Неуспехот на ракетата на Маск предизвика досега невиден феномен (ВИДЕО) - Канал 5

Технологија

Неуспехот на ракетата на Маск предизвика досега невиден феномен (ВИДЕО)

Кога џиновската ракета „Старшип“ на Илон Маск беше лансирана во ноември 2023 година, таа беше највисоката и најмоќната ракета некогаш изградена.

Неуспехот на ракетата на Маск предизвика досега невиден феномен (ВИДЕО)

Приближно 2 минути и 40 секунди по лансирањето, моторот „Супер Тежок“ се одвои од вселенскиот брод и експлодираше на надморска височина од 90 километри. Главното јадро на вселенскиот брод продолжи да се искачува на 149 километри и исто така експлодираше.

Но ракетата SpaxeX не само што собори разни рекорди, туку го сруши и самото небо, пренесе Јутарњи.

YouTube video

Имено, научниците откриле дека суровата моќ на ракетата SpaceX привремено ги разделила горните слоеви на атмосферата и создала феномен што никогаш порано не бил виден.

Експлозијата на главното јадро била толку моќна што создала дупка во јоносферата - слој од атмосферата што содржи електрони и електрично наелектризирани атоми и молекули, што е клучно за радиокомуникацијата и сателитските сигнали.

Според научниците, ова е прв пат во историјата катастрофален настан како експлозија на ракета да предизвика дупка во јоносферата.

„Обично ваквите дупки се формираат поради хемиски реакции од горивото во моторот, но ова е прв пат дупка да се формира поради ударен бран од експлозија на вселенски летала“, објасни Јуриј Јасукевич, експерт за јоносфера во Институтот за сончево-терестријална физика на Руската академија на науките.

Користејќи податоци од сателити и копнени опсерватории, научниците ја анализирале дупката, која останала отворена околу 30 до 40 минути пред јоносферата повторно да се затвори.

Тимот на Јасјукевич користел податоци добиени од копнените приемници на Глобалниот навигациски сателитски систем за да истражи точно како експлозијата влијаела на јоносферата.

Овој горен слој од атмосферата на Земјата е претежно составен од плазма - мешавина од неутрални молекули на гас, позитивно наелектризирани јони и слободни електрони, или електрони кои се одвоиле од своите атоми и се слободни да се движат.

Анализата покажала дека експлозијата на вселенскиот брод создала ударен бран што ги расфрлал овие слободни електрони, привремено нарушувајќи ја плазмата и создавајќи „дупка“ во која нормалните својства на јоносферата повеќе не биле забележливи.

Исто така е можно остатоците од гориво кои не изгореле веднаш при експлозијата да реагирале со јоносферските честички, што можеби го забрзало формирањето на дупката и го продолжило нејзиното траење. Сепак, ова не била главната причина за формирањето на дупката, па затоа ќе бидат потребни дополнителни истражувања за да се објасни точниот механизам на нејзиното формирање.

„Со анализа на податоците и разбирање на нивната природа, подобро ја разбравме структурата на јоносферата и природата на феноменот што се појави“, изјави Јасукевич.

Јасјукиевич и неговите колеги ја објавија својата работа минатиот август во списанието „Geophysical Research Letters“.

Експлозии на ракети на SpaceX

Експлозијата од ноември 2023 година не беше првата експлозија на вселенско летало на SpaceX.

Слично нешто се случило за време на првиот пробен лет во април 2023 година. Потоа, во бродот бил вметнат код за самоуништување откако почнал неконтролирано да се врти околу својата оска неколку минути по полетувањето.

Кога се распаднало на парчиња, се наоѓало на надморска височина од околу 30 километри, а остатоците биле расфрлани низ Бока Чика на крајниот југ од американската држава Тексас долж брегот на Мексиканскиот Залив, што било причина за покренување на федерална истрага и тужба од страна на еколошките групи.

Оттогаш, Вселенскиот брод беше лансиран уште седум пати, од кои четири завршија со експлозии.

Оваа година сè уште нема успешно лансирање на „Старшип“.

За време на последните два лета, кои се одржаа на 16 јануари и 6 март, ракетата-носач успешно се врати во базата, каде што беше „фатена“ од држачите на лансирната кула. Сепак, горниот дел од вселенското летало експлодирал 10 минути по лансирањето на двата лета, оставајќи остатоци расфрлани по целата траекторија на летот, а дел паднал на островите Туркс и Кајкос и на Бахамите.

