Научниците откриле дека луѓето наеднаш остаруваат во два животни периода (ВИДЕО) - Канал 5

Научниците откриле дека луѓето наеднаш остаруваат во два животни периода (ВИДЕО)

Стареењето често се перцепира како бавен и постепен процес, но научните истражувања покажуваат дека тоа не е секогаш случај.

Научниците откриле дека луѓето наеднаш остаруваат во два животни периода (ВИДЕО)

Ако некогаш сте се разбудиле, сте се погледнале во огледало и сте помислиле дека сте остареле преку ноќ, можеби не сте го замислиле сето тоа.

Имено, студија од 2024 година која се занимавала со молекуларните промени поврзани со стареењето открила дека луѓето поминуваат низ два периода на ненадејно забрзување на стареењето: едниот на просечна возраст од 44 години, а другиот околу 60 години, пишува ScienceAlert.

„Не се менуваме само постепено со текот на времето, се случуваат некои навистина драматични промени“, објасни генетичарот Мајкл Снајдер од Универзитетот Стенфорд во август 2024 година, кога беше објавено истражувањето. „Средината на 1940-тите се покажа како време на драматични промени, како и почетокот на 1960-тите. Ова е точно без оглед на тоа каков вид молекула гледаме.“

Истражување за биологијата на стареењето

Стареењето е сложен процес поврзан со зголемен ризик од разни болести, како што се Алцхајмеровата болест и кардиоваскуларните заболувања, чиј ризик не се зголемува постепено, туку нагло ескалира по одредена возраст. За подобро да ги разберат овие промени и да најдат начини да ги ублажат, Снајдер и неговите колеги детално ја проучувале биологијата на стареењето.

За таа цел, тие следеле група од 108 возрасни лица кои донирале биолошки примероци на секои неколку месеци во текот на неколку години. Научниците анализирале широк спектар на биомолекули, вклучувајќи РНК, протеини, липиди и микробиоми од цревата, кожата, носот и устата, собирајќи вкупно 135.239 биолошки параметри. За време на ова обемно собирање податоци, кое резултираше со повеќе од 246 милијарди точки на податоци, тие барале модели во промените поврзани со стареењето.

YouTube video

Два клучни периоди на забрзано стареење

Анализата откри дека застапеноста на бројни молекули во организмот значително се менува во две различни животни фази. Дури 81 процент од сите проучувани молекули покажале промени во текот на еден или двата од овие периоди. Промените го достигнаа својот врв прво во средината на 1940-тите, а потоа повторно во почетокот на 1960-тите, со малку различни молекуларни шеми за секој период.

Првиот врв, во средината на четириесеттите години, покажа промени во молекулите поврзани со метаболизмот на липидите, кофеинот и алкохолот, како и кардиоваскуларни заболувања и нарушувања на функцијата на кожата и мускулите. Вториот врв, во почетокот на шеесеттите години, беше поврзан со метаболизмот на јаглехидратите и кофеинот, кардиоваскуларни заболувања, промени на кожата и мускулите, регулирање на имунолошкиот систем и функцијата на бубрезите.

Улогата на менопаузата и идните истражувања

Иако првиот врв на стареење се совпаѓа со периодот кога жените обично влегуваат во перименопауза или менопауза, истражувачите го исклучија овој феномен како главна причина. Имено, мажите исто така поминале низ значајни молекуларни промени на иста возраст.

„Ова сугерира дека иако менопаузата или перименопаузата може да придонесат за промените забележани кај жените во средината на 40-тите години, веројатно постојат други, позначајни фактори што влијаат на овие промени и кај мажите и кај жените“, објасни метаболомистот и водечки автор на студијата, Сјаотао Шен. „Идентификувањето и проучувањето на овие фактори треба да биде приоритет за идните истражувања.“ Авторите на студијата забележуваат дека примерокот на испитаници бил релативно мал и дека анализирале ограничен број биолошки примероци од луѓе на возраст меѓу 25 и 70 години. Идните истражувања би можеле да се занимаваат со овој феномен подетално, на поголем број испитаници, со цел подобро да се разбере како човечкото тело се менува со текот на времето.

Истражувањето е објавено во списанието Nature Aging.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Македонија заедно со Словенија и Србија се кандидира за домаќин на ЕП во ракомет во 2034.

Српската ракометна федерација објави дека, заедно со федерациите на Словенија и Македонија, официјално поднела кандидатура за организација и домаќинство на Европското првенство во ракомет во 2034 година.

Македонија заедно со Словенија и Србија се кандидира за домаќин на ЕП во ракомет во 2034.

Како што е наведено, кандидатура за домаќин поднеле и Австрија, Хрватска, Данска, Луксембург, Холандија, Шведска и Турција, а Европската ракометна федерација (ЕХФ) ќе донесе одлука следната година на својот редовен Конгрес.

- Заедничката кандидатура ќе претставува проект кој, покрај спортскиот сегмент, ќе вклучува и институционална поддршка од владите на Србија, Словенија и Македонија, а во текот на следниот период, трите федерации и надлежните институции ќе работат на подготовка на комплетна кандидатура, која ќе ги вклучува сите потребни организациски, инфраструктурни, логистички и други аспекти важни за организацијата на еден од најголемите европски спортски настани - соопшти Српската ракометна федерација.

Се додава дека за Србија, Словенија и Македонија, заедничката кандидатура претставува и потврда за намерата трите земји дополнително да го поврзат својот спортски потенцијал и да настапат заедно на европската спортска сцена.

- Српската ракометна федерација, како и федерациите на Словенија и Македонија, ќе продолжат интензивна соработка во подготовката на кандидатурата во наредниот период, со цел заедничкиот проект да се претстави пред ЕХФ како сериозна и сеопфатна кандидатура за домаќинство на Европското првенство во 2034 година - соопшти Српската ракометна федерација.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Министерот Серафимовски потпиша девет договори за промоција на домашното производство и развој на руралните средини

Министерот за земјоделство, шумарство и водостопанство, Борче Серафимовски денес потпиша девет договори за техничка поддршка за организирање локални манифестации и саеми од областа на земјоделството и руралниот развој. 

Министерот Серафимовски потпиша девет договори за промоција на домашното производство и развој на руралните средини

Вкупната вредност на договорите изнесува 1.283.889 денари.

Поддржаните манифестации се посветени на промоцијата на домашните земјоделски производи, подобрувањето на нивната препознатливост, непосредното поврзување на производителите со потрошувачите, како и афирмацијата на локалната традиција, гастрономијата и руралниот туризам.

„Најкраткиот пат од нивата до пазарот понекогаш започнува на локалниот плоштад, место каде што производителот може лично да застане зад својот производ, да го понуди и да му овозможи на потрошувачот да ја препознае неговата вредност. Со оваа поддршка отвораме простор локалните заедници да го претстават најдоброто што го создаваат, а манифестациите да донесат конкретна придобивка за изложувачите и локалните производители“, истакна министерот Серафимовски.

Поддршка за организирање манифестации добија:

-„Еко кам мед“ од Македонска Каменица за „Денови на медот во Македонска Каменица“;

- „Ума Сто“ од село Умин Дол за „Есенско пазарче“;

- „Слоу фуд Лихнидос“ од Охрид за „Вкусови на ферментацијата – органско производство на храна“;

- Општина Босилово за „Ајверијада во Општина Босилово 2026“;

- Општина Василево за „Ден на празот“;

- Општина Ново Село за „Костенијада“;

- Општина Чучер-Сандево за „Традиција на Скопска Црна Гора“;

- Општина Ресен за „Преспански јаболкобер“;

- Општина Кочани за „Денови на кочанскиот ориз“.

Избраните манифестации ќе се реализираат во периодот од 10 септември до 31 декември 2026 година. Преку нив ќе се промовираат производство на мед и органска храна, локални земјоделски производи и традиционална гастрономија.

Со реализацијата на оваа мерка, Министерството за земјоделство, шумарство и водостопанство ја продолжува поддршката за здруженија и единици на локалната самоуправа во организирањето манифестации што ја зголемуваат видливоста на домашните производители, ја поттикнуваат локалната економска активност и придонесуваат за развој на руралните средини.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Температурните шокови ги наполнија детските амбуланти: Педијатрите советуваат слојно облекување и без антибиотици

Ниските утрински температури, а поладневните летни повисоки ги зголемија настинките кај педијатрите и семејните доктори.

Температурните шокови ги наполнија детските амбуланти: Педијатрите советуваат слојно облекување и без антибиотици

Чести се вирусните инфекции со зголемена температура до 38. Најмногу на удар се децата во градинка и децата од помалите одделенија. Докторите со совет за слојно облекување, потопло наутро, а веќе од попладне во летна облека.

„Многу е важно веќе да се почне со витамин Д, децата да се рехидрираат и да не се посегнува по антибиотици“, вели д-р Мира Атанасова педијатар.

И во детската клиника Козле во амбулантите се зголемени ангините и респираторните инфекции кај малите деца. Промената на температурата е голема главоболка и за метереопатите, промена во притисокот, слаба концентрација и проблеми со спиењето, објаснува Атансова.

„Редовно земање на терапија, да се оди на прошетки кога е стабилно времето. Промените на времето многу предизвикуваат промена и со крвниот притисок, истиот редовно да се контролира“, вели д-р Мира Атанасова педијатар.

Од УХМР за утре најавуваат топло и стабилно време од недела и понеделник ќе има повремени врнежи од дожд и услови за нестабилност со пороен дожд, појава на грмежи и засилен ветер. Од вторник ќе има пад на температурите максималните температури ќе бидат 25 степени.

YouTube video

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер