Живот

Никола Бадев, бардот на македонската народна песна - Момите лудувале по него и по неговиот кадифен глас

Момите лудуваа по баце Коле и по неговиот кадифен глас. Имав осум - девет години кога баце Коле беше ерген, во цутот на неговата младост и кога девојките се тепаа за него и сакаа да му бидат во близина.

Токму со овие зборови, пред повеќе од осум години, за легендата на македонската народна песна, Никола Бадев, ни раскажуваше неговиот брат Димитар, тогаш на возраст од 87 години.

- Една мома тргнала бегалка по него, друга му рекла на вујка си дека ќе скокне во Луда Мара заради Колето. Вујкото, пак, го сретнал татко ми, кој беше инвалид од Првата светска војна и му рекол: „Бери си умот, ќе се удави девојчето за син ти“, ни раскажа тогаш Димитар.

Тој потврди дека доајенот на македонската народна песна, човекот со кадифен ангелски глас, не бил само врвен пејач, добар свирач и фудбалер, туку и омилен ерген кај многу девојки од неговото родно Кавадарци, Тиквешијата и на многу други места на кои настапувал.

Бадев освојува со мекамлиски глас

Никола Бадев е една исклучителна појава во интерпретирањето на македонската изворна песна, беше и остана човек од народот и негов исклучителен претставник. Никола Бадев, бардот на македонската народна песна, освојува со неговиот мекамлиски, мек и милозвучен глас.

- Роден бил во селото Глишиќ, Кавадаречко, на 8 август 1918 година, во земјоделско семејство. Со неполни 10 години започнал скришум да свири на виолина, а во неговите почетоци во музичката наобразба многу му помогнал неговиот вујко Васил Неделков, кој пак самоук свирел на неколку музички инструменти, споделува историчарот Мики Камчевски, професор по историја во основно училиште во Кавадарци.

Уште како млад, како и поголемиот дел од младите луѓе, го сакал многу спортот, особено фудбалот, а во фудбалскиот клуб „Југославија“, играл на местото десно крило. Никола се оженил релативно млад и во бракот со Милка им се родени три деца. Ристо, Роска и Сузана. Воениот рок го служел како војник на старата југословенска војска, каде го затекнал и почетокот на Втората светска војна. Бил симпатизер на народно ослободителното движење, а во редовите на НОВ се вклучил во септември 1944 година, како борец - болничар во Втората македонска ударна бригада.

По завршувањето на војната, Никола завршил курс за медицински техничари и болничари и се вработил како санитарен инспектор - хигиеничар во Кавадарци. Во Кавадарци и пошироката околина, Никола Бадев веќе бил познат како пејач, а неговиот убав и пријатен мекамлиски глас, многумина кавадарчани сакале да го слушнат на свадбите и другите организирани забави и другарски вечери во Кавадарци.

- По освојувањето на првото место на Фолклорниот фестивал во Скопје во 1948 година, Никола Бадев оставил многу силен впечаток кај големиот македонски етномузиколог и мелограф Васил Хаџи Манов. Со негова препорака и по негова сугестија, Никола ја започнал својата професионална кариера како пејач и инструменталист на тамбура во 1950 година. Набргу потоа, тој станал и член на Народниот оркестар, а нешто подоцна и негов раководител. Забележан од тогашните познати македонски етномузиколози, Никола Бадев набргу станал и член на Државниот ансамбл за народни песни и игри „Танец“ од Скопје, со коj го афирмирал македонскиот мелос ширум светот, вели Камчевски.

За потребите на Радио Скопје, Никола Бадев има снимено повеќе од 500 македонски народни песни, меѓу кои и антологиските: „Збогум мајко, јас отидов“, „Ој Јано Јано“, „Параходот ми пристигна“, „Тешка беше нашата разделба“, „Билјана платно белеше“, „До три ми пушки пукнаа“, „Ферман дојде џанам од Стамбола“ и други. Никола има снимено дуети со Анка Гиева, Васка Илиева, Есма Реџепова, Благој Петров - Караџуле, Александар Сариевски и други.

- Својата прва грамофонска плоча, Никола Бадев ја снимил за продукцијата на грамофонски плочи „Југотон“, а тоа била песната „Тешка беше нашата разделба“. Никола Бадев е една исклучителна појава во интерпретирањето на македонската народна песна. Тој беше и остана човек од народот и негов исклучителен претставник. Со неговото вклучување во ансамблот на Радио Скопје, талентираниот народен пејач го изградил и култивирал својот исклучителен глас. Во тоа многу му помогнале етномузиколозите Васил Хаџи Манов и Живко Фирфов, со што успеале да го издигнат до највисок степен афирмирањето на изворниот народен мелос, додава Камчевски.

За време на својата долга и плодна кариера, Бадев бил добитник на голем број награди и признанија, меѓу кои и тиражните сребрена и златна плоча на РТВ Белград. Умрел во Скопје на 25 септември 1976 година, на 58-годишна возраст.

„Песната е мојот живот, живеам за неа и преку неа“

Ова се зборовите на големиот народен уметник, легендата на македонската изворна народна песна, Никола Бадев, на кои потсетува Томе Крстевски, виш кустос етнолог во Музеј куќата на мирис и вкус во Кавадарци, автор на спомен - собата во чест на Бадев.

- Иако физички не е меѓу нас, живее преку песната, живее во сеќавањата на неговите современици, живее во срцата на сите љубители на македонската народна песна, споделува Крстевски.

Притоа, потсетува дека родното место на уметникот, Глишиќ, е место каде што луѓето ги красат питомост, ведрина и надареност за песна и свирка.

- Во оваа прекрасна средина озарена од Сонце и топлина, во милје од бавчанџилак, тутун, гроздобер, афион, свадби, ора, серенади, песнопојни родители, стрини, вујковци... песната ја богатеше неговата детска душа... зрееше и се оформуваше уметникот во него. Во 1948 година, веднаш по аудицијата за млади таленти, Бадев дебитирал на програмата на Радио Скопје со што започнала неговата блескава кариера како уметник и стана една од легендите на интерпретаторите и афирматорите на македонската народна песна, додава Крстевски.

Репертоарот на Никола Бадев е обемен и разновиден. За музичката продукција на Радио Скопје, односно МРТВ има снимено над 200 песни со најразлични содржини и околу 100 грамофонски плочи за дискографските куќи од поранешна СФРЈ, како и во земјите во кои живеат македонски иселеници.

- Со исклучителен сензибилитет ги испеа македонските најлирски песни, нè водеше по сокаци, на чардаци, ни пееше за копнежот на вљубените, оживуваше ликови, војводи и народни херои, продре меѓу народот со својот кадифен глас. Ја обиколи земјата и светот многупати, беше вистински народен пеач, национално име, ја имаше таа сила да возбуди и расплаче со интерпретацијата на македонските песни, вистински мали химни од мерак, љубов, елегија и носталгија. Никола Бадев е исклучитена личност, интерпретатор кој високо ја крена и ja прослави македонската народна песна и со тоа остави неизбришливи траги во македонското културно наследство. Испеаните песни се молитва и огледало на неговата душа. Тивко пееше, далеку се слушаше, споделува Крстевски.

На пет години качен на столче им пеел на кавадаречките еснафи

МИА ги има забелешките нотирани во ракопис, од сега веќе починатиот кавадарчанец Илија Неделков - Ограјски, прв братучед на Бадев. Во една прилика, самиот тој ни ги даде, а читајќи ги, се чини дека од секоја буква, од секој збор, извира љубовта, почитта и благодарноста, за целото културно богатство и наследство што ни го остави Никола. Осврнувајќи се на биографијата на својот познат близок роднина, тој напишал дека потекнувал од музикално семејство. Неговата мајка Сута убаво пеела, а вујкото на Никола свирел на повеќе инструменти.

На петгодишна возраст знаел многу песни, та чаршиските еснафи го качувале на столче, му давале бонбонче, чоколатце, што се вели, само и само да им пее како славејче. Како дете од рекинското маало играл на газози, на петелки, клиса и други игри. На десетгодишна возраст, почнал да учи да свири на виолина. Прв учител му бил вујко му Васил. Кога почнале да се загледуваат девојки во него, тој веќе свирел на виолина, на брач, пеел серенади, на свадби, бил член на играорна група, градски хор, играл фудбал како десно крило.

Во овој со печатни букви испишан текст, Неделков има споделено, што рекле одредени личности, познати и непознати за јавноста, за неговиот славен близок роднина. Соученик кажал дека Бадев станал врвен пејач, но, иако многумина пејачи ги пееле и ги пејат неговите песни, ретко кој го постигнал неговиот глас. Другар од детството, рекол дека Бадев имал извонредна техника на гласот, имал такви полутонови, што инструментот не може да ги фати.

- За Коло Бацето, како што го викавме, можам да кажам дека е нашата младост и живот, нашата песна, изјавил Љупчо Бакев, другар на Никола.

Фотографот Ване Малинков, рекол дека Бадев го направил Кавадарци град на песната, го разубавувал животот, што не бил лесен во време на сиромаштија, бил жонглер фудбалер.

Инспекторот по хигиена, Лазо Мукаетов, споделил дека сите сакале да бидат со Бадев, бидејќи неговата песна била празник на душата.

На репертоарот, Бадев имал над 500 песни. Бил и композитор, собирач на народни песни, раководител на фолклорен ансамбл, самоук механичар, љубител на стари автомобили.

Има многу интересни размислувања за Никола, меѓу кои и тој на хирургот, доктор Влајко Гурев.

- Пред да го оперирам, легнат на операциониот стол, ни ја испеа песната, „Чуј докторе што си се надвиснал над мене“. Бадев со песна ја победи болеста, со песна го продолжи својот живот, со песна ја победи дури и смртта. Никола Бадев, за мене е, исто што и народната песна за Македонија, рекол хирургот.

И навистина, тој хируршки, доста прецизно, ја кажал најголемата вистина за музикалниот Коле, роден во крајот каде се раѓа најубавото грозје, а од него се прават најубавите вина и ракии, а се дегустираат со убава песна. Дека, со песна, Бадев ја победи дури и смртта.

Тагови: Никола Бадев

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Здравје

Колку точно му е потребно на телото целосно да го исфрли алкохолот

– Професор открива што се случува во организмот

Еве што навистина помага.

После бурна ноќ помината со консумирање алкохол, честопати е тешко да се процени кога тој целосно би го напуштил телото. Времето потребно за негова разградба зависи од повеќе фактори – пред сè од испиената количина, брзината на пиење и индивидуалниот метаболизам.

Сепак, лекарите предупредуваат на една сурова вистина: не постои магичен трик за забрзување на метаболизмот на алкохолот. Единствениот сигурен начин е да му дадете на телото доволно време да го преработи, со што истовремено се намалува огромното оптоварување на црниот дроб, пренесува Health.com.

Како телото го преработува алкохолот?

Откако ќе испиете пијалак, алкохолот брзо се апсорбира преку дигестивниот систем и влегува во крвотокот. Тој останува во крвта сè додека црниот дроб, со помош на два клучни ензима, не го разгради и целосно не го елиминира. Овие ензими го претвораат алкохолот најпрво во нуспроизводи, а на крајот во вода и јаглерод диоксид, кои телото потоа ги исфрла.

Колку побрзо пиете, толку повеќе расте концентрацијата на алкохол во крвта, бидејќи црниот дроб едноставно не може да постигне да преработи толку голема количина. Стандардниот тест за алкохол во крвта може да го открие присуството на алкохол и до 12 часа по неговото консумирање.

Четири клучни фактори што влијаат на ситуацијата

Начинот на кој телото реагира на алкохолот е строго индивидуален, но брзината со која се трезниме зависи од следниве фактори:

Вид на пијалак: Жестоките пијалаци се апсорбираат во крвотокот многу побрзо од виното или пивото, предизвикувајќи нагло покачување на нивото на алкохол во крвта.

Храна во желудникот: Јадењето пред и за време на консумирањето алкохол драстично ја забавува апсорпцијата. Оброците богати со јаглехидрати и масти се ваши најдобри сојузници, бидејќи „купуваат време“ и му даваат можност на црниот дроб постепено да го преработи алкохолот.

Лекови: Многу лекови, во комбинација со алкохол, можат опасно да ја зголемат неговата концентрација во крвта или да предизвикаат токсични несакани ефекти.

Лична конституција: Физичката градба, возраста и биолошкиот пол играат голема улога. Генерално, луѓето со поситна градба, помладите лица и жените многу побрзо ги чувствуваат ефектите на алкохолот и побавно го преработуваат.

Совети за одговорно однесување

Ако планирате да излезете, лекарите советуваат да се придржувате до едно златно правило: погрижете се да испиете чаша вода помеѓу секоја чаша со алкохолен пијалак. Ова ќе помогне да се спречи дехидратацијата и да се ублажи мамурлакот следниот ден. Исто така, никогаш не седнувајте зад волан; наместо тоа, однапред договорете си такси или превоз со пријател кој не консумира алкохол.

Извор: una.rs

Тагови: „Дурмо турс“

Бизарно

Оставиле 84 кучиња во куќата сами да се грижат за себе- полицајците повраќале додека ги пуштале на слобода (ФОТО)

Маж од Донкастер, Велика Британија, е прогласен за виновен за занемарување на 86 животни: 84 кучиња и две мачки кои беа спасени од куќа каде што живееја во ужасно нехигиенски услови.

Дури 33 спрингер шпаниели беа пронајдени на скали покриени со фекалии во куќа во Тихил, во близина на Донкастер, а уште околу 25 кучиња беа откриени од RSPCA и полицијата во кујна покриена од подот до таванот со нечистотија.

Девет службеници на RSPCA, во придружба на полицијата и локалните власти, учествуваа во спасувањето на животните - претежно кучиња - од имот во Гали Хил, Тихил, во близина на Донкастер. Многу соби беа покриени со фекалии и нечистотија, дебели неколку сантиметри, од подот до таванот. Фотографија направена од добротворната организација покажува повеќе од 30 шпаниели како седат на скалите и скокаат додека спасувачите влегуваат во куќата.

Паркс се изјасни за виновен

Социјалниот работник Дејвид Паркс (роден на 11 мај 1965 година) негираше дека поседувал или бил одговорен за животните, но беше прогласен за виновен за три прекршоци поврзани со благосостојбата на животните по дводневното судење во Прекршочниот суд во Барнсли минатата година. Неговата сопруга Делфин и синот Сем, кои живееја во истата куќа, се изјаснија за виновни за три прекршоци поврзани со благосостојбата на животните. Тројцата обвинети треба да бидат осудени во Прекршочниот суд во Донкастер на 9 декември.

RSPCA успешно ги прими сите животни освен едно, при што повеќето од нив најдоа нови домови преку мрежа на центри управувани од нејзините филијали низ северна Англија. Организацијата соопшти дека бројот на животни нагло се зголемил бидејќи ниту едно од кучињата во домот не било кастрирано. Семејството неуспешно се обидело да ги даде некои од кучињата и немало докази за размножување во голем обем, но домашните миленици останале нестерилизирани и се размножувале неконтролирано.

Ужас во куќата во Тихил

За време на една од првите посети на имотот каде што биле чувани несреќните кучиња, полицајците на RSPCA биле принудени насилно да влезат низ задната врата. Филип Браун, обвинител, во тоа време рекол дека условите во куќата биле толку лоши што еден полицаец морал да ја напушти куќата за да повраќа поради неподносливата смрдеа. Кога се отворила вратата од кујната, полицајците ги пречекале 20 до 25 спрингер шпаниели; некои се згрчиле во аглите, додека други трчале наоколу.

Кујната била покриена со земја и фекалии од подот до таванот. На подот имало најмалку 20 купови фекалии, кои кучињата ги рашириле низ собата и врз себе. Кучињата се згрчиле заедно во еден агол или скокале по кујнските ормари покрај прозорецот на задниот дел од собата. Тие биле многу валкани, нивното крзно било покриено со фекалии, а многу од нив имале грутки земја залепени на ушите, слично на дредови.

Скалите беа покриени со дебел слој земја, а на секое скалило, од дното до речиси самиот врв, имаше слој земја дебел околу шест до седум инчи. На горното скалило, слојот достигна речиси десет инчи, додека на горното скалило имаше нерамна маса од земја, измет и крзно, што го правеше исклучително тешко и опасно одењето по нив.

Делфин Паркс и нејзиниот син Сем беа пронајдени во нивните спални соби, а потоа, околу дваесет минути подоцна, се појави Паркс и рече дека сака да им помогне на кучињата да се пренесат на безбедно, наведувајќи дека веројатно имало повеќе од 80 кучиња во куќата. Лиз Бредли, работник во спасување животни, рече дека кога влегле во објектот, ги нашле ужасните услови.

„Првата соба беше мала површина зад гаражата, и секоја површина, од подот до ѕидовите, беше кафеава: мирисот на урина и измет беше толку силен што ми ги печеше очите. Потоа поминавме низ вратата од левата страна што водеше кон кујната. Внатре имаше многу кучиња од расата шпаниел, и сите беа валкани, со жолти дамки на крзното. Секој дел од подот, ѕидовите и другите површини беше покриен со слој кафеави наслаги. Сите кучиња истрчаа на другата страна од собата, изгледајќи многу исплашено и плашливо. Мирисот во таа соба беше неподнослив; беше тешко да се зборува или да се дише нормално, па не можев долго да останам таму.“

Две мачки беа пронајдени во собата каде што спиеше синот на двојката, а целата соба беше валкана и неуредна. Г-ѓа Паркс му кажа на инспекторот дека ситуацијата излегла од контрола од почетокот на пандемијата на Ковид и дека е свесна дека имаат премногу кучиња.

Скандалозен извештај од ветеринар

На двојката им било кажано дека ниту тие ниту животните не можат да продолжат да живеат во такви услови, а Паркс се согласил сите животни да бидат земени и да бидат ставени под грижа на RSPCA, иако за време на сослушувањето го оспорил сопствеништвото, тврдејќи дека кучињата им припаѓаат на неговата сопруга и син. Тој исто така рекол дека поради преголемото работно оптоварување, не можел да ја преземе одговорноста за животните.

Сепак, ветеринарните картони покажале дека сите животни се регистрирани на негово име, дека ги знае имињата и возраста на повеќето од нив, како и нивните распореди за хранење, и дека ја купувал храната за кучиња и ги носел милениците кај ветеринарите кога било потребно.

Се чини дека многу од кучињата никогаш не биле шетани на поводник, па затоа морале да бидат пренесени до возилата што чекале. Животните биле прегледани, а оние на кои им бил потребен третман биле однесени во четири ветеринарни ординации пред да бидат префрлени во приватни засолништа за животни. Ветеринар кој прегледал 46 кучиња рекол дека 14 биле сериозно ослабени и страдале најмалку еден месец. Пет кучиња имале заразени посекотини на ушите, за кои се верува дека се предизвикани од обид да се исече заплетканото крзно со ножици. Неколку кучиња имале воспаление на двете уши, а еден шпаниел бил пронајден со скршена предна нога. Сите животни, вклучувајќи ги и мачките по име Џес и Флауер, биле вакцинирани и им биле дадени превентивни средства против болви и црви. На некои кучиња им биле потребни антибиотици. Во својата писмена изјава, една од ветеринарите изјавила дека многу голем број животни биле чувани во несоодветни услови за живеење. Тие живееле во нечистотија и запоставеност, и не им биле обезбедени основни потреби како што се вода, соодветна храна, постелнина или играчки. Многу од кучињата биле со мала тежина, веројатно затоа што не можеле да бараат храна. Многумина имале нелекувани повреди. Секоја разумна и хумана личност би ги препознала овие проблеми и би презела соодветни мерки.

Спасување, третман и посвојување

По спасувањето, повеќето кучиња биле сместени во приватни засолништа за животни во име на RSPCA, а потоа поминале низ процес на рехабилитација и им биле дадени нови домови.

Шпаниелот со скршена нога бил успешно третиран во Ветеринарната болница на RSPCA во Голем Манчестер, каде што му бил пронајден нов дом. Другите кучиња биле префрлени во филијали и центри на RSPCA низ Велика Британија. Мачките исто така биле сместени во нови домови. И покрај грижата и загриженоста, еден шпаниел беше еутаназиран за да му се спречи страдањето поради сериозни здравствени проблеми.

Овој шокантен случај е резултат на тоа што животните не биле стерилизирани, што доведе до тоа нивното размножување да стане целосно надвор од контрола.

Тагови: кучиња полицајци

Свет

Група студенти седум часа силувале своја колешка- скандал на елитен универзитет во САД (ФОТО)

Седум студенти на Универзитетот Корнел во државата Њујорк наводно пред две години силувале колешка студентка 7 часа!

Како што е сега познато, истрагата потоа била прекината. Сепак, обвинителството сега повторно го отвори случајот.

На 8 ноември 2024 година, тогаш 20-годишната студентка се појавила во полициската станица на универзитетот и пријавила дека била силувана во куќата на студентското братство Чи Фи, откако била пијана и дрогирана.

Надлежните органи имале пристап и до одвратна преписка во групниот разговор на братството, во која жртвата била понудена на други студенти за сексуална злоупотреба. Во групата на Снепчет имало 57 членови, сите мажи. Никој не презел никаква акција.

Окружниот обвинител Метју Ван Хаутен им изјавил на американските медиуми дека разговорот бил „груб и вулгарен“, но дека од него не може да се заклучи дали студентката се согласила со она што се случило.

За време на првото испрашување, жената, позната само под псевдонимот Џејн Доу, изјавила дека учествувала доброволно, но дека била и многу пијана. Истрагата не дала никакви резултати. Сега жената собра храброст да поднесе граѓанска тужба, што беше доволно за обвинителството повторно да го отвори случајот.

Жртвата била во режим на самоодржување

„Штом ќе ги утврдиме соодветните обвиненија, случајот ќе биде обработен на најобјективен и непристрасен начин“, официјално објави обвинителството, објави Билд.

Адвокатот на жртвата ја објасни својата тогашна изјава со исклучителните околности во кои се нашла жената:

„Во деновите по нападот, Џејн Доу беше трауматизирана, како парализирана и неспособна да функционира или да го процесира ужасот од она што се случило. Таа беше во режим на самоодржување.“

Младата жена дури сега најде сила да поднесе тужба. Џејн Доу рече дека сè уште ги чувствува последиците:

„Она што ми се случи беше ужасно и длабоко вознемирувачко. Речиси две години подоцна, сè уште ги чувствувам ефектите дење и ноќе.“

Седумчасовното силување

Наводните сторители наводно продолжиле да ја дрогираат колешката, која веќе била пијана по посетата на бар, со рум и ѝ дале кетамин, многу моќен анестетик и лек против болки.

Потоа двајцата студенти сексуално ја нападнале 20-годишната девојка. Подоцна, обвинетите наводно пишувале за младата жена во групен разговор на братството. На крајот, според тужбата, седум мажи повторно сексуално ја нападнале жената и ја силувале речиси седум часа.

אישה אחת, מול 7 גברים במשך 7 שעות: ארה״ב סוערת בעקבות אחד מכתבי התביעה הקשים שנחשפו לאחרונה: סטודנטית באוניברסיטת קורנל סוממה ונאנסה בידי 7 סטודנטים מקושרים ועשירים. במקביל למעשי האונס, הם התכתבו בקבוצת הוואטסאפ הסגורה, הזמינו אחרים להצטרף, תיעדו וצחקו על הצעירה המסכנה. > https://t.co/A43SmErzf9
— yolan cohen יולן כהן (@yollancohen) September 29, 2026

Студентите се суспендирани

Обвинетите ги негираа сите обвиненија во тоа време. Тие тврдеа дека универзитетот само ги замолил да напишат есеј во кој ќе објаснат што кажале. Универзитетот го негира ова, велејќи дека е спроведена темелна истрага.

Некои од обвинетите се привремено суспендирани, а неколку дури се исклучени.

„Ниту еден од обвинетите не бил замолен да пишува есеи само како резултат на нивното учество.“ Братството е исто така распуштено и забрането од кампусот“, рече Кајл Кимбал, портпарол на универзитетот. Прелиминарното рочиште во граѓанскиот случај е закажано за 23 октомври во Менхетен.

Тагови: колешка студенти