SpaceX моментално се подготвува за следниот пробен лет на ракетата, кој е закажан најрано за 20 мај.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Балкан

Мицотакис во Софија на средба со Радев

Грчкиот премиер Кирјакос Мицотакис е во официјална посета на Софија.

Мицотакис во Софија на средба со Радев

Билатералните односи, како и теми од заемен интерес и од европската агенда, се очекува да бидат во фокусот на разговорите на Радев и Мицотакис во Софија, според официјалното соопштение од бугарската влада.

Посетата на Мицотакис на Софија е на покана на Радев, планирана е тет-а-тет средба на двајцата премиери, а потоа и состанок на делегациите на двете земји.

Како што информираа од кабинетот на грчкиот премиер, Мицотакис по средбата и заедничката прес-конференција, од Софија ќе замине за Тиват каде што ќе присуствува на вечера организирана од претседателот на Црна Гора Јаков Милатовиќ за лидерите од ЕУ и земјите од Западен Балкан по повод националниот празник на земјата, а во пресрет на самитот ЕУ-Западен Балкан што ќе се одржи утре.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Македонија

Николоски: Градежништвото расте со 7,2%, а градбата на патиштата и железницата со 20 % во првото тромесечје на 2026

Градежништвото останува еден од најсилните двигатели на домашната економија, што јасно го потврдуваат најновите податоци на Државниот завод за статистика за првиот квартал од 2026 година.

Николоски: Градежништвото расте со 7,2%, а градбата на патиштата и железницата со 20 % во првото тромесечје на 2026

Според државната статистика, градежниот сектор во првото тромесечје од оваа година бележи раст од 7,2 проценти во споредба со истиот период минатата година.

Овие бројки претставуваат силен показател за континуираната градежна активност низ целата држава, како и за успешната реализација на капиталните инвестиции кои се од клучно значење за економскиот развој.

Особено охрабрувачки е фактот што во сегментот на нискоградбата е регистриран двоцифрен раст од над 20 индексни поени. Овој сегмент ги опфаќа инвестициите во изградба на автопати, експресни патишта, регионални и локални патишта, како и железницата, кои Владата преку Министерството за транспорт ги реализира со високо ниво на посветеност и одговорност.

Растот во нискоградбата е директен резултат на засилените активности на терен и силната динамика со која се реализираат капиталните проекти.

Автопатиштата на Коридор 8 и 10 д, се градат со силна динамика, а паралелно со тоа се инвестира и во железничката инфраструктура, што претставуваат клучен сегмент за долгорочниот економски развој, регионалното поврзување и зголемувањето на конкурентноста на економијата.

Дополнително, Државниот завод за статистика објави дека стапката на раст на бруто-домашниот производ (БДП) во првото тримесечје од 2026 година изнесува 3,1 процент.

Овој резултат претставува јасен показател дека економијата расте, дека инвестициите даваат резултати и дека развојните политики на Владата создаваат реални ефекти во стопанството.

Резултатите што ги објави ДЗС, се потврда дека државата се движи во вистинска насока, градежништвото останува мотор на економскиот развој, а инфраструктурните проекти силно го поддржуваат растот, развојот и креираат подобра иднината на државата.

Тагови: Александар Николоски

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Македонија

Во Комисијата за надворешни работи на ЕП изгласани 11 компромисни и два амандмани на бугарските европратеници

Предлог Извештајот на известувачот Вајц за Македонија помина во Комисијата за надворешни работи на ЕП, и кон крајот на јуни ке се најде и на пленарна седница на Европскиот парламент.

Во Комисијата за надворешни работи на ЕП изгласани 11 компромисни и два амандмани на бугарските европратеници

Изгласани се 11 компромисни амандани и два на бугарски европратеници, едниот од нив се однесува на историската комисија.

Усвоените амандмани европарламентот официјално ќе ги објави, по што ќе се знае дали мегу нив е и амандманоит на Вајц за вториот протокол со Бугарија.

Од Европскиот парламент соопштија дека ја реафирмираат поддршката за македонските евроинтеграции, но дека напредокот во преговорите зависи од трајни и длабоки реформи, не само за усвојување на потребните уставни амандмани.

Вајц во пишано соопштение информираше дека е задоволен од исходот, а нагласува и дека земјава направила важни реформски чекори и дека од клучна важност е да се продолжи со напорите и да остане силно посветена на евроинтегративниот пат.

Тагови: ЕП Томас Вајц

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер