За полесно да разбереме што се случува и зошто ова е значајно откритие, прво треба да објасниме што се неутрини, а потоа каков е циклусот јаглерод-азот-кислород.

Неутрино е субатомска честичка која е слична на електронот, но има многу мала маса (што може да биде нула) и нема електричен полнеж. Бидејќи ваквите честички слабо реагираат со материјата, тие се исклучително тешко да се детектираат. За да се откријат, потребни ни се многу големи и многу чувствителни детектори. Имено, нискоенергетското неутрино може да помине низ нормална материја неколку светлосни години пред да комуницира со неа.

Главниот процес од кој нашето Сонце црпи енергија е протонско-протонскиот циклус, додека друг познат процес со кој sвездите добиваат енергија е ЦНО циклусот (јаглерод-азот-кислород), кој обично е доминантен извор на енергија за sвездите помасивни од Сонцето. ЦНО циклусот е циклус на фузија на водород-хелиум, каде јаглерод, азот и кислородни катализатори го забрзуваат овој процес.

Во случајот на Сонцето, 99% од неговата енергија доаѓа од фузија на протони и протони, кои можат да создадат берилиум, литиум и бор пред да ги разложат во хелиум. Но, повеќето ѕвезди во универзумот се помасивни од нашето Сонце. На пример, Бетелгез има околу 20 пати поголема маса од нашата sвезда и околу 700 пати поголем дијаметар, пишува Yahoo News.

Огромните sвезди се исто така многу потопли, што значи дека најмногу се потпираат на фузијата на ЦНО циклусот.

ЦНО циклусот е всушност доминантен извор на енергија во вселената, иако е тешко да се каже ако го погледнеме нашето релативно студено Сонце каде овој процес генерира само 1 процент од неговата енергија.

Експертите користеле гигантски детектор Борексино за да бараат неутрини произведени при нуклеарна фузија во центарот на Сонцето. Неутрините реагираат слабо, затоа се идеални за проучување на далечни нуклеарни реакции, но, од друга страна, тие се исклучително тешки за да се детектираат.

Трилиони неутрини од Сонцето минуваат низ Борексино секоја секунда, но тој успева да открие само десетици од нив на ден.

Физичарот Џоакино Ранучи од Италијанскиот национален институт за нуклеарна физика (INFN) рече дека Борексино со децении мерел неутрини од главната верижна реакција на Сонцето (протонски-протонски циклус), но дека е многу тешко да се детектираат неутрини од ЦНО циклусот. За да ги детектираат, научниците се повеќе го рафинираат детекторот во последните пет години, што го прави уште почувствителен.

На крајот, за прв пат во историјата, тие биле во можност да откријат директен знак на фузија на ЦНО.

„Ова е првиот доказ дека ЦНО циклусот работи на Сонцето и другите sвезди“, рече Ранучи.

Физичарот за честички Габриел Ореби Ган, од Универзитетот во Калифорнија, рече дека откритието е „голема пресвртница“.

Имено, научниците веруваат дека неутрините од Биг Бенг може да ја објаснат мистериозната „темна материја“ во вселената, или огромните невидливи јата околу sвездите и галаксиите кои сочинуваат околу една четвртина од нивната маса.

Ган верува дека асиметријата помеѓу неутрините и нивните античестички исто така може да го објасни очигледниот недостаток на антиматерија во нашиот универзум и доминацијата на нормалната материја. Со други зборови, оваа асиметрија може да објасни зошто има нешто во универзумот, или апсолутно ништо.

Студијата наречена Experimental evidence of neutrinos produced in the CNO fusion cycle in the Sun е објавена вчера во списанието Nature.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.