Наука

Научниците успеаја да ги „подмладат“ човечките јајце- клетки, револуционерно откритие при ин витро оплодување на постарите жени

Научниците тврдат дека успеале за прв пат да „подмладат“ човечки јајце-клетки, пробив што би можел да ги револуционизира стапките на успех на ин витро оплодувањето (ИВФ) кај постарите жени.

Ова револуционерно истражување сугерира дека дефектите поврзани со возраста, кои предизвикуваат генетски грешки кај ембрионите, би можеле да се поправат со додавање на клучен протеин во јајце-клетките, објавува The Guardian.

Кога јајце-клетките донирани од пациенти со неплодност биле микроинјектирани со протеини, се покажало дека имаат речиси двојно поголема веројатност да развијат дефекти во споредба со нетретираните клетки. Доколку овие резултати се потврдат во поголеми клинички испитувања, овој пристап има потенцијал значително да го подобри квалитетот на јајце-клетките, главна причина за неуспех на ИВФ и спонтан абортус кај постарите жени.

Надеж за постарите жени

„Севкупно, можеме речиси да го преполовиме бројот на јајце-клетки со абнормални хромозоми. Ова е многу значајно подобрување“, рече професорката Мелина Шух, директорка на Институтот Макс Планк за мултидисциплинарни науки во Гетинген и ко-основачка на Ovo Labs, која планира да ја комерцијализира техниката.

„Повеќето жени во раните 40-ти години имаат јајце-клетки, но скоро сите јајце-клетки имаат неточен број на хромозоми“, додаде Шух. „Тоа беше мотивацијата да се реши овој проблем.“ Наодите беа презентирани вчера на Британската конференција за плодност во Единбург и се објавени како предпечатен материјал на научната страница Biorxiv.

Клучна причина за неуспех на ин витро оплодување

Падот на квалитетот на јајце-клетките е главната причина зошто стапките на успех на ин витро оплодувањето драстично опаѓаат со возраста на жената и зошто ризикот од хромозомски нарушувања како што е Даунов синдром се зголемува. Според најновите податоци од Обединетото Кралство, кај пациенти под 35 години, просечната стапка на живородени бебиња по ембрионски трансфер е 35%, додека кај жени на возраст од 43 до 44 години, стапката паѓа на само 5%.

Просечната возраст на пациентките кои започнуваат третман за плодност за прв пат во Велика Британија сега е над 35 години.

д-р. Агата Зилинска, коосновач и ко-извршен директор на Ovo Labs, изјави: „Во моментов, кога станува збор за женска неплодност, единственото решение достапно за повеќето пациенти е да се обидат со ин витро фертилизација повеќе пати за кумулативно да се зголемат шансите за успех. Она што го предвидуваме е дека многу повеќе жени би можеле да забременат во рамките на еден циклус на ин витро фертилизација.“

Како функционира „подмладувањето“?

Најновиот пристап е насочен кон ранливоста кај јајце-клетките поврзана со процесот на мејоза, за време на кој половите клетки - јајце-клетки или сперматозоиди - отфрлаат половина од својот генетски материјал за да можат да се спојат и да формираат ембрион. Во јајце-клетките, ова бара 23-те пара хромозоми во облик на буквата X да се порамнат по централната оска.

За време на оплодувањето, клетката се дели, а паровите хромозоми се - идеално - уредно одвоени за да се создаде клетка со точно 23 индивидуални хромозоми од мајката, додека остатокот го носи сперматозоидите.

Меѓутоа, кај постарите јајце-клетки, врските што ги држат паровите хромозоми заедно ослабуваат, така што тие можат малку или целосно да се одвојат дури и пред оплодувањето. Во овој случај, хромозомите не се порамнуваат правилно и се движат хаотично во клетката. Кога таква клетка се дели, хромозомите не се одвојуваат симетрично, што резултира со ембрион со премногу или премалку хромозоми.

Протеин кој што делува како лепак

Професорката Шух и нејзините колеги претходно открија дека нивото на протеинот Шугошин 1, кој делува како еден вид лепак за паровите на хромозоми, се намалува со возраста. Во најновите експерименти на глувчешки и човечки јајце клетки, тие открија дека микроинјекциите на овој протеин можат да го свртат проблемот со предвременото одвојување на хромозомите.

Користејќи јајце клетки донирани од пациенти во Клиниката за плодност „Борн Хол“ во Кембриџ, тие открија дека бројот на неисправни јајце клетки се намалил од 53% во контролната група на 29% во третираните јајце клетки.

Сличен тренд е забележан кај жени постари од 35 години (пад од 65% на 44%), иако овој резултат не бил статистички значаен, што научниците го припишуваат на малиот број третирани јајце клетки во таа возрасна група - само девет.

„Она што е навистина убаво е што идентификувавме протеин кој опаѓа со возраста, го вративме на младешки нивоа и има голем ефект“, рече Шух. „Со овој пристап, само повторно воспоставуваме помлада ситуација.“

Што е следно?

Важно е да се напомене дека овој пристап нема да ја продолжи плодноста по менопаузата, кога резервите на јајце клетки се исцрпени. Освен интрацитоплазматската инјекција на сперма (ICSI), во моментов нема третмани што вклучуваат микроинјекции во јајце клетките.

Сепак, тимот не предвидува никакви безбедносни проблеми и веќе е во разговори со регулаторите за започнување на клиничко испитување. Клучното прашање ќе биде дали видливите подобрувања во квалитетот на јајце клетките всушност резултираат со ембриони со помалку генетски грешки.

Д-р Гунеш Тејлор од Универзитетот во Единбург, која не била вклучена во истражувањето, ги опишала наодите како „навистина ветувачки“. „Ова е навистина важна работа бидејќи ни се потребни пристапи што функционираат на постари јајце-клетки, бидејќи тоа е точката каде што повеќето жени доаѓаат“, рече таа. „Ако има еднократна инјекција што значително го зголемува бројот на јајце-клетки со вистинските хромозоми, тоа ви дава подобра почетна точка“.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Свет

Саудијците барале сириски борци за војната против Хутите: Дамаск го одбил барањето

Во последните месеци, Саудиска Арабија барала борци и воен персонал од неколку земји за потребите во Јемен, но сириската влада го одби барањето за испраќање свои сили против Хутите, според извори на „Turkish Today“.

Сириски извори кои разговарале со „Turkish Today“ изјавија дека Саудиска Арабија во последните месеци барала борци за да ги задоволи своите воени потреби во Јемен, но дека сириската влада „љубезно“ го одбила барањето за организирање и распоредување сириски сили против Хутите.

„Ова прашање е исцрпено и завршено. Саудиското барање беше упатено пред неколку месеци. Сирија учтиво го одби, наведувајќи дека е фокусирана на сопствениот процес на организирање на армијата и дека нема намера да се вклучи во конфликтот како трета страна“, изјави еден од изворите.

Изворот наведе дека сириската влада не ги спречува поединците да патуваат надвор од Сирија и да учествуваат во конфликтот, но нагласи дека Дамаск нема да преземе одговорност за таквиот поединечен ангажман.

Турските извори исто така ги отфрлија тврдењата дека Турција одиграла улога во префрлањето или организирањето на Сиријци за распоредување во Јемен.

Живот

Дизелот и бензинот во Европа историски најскапи

Цените на бензинот и дизелот во Европската Унија оваа недела го достигнаа највисокото ниво откако се следат податоците, односно за повеќе од 20 години.

Според Европската комисија, полнењето на резервоар од 50 литри со бензин сега чини околу 103 евра, а дизелот 108 евра. Високите рафинериски маржи значително придонесуваат за зголемувањето на цените, а експертите од Европската централна банка проценуваат дека маржите на дизелот ќе достигнат врв дури во октомври, што укажува дека цените би можеле да останат високи, пишува „Еуроњуз“.

Цените на горивата на бензинските пумпи нагло пораснаа од почетокот на конфликтот на Блискиот Исток, зголемувајќи ги инфлациските притисоци. Европската централна банка објави дека инфлацијата на енергијата во еврозоната скокнала на 14,3 проценти во август, во споредба со 10,3 проценти во јули.

Просечната цена на литар бензин во ЕУ на 14 септември изнесуваше 2,063 евра, а на дизелот 2,159 евра. Ова се највисоките цени забележани откако Комисијата почна да ги следи податоците во 2005 година. Претходната рекордна цена на бензинот беше забележана во 2022 година, додека дизелот последен пат се приближи до сегашното ниво во април оваа година.

Цените значително варираат меѓу земјите-членки. Бензинот е најевтин во Малта, каде што чинеше 1,34 евра за литар, додека најскапиот беше во Данска, каде што чинеше 2,56 евра. Дизелот беше исто така најевтин во Малта, каде што чинеше 1,21 евра за литар, а најскап во Финска, каде што чинеше 2,51 евра.

Податоците доаѓаат од неделниот билтен за нафта на Европската комисија, објавен на 17 септември, и се однесуваат на цените евидентирани на 14 септември, со вклучени даноци и акцизи.

Зголемувањето на цената трае со месеци, од почетокот на војната со Иран кон крајот на февруари, што го наруши протокот на енергија низ Ормутскиот теснец. Цената на референтната сурова нафта од типот Брент надмина 126 долари за барел во екот на конфликтот, а во петокот барел за испорака следниот месец се тргуваше за повеќе од 104 долари. Пред војната, цената беше околу 72 долари.

Снабдувањето на Европа е дополнително отежнато бидејќи „Сауди Арамко“ информираше најмалку две европски рафинерии дека нема да добијат договорени испораки на нафта во октомври. Според „Блумберг“, кој се повикува на добро информирани извори, одлуката важи за сите европски клиенти и е донесена по нападот врз клучниот саудиски нафтовод што води до Црвеното Море.

Од почетокот на 2026 година, просечната цена на бензинот во ЕУ се зголеми за приближно 29 проценти, а дизелот за речиси 40 проценти.

Тагови: Бензин

Македонија

СДСМ: Мицкоски ја распродава Македонија за профит -ископување антимон е опасно и мора да се прашаат граѓаните

Мицкоски ја распродава Македонија.

Земјата, водата, рудата, природните ресурси, националните богатства ги нуди на компании.

Одлучил Мицкоски сам, народот никој не го прашува.

Прво, за дата-центрите – одлуката е веќе донесена од Мицкоски.

Дата-центрите ја загреваат водата, трошат огромни количества електрична енергија, а сметката ја плаќаат граѓаните и земјоделците кои ќе останат без вода.

Нема нови работни места, нема профит за државата – профит има само за компанијата.

Водата е најважниот ресурс.

Во време кога водата на повеќе од 50 места во Македонија е загадена, Мицкоски сака да копа антимон.

Ископувањето може да биде опасно за граѓаните, бидејќи изложеноста на прашина може да ги оштети белите дробови и да влијае врз срцето, црниот дроб и други органи, а може да дојде и до загадување на подземните води.

Водата тогаш може да содржи антимон и други тешки метали. Јасно ви е колку може да биде опасно, кога сега во водата имаме бактерии од фекално загадување, а замислете го и ова.

Веќе 11 недели не можеме да добиеме извештај дека водата во Гостивар е чиста, иако над 5.000 луѓе завршија во болница. Како оваа неспособна власт ќе се справи со ризиците од рудник за антимон?

Ископот на антимон е опасен исто како и литиумот.

Запрен е на повеќе места во Европа токму поради опасност по животната средина и по луѓето.

Изгледа дека Мицкоски одлучил да им ги земе сите пари на граѓаните, да земе провизија од секој проект и да ја упропасти целата држава.

Да ги истера луѓето од сопствената земја.

Мицкоски нема право да ја распродава земјата, водата, рудите, националните богатства

Мора граѓаните да се прашаат.

Во средините во кои што живеат да се изјаснат на референдум дали сакаат или не сакаат, близу до нивните места на живеење, да се градат рудници.

Бараме референдум!

Македонија не е на распродажба!

Прес конференција на СДСМ, Кети Штерјова

Скопје, 19.09.2026

СДСМ