, евентуалната имплозија на ѕвезденото јадро и исфрлањето на материјалот околу него надворешно се навестени од долг период на нестабилност во којшто ѕвездата ги отстранува своите надворешни слоеви. Кога ѕвездата конечно ќе ја погоди таа точка на суперновата, млазовите експлодираат нанадвор од колабирачкото јадро, пробивајќи се низ надворешните слоеви во меѓуѕвездениот простор. Тие млазови, всушнoст, ги предизвикуваат „ГРБ“, преку материјалот околу ѕвездата, а експлозијата е проследен со моќни одливи.

YouTube video

Детектирањето на настанот на 8 јануари оваа година беше во полза на нашето разбирање на начинот на којшто овие енергетски експлозии можат да тргнат наопаку. Рендгенски телескоп на сондата „Ајнштајн“ сними „Еф-икс-те“ експлозија на 2,8 милијарди светлосни години далечина низ Вселената, пренесува порталот „Американ фокус“ (American Focus).

- Важно е да се напомене дека податоците од икс-зраците сами по себе не можат да ни кажат кои феномени ја создале „Еф-икс-те“. Брзите набљудувања на локацијата на „Еф-икс-те“ на оптички и инфрацрвени бранови должини се клучни за идентификување на последиците од „Еф-икс-те“ и собирање сознанија за неговото потекло, објаснува Растинеџад.

Астрофизичарот Роб Ајлс-Ферис од Универзитетот во Лестер во Велика Британија смета дека оваа „Еф-икс-те“ супернова е „речиси близнак“ на експлозиите по „ГРБ“.

- Нашите набљудувања на раните фази од еволуцијата на „ЕП 250108-a“ покажуваат дека експлозиите на масивните ѕвезди може да бидат предизвикани од двете појави. Ова откритие најавува пошироко разбирање на разновидноста во смртта на масивните ѕвезди и потреба од подлабоки истражувања на целиот пејзаж на ѕвездената еволуција, вели Ејлс-Ферис.

„Еф-икс-те“ експлозијата е именувана „ЕП 250108-a“ и, како што откриваат новите податоци, тој е поврзан со суперновата наречена со прекар „Кенгур“. Истражувачите открија дека оваа супернова е особено ретка појава којашто произлегува од колапсот на јадрото на масивна ѕвезда - со маса меѓу 15 и 30 пати поголема од Сонцето.

- Од повеќедецениски научни истражувања, знаеме дека млазовите можат успешно да се пробијат низ надворешните слоеви на умирачка ѕвезда и ги гледаме како „ГРБ“. Во нашиот труд, откривме дека овој „заробен“ млаз е почест кај масивните ѕвездени експлозии отколку кај млазовите што успешно излегуваат од ѕвездата, додаде Растинеџад.

Сѐ тоа значи дека имаме нов начин за испитување на ѕвездените експлозии - супернови. Иако науката сега знае малку повеќе за „Еф-икс-те“, подробностите за тоа како се создаваат и што тоа прави ѕвездата да се распрснува како „Еф-икс-те“, а не како „ГРБ“, сè уште и допрва треба да се разберат.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Кејт Мидлтон пресече: Хари и Меган не се поканети на божиќната забава

Годинешниот концерт се нарекува „Заедно во Катерина“ и ќе собере повеќе од 1.600 гости

Кејт Мидлтон пресече: Хари и Меган не се поканети на божиќната забава

Принцезата од Велс, Кејт Мидлтон, наводно не ги поканила принцот Хари и неговата сопруга Меган Маркл на традиционалниот божиќен концерт што ќе се одржи на 11 декември во Вестминстерската опатија во Лондон.

Како што пренесува британскиот „Дејли мејл“, војводата и војвотката од Сасекс не се на списокот на гости за овогодинешната свеченост, на која ќе присуствуваат повеќе од 1.600 гости.

Концертот, организиран од Кејт, е посветен на љубовта, љубезноста, солидарноста и меѓусебната грижа. Минатата година на него присуствуваа принцот Вилијам и нивните деца – принцот Џорџ, принцезата Шарлот и принцот Луис – како и други членови на кралското семејство и бројни познати личности, меѓу кои актерката Кејт Винслет, пејачката Кејти Мелуа и готвачката Мери Бери.

Отсуството на Хари и Меган повторно ги разгори прашањата за односите во кралското семејство, кои се затегнати уште откако тие се повлекоа од официјалните кралски должности во 2020 година и се преселија во Калифорнија. Иако во последните години имаше навестувања за можно приближување, несогласувањата сè уште не се целосно надминати.

Кејт сè уште нема објавено список на гости, па не е потврдено дали отсуството на двојката е поврзано со семејни несогласувања. Божиќниот концерт ќе се одржи во Вестминстерската опатија, каде што Кејт и Вилијам се венчаа во 2011 година. Кралот Чарлс III и кралицата Камила, по правило, не присуствуваат на оваа свеченост, препуштајќи му ја организацијата на принцезата од Велс.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

„Американска Дачија“: Купувачите во САД добиваат пикап и теренец за 21.500 долари

Без сложена технологија или скапи поправки: „REO“ подготвува возила за американскиот народ.

„Американска Дачија“: Купувачите во САД добиваат пикап и теренец за 21.500 долари

Новата компанија, „REO Trucks“, ја подготвува семејната линија на возила „Runabout“, која ги вклучува пикапите „T4X“ и „T4C“, како и „SUV“-моделот „S4C“.

Овие модели се одликуваат со традиционална конструкција „каросерија на шасија“ (body-on-frame), погон на сите тркала и дизајн прилагоден на барањата на американскиот пазар.

Производството е планирано да се одвива во Тексас.

Дизајнот е дело на студиото „Frank Stephenson Design“, предводено од реномираниот дизајнер Френк Стивенсон – човекот кој стои зад првата генерација на „BMW X5“, модерниот „MINI“ и неколку модели на „McLaren“.

Изгледот на возилата е инспириран од историските пикапи на „REO“, вклучувајќи го и моделот „Speed ​​Wagon“ од 1915 година, пренесува „Revija HAK“.

Моделите „T4X“ и „T4C“ имаат кабина со два реда седишта и должина од приближно пет метри, додека „SUV“-моделот „S4C“ е долг 4,64 метри.

Сите три модели ја делат истата шасија, погонски систем и меѓуоскино растојание, користејќи модуларен дизајн прилагоден за различни намени.

За погонот е задолжен атмосферски (без турбо) бензински мотор со четири цилиндри, поврзан со мануелен или автоматски менувач.

Системот за погон на сите тркала вклучува редуктор, што треба да обезбеди одлични теренски способности.

Од „REO“ наведуваат дека погонскиот систем е дизајниран за работен век од приближно 800.000 километри. Сопствениците исто така ќе имаат пристап до јавен каталог на резервни делови со отворен пристап, а компанијата ветува поддршка во траење од 20 години.

Од компанијата тврдат дека повеќето основни поправки можат да се извршат со употреба на стандарден алат.

Продажбата ќе се врши директно кон купувачите, без традиционални салони и посредници. Најавените почетни цени изнесуваат 21.500 долари за „T4X“, 25.000 долари за „T4C“ и 28.500 долари за „S4C“, без никакви скриени дополнителни трошоци. Пилот-серија од моделот „T4X“ е планирана за 2027 година, а првите испораки се очекуваат кон крајот на 2028 или почетокот на 2029 година. Моделите „T4C“ и „S4C“ ќе следат подоцна.

Со оглед на пристапот и најавените цени, „REO“ би можел да стане еден вид американска „Дачија“.

Интересно е тоа што името не е ново за американскиот пазар: оригиналната компанија „REO Motor Car Company“ е основана во 1905 година и постоела сè до 1975 година.

Извор: Б92

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Репрезенативни и клупски другари во кошаркарската кариера, сега спротивставени пратеници

 Европските кошаркарски легенди Дејан Бодирога и Жељко Ребрача беа херои на екс Југославија и заедно ја освоија Европа и Светот, но денес се разделени од политиката.

Репрезенативни и клупски другари во кошаркарската кариера, сега спротивставени пратеници

Од заедничкото освојување на светскиот трон во Атина во 1998 година, каде што беа едни од главните членови на репрезентацијата на СР Југославија, патиштата на Дејан Бодирога и Жељко Ребрача денеска се вкрстија на сосема спротивни страни во пратеничките клупи на Народното собрание на Република Србија.

На Светското првенство во Грција, токму тие двајца беа најзаслужни за освојувањето на златниот медал, делејќи ги главните улоги на патот до тронот.

Дејан Бодирога тогаш беше официјално прогласен за најкорисен играч (МВП) на целото првенство, со просек од 14,7 поени, пет скока и 2,2 асистенции по натпревар, а особено се истакна во полуфиналето против домаќинот Грција, кога постигна 31 поен. Од друга страна, Жељко Ребрача блесна токму кога беше најпотребно, одиграјќи го својот најдобар натпревар во финалето против Русија – натпревар што Југославија го доби со резултат 64:62.

Ребрача беше апсолутен херој и најефикасен поединец на натпреварот со 16 поени и 11 скока; тој беше избран во идеалната петорка на турнирот, а неговата клучна блокада и офанзивен скок во последната минута директно го решија исходот на натпреварот.

Нивната спортска соработка успешно продолжи и на клупско ниво, бидејќи во периодот од 1999 до 2001 година заедно го носеа дресот на атински Панатинаикос и, под водство на Жељко Обрадовиќ, ја освоија титулата европски шампион.

Сепак, по завршувањето на нивните блескави играчки кариери, животните патишта и општествениот ангажман ги однесоа на сосема спротивни страни на српската политичка сцена.

По крајот на кариерите на паркетот, Дејан Бодирога се посвети на спортскиот менаџмент и ја презеде функцијата претседател на Евролигата, а Ребрача е сосптвеник на кошарксрка школа.

Бодирога во јавниот и политичкиот живот на Србија влезе преку давање отворена поддршка за студентските протести и иницијативата „ПроГлас“.

На парламентарните избори одржани кон крајот на октомври 2026 година, тој настапи како 24-ти на листата „Студентска листа – Студентите победуваат“, а со полагањето на заклетвата на 17 ноември 2026 година, официјално го започна својот прв пратенички мандат во 15-тиот состав на Собранието.

За разлика од него, Жељко Ребрача, по богатата кариера во Европа и НБА – каде што настапуваше за Детроит, Атланта и Лос Анџелес Клиперс – ја извршуваше функцијата претседател на Кошаркарскиот клуб „Војводина“, а својот политички ангажман го поврза со Српската напредна странка.

Како долгогодишен член на владејачката партија, тој го започна својот прв пратенички мандат во февруари 2024 година, а на изборите во октомври 2026 година, зазеде високо 19-то место на изборната листа „Александар Вучиќ – Обединета Србија“ и со тоа обезбеди нов мандат.

Така, некогашните соиграчи, кои пред речиси три децении ѝ донесоа огромна радост на нацијата на кошаркарскиот терен во Атина, денес станаа политички ривали кои седат на спротивните страни во собраниската сала.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер