Научното дело „Континуитетот на македонскиот јазик“ ја доби државната награда „Гоце Делчев“ за 2026 година - Канал 5

Научното дело „Континуитетот на македонскиот јазик“ ја доби државната награда „Гоце Делчев“ за 2026 година

Научното дело „Континуитетот на македонскиот јазик“ (приказ на лексиката меѓу Слепченскиот патерик, Огледало и Различна поучителна наставленија) ја доби државната награда „Гоце Делчев“ за 2026 година. 

Научното дело „Континуитетот на македонскиот јазик“ ја доби државната награда „Гоце Делчев“ за 2026 година

Наградата беше доделена денес во македонското Собрание, а на церемонијата се обрати и министерката за образование и наука проф. д-р Весна Јаневска.

„Ова дело се вбројува меѓу оние што анализираат клучни лингвистички прашања за македонскиот јазик и неговиот лексички фонд. Ја обработува врската помеѓу старите текстови и современиот македонски јазик, односно систематски ја документира неговата еволуција, ја анализира структурата и употребата, и ја истакнува неговата улога како носител на културниот и националниот идентитет“, рече Јаневска, упатувајќи честитки до авторите - проф. д-р Соња Новотни и проф. д-р Михајло Марковиќ.

Министерката истакна дека во време на брзи промени и глобални предизвици, научната работа е најсилен аргумент за опстојување и напредок. Во таа насока, Владата има должност да ја поттикнува научната дејност, истражувањата и иновациите, кон кои, во изминатите две години третманот е значително променет.

„Предложивме нова Национална програма за научно-истражувачка дејност. Буџетот за наука го зголемуваме две години по ред, па така од 380 милиони денари во 2024 година, во 2026 имаме над 770 милиони денари од кои најголем дел за финансирање на научно-истражувачки проекти од национален интерес. Лани поддржавме 7 проекти на јавните научни установи и 45 проекти на државните универзитети, факултети, научни институти, МАНУ и на бизнис заедницата. Секој проект се финансира до 8 милиони денари, со исплата според однапред утврдена динамика, а имплементацијата мора да заврши најдоцна до 31 октомври годинава“, додаде министерката.

Информираше дека наскоро во законодавниот дом пред пратениците ќе се најде и новиот Предлог закон за научно – истражувачка дејност, заедно со предлог законите за високо образование и за обезбедување на квалитет во високото образование, кои исто така имаат стимулирачки компоненти за оние кои работат во науката.

Базите на Web of science и SCOPUS станаа бесплатно достапни за сите научници и истражувачи од јавните високообразовни и научни установи, а меѓународните програми за наука, како Хоризонт, останаа отворени за нашата земја.

„Апелирам при одредување на приоритети во делувањето, во фокусот на нашите научници да бидат целите од Стратегијата за паметна специјализација на државата. Тие ќе бидат и институционални цели“, нагласи Јаневска.

Со државната награда „Гоце Делчев“ се оддава општествено признание за особено значајни остварувања во областа на науката. За Јаневска, да се прими ова признание, значи да се застане во истиот ред со првиот добитник Блаже Конески, но и да се преземе одговорноста за иднината. На сите кандидати за наградата, кои присуствуваа на доделувањето им порача дека токму тие се патоказот за младите генерации истражувачи кои допрва ќе ја градат својата и нашата заедничка иднина врз темелите на фактите и вистината.

Министерство за образование и наука

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Јапонија бележи рекордно ниска стапка на наталитет, падот доаѓа многу порано од очекуваното

Јапонија бележи рекордно ниски стапки на наталитет и плодност, што дополнително ја продлабочува демографската криза бидејќи помалку луѓе стапуваат во брак и основаат семејства.

Јапонија бележи рекордно ниска стапка на наталитет, падот доаѓа многу порано од очекуваното

Според владини податоци, во 2025 година се родени нешто повеќе од 671.000 деца, околу 15.000 помалку од претходната година и најниска бројка откако почна да се води статистика во 1899 година.

Пад побрзо од предвиденото

Стапката на плодност, која претставува просечен број деца по жена, падна на рекордно ниско ниво од 1,14.

Ова е десетта година по ред на пад на бројот на новороденчиња, а експертите се загрижени бидејќи падот се случува многу побрзо од очекуваното. Имено, владините истражувачки институти претходно проценија дека толку ниски стапки нема да се достигнат пред 2040-тите.

Помалку бракови, помалку деца

Клучен фактор во овој тренд е драстичниот пад на бројот на бракови.

На почетокот на векот, во Јапонија се склучувале 800.000 бракови секоја година, додека денес таа бројка падна на околу 500.000.

Со оглед на тоа што огромното мнозинство деца во Јапонија се раѓаат во брак, намалувањето на бројот на свадби директно влијаеше на намалувањето на стапката на наталитет.

Општествени промени и потрага по партнер

И покрај овие трендови, анкетите покажуваат дека околу 80 проценти од самците во Јапонија сè уште сакаат да се венчаат. Сепак, експертите истакнуваат дека промените во општествените модели им го отежнале на луѓето пронаоѓањето партнер.

Паровите сè поретко се среќаваат на традиционални начини, како што се на работа, училиште или преку заеднички пријатели, делумно поради порастот на работата од далечина и поголемата свест за приватноста и вознемирувањето на работа. Како резултат на тоа, агенциите за спојување повторно стануваат популарни, особено кај помладите генерации кои бараат структурирани и ефикасни начини за пронаоѓање долгорочен партнер.

Стареењето и намалувањето на населението на Јапонија останува еден од најголемите економски и социјални предизвици со кои се соочува земјата.

Извор: Индекс.хр

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Џесика Симпсон: На ​​17 години ми рекоа дека морам да ослабам

Џесика Симпсон во последните години се враќа на музиката и настапува почесто, а на неодамнешниот концерт во Пенсилванија се потсети на тешките почетоци на својата кариера.

Џесика Симпсон: На ​​17 години ми рекоа дека морам да ослабам

Пејачката и претприемачка зборуваше за притисокот на кој била изложена како тинејџерка откако станала позната. Таа откри дека од неа било побарано да ослабе и да го промени својот изглед за да се вклопи во очекувањата на музичката индустрија. Денес, таа вели дека повторно се чувствува како своја и дека враќањето на сцената ѝ помогнало да ја пронајде својата самодоверба.

Симпсон изјави дека на почетокот на нејзината кариера често ја споредувале со Бритни Спирс и Кристина Агилера. „Мислев дека потпишав договор исклучиво за мојот глас, а потоа одеднаш дојде барањето: „Добро, мора да ослабеш околу седум килограми“, рече таа. Додаде дека во тоа време тежела околу 52 килограми и дека таков коментар бил многу тежок за 17-годишната девојка.

Со години се чувствувала неадекватно

Пејачката откри дека подоцна од неа било побарано да има стомачни мускули, иако, како што вели, едноставно нема таква градба. „Имаше толку многу што морав да покажам за да бидам „Џесика Симпсон“. Постојано се чувствував како неуспешна, како никогаш да не сум била доволно добра“, сподели таа.

Во последниве години, Симпсон отворено зборуваше за тоа како се прифаќа себеси. За време на гостувањето во „Шоуто на Џенифер Хадсон“ минатата година, таа го опиша своето враќање во музиката како процес во кој научила да се сака себеси, да биде ранлива и да најде сила во тоа. Таа го преточи тоа искуство и во „Nashville Canyon: Part 1“, нејзината прва збирка нови песни од 2008 година.

Покрај притисокот да изгледа добро, Симпсон неодамна зборуваше и за нејзината борба со зависноста од алкохол. Таа сè повеќе споделува детали од нејзиниот приватен живот на концертите, објаснувајќи дека токму соочувањето со нејзините минати искуства ѝ помогнало да ја врати самодовербата во себе и во својата работа.

Извор: Индекс.хр

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

„Apple“ тврди: Новата „Siri“ нема да ви ласка

„Siri“ наскоро добива големо освежување, но компанијата сака да биде јасна за едно - нема да биде ваш емотивен партнер.

„Apple“ тврди: Новата „Siri“ нема да ви ласка

Крег Федериги, потпретседател на „Apple“ за софтверско инженерство, откри дека подобрената верзија на „Siri“ за „iOS 27“ активно ќе ги отфрла обидите на корисниците да се вклучат во романтични разговори со неа.

Во интервју за подкастот „Mostly Human“, во кој учествуваше и шефот за маркетинг на „Apple“, Грег Јозвиак, Федериги објасни дека новата „Siri“ нема да се обидува да им ласка на корисниците на начин на кој го прават тоа другите тековни ботови со вештачка интелигенција.

Според Федериги, многу од денешните чет-ботови се премногу фокусирани на привлекување внимание и одржување на ангажманот на корисниците преку еден вид потценувачко однесување.

Тој додава дека другите вештачки интелигенции честопати ги охрабруваат луѓето да откриваат премногу за себе за да создадат илузија за длабока емоционална врска со нив.

„Apple“ зеде сосема поинаков курс, дизајнирајќи ја „Siri“ за да постави и строго да одржува професионални граници.

Целта е да и биде јасно на „Siri“ во секое време дека е таму единствено како асистентка што му овозможува на корисникот полесно и побрзо да ги извршува секојдневните задачи, а не да го замени човечкиот контакт.

Извор: Б92

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер