Научниците откриле 20 до сега непознати месечини околу Сатурн - Канал 5

Научниците откриле 20 до сега непознати месечини околу Сатурн

Сатурн го надмина Јупитер по бројот на природни сателити , што орбитираат околу оваа планета , објави Science Alert.

Научниците откриле 20 до сега непознати месечини околу Сатурн

Научниците од Институтот за наука на Карнеги објавија дека откриле 20 досега непознати месечини кои орбитираат околу тој гасовит гигант, а сега Сатурн има вкупно 82 познати природни сателити, за разлика од Јупитер, кој има „само“ 79.

„Користејќи ги најголемите телескопи во светот, ние го комплетиравме списокот со помали месечини кои орбитираат околу џиновските планети“, рече астрономот Скот Шепард од Институтот за наука Карнеги.

„Тие можат да ни помогнат подобро да разбереме како се формирале и еволуирале планетите на нашиот Сончев систем“, додаде тој.

Секоја од новооткриените месечини е со дијаметар од околу 5 километри, а 17 имаат ретроградна ротација, односно се движат во спротивна насока од ротацијата на Сатурн. Тие припаѓаат на трите групи на надворешните месечини на Сатурн. Ретроградни природни сателити припаѓаат на норвешката група (тие се именувани по термини од скандинавската митологија), два месеца припаѓаат на групата Инуит (тие се именувани според термини во митологијата на Ескимите), а една е на галската група (тие се именувани според термини од галската митологија).

Астрофизичарите веруваат дека секоја од овие групи е формирана од една поголема месечина што се распаднала во помали тела.

„Оваа групација на надворешните месечини е забележана и на Јупитер, што укажува на насилни судири меѓу месечините на системот Сатурн или судири со надворешни предмети; како астероиди или комети“, рече Шепард.

Интересен факт е дека галските месечини орбитираат многу подалеку од нејзините колеги, што укажува дека нешто ја турнало во подалечната орбита или воопшто не настанала од истиот судир како и другите месечини.

Постојат две месечини кои орбитираат околу Сатурн што ги интересираат научниците затоа што може да има живот на нив. Титан е единствениот природен сателит со значителна атмосфера и единственото познато место за нас, освен Земјата, која има свои реки, езера и мориња на нејзината површина. Покрај различните течности на површината, поинтересни феномени се кријат под нејзината ледена површина. Имено, постојат океани каде има повеќе вода отколку метан.

Затоа, НАСА има намера да испрати беспилотно летало со име Dragonfly на тој месец во 2026 година за да бара траги од едноставни организми.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Клековски во Кичево: Новата болница е цел, но не чекаме — кичевската болница напредува уште сега

Министерот за здравство, Сашо Клековски, денеска ја посети Општа болница – Кичев

Клековски во Кичево: Новата болница е цел, но не чекаме — кичевската болница напредува уште сега

Министерот за здравство, Сашо Клековски, денеска ја посети Општа болница – Кичево, каде заедно со директорката д-р Маја Цветаноска Трајковска и градоначалникот Александар Јовановски одржа прес-конференција за новата болница и за намената на постојниот објект.

Овој настан е дел од работната посета на здравствените установи во југозападниот регион, која ги опфати и Специјалната болница за нефрологија и Општата болница во Струга.

„Новата болница е наша цел и активно работиме на реализација на овој проект. Но, граѓаните на Кичево и околината не можат да чекаат додека таа се изгради. Затоа, не чекаме — болницата ја зајакнуваме уште сега, со нова опрема, нови услуги и нов кадар“, изјави министерот Клековски.

Министерот ги истакна најзначајните новини во 2025 година, кои за првпат се воведуваат во болницата:

• имунолошки апарат за анализа на тумор-маркери, хормони, Д-димери, срцеви маркери (тропонин) и алерголошки панели;

• гасен анализатор за брза процена на итни и тешки пациенти;

• нов анестезиолошки апарат со капнограф и ново LED операционо светло, а во тек е набавка на видеоларингоскоп и автоклав;

• нов гастроскоп за подобра дијагностика;

• 4 специјализанти и 4 доктори по општа медицина трајно вработени, а за уште 5 специјализанти постапката е во завршна фаза.

„Опрема без кадар не значи ништо, а кадар без опрема не може да работи. Во Кичево ги градиме двете истовремено — за пациентот да добие дијагноза и лекување тука, во својот град, без да патува до Скопје“, истакна Клековски.

Директорката на болницата, Цветаноска Трајковска ја истакна важноста на новата опрема - во радиологијата болницата доби нов дигитален рендгенски апарат, нов дигитален мамограф и ехо-апарат 3D/4D со еластографија, донација од Општина Кичево.

Во РТГ кабинетот во 2025 година се реализирани околу 19.500 прегледи: рендгенски, компјутеризирана томографија, мамографии и ехо-прегледи на дојка.

„Имунолошкиот апарат ,,Siemens ImmuLite 2000 System" ни овозможува анализи кои претходно не можевме да ги правиме во установата, а биохемиската лабораторија годишно опслужува 28.000–30.000 пациенти. Гасниот анализатор EDAN е од особено значење за брза проценка на метаболичкиот и респираторниот статус, особено кај итни и тешки пациенти. Анестезиолошкиот апарат ,,Dräger Fabius plus XL" со капнограф овозможува подетално следење на пациентот за време на интервенцијата, а во оперативниот блок годинава се извршени над 200 хируршки интервенции. Новиот гастроскоп ја подобрува дијагностичката проценка, а со него се направени околу 100 прегледи“, потенцираше директорката.

Градоначалникот на општина Кичево, Александар Јовановски истакна дека кичевчани заслужуваат нова болница и Општината ќе продолжи да дава поддршка за нејзина реализација.

-Веќе покажавме дека даваме поддршка за болницата, со најновата донација на ехо-апарат 3D/4D со еластографија, кој денес им служи на пациентите во Кичево. Сè што е во наша можност, ќе го направиме за граѓаните да добиваат квалитетна здравствена заштита во својот град“, истакна градоначалникот Јовановски, потенцирајќи ја одличната соработка со Министерството за здравство.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Превентивни активности за безбеден сообраќај, спречување насилство и зависности и справување со кризни ситуации

На подрачје на Велес и Неготино, денеска беа реализирани и сообраќајни превентивни активности, на кои акцент беше ставен на опасноста од користење на мобилен телефон при управување со возилата.

Превентивни активности за безбеден сообраќај, спречување насилство и зависности и справување со кризни ситуации

Денеска (02.10.2026) полициски службеници од Полициското одделение Чашка реализираа превентивна активност „Не биди нем сведок“, при што во непосредна комуникација граѓаните беа информирани за појавите на семејно насилство, мерките за заштита и за начините како да се препознае психолошко насилство, како и што можат да сторат доколку се најдат во ситуација да бидат сведоци на насилство.

Во Кавадарци пак, беше реализирана превентивна активност „Кажи не на дрогата“, со цел укажување за штетните последици од болестите на зависност, како и начините и методите кои што треба да се користат и применуваат во справувањето со овој вид на девијантни појави. Полициски службеници од СВР Велес и Полициската канцеларија Градско, спроведоа превентивни активности за заштита од кражби и подобрување на взаемната соработка и довербата помеѓу локалната заедница и полициските службеници, во рамки на кои граѓаните се запознаа со начините за зголемување на нивото на нивната лична и имотна сигурност.

На подрачје на Велес и Неготино, денеска беа реализирани и сообраќајни превентивни активности, на кои акцент беше ставен на опасноста од користење на мобилен телефон при управување со возилата и последиците кои може да настанат од возење под дејство на алкохол, при што на возачите им беше потенцирано дека се должни да ги почитуваат сообраќајните правила и прописи со цел безбедно и сигурно учество во сообраќајот. Одделението за превенција при СВР Скопје, ПС БПС Штип и Отсекот за превенција при СВР Куманово пак, во Скопје, Куманово и Штип, акцентот на превентивните активности го ставија на безбедното учество во сообраќајот на пешаците и возачите на мотоцикли и елктрични тротинети. Во ООУ „Св. Климент Охридски” во Делчево, полициски службеници од ПС Делчево и РЦГР Исток им објаснуваа на децата како да се движат во сообраќајот, односно безбедно да стигнат од училиштето до дома и обратно.

Вчера (01.10.2026) во компанијата „Костал“ во Охрид, Отсекот за превенција при СВР Охрид, Дирекцијата за заштита и спасување, Црвениот крст, Центарот за управување со кризи, Територијалната противпожарна единица, Итната медицинска помош, како и други служби реализираа показна вежба за евакуација во услови на случен земјотрес и пожар. Вежбата имаше превентивен карактер, со цел координација и заедничко поефикасно делување на тимовите од надлежните служби за брзи и ефективни реакции при земјотреси и пожари и смалување на негативните ефекти од овие појави.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

„WFP“: Гладот ​​се влошува

Светската програма за храна (WFP) денес објави дека гладот ​​во Јемен се влошува и дека рекорден број луѓе не можат да ги задоволат своите потреби за храна поради ескалацијата на конфликтот во земјата.

„WFP“: Гладот ​​се влошува

Јемен се соочува со најтешката ескалација на конфликтот меѓу Саудиска Арабија и движењето Хути, поддржано од Иран, откако примирјето постигнато со посредство на ОН во 2022 година во голема мера ги запре прекуграничните напади, пренесе Ројтерс.

Обновениот конфликт веќе доведе до раселување на десетици илјади луѓе и би можел да ја промени рамнотежата на силите во Јемен, со последици по поморските патишта во Црвеното Море и теснецот Баб ел-Мандеб.

Во областите под контрола на владата до кои „WFP“ има пристап, рекорден број луѓе ја изгубиле можноста да ги задоволат основните потреби за храна за само неколку недели.

Три од четири домаќинства прескокнуваат оброци, изјави Метју Холингворт, помошник-извршен директор на „WFP“ за програмски операции.

Околу 10 милиони луѓе живеат во областите под контрола на владата.

„Последиците од ова најново влошување на безбедносната ситуација врз безбедноста на храната се закануваат да бидат апсолутно катастрофални“, им рече Холингворт на новинарите во Женева преку видео-врска од Рим.

Извор: Б92

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер