Технологија

Научниците измислиле радар што може да предвидува мозочен и срцев удар

Научниците од Хамбург можат да користат радар без директен контакт и да детектираат мозочен или срцев удар кај пациентите во рана фаза. И можно е да се предвиди смрт кај смртно болните лица.

Идејата на професорот Александар Келпин од Техничкиот универзитет во Хамбург е неверојатно едноставна: ако може да се користи радар за да се одреди позицијата на бродот, да се пресмета висината на која лета авионот и да се измери прекумерната брзина на возилото на автопат, тогаш ова неконтактна техника секако може да се користи во медицината.

„Радарските сензори ќе имаат голем потенцијал и ќе ги направат медицинските тестови поудобни, побезбедни и поефикасни“, смета професорот Келпин.

Оваа идеја не е нова, но Келпин и неговиот истражувачки тим се првите во Европа кои развиваат радарски системи во медицината и веќе можат да презентираат клинички тестови врз пациенти.

На Институтот за инженерство, овој тим развил системи за сензори со висока чувствителност за медицинско следење на пациентите. Со новата радарска техника, можно е континуирано да се анализираат и отчукувањата на срцето и дишењето без директен контакт.

При класичен ЕКГ, срцевиот ритам се мери со употреба на електроди и кабли кои го поврзуваат пациентот со уредот. Но, со радарската технологија, ова се прави без допир и на растојание.

Радарските сензори развиени од професорот Келпин можат да ги мерат отчукувањата на срцето и дишењето преку облека, ќебиња или дури и преку душеци, пишува DW.

"Нашите сензори испраќаат електромагнетни бранови што се рефлектираат од телото. Во пракса, работи вака: крвта пумпана од срцето тече во пулсирачки бран низ крвните садови, создавајќи вибрации на површината на телото. Можеме да ги измериме со сензори и утврди многу медицински аспекти на васкуларниот систем“.

Една мала кутија била монтирана под кревет. Кога срцето пумпа крв низ вените, површината на кожата минимално се поместува. Така пулсот се мери со држење на прстот на зглобот.

Овој минимален оток на кожата новиот радар може да го анализира со мерење од далечина.

Сензорите се толку прецизни што ги мерат срцевиот ритам, срцевиот ритам и пулсот, што може да открие блокада на вените, а со тоа и ризикот од мозочен удар.

Ако срцето веќе не чука правилно, новиот уред сигнализира. Така, мерките за заштита на животот може да се започнат многу порано.

Овој истражувачки проект првично се фокусирал на медицинско набљудување на новороденчиња и предвремено родени бебиња.

"Прво, ние се концентриравме на епилептичните напади. Се смета дека незабележаната епилепсија е одговорна за ненадејната смрт на новороденчињата во околу 20 проценти од случаите. Проблемот е што овие напади често не се дијагностицираат кај мали деца затоа што не покажале моторни грчеви пред тоа ", објаснува професор Келпин.

Со помош на бесконтактно мерење со сензори, децата се набљудуваат постојано и без ограничувања. Така, нападот може да се открие доволно рано за да може да се третира.

Оваа техника може да се користи и во пандемијата на коронавирус, смета Келпин:

„Со мерење на отчукувањата на срцето и дишењето, телесната температура може да се утврди без контакт, а со тоа и важни параметри за здравствената анализа за откривање на можна инфекција со коронавирусот.

Така, заразените лица можат да бидат прегледани без директен контакт, што го намалува ризикот од пренесување на инфекцијата кај медицинскиот персонал.

Засега, овој нов радар се користи само на женската клиника Ерланген во одделот за палијација. Кој е сместен таму, е смртно болен и наскоро умира. Новиот радар може да ја утврди претстојната смрт четири дена порано.

На тој начин пациентите и членовите на нивните семејства знаат кога е време за последен поздрав.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Македонија

Државен завод за ревизија: Недоволно пари и луѓе, како и слабата дигитализација кај Државниот пазарен инспекторат

Низа неправилности и слабости во работењето на Државниот пазарен инспекторат утврдил Државниот завод за ревизија.

Недоволен број инспектори, нецелосна дигитализација и неизвесност околу контролите на безбедноста на производите се дел од забелешките.државниот пазарен инспекторат во 2024 година спровел 28.263 инспекциски надзори.од нив, 21.108 биле редовни, 5.106 вонредни, а 2.049 контролни надзори.надзорите ги спроведувале 148 инспектори, од вкупно 313 систематизирани работни места..

Изразено е неповолно мислење за финансиските извештаи за 2024 година. Утврдено е дека апликацијата „е-инспектор“ не е целосно ставена во употреба.

Не е воспоставена ниту единствена електронска база со методологија за проценка на ризик. Во периодот од 2022 до 2025 година, од пазарот биле повлечени 40 производи по лабораториски испитувања.

Ревизорите предупредуваат дека неизвесно е продолжувањето на овие контроли по завршувањето на проектното финансирање. Констатирани се и недостатоци во финансиската и материјалната евиденција.Ревизијата препорачува зајакнување на човечките ресурси, дигитализација и подобрување на инспекцискиот надзор.

Се препорачува и обезбедување услови за безбедно чување на одземените предмети.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Европа

Нова порака до Иран од Брисел: „Престанете со нападите, отворете го Ормуз“

Претседателот на Европскиот совет, Антонио Кошта, во средата изјави дека го повикал Иран да ја обнови соработката со Меѓународната агенција за атомска енергија (МААЕ).

Кошта изјави дека разговарал со иранскиот претседател Масуд Пезешкијан и притоа го повикал Техеран да ја обнови соработката со ИАЕА. Претседателот на Европскиот совет исто така го повика Иран да ги запре нападите врз соседните земји и целосно да ја воспостави слободата на пловидба низ Ормускиот Теснец.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Свет

Си и Трамп денес разговараат за царините, ретките минерали и ВИ пред истекот на трговското примирје

Претседателот на САД Доналд Трамп го пречека кинескиот претседател Си Џинпинг со прелет на воени авиони и со црвен тепих долг 30 метри на почетокот на нивниот тридневен самит во Вашингтон.

Си Џинпинг денес влегува во Белата куќа на разговори со Доналд Трамп во момент кога на САД и Кина им остануваат помалку од седум недели да решат што ќе се случи со дел од привремено суспендираните царини и трговски ограничувања. Кинескиот претседател пристигна во САД во средата, а официјалната државна посета трае од 23 до 25 септември. Белата куќа потврди дека денес е предвидена церемонијата на пречек и разговорите меѓу двајцата претседатели.

Trump rolls out the red carpet for Xi Jinping. https://t.co/xxpvf7tZcV
— Clash Report (@clashreport) September 23, 2026

На масата се неколку прашања што директно влијаат врз светските синџири на снабдување: царините, кинескиот извоз на ретки минерали и магнети, американските ограничувања за напредна технологија и чипови, земјоделската трговија и вештачката интелигенција. Reuters наведува дека пазарите особено ќе следат дали ќе има продолжување или промена на трговските аранжмани што истекуваат на 10 ноември. Меѓу нив е суспензијата на американската дополнителна царина од 24 проценти за кинески производи и поврзаните кинески контрамерки. Кинеското Министерство за трговија потврдува дека до истиот датум се суспендирани и дел од претходно најавените извозни контроли. Тоа не значи дека на 10 ноември исчезнуваат сите други царини меѓу двете економии.

Ретките минерали се можеби најчувствителната економска точка. Кина контролира до 70 проценти од светското ископување ретки земни елементи, околу 85 проценти од капацитетите за нивно преработување и приближно 90 проценти од производството на легури и магнети, според податоци на AlixPartners што ги пренесува Reuters. Таквите магнети се вградуваат во електрични и класични автомобили, индустриски мотори, електроника, ветерни турбини, воздухопловна и медицинска опрема и низа високотехнолошки производи. Вашингтон бара посигурен пристап до овие материјали, додека Пекинг бара олеснување или дополнително одложување на американските технолошки ограничувања кон кинески компании.

ВИ влегува во преговорите

Вештачката интелигенција е нов елемент во денешните разговори. Американскиот министер за финансии Скот Бесент по подготвителните преговори со кинескиот вицепремиер Хе Лифенг соопшти дека Вашингтон предложил механизам преку кој двете држави би се известувале за сериозни инциденти со ВИ што можат да достигнат ниво на закана за националната безбедност. Според AP, идејата е да се зголеми транспарентноста меѓу двете најголеми сили во развојот на ВИ. Тоа засега е предлог и тема на разговор, а не постигнат договор. Истовремено, двете страни разговараат и за намалување на царините за одредени „нечувствителни“ производи, меѓу кои може да има земјоделски производи, стоки за широка потрошувачка, енергетски производи и медицинска опрема.

Економијата, сепак, не е единствената точка. Тајван останува едно од најчувствителните политички и безбедносни прашања. Според извори на Reuters запознаени со кинеската позиција, Си се очекува повторно да го отвори прашањето за американската продажба на оружје на Тајван. Американската администрација, пак, јавно не најави промена на долгогодишната американска политика кон островот. Затоа секое соопштение по средбата ќе треба внимателно да се чита за да се разликува дали станува збор за конкретна промена, политичка изјава или само продолжување на разговорите.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.