Нови достигнувања: Дигитален систем за богатото археолошко наследство - Канал 5

Нови достигнувања: Дигитален систем за богатото археолошко наследство

 Институтот за старословенска култура од Прилеп веќе една година интензивно работи на проектот „Географски информациски систем- дигитални средини за дигитални културни вредности". 

Нови достигнувања: Дигитален систем за богатото археолошко наследство

Системот е наменет за сеопфатно осознавање на податоците, истражувањата и третманот на богатото археолошко културно наследство и фаќање чекор со европските достигнувања.

Како што објасни Кристијан Талевски, истражувач од Институтот, се прави огромна дигитална база на податоци и е голем исчекор со примена на современите технологии. Спроведен е на шест локалитети во државава.

– При создавањето на системот тргнавме од две основни тврдења: прво, културното наследство е чувствително и подложно на постојани промени. Поради тоа е постојано изложено на одреден ризик. Второто е тврдење дека за ефективно управување со културното наследство, неопходно е ние да го осознаеме. „Географскиот информациски систем – дигитални средини за дигитални културни вредности" е пилот-проект со кој се покриваат сите фази од третманот на културното наследство. Значи, буквално, од самото истражување и евидентирањето на културното наследство, преку анализата на податоците, па презентацијата и промоцијата на податоците. Овој проект е спроведен на шест локалитети од римскиот период; „Стоби, „Скупи", „Баргала", „Големо Градиште Коњух", „Хераклеа Линкестис" и „Лихнид". Во фокусот е недвижното наследство. Главно, информациите се поделени во две групи: информации за самите археолошки локалитети и информации за градбите. За секој локалитет има по околу 100 атрибути, а за секоја градба по 70-ина информативни показатели. Станува збор за обемна база на податоци. Имаме фантастична национална квалификација за културното наследство, а каде немаме правно регулирано, се користеа лексикони, информации од бази со податоци, главно од Британците, објаснува Талевски.

Првичната идеја, вели истражувачот Талевски беше, на некој начин, да се разбуди свеста кај луѓето кои се најодговорни за управувањето со културното наследство. Но поради, дел објективни, дел субјективни проблеми, очигледно е дека во овој момент тоа е невозможно. Во моментов ситуацијата е релативно лоша зашто има малку интернет-страници на локалитетите и оскудни информации што овозможува квази-истражувачи да нудат нерелевантрни податоци.

– Имаме интернет-страници за само неколку археолошки локалитети во државава. Пристапот до информации за културното наследство е строго ограничен, што остава простор одредени квази-научници и квази-истражувачи да пласираат информации кои не се релевантни. Но, доколку ние имаме еден ваков систем кој ќе се полни од стручњаци и кој ќе содржи информации кои ќе ги истражуваат научници-истражувачи, тогаш можеме релевантните информации да ги пласираме до пошироката јавност. Институтот за старословенска култура се обидува да изгради критична маса, па сметаме дека преку работилници, преку едукација на млади луѓе, во средно или студенти, да се рашири работата со географските информациски системи, што е можно повеќе луѓе нив да ги користат, за потоа, по години, сето да го издигнеме на повисоко, државно ниво, смета Талевски.

На овој план во Европа е далеку стигнато, особено во Велика Британија. На Балканот, најдалеку се стигнати во Словенија, па во Хрватска, Бугарија. Ова е процес кој трае со години, а неопходна е и државна помош.

– Кај нас основите се поставени и ако имаме јасна цел, стратегија кон што целиме, вистинските резултати може да ги очекуваме за, минимум 10,15 па и 20 години. Без поддршка од државата, ова е невозможна мисија, вели Талевски нагласувајќи дека ова е пилот-проект со помош на Канцеларијата на ЕУ и Министерството за култура.

Бранко Ристески, археолог и директор на Институтот за старословенска култура ги нагласува трите аспекти и огромните придобивки од ваков Систем на дигитална база на податоци.

-Користењето на современите технологии во истражувањето и проучувањето на културното наследство, може да се согледа низ три аспекти: стручно-научни, научно-истражувачки и третиот аспект, би го нарекол – утилитарен. Сето ова значи предокументирање на класичната археолошка документација на културното наследство, достапност на стручно-научно проверени податоци за секаква намена, па до туристичка експлоатација. Посебно ни е важна можноста за методолошки исчекор во проучувањето на културното наследство. Тоа овозможува ново ниво на осознавање, вели Ристески.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Трамп: Сакаме уште едно Светско првенство, но без Канада и Мексико

Додека Светското првенство што се одржува во Северна Америка се ближи кон крајот, американскиот претседател Доналд Трамп изрази желба САД повторно да бидат домаќин на Светско првенство во блиска иднина.

Трамп: Сакаме уште едно Светско првенство, но без Канада и Мексико

Додека Светското првенство што се одржува во Северна Америка се ближи кон крајот, американскиот претседател Доналд Трамп изрази желба САД повторно да бидат домаќин на Светско првенство во блиска иднина – говорејќи на прием во Њујорк пред неделното финале.

„Треба повторно да ги изберете САД“, рече Трамп на приемот во „Трамп тауер“. „Но, овој пат, ќе ги изоставиме Канада и Мексико како домаќини.“

САД беа домаќини на 78 од вкупно 104 натпревари на овогодишното Светско првенство, вклучувајќи ги сите 12 натпревари од четвртфиналето па натаму.

Светското првенство во 2038 година е следниот турнир за кој сè уште не е објавена земјата-домаќин. Иако историски гледано, период од 12 години би се сметал за краток рок за земја што сака повторно да биде домаќин на Светското првенство, ФИФА донекаде сама се доведе во оваа ситуација со доделувањето на турнирите во 2030 и 2034 година.

Со оглед на тоа што Светското првенство во 2030 година – со кое се одбележува стогодишнината од турнирот – ќе се одржи во Африка (Мароко), Европа (Шпанија и Португалија) и Јужна Америка (Уругвај, Аргентина, Парагвај), а Светското првенство во 2034 година во Саудиска Арабија (Азија), Северна Америка и Океанија се единствените континенти што ги исполнуваат условите за домаќинство на изданието во 2038 година според тековните правила на ФИФА. Трамп исто така откри дека претседателот на ФИФА, Џани Инфантино, стапил во контакт со него во врска со можноста САД и Кина заеднички да бидат домаќини на некое идно Светско првенство.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

СП2026: Франција -Англија во малото финале во битка за бронза

Доцна вечерва од 23 часот репрезентациите на Франција и на Англија ќе играат натпревар за третото место на 23- тото Светското фудбалско првенство 2026.

СП2026: Франција -Англија во малото финале во битка за бронза

Битката за бронза во Малото финале се игра на стадионот „Хард Рок“ во Мајами.

На европскиот класик вечерва нема фаворити, бидејќи и двете селекции разочарани од неуспехот во полуфиналето посакуваат овој дуел воопшто да не се игра.

Англискиот тренер Томас Тухел веќе зборуваше за натпреварот за бронзата.

„Ниту еден од нашите играчи, ниту еден од француските играчи не сака да го игра овој натпревар. Тие сакаат да играат во финалето. Дадовме сè од себе за тоа да се оствари. Сите учествуваат со цел да го освојат Светското првенство, но така стојат работите. Имаме еден ден помалку за закрепнување од Франција, но натпреварот ќе го одиграме професионално“, рече Тухел.

Французите имаат потполно исто мислење за вечерашниот натпревар.. Ставот на мнозинството на прес-конференцијата го пренесе Ибрахим Конате, кој стопроцентно се согласува со Тухел.

„Го видов она што го кажа Тухел – дека никој не сака да го игра натпреварот за третото место. И тој е во право во смисла дека и тие и ние сакавме да играме во финалето. Но, така е како што е, немаме избор“, рече Конате.

Инаку традицијата е на страна на Англија.

Франција и Англија се сретнале 32 пати во текот на нивната историја, при што Англија победила на 17, Франција победила на 10 натпревари, нерешено завршија пет средби. На Мундијалите исто така поуспешен е Гордиот албион во две победи во трите средби.

- Англија победи во 1966 година (2:0) и 1982 година (3:1), додека Франција победи во 2022 година (2:1).

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Амазонките оживеаја на сцената „Долни Сарај“ преку креативниот сензибилитет на грчките уметници

Танцовиот перформанс „Митот за Амазонките“  инспириран од легендата за митската раса жени воинки, вчеравечер беше изведен на „Охридско лето“ од грчкиот танцов театар „АРТ денс“.

Амазонките оживеаја на сцената „Долни Сарај“ преку креативниот сензибилитет на грчките уметници

Во сржта на ова атрактивно музичко-сценско дело беа Амазонките, симбол на силата, автономијата и еднаквоста кои оживеаја на сцената „Долни Сарај“ преку динамичен спој на современиот танц и театарски израз, со оригинална музика напишана од Јанис Псимадас, специјално за оваа претстава.

Приказната за Амазонките беше доловена преку два мита: одземањето на златниот појас на кралицата на Амазонките Хиполита од страна на Херкулес, како и митот кој ја долови трагичната иронија на љубовта среде војна каде во потресниот двобој помеѓу Ахил и Пентесилеја тој ја убива неа и откако ќе ѝ го тргне сребрениот шлем, се вљубува во нејзината убавина, но безнадежно.

Креативниот сензибилитет на изведувачите Аигли Сарлани, Никос Кормпакис, Афродити Вервениоти, Мелина Бала, Кристина Карагиованиди, Мариеви Лефкиммијати и Катерина Петрополу, преку танцот донесе доживување полно со моќ и емоции. Грчките уметници покажаа нагласено чувство за колективна игра и успеаја во нивната цел, да го преточат ова дело во атракција за публиката која под отворено небо уживаше во спојот помеѓу антиката и модерното.

Кореографка и сценаристка на претставата е Артемис Игнатиу која е и режисерка, кореографка и уметнички директор на церемонијата на палење и предавање на Олимпискиот оган. Игнатиу е и основач на танцовиот театар „АРТ денс“ кој премиерно ја изведе оваа претстава во 2013 година за време на Културниот фестивал во музејот „Бубулина“ во Спетсес во Грција. Во 2014 година овој перформанс беше избран од Грчкото министерство за култура да ја претставува Грција на Интернационалниот фестивал во Сус, како и на неколку други фестивали во Тунис.Во 2017 година на културната соработка помеѓу Грција и Кина, „Амазонките“ се играа во Гуанжу и во Шунде-Фошан, а во 2022 година беа дел од активностите за одбележување на Тирана – европски младински град за 2022 година.

„Митот за Амазонките“ го проследија и претседателката на Македонија,Гордана Сиљановска Давкова која е и покровител на фестивалот, како и амбасадорката на Република Грција во земјава, Софија Филипиду.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер