Приближно 2 минути и 40 секунди по лансирањето, моторот „Супер Тежок“ се одвои од вселенскиот брод и експлодираше на надморска височина од 90 километри. Главното јадро на вселенскиот брод продолжи да се искачува на 149 километри и исто така експлодираше.

Но ракетата SpaxeX не само што собори разни рекорди, туку го сруши и самото небо, пренесе Јутарњи.

Имено, научниците откриле дека суровата моќ на ракетата SpaceX привремено ги разделила горните слоеви на атмосферата и создала феномен што никогаш порано не бил виден.

Експлозијата на главното јадро била толку моќна што создала дупка во јоносферата - слој од атмосферата што содржи електрони и електрично наелектризирани атоми и молекули, што е клучно за радиокомуникацијата и сателитските сигнали.

Според научниците, ова е прв пат во историјата катастрофален настан како експлозија на ракета да предизвика дупка во јоносферата.

We saw the Starship 8 breakup in the upper atmosphere and fall back to earth from the ISS. pic.twitter.com/ZhDoGTCvS4

— Don Pettit (@astro_Pettit) March 7, 2025

„Обично ваквите дупки се формираат поради хемиски реакции од горивото во моторот, но ова е прв пат дупка да се формира поради ударен бран од експлозија на вселенски летала“, објасни Јуриј Јасукевич, експерт за јоносфера во Институтот за сончево-терестријална физика на Руската академија на науките.

Користејќи податоци од сателити и копнени опсерватории, научниците ја анализирале дупката, која останала отворена околу 30 до 40 минути пред јоносферата повторно да се затвори.

Тимот на Јасјукевич користел податоци добиени од копнените приемници на Глобалниот навигациски сателитски систем за да истражи точно како експлозијата влијаела на јоносферата.

Овој горен слој од атмосферата на Земјата е претежно составен од плазма - мешавина од неутрални молекули на гас, позитивно наелектризирани јони и слободни електрони, или електрони кои се одвоиле од своите атоми и се слободни да се движат.

RIP Starship Flight 8, just caught it exploding after a few engines cut off and it losing attitude control, viewed from Titusville, FL🚀 pic.twitter.com/VBBtApjsd7

— 📸Trevor Mahlmann🚀 (@TrevorMahlmann) March 6, 2025

Анализата покажала дека експлозијата на вселенскиот брод создала ударен бран што ги расфрлал овие слободни електрони, привремено нарушувајќи ја плазмата и создавајќи „дупка“ во која нормалните својства на јоносферата повеќе не биле забележливи.

Исто така е можно остатоците од гориво кои не изгореле веднаш при експлозијата да реагирале со јоносферските честички, што можеби го забрзало формирањето на дупката и го продолжило нејзиното траење. Сепак, ова не била главната причина за формирањето на дупката, па затоа ќе бидат потребни дополнителни истражувања за да се објасни точниот механизам на нејзиното формирање.

„Со анализа на податоците и разбирање на нивната природа, подобро ја разбравме структурата на јоносферата и природата на феноменот што се појави“, изјави Јасукевич.

Јасјукиевич и неговите колеги ја објавија својата работа минатиот август во списанието „Geophysical Research Letters“.

Експлозии на ракети на SpaceX

Експлозијата од ноември 2023 година не беше првата експлозија на вселенско летало на SpaceX.

Слично нешто се случило за време на првиот пробен лет во април 2023 година. Потоа, во бродот бил вметнат код за самоуништување откако почнал неконтролирано да се врти околу својата оска неколку минути по полетувањето.

Кога се распаднало на парчиња, се наоѓало на надморска височина од околу 30 километри, а остатоците биле расфрлани низ Бока Чика на крајниот југ од американската држава Тексас долж брегот на Мексиканскиот Залив, што било причина за покренување на федерална истрага и тужба од страна на еколошките групи.

Оттогаш, Вселенскиот брод беше лансиран уште седум пати, од кои четири завршија со експлозии.

Оваа година сè уште нема успешно лансирање на „Старшип“.

За време на последните два лета, кои се одржаа на 16 јануари и 6 март, ракетата-носач успешно се врати во базата, каде што беше „фатена“ од држачите на лансирната кула. Сепак, горниот дел од вселенското летало експлодирал 10 минути по лансирањето на двата лета, оставајќи остатоци расфрлани по целата траекторија на летот, а дел паднал на островите Туркс и Кајкос и на Бахамите.

SpaceX моментално се подготвува за следниот пробен лет на ракетата, кој е закажан најрано за 20 мај.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.