Технологија

Нова студија истражува дали моделите на вештачка интелигенција може да симулираат човечки емоции

Германски истражувачи тестираа дали може големите јазични модели да имитираат страв, тага, вознемиреност и да послужат како алатка за проучување на ментални нарушувања.

Нарушувањата на менталното здравје се медицински предизвик низ целиот свет. Се проценува дека до 2050 година, дури 1,2 милијарди луѓе би можеле да живеат со некаков вид на ментално нарушување. Затоа научниците работат напорно за подобро да ги разберат нивните причини, да развијат поефикасни методи за превенција и да пронајдат нови терапевтски пристапи.

За разлика од лековите, терапиите засновани на разговор и психолошки интервенции се многу потешки за истражување и развој. Причината е што ниту клиничките испитувања кај луѓето, ниту студиите врз животни не можат целосно да ја опфатат сложеноста на човечките емоции, мисли и однесување. Покрај практичните ограничувања, ваквите истражувања често поставуваат важни етички прашања.

Затоа, истражувачки тим од Технолошкиот универзитет во Дрезден (TU Dresden), Германија, истражувал дали големите јазични модели на вештачка интелигенција (LLM), како оние зад модерните чет-ботови со вештачка интелигенција, би можеле да послужат како нова алатка за моделирање на одредени аспекти на менталните нарушувања, пишува Euronews.

– Нашите резултати покажуваат дека големите јазични модели можат да репродуцираат модели на човечки афективни и когнитивни процеси под контролирани услови – изјави д-р Магдалена Векенборг, раководител на истражувачкиот тим PsychoDigital на TU Dresden.

Според неа, таквите модели би можеле да им помогнат на научниците подобро да ги разберат механизмите што стојат зад менталните заболувања, како и да истражат нов пристап во лекувањето, вклучувајќи развој на психотерапевтски методи кои се темелат на разговор.

Можат ли моделите на вештачка интелигенција да имитираат човечки емоции?

Иако некои аспекти на менталните нарушувања со години се проучуваат кај животински модели, според истражувачите ваквите пристапи не успеваат целосно да ја опфатат комплексноста и субјективната природа на човечкото искуство.

Од друга страна, во последниве години големите јазични модели покажаа извонредна способност во убедување, емоционално разбирање и логичко расудување, па дури и постигнуваат резултати споредливи со човечките способности.

За да го тестираат својот потенцијал во истражувањето на менталното здравје, истражувачите ги охрабрија јазичните модели на вештачка интелигенција да симулираат различни емоционални состојби, вклучувајќи страв, вознемиреност, гнев, гадење, тага, грижа и стрес. Потоа ги користеа како експериментални модели за да проучуваат специфични карактеристики на менталните нарушувања.

Во следната фаза од истражувањето, тие тестираа дали емоционалните состојби предизвикани на овој начин можат да бидат „регулирани“ или ублажени со различни стратегии за емоционална регулација, слично како психотерапијата кај луѓето.

Истражувачите беа заинтересирани и за тоа дали вештачката интелигенција, кога е „изложена“ на одредена емоција, ќе покаже сличен модел на грешка и пристрасност во расудувањето како луѓето кои ја доживуваат истата емоционална состојба.

Резултатите покажаа дека, иако моделите на вештачка интелигенција не поседуваат вистински ментални состојби или емоции како што доживуваат луѓето, тие можат да репродуцираат одредени обрасци на размислување преку начинот на кој го обработуваат и генерираат јазикот.

Нова алатка за психолошки истражувања

Според авторите на студијата, токму оваа способност отвора можност за спроведување експериментални истражувања што би било многу тешко да се спроведат врз луѓе или животни или би покренале сериозни етички преиспитувања.

Дополнителна предност на големите јазични модели е нивната доследност. За разлика од истражувањата врз луѓето, каде што резултатите можат да бидат под влијание на бројни надворешни фактори, експериментите со јазичните модели на вештачка интелигенција можат да се повторат неограничен број пати под идентични услови, со прецизна контрола на сите варијабли.

Иако вештачката интелигенција не може да го замени човечкото искуство или вистинските учесници во истражувањето, научниците веруваат дека ваквите модели би можеле да станат вредна алатка во иднина за подобро разбирање на менталните нарушувања и развој на нови терапевтски пристапи.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Живот

Еврото падна на најниско ниво во однос на доларот во последните 17 месец

Еврото падна на најниско ниво во последните 17 мсеци во однос на американскиот долар под притисок на растечките стравувања за јавниот долг на Франција, растот на цените на енергенсите и неизвесноста на финансиските пазари.

На 5 октомври, европската валута се спушти на околу 1,12 долари, продолжувајќи го падот што од почетокот на 2026 година достигна приближно пет проценти. Аналитичарите оценуваат дека инвеститорите сè повеќе ги преиспитуваат ризиците поврзани со европската економија, но и очекувањата за каматната политика на американските Федерални резерви.

Особена загриженост предизвикува Франција, чиј јавен долг достигна речиси 118 проценти од бруто домашниот производ, додека буџетскиот дефицит останува висок. Растот на приносите на француските државни обврзници покажува дека задолжувањето на земјата станува поскапо, а дел од инвеститорите се насочуваат кон германските обврзници, кои се сметаат за посигурна инвестиција.

Слабеењето на еврото создава дополнителен ризик од инфлација, бидејќи увозот на нафта, гас и други производи што се плаќаат во долари станува поскап. Тоа може да изврши дополнителен притисок врз цените во Европа.

Шоу биз

Бен Афлек ги обожава сите свои поранешни партнерки, но не престанува да зборува за овие две

Мегапопуларниот актер Бен Афлек, иако официјално е разведен, сè уште го привлекува вниманието на јавноста поради своите поранешни партнерки и пријателскиот однос што го одржува со Џенифер Лопез и Џенифер Гарнер.

Афлек игра главна улога во филмот „Animals“, кој воедно и го режираше за „Нетфликс“, па деновиве е на голема промотивна турнеја. Во интервју за „Варајети“ (Variety), тој беше прашан што мисли за актерскиот талент на Џенифер Лопез.

Тој беше продуцент на нејзиниот филм од 2025 година, „Kiss of the Spider Woman“, за кој многумина сметаа дека таа заслужила номинација за „Оскар“.

Истото мислење преовладуваше и по нејзината улога во филмот „Hustlers“, пренесува „Hola“. Џенифер не доби номинација за ниту еден од тие филмови, а кога го прашаа зошто смета дека нејзиниот талент често се занемарува, Бен призна дека е „пристрасен“.

„Имам голема почит и ценење за она што таа го прави. Она што го имам забележано кога станува збор за наградите е дека комерцијалниот успех на некое остварување не секогаш се совпаѓа со мојот вкус“, рече тој.

Претходно во истото интервју, тој ја спомна не само Лопез, туку и својата прва поранешна сопруга, Џенифер Гарнер, па така нивните имиња ретко се спомнуваа заедно во истиот разговор.

Кога го прашаа за ѕвездите, нивната моќ за градење бренд, како и за секторот за содржини и рекламирање на неговата компанија „Artists Equity“, Бен ги пофали двете поранешни сопруги.

„Уметниците треба да заработуваат пари. Ова е особено очигледно во музичката индустрија. Од луѓето се очекува, било премолчено или сосема отворено, да заработуваат пари и на други начини“, рече актерот.

„Денес имате и свој идентитет на социјалните мрежи. Работите на негово градење. Гледав како Џенифер Лопез и Џенифер Гарнер брилијантно го развиваат своето присуство во тие простори и создаваат вредност“, рече тој и призна дека не верувал оти и самиот некогаш би можел да го направи истото.

Автомобилизам

Мазда вгради звучник што му овозможува на возачот да им се обрати на пешаците

Новите автомобили од „Mazda CX-6e“ е опремена со необична функција која му овозможува на возачот да испраќа гласовни пораки до пешаците и велосипедистите преку надворешен звучник.

Сепак, системот дозволува и внесување на сосема произволен текст. Функцијата, наречена „External Announcement“ (Надворешно соопштение), е дизајнирана како начин возачот да ги предупреди другите учесници во сообраќајот.

Меѓу претходно дефинираните пораки се вклучени опции како „Еј пријателе, тука сум“ и „Те молам, погледни нагоре и внимавај на патот; чувај се“.

Проблемот е во тоа што системот им овозможува на корисниците и сами да креираат пораки. Возачите го внесуваат текстот преку големиот централен дисплеј од 26,45 инчи, без очигледен филтер што би спречил употреба на навредлива или несоодветна содржина. Како резултат на тоа, функцијата наменета за добронамерна комуникација лесно може да се претвори во алатка за провоцирање на пешаците, пренесува *Revija HAK*.

Оваа функција е преземена од кинескиот пазар, каде што се продава технички сродниот модел Deepal S07. Како што пренесува B92, Mazda можеби ќе го реши проблемот преку софтверско ажурирање.

На одредени пазари, CX-6e користи литиум-железо-фосфатна батерија со капацитет од 78 kWh, која поддржува брзо полнење со моќност до 200 kW. Неговиот деклариран досег изнесува до 484 км според WLTP циклусот.

Достапен е во една конфигурација на погонскиот систем, која вклучува електромотор со моќност од 255 КС и погон на задните тркала. Сè уште не е потврдено дали функцијата за надворешен звучник е достапна кај европската верзија на CX-6e.