Научници прецизно изменија гени на човечки ембриони – се крена тревога - Канал 5

Научници прецизно изменија гени на човечки ембриони – се крена тревога

Деновиве, една нова студија предизвика воодушевување во научните кругови, но и тревога поради идејата „дизајнирање на бебиња“. 

Научници прецизно изменија гени на човечки ембриони – се крена тревога

Научници од Универзитетот Колумбија објавија дека успешно извршиле прецизни промени во ДНК на човечки ембриони во рана фаза од развојот, без големи хромозомски оштетувања какви што некогаш беа почесто случај кај класичната технологија на изменa на гeните, познатa како CRISPR-Cas9.

Посуптилна промена во гените

Истражувањето го спроведе тим предводен од Дитер Егли од Универзитетот Колумбија. Користеше технологија наречена уредување на бази и е понова верзија на технологијата CRISPR-Cas9. За разлика од класичната CRISPR-Cas9, која често се опишува како молекуларни ножици бидејќи ги сече обете нишки на двојната спирала од ДНК, уредувањето на базите е посуптилно. Тоа не се обидува да сече во внатрешноста на геномот, туку хемиски менува една „буква“ од ДНК во друга.

Како функционира технологијата?

ДНК може да се смета за џиновска книга на животот напишана во четири букви, или азотни бази: A, T, C и G.

Технологијата CRISPR-Cas9 научниците ја презеле од бактериите и ја претворија во алатка. Имено, бактериите по средба со вирус што ги напаѓа можат да складираат фрагменти од неговата ДНК како молекуларна меморија, а потоа да ги користат како инструкции за препознавање и сечење на вирусната ДНК ако вирусот се појави повторно. Во овој систем, кратката молекула на РНК го води протеинот Cas9 до соодветниот вирусен генетски запис, а потоа Cas9 го сече, помагајќи им на бактериите да ја запрат инфекцијата.

Во уредувањето на гени, CRISPR-Cas9 се користи за прецизно сечење на ДНК на избрано место, а потоа природните механизми за поправка на ДНК гените можат да ги инактивираат, да ги коригираат мутациите или да вметнат нови генетски секвенци. Сепак, оваа поправка не е секогаш уредна или контролирана. Може да заврши со бришење на големи делови од геномот, или други непожелни промени.

Уредувањето на бази е изведено од CRISPR технологијата, но не работи на ист начин како класичната технологија за измена на гените CRISPR-Cas9.

Во уредувањето на бази, CRISPR системот се користи и наоѓање на точната локација во геномот, но Cas9 е модифициран така што не сече ДНК или сече само еден ланец. На него има прикачен ензим кој хемиски претвора една база во друга, а потоа клетката го довршува процесот и ја утврдува промената.

Уредувањето на бази е слично како коригирање печатни грешки. Целта е да се промени една буква, како што е A во G, без да се направи голем рез низ двојната спирала на ДНК.

Уредени се гени важни за холестеролот и крвните заболувања

Во новата работа, научниците тестираа уредувачи на аденински бази, или алатки што можат да ја претворат A во G. Тие се насочија кон две области: генот PCSK9, важен во регулацијата на холестеролот, и гените HBG1/2, поврзани со феталниот хемоглобин, кој е важен за болести како што се српеста анемија и бета-таласемија. Хемоглобинот е протеин во црвените крвни клетки што носи кислород.

Најважниот резултат од експериментот беше тоа што уредувањето беше ефикасно, а авторите не открија големи делеции или хромозомски абнормалности на целните места. Ова е клучно бидејќи претходните обиди за користење на класичната CRISPR-Cas9 технологија кај човечки ембриони покажаа дека сечењето на ДНК може да предизвика сериозен геномски хаос.

Проблемот со несовршеноста

Егли претходно предупреди за овој проблем со технологијата CRISPR-Cas9. Во 2020 година, неговиот тим објави труд во списанието Cell во кој покажа дека кај човечките ембриони оваа технологија може да доведе до губење на големи делови од хромозомот или дури и целиот хромозом. Универзитетот Колумбија тогаш предупреди дека ваквите наоди покажуваат зошто е потребна екстремна претпазливост пред каков било пристап во клиничките примени.

Новата студија е обид да се одговори на тоа прашање. Според прелиминарната верзија на овој научен труд, таа е охрабрувачка, но не и убедлива. Авторите наведуваат дека уредувањето/менувањето на базата не предизвикало големи хромозомски нарушувања, дека несаканите промени надвор од целното место зависеле од кратка РНК молекула која го води целиот систем (модифициран протеин Cas9 поврзан со посебен ензим) до точното место во геномот каде што треба да дејствува.

Начинот на кој научниците ја воведувале алатката за уредување на гени во ембрионите бил исто така важен. Кога едиторот на базата го вметнале директно како готов протеин, во времето на оплодувањето или многу набргу потоа, ембрионите можеле да продолжат да се развиваат до бластоциста. Бластоцистата е рана фаза на ембрионот, неколку дена по оплодувањето, пред природно да се имплантира во матката.

Од вака уредените ембриони, научниците можеле да добијат и ембрионални матични клетки, или клетки што можат да се развијат во различни видови ткива. Но, кога се обиделе да ја воведат истата алатка како РНК, односно како инструкција за клетката сама да го произведе едиторот, развојот на ембрионот запирал рано. Ова покажува дека во ваквите процедури, не е важна само алатката што се користи, туку и моментот и формата во која се воведува.

Проблемот со мозаичноста

Според извештајот во „Волстрит џурнал“, во студијата на Егли, речиси 80 % од ембрионите станале мозаични, што значи дека генетската промена во дезоксирибонуклеинската киселина не влијаела на сите клетки; некои го задржале непроменетиот ген. Мозаичноста е голем проблем за каква било клиничка примена бидејќи ембрионот може да има мешавина од изменети и неизменети клетки. Ако целта е да се спречи наследна болест, таков резултат не е доволно сигурен.

Егли затоа не тврди дека научниците се подготвени да уредуваат бебиња. Тој додаде дека овој процес мора да се одвива преку дискусија што е во согласност со научниот напредок.

Случајот со кинескиот научник

Контекстот е особено чувствителен поради случајот од 2018 година, кога кинескиот научник Хе Џианкуи објави дека се родени првите бебиња кај кои ги уредил гените. Тој тврдеше дека со помош на технологијата CRISPR-Cas9 го променил генот CCR5 во обид да ги направи децата поотпорни на ХИВ инфекција. Научната заедница го осуди експериментот како неодговорен, предвремен и етички неприфатлив, а подоцна тој заврши во затвор три години.

Оттогаш, уредувањето на човечките репродуктивни клетки, т.е. промените што би можеле да се пренесат на идните генерации, е една од најчувствителните теми во модерната биологија. Некои научници предупредуваат дека богатите би можеле да се обидат да го искористат пробивот за создавање деца ин витро кои би имале некои посакувани особини како што се исклучителна убавина или интелигенција.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Видео: Шакира пристигна во град погоден од земјотрес и вети дека ќе ги обнови училиштата

Светската музичка ѕвезда,  пејачката Шакира синоќа ненајавено пристигнала во Кибдо, главен град на колумбискиот департман Чоко, каде што ги посети училиштата оштетени од разорниот земјотрес, разговараше со учениците и се фотографираше со нив.&n

Видео: Шакира пристигна во град погоден од земјотрес и вети дека ќе ги обнови училиштата

За време на посетата, таа најави планови за помош при обновата на најмалку 10 училишта во еден од најсиромашните региони во Колумбија, кој претрпе големи штети од земјотресот што се случи минатата недела.

„Најмногу ме загрижува тоа што училиштата можеби нема да бидат обновени откако ќе помине оваа вонредна состојба. Секој ден што децата го пропуштаат на училиште е ден во кој се лишени од својата иднина“, рече таа.

Во придружба на Шакира биле Хауард Бафет, син на милијардерот и филантроп Ворен Бафет. Неговата фондација, „Фондацијата Хауард Г. Бафет“, ќе соработува со организацијата на Шакира, *Fundación Pies Descalzos*, во активностите за обнова на училиштата.

За време на посетата, Бафет кратко изјави: „Кога таа ќе повика, јас доаѓам“. Пејачката исто така најави дека лично ќе учествува во реновирањето на локалниот технолошки универзитет во Чоко.

Фондот за образование „Global Citizen“ на ФИФА и компанијата „Live Nation“ ветија средства во вкупен износ од 500.000 долари за реновирање на училишта и за враќање на децата во училниците, додека развојната банка CAF ќе обезбеди дополнителни 250.000 долари.

Земјотрес со јачина од 7,4 степени според Рихтеровата скала го погоди западниот дел на Колумбија на 10 август. Според надлежните, загинаа најмалку 287 лица, а уништени се повеќе од 26.000 домови, додека 194 лица се водат како исчезнати. Регионалните власти во Чоко соопштија дека во таа провинција се уништени најмалку 3.100 куќи и дека се оштетени повеќе од 265 образовни објекти.

Шакира истакна дека нејзината фондација работи во Чоко веќе 22 години и управува со две училишта кои ги завршиле стотици ученици. Подоцна беше појаснето дека нејзиното ветување се однесува на реконструкција на 10 постоечки училишта, а не на изградба на нови објекти.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Приведени четири лица во Хрватска: Подметнати десет пожари

Полицијата приведе четири лица, меѓу кои и 33-годишна државјанка на Полска, под сомнение за намерно подметнување десет пожари во Задарската жупанија.

Приведени четири лица во Хрватска:  Подметнати десет пожари

Полициски службеници од Полициската управа во Задар спроведоа кривична истрага против тројца хрватски државјани на возраст од 46, 45 и 42 години и 33-годишна полска државјанка под сомнение за подметнување пожари на десет локации во Задарската жупанија.

Полицијата се сомнева дека сите четири лица, според претходен план и меѓусебен договор, намерно подметнале пожари на вкупно десет локации во Задар и пошироката Задарска жупанија на 14 и 15 август. Според резултатите од истрагата, тие ги предизвикале пожарите со користење на топлинска енергија од отворен пламен или парчиња запалив материјал со запалка, со цел да го загрозат животот и имотот од голема вредност на штета на голем број од населението на Задарската жупанија.

Врз основа на наредбата на надлежниот истражен судија на Окружниот суд во Задар, извршени се претреси во домовите и другите простории и возила што ги користеле осомничените.

Полициските службеници од 42-годишникот конфискувале полуавтоматска пушка со 44 куршуми, додека од 46-годишникот конфискувале пиштол и неколку мобилни уреди.

По спроведената кривична истрага, осомничените во законскиот рок биле предадени на надзорникот за притвор на Полициската управа Задар.

Извор: Б92

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Жерновски: Како што најавивме, операцијата за медиумски мрак по рецептот на Вучиќ се спроведува и во Македонија

Денеска на прес-конференцијата мораме да кажеме една исклучително важна тема, односно исклучително важна операција што се одвива токму во овој момент додека ја одржуваме оваа прес-конференција. 

Жерновски: Како што најавивме, операцијата за медиумски мрак по рецептот на Вучиќ се спроведува и во Македонија

Како што најавивме, операцијата за медиумскиот мрак кој што ќе се случи во Македонија под покровителство и под директна режија на Вучиќ, веќе е во тек.

Ние ова, го знаат тоа граѓаните, го знаат и почитуваните претставници на медиумите го информиравме на ова укажувавме уште пред два месеца.

Значи токму во моментов додека ја држиме оваа прес- коференција во тек е операција за преземање на медиумскиот простор и медиумите воопшто во Македонија по моделот што Вучиќ веќе го воспоставува во Србија.

Како што можевте да го знаете вчера кај нашиот северен сосед веќе е завршена продажбата на медиумите од Adria News Network на инвестициската група Alpac Capital.

Во оваа медиумска група се Н1, Нова, Радар, Forbes Srbija и Данас.

Ајде да објасниме на граѓаните што всушност се случува.

Кој стои и со кого е поврзан Alpac Capital? Соработник, советник и пријател на кој друг ако не на Виктор Орбан.

Истата Alpac Capital во 2022 година го презеде мнозинскиот удел во Euronews.

Подоцна беше обелоденото дека за 45 милиони евра за таа трансакција дошле од унгарски државен фонд, а уште 12,5 милиони евра биле обезбедени преку компанија поврзана со комуникациските операции на унгарската влада.

Значи ние денеска и воопшто не зборуваме за изолирани и неповрзани бизнис зделки. Зборуваме за еден концепт, зборуваме за еден проект преку којшто треба да се воспостави тотално контрола на медиумскиот простор во нашата земја.

Тој концепт е според нас, според она што го гледаме всушност доградување на режим ко јшто се воспоставува во нашата држава. Истиот модел веќе сега како како што се спроведува во Србија, се спроведува и кај нас. Неслучајно тоа неколку пати го зборувавме унгарската 4iG ја доби дозволата за трет мобилен оператор во Македонија. Ете полека како се воспоставува целиот концепт и целиот проект и целиот модел за којшто зборувавме наназад.

Затоа и предупредувавме дека ова прашање не смее да се гледа како некоја обична тема туку да се гледа многу посериозно. А на големо се реализира и влезот и ширење на медиумите од страна на српскиот свет, блиски до власта на Вучиќ.

Затоа неслучајно во два наврати, две години по ред извештаите од Брисел, кога ќе кажам Брисел мислам на сите институции и Европскиот Парламент и Европската Комисија зборуваат за постоење, функционирање и влијание на српскиот свет во Македонија.

Информациите со кои располагаме укажуваат дека еден од плановите е преку Ало групацијата да се влезе и во телевизискиот простор во Македонија.

Како една од порвите опции се разгледува преземање на сопствеништвото на Наша ТВ.

Во операцијата клучна улога ќе има познатата Ивана Талеска со проектот Euronews кој започна во септември. Ако веќе доаѓаме до тоа име, секако доаѓаме и до Латас кој што е директивен извршител на политиката на Мицкоски.

Значи почитувани граѓани, кога нема резултати, кога нема пари во Буџетот, кога нема подобар живот за граѓаните, кога нема европска перспектива за граѓаните, тогаш единствено што останува на оваа власт е да ги фати медиумите за гуша и да воспостави контрола врз нивното работење и воопшто врз јавниот простор во нашата држава.

Денешната прес-конференција ја држиме токму на оваа тема, затоа што власта воспоставува политичко влијание врз институциите и се разбира како што кажав следна цел јавниот простор.

Некој ќе праша зошто. Зошто власта го прави ова? Многу едноставно власта го прави ова за да нема кој да прашува, да нема кој да постави прашање за криминалите, за тендерите, за немањето реформи, затоа што немаме европска перспектива или со еден збор ако сакате почитувани граѓани се воспоставува контрола за да нема кој да ја каже вистината во оваа земја и тоа е она што се случува.

Целта е јасна граѓаните да добиваат само една вистина. Вистина којашто ќе се сервира како единствена. Сетете се на омилените фрази на премиерот кој што од почеток на мандатот зборуваше за цитирам тоа е првпат некој да спомене во светот такво нешто за вистинската вистина.

За жал не чека медиумски мрак. За жал не чека еден демократски живот во наводници демократски без слободни медиуми, без критика и без вистина. Тука сме ние, тука е СДСМ. Дали е сега јасно зошто радарот Муцунски имаше интервју токму за Euronews ? Јасен е веќе концептот. Да завршам со тоа дека ова не е само прашање кој ќе биде сопственик на некоја телевизија или портал, ова е контрола на јавниот простор во нашата држава.

Прес-конференција на СДСМ, Андреј Жерновски, секретар за меѓународна соработка.

YouTube video

СДСМ

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер