Научниците потврдија: Ракетата на Спејс Икс ја загади атмосферата (ВИДЕО) - Канал 5

Наука

Научниците потврдија: Ракетата на Спејс Икс ја загади атмосферата (ВИДЕО)

Кога ракета на „Спејс Икс“ со дефект го осветли небото над Западна Европа со огнена топка минатиот февруари, не беше сигурно дали нејзините остатоци ја загадуваат нашата атмосфера.

Научниците потврдија: Ракетата на Спејс Икс ја загади атмосферата (ВИДЕО)

Научниците сега за прв пат директно поврзаа неконтролирано враќање на ракетата со облак од литиум измерен на висина помала од 100 километри над Земјата, воспоставувајќи ја првата директна врска помеѓу познато парче вселенски отпад и загадувањето во атмосферата, пишува BBC News.

Неочекувана можност за истражување

Научниците веќе го истражуваа проблемот со загадувањето со вселенски отпад кога дознаа дека ракетата „Спејс Икс“ „Фалкон 9“ имала дефект за време на летот на 19 февруари 2025 година. Додека горела додека минувала низ Земјината атмосфера, ракетата се претворила во огнени топки видливи над Ирска, Англија и Германија, пред нејзините остатоци да паднат на земја. Еден човек во градот Коморники, Полска, пронашол парче од околу 1,5 на 1 метар зад неговиот магацин.

„Ја видовме веста дека ракета се урнала во Полска. Леташе речиси директно над нас и помисливме: „Ова е одлична можност“, објасни професорот Робин Винг од Институтот за атмосферска физика Лајбниц во Германија. Неговиот тим користел ласер за да детектира метални атоми ослободени од телото од алуминиум-литиумска легура на ракетата.

Значителна количина на загадувачи

Во соработка со професорот Џон Плејн од Универзитетот во Лидс, научниците открија дека количината на литиум во атмосферата на патот на ракетата значително се зголемила. Професорот Винг објаснува дека околу 50 до 80 грама литиум дневно влегува во атмосферата природно преку мали метеори. „Една ракета Фалкон 9 содржи околу 30 килограми, па ова е значително повеќе“, рече тој.

Истражувачите во моментов не ги знаат долгорочните последици од ова загадување врз составот на атмосферата на Земјата, но предупредуваат дека веројатно нема да бидат добри. „Најмногу сме загрижени за алуминиумот и алуминиумските оксиди што комуницираат со озонската обвивка“, рече Винг. Загадувањето може да ги наруши аеросолите во атмосферата и нивната способност да ја регулираат климата и температурата.

Проблем што само ќе расте

Научниците предупредуваат дека ова може да биде само врвот на ледениот брег, со оглед на тоа што шефот на SpaceX, Елон Маск, се обврза да лансира милион сателити во наредните години. Претходните истражувања покажуваат дека 10% од аеросолите во атмосферата се веќе контаминирани со вселенски отпад. Се проценува дека речиси 30.000 парчиња отпад лебдат во вселената, создадени со распаѓање на ракети или сателити.

„Ова е нова област на науката. Тешко е да се предвиди бидејќи сè се менува толку брзо“, вели Винг, повлекувајќи паралела со хлорофлуоројаглеродите, загадувачите на фреон што ја создадоа дупката во озонската обвивка. „Се надевам дека ако почнеме да мериме сега, ќе можеме да ги спречиме настаните и да ги идентификуваме можните проблеми пред да станат сериозни“, додаде тој.

SpaceX не одговори на барањата за коментар ниту од медиумите ниту од истражувачите кои им ги испратија своите наоди.

Регулативата заостанува зад индустријата

Зголемената активност во вселената значи повеќе отпад што паѓа на Земјата. Минатата година, група истражувачи од НАСА и неколку универзитети апелираа до ООН да ја вклучи заштитата на Земјината орбита во своите цели за одржлив развој. Некои научници бараат построго спроведување на постојните вселенски договори и подобра регулација на вселенскиот отпад.

„Вселенските прописи не ги опфаќаат новите проблеми што се појавуваат - мешање во астрономските набљудувања, ризик од судири во орбитата, опасноста од паѓање делови врз нашите глави, а сега очигледно и загадувањето на атмосферата“, рече Енди Лоренс, професор по астрономија на Универзитетот во Единбург. „Меѓународната заедница вложува многу напори за поставување стандарди и нови прописи, но вселенската индустрија се менува побрзо отколку што можеме да следиме“, заклучи тој.

Истражувањето е објавено во списанието „Communications Earth & Environment“.

Тагови: ракета Спејс Икс

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Свет

Сенатот му зададе удар на Трамп: Усвоена резолуција за прекин на воената акција против Иран

Американскиот сенат усвои резолуција со која од  Трамп се бара да ја прекине американската воена акција против Иран, што претставува сериозен политички притисок врз администрацијата во екот на конфликтот на Блискиот Исток.

Сенатот му зададе удар на Трамп: Усвоена резолуција за прекин на воената акција против Иран

Со тоа, за првпат по донесувањето на законот за воени овластувања во 1973 година, двата дома на американскиот конгрес усвојуваат мерка со која се бара повлекување на американските вооружени сили од тековна воена операција. Гласањето ја одразува растечката загриженост кај дел од конгресмените, вклучително и некои републиканци, поради конфликтот што започна на 28 февруари, кога САД и Израел започнаа воени напади врз Иран. Иако резолуцијата најверојатно нема директно да ја запре воената кампања, таа се смета за значаен политички удар за Трамп, кој долго време уживаше речиси целосна поддршка од сопствената партија во конгресот. Трамп остро реагираше на одлуката на сенатот, оценувајќи ја како „бесмислена и лошо темпирана“, а пратениците кои гласаа за резолуцијата ги обвини дека со своите постапки му одат во прилог на Иран.

Тагови: Доналд Трамп

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Македонија

Интерпелација за работата на министерот за внатрешни работи Панче Тошковски

Денеска на собраниска седница е  интерпелацијата за работата на министерот за внатрешни работи Панче Тошковски поднесена од пратениците од опозицијата.

Интерпелација за работата на министерот за внатрешни работи Панче Тошковски

Го обвинуваат министерот Тошковски за креирање на „приватна партиска полиција заради владино прикривање и таргетиран политички реваншизам кон опозицијата“; командна одговорност за полициските пропусти кои доведоа до трагедијата во Кочани; непостапување на македонската полиција во случаи на семејно, врсничко и родово базирано насилство и говор на омраза. Меѓу другото, забележуваат и за, како што наведуваат, непрофесионални „двојни стандарди“ при постапувањето на полицијата со различно однесување за исти или слични случаи проследено со злоупотреба на овластувањата при употреба на сила. Ова е трета интерпелација за министерот Тошковски.

Тагови: Панче Тошковски

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Македонија

Денеска официјално ќе биде промовирана „Везилка“ – првиот центар за вештачка интелигенција во земјава

Денеска  официјално ќе биде промовирана „Везилка“ – првиот центар за вештачка интелигенција во земјава. 

Денеска официјално ќе биде промовирана „Везилка“ – првиот центар за вештачка интелигенција во земјава

Проектот е воспоставен во рамки на европската заедница за пресметување со високи перформанси, кофинансиран од Европската унија и координиран од факултетот за компјутерски науки и инженерство при УКИМ во соработка со министерството за дигитална трансформација.

Проектот е од важност за зајакнување на дигиталниот суверенитет, забрзување на дигиталната трансформација, поттикнување на иновациите во јавната администрација, подобрување на одлучувањето засновано на податоци и создавање можности за истражување, претприемништво и технолошки развој. Има за цел и да ја зајакне соработката меѓу институциите, универзитетите, истражувачките центри, организациите на граѓанското општество и деловната заедница.

Тагови: Везилка

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер