Награда Дијалогос – сеќавање на заслужните: Ратко Божовиќ и Јанко Николовски - Канал 5

Култура

Награда Дијалогос – сеќавање на заслужните: Ратко Божовиќ и Јанко Николовски

Регионалната награда Дијалогос за најдобра книга од областа на теоријата и културата на медиумите, воспоставена во Црна Гора во 2013 година, во своите хроники остава во наследство важни културолошко академско научни имиња.

Награда Дијалогос – сеќавање на заслужните: Ратко Божовиќ и Јанко Николовски

Регионалната награда Дијалогос за најдобра книга од областа на теоријата и културата на медиумите, воспоставена во Црна Гора во 2013 година, во своите хроники остава во наследство важни културолошко академско научни имиња, кои станале значајни по оставината на оваа награда. Трпеливо и упорно, посветено и конзистентно, научно референтно, етички колегијално, на Дијалогос му подаваа рака на пријателство, за да порасне во препознатливо име, уважено и престижно во регионалната академска и интелектуална јавност. Нема и не може да има култура на сеќавање на Дијалогос без нивните имиња.

Иднина на одржливата мисија

Дијалогос не постои ако не се заснова на нивниот дух, критичките перцепции и висините на интелектуалната слобода, на чиј темел се создаваат и опстојуваат слободните општества.

Поради неизбежноста на биолошките закони, семејството на Дијалогос го напуштија драги имиња на научната и критичката медиумска мисла. Меѓу нив, во 2023, проф. д-р Ратко Божовиќ и во 2022 угледниот македонски новинар, публицист и долгогодишен програмски директор на Дијалогос, Јанко Николовски, на чии сенки е посветена овогодишната обновена научна манифестација на наградата Дијалогос. Заминувањето на двајцата големи луѓе и интелектуалци е голам губиток, не само за овој научен панел, туку и регионално многу пошироко секаде каде што одекнува името на слободната мисла и слободниот дух.

Професор Ратко Божовиќ, доајен на социо-културолошката мисла, добитник на Дијалогос во 2015 година, за книгата „Парадокси на медиумската слобода“ каде на негов лабораториско прецизен начин го отсликува лицето и наличјето на карактерот на медиумската слобода. И, се разбира, на поимот слобода, толкуван во клучот, како на нејзината онтологија и философија, така и на деловниот праксис на нејзината злоупотреба. Медиумската слобода помеѓу правата и (не)одговорностите. Професорот јасно анализира како новите технологии ја однеле пресудната улога, не само во напуштањето на традиционалната култура, туку и во создавањето на нејзината наследничка, медиумската култура. Професорот предупредува дека индустријата на свеста наметнува хомогенизирана, упростена и лажна слика на светот, секогаш кога избегнува суштинска средба со вистината и слободата; говореше Ратко Божовиќ, не само во оваа книга, како опсесивното врзување за содржината на новите дигитални технологии, доведува до замена на реалноста за „реалност“ од мрежата за парареалноста.

За бројните гости и медиуми присутни на врачувањето на наградата, во прекрасната подгоричка септемвриска ноќ во хотелот Хилтон, ќе остане сеќавање на античката беседа на проф. Божовиќ. Мисли, пораки и поуки, ставови, вредности и критичка деконструкција на медиумската глобална свест, се возвишен духовен тестамент со кој се гордее Дијалогос и неговата екипа на посветени луѓе од Словенија до Македонија. Остануваат сеќавања и носталгични слики на едно време, во кое аристократот на духот Ратко Божовиќ пленеше со својот ум, интелект, човечка ширина, шарм и посебна автентична харизма.

Кога во еден ракопис би се преточиле сите Јанкови мејлови и текстови посветени на Дијалогос, би се добила книга вредна за грижа, внимание, суптилни пораки во корист на теоријата и културата на медиумите, слободата, етиката, на човекот и на граѓанинот. Јанко Николовски, добриот дух на Дијалогос. Оригинален и неповторлив. Го знаат тоа сите оние кои го запознале нашиот драг Јале, како од милост го нарекуваа неговите пријатели. Се слушаше и се бараше тој Јанков мудар збор. Јанко, тој принц на господството, беше со ретка широка ренесансна наобразба, ерудиција и систематичност на научната работа, која останува со посебна привилегија во заслужено трајно сеќавање. Со својот живот и дело, Јанко соѕида силни темели на општествено - хуманистичката мисла, во која, со свој пример антички сведочи за карактерологијата на битисувањето, во која човекот е човек. Оттука, не случајно, неговите пријатели, во издание на црногорска Komuna (2021), напишаа книга во негова чест, „Јанко Николовски, по-етика на животот“. Таков беше, тој вистински боем, парадигма на луцидната мисла, на полноста со љубов кон Црна Гора, се радуваше на сесиите на Дијалогос, средби кои ги доживуваше како свој голем празник, на кои им посветуваше, не само зборови и беседи, туку и лептир машна и отмен шешир. И етика и естетика кај човекот чие заминување е ненадоместливо за Дијалогос.

И да, не се забораваат неговите филигрански есеи и други жанровски форми испишани за которскиот портал Радио Скала, за беранската Е-спона, Комуна, Медиумски дијалози, Никшиќкиот весник... и секогаш само со срдечност, љубов и преданост, онака како што само тој знаеше. А неговото широко знаење и култура беа универзална легитимација со која Дијалогос се гордееше. А и денес се гордее со својот Јанко. Со програмскиот директор кој високо ја надраснал секоја стврдната форма, останувајќи доследен на суштината на мислата, животот и човечноста.

Сумирано, сеќавањето на Ратко и Јанко, е цивилизациски однос кој основачите на Дијалогос го негуваат и пренесуваат во наследство, токму онака како што и тие ја пренесуваа високо и далеку светлината на логосот на слободата, вистината, борбата против едноумието и монополот на вистината. Ја бранеа речта, слободна и демократска, не прашувајќи за цената на своите јавно изговорени зборови. Наследство кое се чува, негува, помни и изучува.

Многу големи се причините кои оваа година ги мотивираа и инспирираа организаторите на Дијалогос да ја посветат наградата на нивните сенки, животот, името и делото.

Исто така,ова е повод за сеќавање на угледните интелектуалци, академикот проф. д-р Славо Кукиќ и проф. д-р Мирко Јаковљевиќ, кои на свој начин беа силна и незаборавна поддршка на Дијалогос, блескава и чиста, токму како што беа и тие. Како такви ни правеа голема чест и гордост на патиштата, идеите и визиите при набљудувањето на лицето и наличјето на медиумската култура во овој, по се судејќи, непредвидлив век полн со предизвици.

За толку кратко време од востановувањето на наградата, во нејзината историја влегуваат знаменити луѓе, книги, дела, сеќавања и настани, кои во збир чинат непроценлива залог на етичност, интелектуалност и граѓанска култура, на што со причина би се гордееле многу поголеми и постари награди, пишува публицистот Жељко Рутовиќ во црногорскиот магазин Еспона.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Наука

Решена е мистеријата на радио сигналите од вселената, кои се емитуваат на секои 8 минути

Научниците од Универзитетот Куртин и Меѓународниот центар за радиоастрономски истражувања (ICRAR) поврзаа мистериозни радио-сигнали со необичен пар ѕвезди .

Решена е мистеријата на радио сигналите од вселената, кои се емитуваат на секои 8 минути

Научниците од Универзитетот Куртин и Меѓународниот центар за радиоастрономски истражувања (ICRAR) поврзаа мистериозни радио-сигнали со необичен пар ѕвезди - мртва ѕвезда што ротира околу својата оска на секои осум минути и ѕвезда слична на нашето Сонце, соопшти Меѓународниот центар за радиоастрономски истражувања (ICRAR), објави списанието Nature.

Новооткриениот систем, познат како GPM J071507−114153, се состои од две ѕвезди што орбитираат една околу друга: бело џуџе - густото јадро што останува по смртта на ѕвездата - и ѕвезда од типот G, слична на нашето Сонце.

Ова е прв пат радио-сигнали да бидат откриени од бело џуџе што орбитира околу ѕвезда слична на Сонцето. Ваквите сигнали обично се гледаат во системи со помали, постудени ѕвезди - црвени џуџиња, што значи дека откритието отвора сосема ново поглавје во истражувањето на вселената.

Овие ѕвездени парови припаѓаат на поширока класа на објекти познати како долгопериодични транзиенти (LPT), кои произведуваат радио-сигнали што се вклучуваат и исклучуваат во интервали од минути до часови. Откако истиот тим на ICRAR го откри првиот таков објект во 2021 година, откриени се уште десетици, а астрономите сè уште работат на нивно разбирање.

Иако неколку претходно откриени LPT системи содржат бело џуџе и друга ѕвезда, не е јасно која од двете ѕвезди ги произведува радио импулсите.

„Ова е прв пат импулсите да се доволно јасни за да се види како белото џуџе се движи во својата орбита околу својот придружник, па затоа знаеме дека пулсациите доаѓаат од регион близу до белото џуџе, или можеби дури и од самото бело џуџе“, рече д-р Сем МекСвини, главен автор на студијата и научник задолжен за Опсерваторијата Square Kilometre Array (SKAO), кој го направи откритието додека работеше како истражувач во филијалата на ICRAR на Универзитетот Куртин, од каде објавија ВИДЕО од феноменот.

Тимот обработи повеќе од 100 часа радио податоци во Истражувачкиот центар за суперкомпјутери „Пози“ за да го потврди и разбере движењето на белото џуџе.

Професорката Наташа Харли-Вокер, коавторка на трудот, изјави дека пулсирањата емитирани од белото џуџе му овозможиле на тимот да детектира ѕвездени пламени на ѕвездата слична на Сонцето, слични на оние што создаваат аурори овде на Земјата.

„Како бонус, го видовме и белото џуџе како се движи зад област со силно магнетно поле, најверојатно „ѕвездена истакнатост“, што е голема јамка на плазма што излегува од површината на ѕвездата. Неверојатно е што можеме да детектираме бури на ѕвезда оддалечена повеќе од 5.000 светлосни години користејќи радио бранови“, рече таа.

Истражувачите на ICRAR се во првите редови во откривањето на овие ретки системи.

„Го откривме овој систем во големо истражување на небото користејќи го Murchison Widefield Array (MWA), скенирајќи го целиот Млечен Пат видлив од Австралија. Потоа го користевме радиотелескопот MeerKAT во Јужна Африка за да ја одредиме неговата прецизна позиција“, рече Харли-Вокер.

Откако LPT беше лоциран со радиотелескоп, опсерваторијата W. M. Keck на Мауна Кеа, Хаваи, ја потврди нејзината поврзаност со ѕвезда од тип G со оптички набљудувања.

И MWA – управувана од Универзитетот Curtin во објектот Inyarrimanha Ilgari Bundara, опсерваторијата за радио астрономија Murchison на CSIRO на земјиштето Wajarri Yamaji во Западна Австралија – и MeerKAT, изградена и управувана од Јужноафриканската радио астрономска опсерваторија во покраината Северен Кејп во таа земја, служат како претходници на телескопите SKA: системот SKA-Low во Австралија и системот SKA-Mid во Јужна Африка, соодветно.

„Ако веќе правиме вакви откритија со телескопите-претходници, само замислете колку уште ѕвездени системи ќе можеме да најдеме и каков прекрасен детален поглед на нивните сигнали ќе имаме кога телескопите SKAO ќе бидат целосно изградени“, рече д-р МекСвини.

Тагови: вселената радио сигнали

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Свет

Драма во САД: Танкер удри во туристички брод, патниците скокнаа во реката Мисисипи (ВИДЕО)

Голем танкер денеска се судри со туристички брод на реката Мисисипи во Њу Орлеанс, САД.

Драма во САД: Танкер удри во туристички брод, патниците скокнаа во реката Мисисипи (ВИДЕО)

На бродот имало околу 129 патници и членови на екипажот, а по судирот почнал да тоне. Започната е голема спасувачка операција, а снимките од местото на несреќата покажуваат луѓе во вода.

Несреќата се случила околу 12:30 часот по локално време, недалеку од мостот Кресент Сити Конекшн. Танкерот „Атлантик Асфалт“ удрил во туристичкиот брод „Американ Херитиџ“, кој во тој момент бил закотвен на брегот.

Бродот се навалил по ударот и почнал да тоне

Снимките што се појавија на социјалните мрежи го покажуваат моментот кога многу поголем танкер се судри со туристички брод со препознатливо големо тркало на крмата.

По судирот, бродот се навалил силно на страна, а дел од трупот завршил под вода. Снимките покажуваат луѓе кои носат елеци за спасување во реката, додека други се држат за оградата на бродот.

Според првичните информации, „Американ Херитиџ“ се закотвил во пристаништето приближно два часа пред несреќата, а патниците се подготвувале да се симнат од него.

Голема спасувачка операција

На местото на несреќата пристигнаа пожарникари, полиција, брза помош, пристанишна полиција и крајбрежна стража на САД.

Поручникот Стефани Ц. Норвуд од Службата за итна медицинска помош на Њу Орлеанс потврди дека сите релевантни служби се вклучени во спасувачката операција.

Пристанишните власти објавија дека нивниот моментален приоритет е безбедноста на патниците, членовите на екипажот и спасувачките екипи.

Според првичните извештаи, спасените патници се транспортираат до зградата на пристанишната администрација, каде што добиваат медицинска помош.

Причината за судирот сè уште не е позната

Сè уште нема официјално потврдени информации за бројот на повредени или евентуално исчезнати лица.

Според неофицијалните информации што ги објавија американските медиуми, танкерот можеби останал без струја пред судирот. Надлежните служби сè уште не ги потврдиле овие информации.

Американските власти ја продолжуваат спасувачката операција и ги утврдуваат околностите на судирот.

Тагови: брод Мисисипи

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Свет

Од детска кавга до вооружена престрелка- тројца загинати, меѓу кои двајца браќа (ВИДЕО)

Три лица загинаа денеска кога тепачка меѓу деца стана смртоносна во пакистанскиот град Фатех Џанг, во близина на Аток.

Од детска кавга до вооружена престрелка- тројца загинати, меѓу кои двајца браќа (ВИДЕО)

Престрелката се случила во населбата Наи Абади, каде што расправија меѓу децата довела до тепачка меѓу возрасни членови на семејството, објави 24NewsHD.

За време на тепачката, еден од мажите извадил пиштол и отворил оган. Тројцата лица починале на самото место.

Жртвите се идентификувани како Самад (28), Саџид (35) и Амир Азиз (55). Самад и Саџид биле браќа.

Телата на жртвите биле однесени во болницата Техсил во Фатех Џанг, а полицијата веднаш се упатила на местото на настанот по добивањето на пријавата.

Според полицијата, осомничениот избегал и се водат рации на различни локации за да се уапси.

Главниот министер на Пенџаб, покраинскиот генерален инспектор на полицијата и регионалниот командант на полицијата во Равалпинди се информирани за инцидентот и презеле мерки.

Командантот на регионалната полиција им наредил на високите полициски службеници веднаш да излезат на местото на настанот и да започнат сеопфатна и транспарентна истрага за да го изведат сторителот пред лицето на правдата.

Тагови: браќата престрелка

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер