Науката докажа дека црните дупки ротираат и тоа влијае на моќните исфрлања на материјата - Канал 5

Технологија

Науката докажа дека црните дупки ротираат и тоа влијае на моќните исфрлања на материјата

Јапонски астрономи го забележале првиот директен доказ за црна дупка што се врти, т.е. ротира, обезбедувајќи нови важни сознанија за најзагадочните тела во Вселената.

Науката докажа дека црните дупки ротираат и тоа влијае на моќните исфрлања на материјата

Набљудувањата се насочени кон супермасивната црна дупка во центарот на галаксијата Месие 87, и снимките од телескопот „Ивент хорајзон“. Како и други супермасивни црни дупки, и онаа на М87 има моќни исфрлања што произлегуваат од половите и се движат со брзина приближна на светлината во меѓугалактичкиот простор. Научниците и досега предвидуваа дека всушност ротацијата на црната дупка ги придвижува овие космички исфрлања, но досега наоѓањето директни докази за таа теза беше неостварливо.

- По успешното снимање на црната дупка во оваа галаксија со телескопот „Ивент хорајзон“, главната грижа на научниците беше дали оваа црна дупка се врти или не. Сега исчекувањето се претвори во сигурност. Оваа монструозна црна дупка навистина се врти, потврди д-р Казухиро Хада, истражувач од Националната астрономска опсерваторија на Јапонија.

М87 се наоѓа на 53 милиони светлосни години од Земјата и има црна дупка којашто е 6,5 милијарди пати помасивна од Сонцето. Околу црната дупка се наоѓа акреционен диск од гас и прав што се врти околу елипсата на дупката. Дел од таа насобрана материја паѓа во црната дупка и исчезнува засекогаш.

Но, еден дел од впиената материја потоа се исфрла преку половите на црната дупка со околу 99,99 отсто од брзината на светлината.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Рецепти

„Гответе со Дракче“ - Леќата на Маја

Во петок (16.10.2026) во емисијата гостин ни бeше Маја Дукова

„Гответе со Дракче“ - Леќата на Маја

Состојки за денешниот рецепт:

1 чаша црвена леќа

4 моркови

1 пиперка

1 домат (или 3 - 4 лажици доматен сос)

1 главица кромид

2 - 3 чешниња лук

мало парче свеж ѓумбир

1 коцка за супа

1 конзерва кокосово млеко

1 лажица масло

сол, бибер, кари и др. зачини по избор

малку магдонос

Погледнете како се подготвува овој рецепт:

YouTube video

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Македонија

Гаши со честитка по повод 23 Октомври – Денот на Македонската револуционерна борба

По повод 23 Октомври – Денот на Македонската револуционерна борба, упатувам искрени честитки до сите граѓани на Македонија.

Гаши со честитка по повод 23 Октомври – Денот на Македонската револуционерна борба

Овој значаен датум нè потсетува на истрајноста, храброста и стремежот на генерациите пред нас за слобода, достоинство и сопствена државност. Нивната борба и пожртвуваност се дел од историската основа врз која денес ја градиме нашата заедничка иднина.

Одбележувањето на 23 Октомври е можност со почит да се потсетиме на минатото, но и да ја потврдиме нашата заедничка одговорност да градиме демократско, стабилно и просперитетно општество, засновано на меѓусебно почитување, единство и европски вредности.

Само обединети околу заедничките интереси и со почит кон различностите можеме да создадеме држава во која секој граѓанин ќе се чувствува еднакво, сигурно и почитувано.

Со почит,

АФРИМ ГАШИ

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Европа

Над 50.000 луѓе во Европа починале годинава како последица на екстремните горештини

Повеќе од 50.000 луѓе починаа во Европа ова лето поради екстремна топлина, а околу 32.000 смртни случаи може да се припишат на климатските промени, покажаа две студии објавени во академското списание „Nature Health“.

Над 50.000 луѓе во Европа починале годинава како последица на екстремните горештини

Истражувањето на научници од Империјал колеџ во Лондон и Лондонската школа за хигиена и тропска медицина опфати 854 градови во Европската Унија, Обединетото Кралство, Норвешка и Швајцарија, кои се дом на околу 40 проценти од населението на 30 земји, објави денес „Политико“ со седиште во Брисел.

Според резултатите од студијата, летото 2026 година беше најсмртоносното во овој век во однос на смртните случаи поврзани со топлината, значително надминувајќи ги претходните рекорди од 29.000 смртни случаи во 2022 година и 28.000 во 2003 година.

Речиси една третина од смртните случаи поврзани со топлината ова лето се случија за време на топлотниот бран кон крајот на јуни, кој собори неколку температурни рекорди.

Лицата над 85 години учествуваа со околу половина од проценетите смртни случаи, додека околу 6.000 лица под 65 години беа меѓу починатите.

Научниците, исто така, проценија повеќе од 800 дополнителни смртни случаи кај луѓе на возраст од 20 до 44 години.

Една студија анализирала смртни случаи поврзани со топлината и климатските промени помеѓу 2000 и 2025 година и открила вкупно 430.000 смртни случаи, од кои околу половина се припишуваат на климатските промени.

Водечката авторка на студијата, Клер Барнс, истражувачка за екстремни временски услови на Империјал колеџ во Лондон, изјави дека летото 2026 година веројатно било најлошото досега за смртни случаи поврзани со топлината во поголемиот дел од Европа.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер