3Прва снимка од природно чудо: Пајакот користи мрежа за да направи пружина и ги лансира мравките побрзо од Ф1
СветНов закон во Шведска: Нема пушење цигари ниту на отворено На улиците на Стокхолм речиси и да нема фрлени отпушоци од цигари, а исто така е речиси невозможно да се видат пушачи како разговараат на јавни места додека виткаат цигара меѓу прстите.Рестораните го забранија пушењето дури и на отворено пред просториите, и секако, не е дозволено палење цигара на масите на терасите на кафулињата. Правилата се јасни и малкумина ги кршат, па Шведска стана првата земја „без чад“ во светот. Сепак, ова не значи дека поранешните пушачи се откажале од сите производи што им причинувале задоволство. Напротив. На голема конференција на „British American Tobacco“ (BAT) насловена како „Што ако клучот за откажување од пушење веќе е пронајден?“, одржана во Шведскиот национален музеј за наука и технологија, беше откриено дека Шведска официјално ја исполнила дефиницијата за општество без чад - 16 години пред целта на ЕУ (2040), објавува „Јутарњи лист“. Во последните 13 години, стапката на пушење во Шведска е повеќе од преполовена, благодарение на алтернативите без чад - снус, никотински кесички и електронски цигари. Денес, стапката на пушење кај возрасните е само 5,3% (во споредба со просекот на ЕУ од 24%). Ова го истакна Даниел Тауер, главен научен и регулаторен директор во BAT, која нагласи дека владите, јавните здравствени установи и индустријата заедно се клучни играчи во намалувањето на штетите од тутунот. Шведска, исто така, има најмал број на предвремени смртни случаи од болести поврзани со тутунот во ЕУ. Стапката на смртност кај мажите од рак на белите дробови е за 61% пониска од просекот на ЕУ, додека вкупните смртни случаи од болести поврзани со тутунот се за 39,6% пониски. „Целта на нашата компанија е јасна и смела - до 2100 година сакаме да станеме „бизнис без чад во целосно безчаден свет““, рече Тауер, откривајќи дека целта на BAT за 2030 година е 50 милиони потрошувачи на производи без чад. Сепак, таа признава дека постојат пречки - пазари што забрануваат продажба, оптоварувачки регулаторни рамки, заблуди за никотинот, скептицизам кон истражувањето во индустријата и високи даночни оптоварувања. Затоа е лансирана платформата Omni™ – научна база на податоци што ја поддржува глобалната трансформација на BAT кон свет без цигари. Нејзиниот колега, д-р Џејмс Марфи, директор за истражување и наука во BAT, се согласува. Тој истакнува дека компанијата инвестирала повеќе од 12 милијарди фунти во истражување во последните 10 години, со работата на 1.700 научници. „Дури 2,6 милиони животи би можеле да бидат спасени во следните 10 години ако се усвојат алтернативи на цигарите“, предупреди Марфи, додавајќи дека минатата година приходите на BAT изнесувале 3,4 милијарди фунти, од кои 18% доаѓаат од производи со намалена штета. Производите без чад (загреан тутун, вејпови и никотински кесички) имаат 90–99% пониски нивоа на токсични хемикалии од цигарите. Компанијата има за цел да генерира 50% од своите приходи од производи без чад до 2035 година. „За жал, некои земји како Холандија и Белгија се обидуваат да ги забранат овие алтернативи, но ние сакаме да ги покажеме придобивките – а шведскиот случај е најдобар доказ“, рече Марфи. Тајната на успехот на Шведска се темели на свеста, пристапноста и прогресивната регулатива, објасни Асли Ертонгуч, менаџер на БАТ за Полска и балтичките земји. Откако шведската влада ја промени својата политика од „намалување на употребата“ на „намалување на штетата“, таа има една од најниските стапки на смртност поврзана со пушењето во светот. Во Шведска, моделот на акцизен данок зависи од здравствените ризици - производите без чад се поевтини и подостапни од цигарите, што поттикнува префрлање. БАТ предупредува дека проблемот е што сите производи се третираат исто, без оглед на нивото на штета - сè е „во ист кош“. „Догмата „откажи се или умри“ од 2010 година се покажа како неуспех, бидејќи бројот на пушачи продолжува да се намалува. Сè повеќе земји го поддржуваат преминувањето кон помалку штетни алтернативи - а науката е јасна, без разлика дали некому му се допаѓа или не“, заклучи Мерфи.Тагови: цигари Шведска Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.Најважни вестиМакедонското МНР бара објаснување и темелна истрага од Софија за протекувањето на дипломатската нота15:00Муцунски: Јас би се извинил, до овој момент немам одговор од бугарската страна11:12Денеска официјално ќе биде промовирана „Везилка“ – првиот центар за вештачка интелигенција во земјава09:33Владата очекува годишната стапка на раст на цените на основните прехранбени производи во јули да биде 3%15:00Мицкоски: Во јули годишната стапка на промени на цените на основните прехранбени производи да биде под 3 проценти11:05
Македонското МНР бара објаснување и темелна истрага од Софија за протекувањето на дипломатската нота15:00
Денеска официјално ќе биде промовирана „Везилка“ – првиот центар за вештачка интелигенција во земјава09:33
Владата очекува годишната стапка на раст на цените на основните прехранбени производи во јули да биде 3%15:00
Мицкоски: Во јули годишната стапка на промени на цените на основните прехранбени производи да биде под 3 проценти11:05
МакедонијаИН МЕМОРИАМ: Почина познатиот македонски специјалист радиолог д-р Душан ЈовановскиПо кратко боледување почина истакнатиот македонски лекар, д-р Душан Јовановски, специјалист радиолог со над четири децении кариера во здравството.Д-р Јовановски, својот професионален пат го започна во Здравствениот дом Кратово во 1989 година, каде беше и Директор од 2005 до 2009. Од 1987 до 1997 беше спортски доктор на фудбалскиот клуб Силекс, а во периодот од 2000 – 2005 и спортски доктор на Националниот фудбалски тим на Република Македонија Последните 17 години беше незаменлив дел од тимот на МЕГАМЕД ПЛУС. Колегите и пациентите ќе го паметат како врвен радиодијагностичар со огромна емпатија и висока стручност, кој спаси стотици човечки животи. Со неговото заминувањето ќе остане огромна празнина во јавното и приватното здравство. Последниот поздрав ќе се одржи во Четврток, 25 Јуни 2026, од 09:00 до 10:00 часот на гробиштата Ѓорче Петров во Скопје Нека почива во мирКрадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.Најважни вестиМакедонското МНР бара објаснување и темелна истрага од Софија за протекувањето на дипломатската нота15:00Муцунски: Јас би се извинил, до овој момент немам одговор од бугарската страна11:12Денеска официјално ќе биде промовирана „Везилка“ – првиот центар за вештачка интелигенција во земјава09:33Владата очекува годишната стапка на раст на цените на основните прехранбени производи во јули да биде 3%15:00Мицкоски: Во јули годишната стапка на промени на цените на основните прехранбени производи да биде под 3 проценти11:05
Македонското МНР бара објаснување и темелна истрага од Софија за протекувањето на дипломатската нота15:00
Денеска официјално ќе биде промовирана „Везилка“ – првиот центар за вештачка интелигенција во земјава09:33
Владата очекува годишната стапка на раст на цените на основните прехранбени производи во јули да биде 3%15:00
Мицкоски: Во јули годишната стапка на промени на цените на основните прехранбени производи да биде под 3 проценти11:05
МакедонијаАнгелов: Уништени две хемиски гранати со боен отров од Првата светска војнаНа стрелиштето Криволак уништени две хемиски гранати со боен отров од Првата светска војна.На стрелиштето Криволак уништени две хемиски гранати со боен отров од Првата светска војна, информира директорот на Дирекцијата за заштита и спасување, Стојанче Ангелов. Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.Претплатете се на нашиот newsletter
МакедонијаПретставена „Везилка“ - Македонија добива национална фабрика за вештачка интелигенцијаПроектот „Везилка“ – Национален центар за вештачка интелигенција, денеска беше официјално презентиран. Станува збор за иницијатива што треба да ја поврзе домашната научна заедница, државните институции и приватниот сектор со европската инфраструктура за развој на вештачка интелигенција. На промоцијата беше истакнато дека „Везилка“ не претставува самостојна „фабрика за вештачка интелигенција“, туку таканаречена „АИ антена“ – национален центар поврзан со европската АИ фабрика „Фарос“ во Грција. Преку ова партнерство, македонските истражувачи, стартапи, компании и јавни институции ќе добијат пристап до европски суперкомпјутерски капацитети, вклучително и суперкомпјутерот „Даедалус“, како и до напредни бази на податоци и специјализирани алатки за развој на модели со вештачка интелигенција. Проектот чија реализација е планирана за три години, има вкупен буџет од околу 6,2 милиони евра. Од нив, приближно 3,1 милиони се обезбедени како грант од Европската Унија додека останатите средства се кофинансирани од државата. „Везилка“ е вложување во иднината, во потенцијалот на македонските научници, истражувачи, студенти и компании. Тоа е и јасна определба државата да биде активен учесник во технолошките процеси што го обликуваат современиот свет - Христијан Мицкоски- претседател на владата проектот претставува историски чекор во дигиталниот развој на државата и обид да се изгради траен систем, наместо да се реализираат поединечни и краткорочни проекти, посочи министерот Андоновски. Целта на Везилка,се конкретни решенија базирани на вештачка интелигенција – од македонски јазични модели и дигитализација на културното наследство, до анализа на здравствени податоци, оптимизација на енергетските системи, автоматизација на административните услуги и примена на паметни технологии во земјоделството. Покрај истражувачката компонента, „Везилка“ ќе функционира и како центар за обука и развој на кадри.. Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.Најважни вестиМакедонското МНР бара објаснување и темелна истрага од Софија за протекувањето на дипломатската нота15:00Муцунски: Јас би се извинил, до овој момент немам одговор од бугарската страна11:12Денеска официјално ќе биде промовирана „Везилка“ – првиот центар за вештачка интелигенција во земјава09:33Владата очекува годишната стапка на раст на цените на основните прехранбени производи во јули да биде 3%15:00Мицкоски: Во јули годишната стапка на промени на цените на основните прехранбени производи да биде под 3 проценти11:05
Македонското МНР бара објаснување и темелна истрага од Софија за протекувањето на дипломатската нота15:00
Денеска официјално ќе биде промовирана „Везилка“ – првиот центар за вештачка интелигенција во земјава09:33
Владата очекува годишната стапка на раст на цените на основните прехранбени производи во јули да биде 3%15:00
Мицкоски: Во јули годишната стапка на промени на цените на основните прехранбени производи да биде под 3 проценти11:05