Научниците потврдија: Ракетата на Спејс Икс ја загади атмосферата (ВИДЕО) - Канал 5

Наука

Научниците потврдија: Ракетата на Спејс Икс ја загади атмосферата (ВИДЕО)

Кога ракета на „Спејс Икс“ со дефект го осветли небото над Западна Европа со огнена топка минатиот февруари, не беше сигурно дали нејзините остатоци ја загадуваат нашата атмосфера.

Научниците потврдија: Ракетата на Спејс Икс ја загади атмосферата (ВИДЕО)

Научниците сега за прв пат директно поврзаа неконтролирано враќање на ракетата со облак од литиум измерен на висина помала од 100 километри над Земјата, воспоставувајќи ја првата директна врска помеѓу познато парче вселенски отпад и загадувањето во атмосферата, пишува BBC News.

Неочекувана можност за истражување

Научниците веќе го истражуваа проблемот со загадувањето со вселенски отпад кога дознаа дека ракетата „Спејс Икс“ „Фалкон 9“ имала дефект за време на летот на 19 февруари 2025 година. Додека горела додека минувала низ Земјината атмосфера, ракетата се претворила во огнени топки видливи над Ирска, Англија и Германија, пред нејзините остатоци да паднат на земја. Еден човек во градот Коморники, Полска, пронашол парче од околу 1,5 на 1 метар зад неговиот магацин.

„Ја видовме веста дека ракета се урнала во Полска. Леташе речиси директно над нас и помисливме: „Ова е одлична можност“, објасни професорот Робин Винг од Институтот за атмосферска физика Лајбниц во Германија. Неговиот тим користел ласер за да детектира метални атоми ослободени од телото од алуминиум-литиумска легура на ракетата.

Значителна количина на загадувачи

Во соработка со професорот Џон Плејн од Универзитетот во Лидс, научниците открија дека количината на литиум во атмосферата на патот на ракетата значително се зголемила. Професорот Винг објаснува дека околу 50 до 80 грама литиум дневно влегува во атмосферата природно преку мали метеори. „Една ракета Фалкон 9 содржи околу 30 килограми, па ова е значително повеќе“, рече тој.

Истражувачите во моментов не ги знаат долгорочните последици од ова загадување врз составот на атмосферата на Земјата, но предупредуваат дека веројатно нема да бидат добри. „Најмногу сме загрижени за алуминиумот и алуминиумските оксиди што комуницираат со озонската обвивка“, рече Винг. Загадувањето може да ги наруши аеросолите во атмосферата и нивната способност да ја регулираат климата и температурата.

Проблем што само ќе расте

Научниците предупредуваат дека ова може да биде само врвот на ледениот брег, со оглед на тоа што шефот на SpaceX, Елон Маск, се обврза да лансира милион сателити во наредните години. Претходните истражувања покажуваат дека 10% од аеросолите во атмосферата се веќе контаминирани со вселенски отпад. Се проценува дека речиси 30.000 парчиња отпад лебдат во вселената, создадени со распаѓање на ракети или сателити.

„Ова е нова област на науката. Тешко е да се предвиди бидејќи сè се менува толку брзо“, вели Винг, повлекувајќи паралела со хлорофлуоројаглеродите, загадувачите на фреон што ја создадоа дупката во озонската обвивка. „Се надевам дека ако почнеме да мериме сега, ќе можеме да ги спречиме настаните и да ги идентификуваме можните проблеми пред да станат сериозни“, додаде тој.

SpaceX не одговори на барањата за коментар ниту од медиумите ниту од истражувачите кои им ги испратија своите наоди.

Регулативата заостанува зад индустријата

Зголемената активност во вселената значи повеќе отпад што паѓа на Земјата. Минатата година, група истражувачи од НАСА и неколку универзитети апелираа до ООН да ја вклучи заштитата на Земјината орбита во своите цели за одржлив развој. Некои научници бараат построго спроведување на постојните вселенски договори и подобра регулација на вселенскиот отпад.

„Вселенските прописи не ги опфаќаат новите проблеми што се појавуваат - мешање во астрономските набљудувања, ризик од судири во орбитата, опасноста од паѓање делови врз нашите глави, а сега очигледно и загадувањето на атмосферата“, рече Енди Лоренс, професор по астрономија на Универзитетот во Единбург. „Меѓународната заедница вложува многу напори за поставување стандарди и нови прописи, но вселенската индустрија се менува побрзо отколку што можеме да следиме“, заклучи тој.

Истражувањето е објавено во списанието „Communications Earth & Environment“.

Тагови: ракета Спејс Икс

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Свет

Експлозии на повеќе локации во Молдавија: Пронајдени остатоци од беспилотни летала

Утрово неколку беспилотни летала навлегоа во молдавскиот воздушен простор, по што следеа експлозии на повеќе локации. Според досегашните информации, нема повредени лица.

Експлозии на повеќе локации во Молдавија: Пронајдени остатоци од беспилотни летала

Министерството за одбрана на Молдавија соопшти дека националниот систем за надзор детектирал повеќе беспилотни летала над молдавската територија, вклучително и во близина на Анениј Ној, Штефан Вода, Тудора и Каушени.

Полицијата потоа извести дека жители од неколку области пријавиле експлозии надвор од населените места. На повеќе локации беа пронајдени делови за кои постои сомневање дека потекнуваат од беспилотни летала.

Во близина на Каушени, полицијата пронашла остатоци од летало по пријави за експлозија и густ чад. Слични предмети биле пронајдени и во близина на Дубовка и Хинчешти, како и меѓу Делакау и Пухачени.

Експлозија предизвика пожар и оштети објект

Еден од посериозните инциденти е забележан во близина на Крокмаз, во областа Штефан Вода.

Пожар во вегетацијата избувна откако летало се урна во лозје, а беа оштетени и прозорците на близок земјоделски објект. Според достапните информации, нема повредени лица.

Полицијата ги истражува околностите на сите инциденти и апелираше до граѓаните да не им приоѓаат на пронајдените делови од летала, туку веднаш да ги известат надлежните служби.

Сè се случи за време на рускиот напад врз Украина

Инцидентите беа забележани додека Русија изведуваше нов голем напад со беспилотни летала и ракети врз Украина.

Молдавските власти сè уште немаат објавено конечни информации за потеклото на сите пронајдени летала, ниту пак тврдат дека Молдавија била нивната цел. Истрагата е во тек.

Санду: Пет руски ракети и беспилотни летала го нарушија нашиот воздушен простор

Претседателката на Молдавија, Маја Санду, го осуди утринскиот руски напад врз Украина и изјави дека војната, според нејзините зборови, „опасно стигнала до Молдавија“.

„Пет руски воздушни средства, вклучително ракети и беспилотни летала, го нарушија нашиот воздушен простор и експлодираа на наша територија. Москва ги загрозува животите низ Европа и мора да биде запрена“, напиша Санду на платформата „X“.

Извор: Индекс.хр

Тагови: Молдавија

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Македонија

Ѓорѓиевски: Мостот на „Љубљанска“ во функција до крајот на годината

Градоначалникот на Град Скопје, Орце Ѓорѓиевски, Претседателот на Владата на Република Македонија, Христијан Мицкоски и Градоначалникот на Општина Карпош, Сотир Лукровски, денеска извршија увид во градежните активности на мостот на „Љубљанска“. 

Ѓорѓиевски: Мостот на „Љубљанска“ во функција до крајот на годината

По години застој, продолжува финалната фаза од поврзувањето на улиците „Љубљанска“ и „Скупи“, со цел до крајот на оваа година мостот да биде ставен во функција.

- Скопје предолго чекаше, време е да се движи напред! Дадениот збор за мене е обврска. А довербата што ја добив од вас, мојот народ, е одговорност што ја носам секој ден. Да работам, да ги решавам проблемите што со години стоеле заглавени и да испорачувам резултати што ќе ги почувствувате во сопственото секојдневие. За нашиот град, ова поврзување има огромно значење. Нова сообраќајна врска меѓу северниот и западниот дел на Скопје, подобар пристап до Злокуќани, Бардовци и Индустриската зона, побрз и побезбеден излез кон обиколницата и растоварување на булеварите „Партизански одреди“ и „Илинденска“. Зад сето ова стои она што им е најважно на граѓаните - помалку време во колони, полесно стигнување до работа и повеќе време со семејството – изјави градоначалникот Ѓорѓиевски.

Значајно е да се нагласи дека застојот поради потребното мислење и дозвола од Конзерваторскиот центар за заштита на локалитетот „Скупи“ е надминат.

- Со сериозна работа и одговорен пристап, дозволата која моите претходници ја закочија е обезбедена, заштитата на културното наследство е запазена, а градежните активности од денес продолжуваат со засилен интензитет – нагласи Ѓорѓиевски.

Градоначалникот Ѓорѓиевски истакна дека се гради современо и целосно сообраќајно решение, со коловоз широк 12 метри и четири сообраќајни ленти, по две во секој правец, на вкупна површина од 5.350 квадратни метри. Од двете страни ќе има пешачки и велосипедски патеки, секоја широка по два метра, со вкупна површина од 3.815 квадратни метри, кои ќе овозможат безбедно и удобно движење за сите учесници во сообраќајот. Изградени се потпорни ѕидови од двете страни на булеварот, со 2.050 кубни метри бетон, атмосферска канализација во должина од 473 метри и улично осветлување со 40 столбови, за поголема безбедност и прегледност.

Паралелно, Град Скопје работи и на изградбата на мега парк на површина од 70.000 квадратни метри во Карпош, со партерно и хортикултурно уредување, пешачки патеки, хидрантска мрежа и урбана опрема.

- Создаваме нов простор за прошетки, рекреација и дружење, а продолжуваат и активностите за расчистување на кејот на Вардар. Скопјани заслужуваат уреден кеј и зеленило во кое ќе уживаат сите генерации - рече Ѓорѓиевски.

Градоначалникот Ѓорѓиевски изрази голема благодарност до премиерот Христијан Мицкоски за огромната поддршка и личната посветеност, кој со конкретни дела покажува како се сакаат сопствениот град и државата.

- Таа поддршка ни дава сила да ги придвижуваме заглавените проекти и заедно да ги правиме Скопје и Македонија поубаво место за живеење. Скопјани заслужуваат модерен и функционален град. Град во кој се стигнува полесно, се живее поубаво и се гледа дека некој се грижи – истакна Ѓорѓиевски.

Тагови: Орце Ѓорѓиевски

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Свет

Разорни поплави во Шпанија: Водата носи сè пред себе

Стогодишна жена загина во катастрофалните поплави што ја погодија општината Мадригерас во шпанската провинција Албасете. Водата носеше сè пред себе и предизвикаа огромна штета, јавуваат шпанските медиуми.

Разорни поплави во Шпанија: Водата носи сè пред себе

Несреќната стогодишничка се наоѓала во својот семеен дом кога водата нагло навлегла внатре и таа не успеала да се спаси, потврдија регионалните власти на Кастиља-Ла Манча.

За само два часа наврнаа повеќе од 140 литри дожд на квадратен метар

Поплавата започна во петокот околу 18:15 часот, кога општината ја зафати силен пороен дожд што непрекинато паѓаше речиси два часа. Според првичните мерења, во тој краток период наврнале повеќе од 140 литри дожд на квадратен метар.

Ситуацијата брзо се влошила бидејќи огромни количини вода од блиските клисури и околните ридови се слеале во населбата, целосно поплавувајќи ги улиците на Мадригерас.

На социјалните мрежи набрзо се појавија снимки на кои се гледа како каллива вода ги преплавува патиштата и навлегува во домовите.

Регионалната влада веднаш го активираше првото ниво на тревога од специјалниот план за заштита од поплави (Meteocam), додека службите за итни случаи, пожарникарите и спасувачките екипи ја поминаа целата ноќ на терен, помагајќи им на жителите и расчистувајќи ги остатоците што ги нанела водата. Шпанскиот премиер Педро Санчез исто така се огласи за настанот на социјалната мрежа „X“, изразувајќи сочувство до семејството на починатата жена и истакнувајќи дека обилните дождови предизвикале сериозни штети во неколку делови од земјата, притоа повикувајќи ги граѓаните на крајна претпазливост и почитување на упатствата на службите за итни случаи.

Извор: Индекс.хр

Тагови: поплави Шпанија

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер