Нема кадар и интерес за студирање метеорологија - Канал 5

Нема кадар и интерес за студирање метеорологија

Се очекуваат можности за вработување во повеќе сектори

Нема кадар и интерес за студирање метеорологија

Недостигаат експерти по метеорологија во државава што ќе ги заменат оние кои заминуваат во пензија или, пак, во институциите што имаат потреба од метеоролози, не се вработува соодветен кадар. Слаб е и интересот за студии на Програмата за геофизика и метеорологија, една од шесте на Институтот за физика на Природно-математичкиот факултет на УКИМ, и покрај тоа што, поради дефицитарноста, МОН доделува стипендии за студиите по физика.

- Кадровската состојба во областа на метеорологијата и хидрологијата во Македонија е загрижувачка. Според последните анализи, државата се соочува со сериозен недостиг од експерти од овие области, бидејќи многу искусни кадри се пред пензионирање. Исто така, критична е состојбата со набљудувачкиот кадар, вработен во државната хидрометеоролошка мрежа на метеоролошки, хидролошки, климатолошки, агрометеоролошки и фенолошки станици. Затоа е неопходно итно зголемување на интересот за овие студии и отворање нови можности за вработување на младите кадри, изјави за МИА проф. д-р Владо Спиридонов, редовен професор по метеорологија на Институтот за физика и во моментов единствениот кој ги предава метеоролошките предмети на додипломските и на последипломските студии на студиската програма за геофизика и метеорологија.

За првиот циклус (додипломски) студии програмата е освежена со нова акредитација од 2022 година, така што метеорологијата се изучува уште во првиот семестар, овозможувајќи им на студентите рано да се запознаат со основните концепти на оваа научна дисциплина. До звањето дипломиран инженер по физика-метеорологија се доаѓа со завршени четиригодишни студии (осум семестри).

Од 2021 до 2024 година, вели Спиридонов, дипломирале двајца студенти, а еден студент ги завршил последипломските студии и стекнал звање магистер по физика-метеорологија. Тие следеле настава според претходната акредитациска програма (2017-2022).

Во тековната 2024/2025 година, запишан е само еден студент на геофизика и метеорологија, иако според Конкурсот на УКИМ беа слободни 15 места во државната квота и пет во квотата за кофинансирање на студиите.

- Квотата за упис не е променета низ годините, но загрижувачки е фактот дека бројот на заинтересирани кандидати е низок. Интересот за студирање на оваа програма е многу мал. Во моментов, вкупно тројца студенти се активни во оваа студиска програма, вели Спиридонов.

Иако со уписната квота може да се запишат доволно студенти и иако МОН доделува стипендија за сите шест програми од студиите по физика, која изнесува 18.000 денари и е највисока во однос на другите категории стипендии, сепак студенти на додипломски студии не се запишуваат.

За да се зголеми атрактивноста на програмата, според Спиридонов, потребни се и дополнителни мерки што ќе придонесат за препознатливост на програмата и подобрување на нејзиниот статус, како проширување на студиската програма со нови, интердисциплинарни предмети, подобрување на лабораториската инфраструктура, осовременување на предавалните, набавка на современи инструменти, модерна миниметеоролошка опсерваторија, финансирање преку научно-истражувачки проекти...

Слабиот одѕив за студирање се должи веројатно и на неизвесноста за натамошната кариера во професијата и дали студентите по дипломирањето ќе добијат соодветно вработување затоа што неретко во институциите има друг профил вработени наместо метеоролози кои се остручени со широк спектар на знаења клучни за разбирање на атмосферата и метеоролошките процеси, како и за примена во прогноза, климатски анализи и истражувања.

- Различни се искуствата за вработувањето. Во минатото, голем дел од дипломираните метеоролози се вработувале во надлежните институции веднаш по дипломирањето. Сепак, постои и генерација дипломирани студенти кои се соочиле со тешкотии при вработување, бидејќи немало отворени позиции во моментот на нивното завршување. Ова ги принудило да бараат алтернативни професионални можности надвор од метеорологијата, истакнува Спиридонов, кој и е поранешен визитинг професор на Универзитетот во Виена.

Нагласува дека метеорологијата има мултидисциплинарна примена во многу сектори во државава и можности за вработување во екологија, земјоделство, енергетика, транспорт, здравство, шумарство, водостопанство, туризам итн.

Како единствен професор по предметите од метеорологијата, Спиридонов во изминатиот период, преку широк спектар на активности, особено преку социјалните мрежи, вклучувајки бројни медиумски настапи, работи на афирмација и промоција на физиката како природна наука и метеорологијата во земјава и се залага и за формирање наставен кадар што ќе предава на оваа студиска програма на Институтот за физика односно работи на создавање подмладок кој ќе продолжи со истражувачката и наставната работа во областа на метеорологијата.

Веќе се запишани пет кандидати на новата магистерска програма по физика на атмосферата – метеорологија, на вториот циклус студии на Институтот, која почна да се реализира во оваа академската година. Студиите траат една година (два семестра), а дипломираните кандидати ќе имаат звање магистер по физика на атмосферата – метеорологија. Програмата, вели тој, е современа, интердисциплинарна, флексибилна и приспособена за кандидати од различни области, вклучувајќи технички и природни науки. Во неа се вклучени професори од Институтот за физика и Институтот за географија при ПМФ, како и професор од ФИНКИ.

Се надева дека ќе расте интересот за оваа студиска програма. Смета дека правилната едукација и познавањето на климатскиот систем и физиката на атмосферата се суштински за правилно разбирање на овој сложен концепт на климатските промени и предизвиците што тие ги носат, неопходни за адаптација и ублажување на ризиците што произлегуваат од нестабилноста на климатскиот систем.

- Метеорологијата е интердисциплинарна наука со суштинско значење за проучување на климатскиот систем на нашата планета, кој е нестабилен поради глобалното затоплување и ефектот на стаклена градина. Климатските промени се комплексно прашање што спаѓа во основните физички концепти на атмосферата. Затоа, на метеорологијата треба да ѝ се даде поголема тежина, бидејќи таа обезбедува неопходни знаења за функционирањето на овој систем и за сите форсирања што придонесуваат кон одредени повратни реакции, како што се зголемувањето на фреквенцијата и интензитетот на екстремните временски настани, загрозувањето на биодиверзитетот и екосистемите, како и предизвиците за одржливиот развој, заклучува проф. Спиридонов.

Од Министерството за образование и наука за МИА велат дека согласно нивните надлежности, стимулација што може да ја обезбедат е стипендијата што им се доделува на студентите запишани на студиските програми по физика, по 18 илјади денари месечно за девет месеци во годината.

- Но, очигледно е дека се потребни и промени во студиските програми, а секако предлог се очекува од високообразовните установи, кои се автономни и ја уредуваат наставната материја. Поддржуваме воведување интердисциплинарни предмети, како и соработка со странски универзитети и спроведување на заеднички студиски програми со двојни дипломи, сметаат во МОН.

Во однос на кадровската екипираност, Министерството посочува дека не само на Институтот за физика на ПМФ, туку на сите јавни високообразовни установи очекуваат подобрување на состојбите од оваа година.

- Високото образование станува приоритет и обезбеден е значително поголем буџет споредено со изминатите години, додаваат од Министерството за образование и наука. /МИА

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Крава отелила теле со две глави и осум нозе- ветеринарите дошле во селото и се шокирале (ВИДЕО)

Необичен настан во јужна Индија го привлече вниманието на јавноста, откако се роди теле со две глави и осум нозе.

Крава отелила теле со две глави и осум нозе- ветеринарите дошле во селото и се шокирале (ВИДЕО)

Ветеринарите беа повикани на местото на настанот, а според локалните медиуми, тие ѝ помагаа на кравата да го роди телето по четири до пет часа, објавува Дејли Стар.

Веста брзо се прошири низ заедницата

Кога телето конечно беше извлечено, ветеринарите беа запрепастени. Пред нив се појави животно со две споени глави и осум нозе - исклучително ретка аномалија што се јавува за време на развојот на фетусот во матката.

Необичната вест брзо се прошири низ заедницата, а голем број љубопитни селани од округот Гунтур дојдоа да го видат новороденото животно.

Според достапните информации, телето починало кратко време по раѓањето, додека кравата е жива и здрава.

Ветеринарите изјавија дека ваквите случаи се исклучително ретки и дека тие може да бидат резултат на абнормалности што се јавуваат за време на развојот на фетусот во матката.

Аномалијата е особено изразена

Случаи на животни родени со две глави може да се појават кога ембрионот не се одвои целосно во раните фази на развој. Ова резултира со сијамски, или споени, близнаци, кои можат да имаат дуплирани делови од телото.

Во овој случај, аномалијата беше особено изразена, бидејќи телето имаше две глави и вкупно осум нозе.

Иако ваквите животни можат да привлечат многу внимание поради нивниот необичен изглед, нивните шанси за преживување често се многу мали.

Тешките развојни аномалии можат да влијаат на виталните органи и мозокот, додека неправилно развиените или дуплираните структури на телото можат да ги отежнат основните животни функции, како што се дишењето, хранењето и циркулацијата.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Скандал на клиника за ин витро оплодување: Најмалку 30 деца на Кипар се зачнати од погрешни донори

Најмалку 30 деца, претежно од Велика Британија, можеби биле зачнати со користење на погрешни донори на сперма или јајце клетки во процедурите за ин витро оплодување во Северен Кипар, покажа истрага на Би-Би-Си.

Скандал на клиника за ин витро оплодување: Најмалку 30 деца на Кипар се зачнати од погрешни донори

Истрагата на Би-Би-Си ги откри првите седум вакви случаи претходно оваа година.

Родителите избрале анонимни донори врз основа на нивната медицинска историја, изглед, личност, образование и хоби, но подоцна се сомневале дека бараните донори не биле користени во нивните третмани за плодност.

Половина од 30-те деца се родени по процедурите во клиниката „Догус ИВФ центар“.

Три лица - д-р Фирдевс Угуз Тип, д-р Шевкет Алптурк и координаторот на пациенти Џули Ходсон - биле вклучени во лекувањето или комуникацијата со многу од пациентите.

Родителите се сомневаат дека биле измамени од членовите на персоналот.

Угуз Тип негира какво било кривично дело, додека Алптурк и Ходсон не одговорија на прашањата на Би-Би-Си.

Би-Би-Си, исто така, објави дека банката за сперма „Криос Интернешнл“ ја ставила клиниката „Догус“ на црната листа во 2016 година.

Министерството за здравство на Северен Кипар по првичните обвинувања изјави дека започнало официјална истрага, но не одговори на повторените барања за повеќе информации.

Повеќето родители кои контактирале со Би-Би-Си рекле дека клиниките им ветеле проверени и здрави донори од Западна Европа.

Од 30-те деца, 11 направиле ДНК тестови, кои покажале генетско потекло од Турција или околните земји.

Повеќето од тестираните деца биле зачнати помеѓу 2012 и 2024 година во клиниката Догус.

Една мајка, Рејчел, дознала по 13 години неизвесност дека нејзиниот син Јона не бил зачнат со спермата на донорот што го избрала.

Таа избрала анонимен дански донор, познат како Дито, преку веб-страницата Cryos International во 2012 година.

Третманот во клиниката Догус чинел околу 4.000 евра и вклучувал донорска сперма од банката.

Рејчел се посомневала кога координаторите на клиниката, вклучувајќи го и Ходсон, постојано одбивале да ѝ испратат медицински извештај со кој се потврдува дека употребената сперма е од избраниот донор.

Дополнителни сомневања предизвикал изгледот на нејзиниот син, кој се разликувал од нејзиниот и описот на донорот.

ДНК тестовите покажале дека Јона е нејзин биолошки син, но дека Дито не е негов донор.

Експертите за плодност изјавија дека случајната употреба на погрешен донор за време на ин витро оплодување е исклучително ретка и дека бројот на слични случаи може да укажува на „небрежност“ или „измама“.

Од 15-те случаи поврзани со клиниката Догус, неколку од нив ги вклучувале истите тројца членови на персоналот.

Алптурк е сопственик и менаџер на клиниката, а според владата на Северен Кипар, тој ги одобрува процедурите и активностите.

Угуз Тип лекувала девет други деца поврзани со Догус.

Таа тврди дека Алптурк била одговорна за овластување на процедурите и негира дека ги заведувала пациентите.

По напуштањето на Догус во 2015 година, таа била вклучена во девет други слични случаи во две други клиники, од кои повеќето ја вклучувале клиниката „Miracle IVF“, која сега ја води.

Ходсон била главен контакт за повеќето британски пациенти и им кажала во е-пошта дека Угуз Тип ќе нарачува сперма од „Cryos“ во нивно име.

Угуз Тип, сепак, изјавила дека набавката на сперма не е дел од нејзината работа и дека не била свесна дека пациентите се информирани за тоа.

„Крајос“ соопшти дека го ставиле „Догус“ на црната листа во 2016 година поради загриженост дека клиниката не нарачала сперма од „Крајос“ за пациент, иако рекла дека ќе нарача.

Банката сега ја прекина својата врска со „Фирдевс“ и „Миракл ИВФ“ додека владата на Северен Кипар истражува.

Угуз Тип тврди дека е ослободена од сите обвиненија за кршење на законот, но Би-Би-Си не можеше да го потврди ова тврдење со Министерството за здравство на Северен Кипар.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Русите остро им се заканија на Британците: Ќе платите за ова што го правите

Русија ја предупреди Велика Британија за „последиците“ откако беше потврдено дека дронови произведени во Велика Британија биле користени во неодамнешните напади врз воени и индустриски цели во Русија, објави Би-Би-Си.

Русите остро им се заканија на Британците: Ќе платите за ова што го правите

Руската амбасада во Велика Британија во соопштението изјави дека Велика Британија „свесно избира да ја ескалира украинската криза, предупредувајќи дека колку е подлабоко нејзиното вклучување во конфликтот, толку е поголема цената што ќе ја плати“.

Украина ги засили нападите врз Москва и други делови од Русија длабоко зад линиите на фронтот, особено насочени кон рафинериите за нафта и логистичките капацитети на „Вајлдберис“, еден од најголемите руски онлајн трговци на мало.

Портпаролот на Министерството за одбрана изјави дека Велика Британија стои „рамо до рамо“ со Украина.

„Русија не треба да се сомнева во решеноста на оваа влада да се спротивстави на руската агресија, и во Украина и против Велика Британија и нашите сојузници“, рече портпаролот.

Русите претходно ѝ се заканија на Велика Британија поради нејзината улога во снабдувањето со технологија за дронови на Украина, како и ракетите „Сторм Шедоу“. Руската амбасада сега изјави дека „дејствијата на Лондон неизбежно ќе имаат последици за кои ќе мора да одговара“, но не прецизираше какви потези разгледува Москва.

Најновата фаза од војната директно влијаеше врз снабдувањето со гориво на Русија и дополнително ја погоди руската економија.

Британците се меѓу најголемите меѓународни поддржувачи на Украина од почетокот на целосната инвазија на Русија во февруари 2022 година.

Британското Министерство за одбрана соопшти дека е „посветено да ѝ обезбеди на Украина опрема што ѝ е потребна за да се одбрани од нелегалната инвазија на рускиот претседател Владимир Путин“.

Украина, исто така, користеше сопствена технологија за беспилотни летала и ракети во последните недели, вклучувајќи ја и крстосувачката ракета Фламинго ФП-5.

Украинските сили лансираа стотици беспилотни летала во Московскиот регион само во последните два дена.

Гувернерот Андреј Воробјов изјави во вторникот дека едно 10-годишно девојче е повредено, а магацинот на „Вајлдберис“ е оштетен.

Во исто време, во руските напади врз Украина загинаа 17 лица, вклучувајќи 10 во село на североистокот на земјата.

Познато е дека две британски компании произвеле беспилотни летала што биле испорачани во Киев. Воен извор потврди за Би-Би-Си дека во нападите биле користени британски беспилотни летала, за кои се вели дека предизвикале економска штета од над 35 милијарди фунти.

Русија започна целосна инвазија на Украина во февруари 2022 година и моментално контролира околу една петтина од украинската територија.

Портпаролката на руското Министерство за надворешни работи, Марија Захарова, во 2024 година изјави дека беспилотни летала со британски компоненти и конфигурации биле користени во напади на руска територија, вклучително и напад врз складиште за гориво во округот Каменски во Ростовскиот регион.

Нов бран напади

Предупредувањето на Москва до Лондон следеше по бранот украински напади врз Русија.

Во последните ноќни напади, руските власти изјавија дека околу 620 беспилотни летала биле испратени кон областа околу Москва.

Руската воздушна одбрана соборила повеќе од 180 беспилотни летала, но неколку лица биле повредени, соопштија властите.

Компанијата „Вајлдберис“ изјави дека нејзиниот логистички комплекс „претрпел помала штета“.

Нападите на руска територија се совпаднаа со голем бран руски ракетни и беспилотни летала напади врз Украина.

Најсмртоносниот напад, врз градот Печенеги во североисточна Украина, погоди приватни домови, кафетерија и пошта, а два проектили убија 10 селани.

Уште тројца Украинци беа убиени во Сумиската област, двајца во Запорожје и двајца во Херсон. Пет лица беа ранети во Изјум, во близина на линијата на фронтот на истокот од земјата, додека Киев беше цел на пет бранови напади преку ноќ.

Во саботата навечер, Украина лансираше околу 822 дронови кон Русија, од кои 600 беа насочени кон Москва, рече регионалниот гувернер, нарекувајќи го рускиот главен град „еден од најмасовните напади со дронови во поновата историја“. Во Русија беа пријавени седум смртни случаи.

Истиот ден, руските напади врз Украина убија најмалку седум лица, а повредија повеќе од 39.

Во април, британското Министерство за одбрана објави дека ќе испорача десетици илјади дронови, вклучувајќи уреди за напад со долг дострел, на Украина како дел од најголемиот пакет воена помош досега.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер