Култура

Награда Дијалогос – сеќавање на заслужните: Ратко Божовиќ и Јанко Николовски

Регионалната награда Дијалогос за најдобра книга од областа на теоријата и културата на медиумите, воспоставена во Црна Гора во 2013 година, во своите хроники остава во наследство важни културолошко академско научни имиња.

Регионалната награда Дијалогос за најдобра книга од областа на теоријата и културата на медиумите, воспоставена во Црна Гора во 2013 година, во своите хроники остава во наследство важни културолошко академско научни имиња, кои станале значајни по оставината на оваа награда. Трпеливо и упорно, посветено и конзистентно, научно референтно, етички колегијално, на Дијалогос му подаваа рака на пријателство, за да порасне во препознатливо име, уважено и престижно во регионалната академска и интелектуална јавност. Нема и не може да има култура на сеќавање на Дијалогос без нивните имиња.

Иднина на одржливата мисија

Дијалогос не постои ако не се заснова на нивниот дух, критичките перцепции и висините на интелектуалната слобода, на чиј темел се создаваат и опстојуваат слободните општества.

Поради неизбежноста на биолошките закони, семејството на Дијалогос го напуштија драги имиња на научната и критичката медиумска мисла. Меѓу нив, во 2023, проф. д-р Ратко Божовиќ и во 2022 угледниот македонски новинар, публицист и долгогодишен програмски директор на Дијалогос, Јанко Николовски, на чии сенки е посветена овогодишната обновена научна манифестација на наградата Дијалогос. Заминувањето на двајцата големи луѓе и интелектуалци е голам губиток, не само за овој научен панел, туку и регионално многу пошироко секаде каде што одекнува името на слободната мисла и слободниот дух.

Професор Ратко Божовиќ, доајен на социо-културолошката мисла, добитник на Дијалогос во 2015 година, за книгата „Парадокси на медиумската слобода“ каде на негов лабораториско прецизен начин го отсликува лицето и наличјето на карактерот на медиумската слобода. И, се разбира, на поимот слобода, толкуван во клучот, како на нејзината онтологија и философија, така и на деловниот праксис на нејзината злоупотреба. Медиумската слобода помеѓу правата и (не)одговорностите. Професорот јасно анализира како новите технологии ја однеле пресудната улога, не само во напуштањето на традиционалната култура, туку и во создавањето на нејзината наследничка, медиумската култура. Професорот предупредува дека индустријата на свеста наметнува хомогенизирана, упростена и лажна слика на светот, секогаш кога избегнува суштинска средба со вистината и слободата; говореше Ратко Божовиќ, не само во оваа книга, како опсесивното врзување за содржината на новите дигитални технологии, доведува до замена на реалноста за „реалност“ од мрежата за парареалноста.

За бројните гости и медиуми присутни на врачувањето на наградата, во прекрасната подгоричка септемвриска ноќ во хотелот Хилтон, ќе остане сеќавање на античката беседа на проф. Божовиќ. Мисли, пораки и поуки, ставови, вредности и критичка деконструкција на медиумската глобална свест, се возвишен духовен тестамент со кој се гордее Дијалогос и неговата екипа на посветени луѓе од Словенија до Македонија. Остануваат сеќавања и носталгични слики на едно време, во кое аристократот на духот Ратко Божовиќ пленеше со својот ум, интелект, човечка ширина, шарм и посебна автентична харизма.

Кога во еден ракопис би се преточиле сите Јанкови мејлови и текстови посветени на Дијалогос, би се добила книга вредна за грижа, внимание, суптилни пораки во корист на теоријата и културата на медиумите, слободата, етиката, на човекот и на граѓанинот. Јанко Николовски, добриот дух на Дијалогос. Оригинален и неповторлив. Го знаат тоа сите оние кои го запознале нашиот драг Јале, како од милост го нарекуваа неговите пријатели. Се слушаше и се бараше тој Јанков мудар збор. Јанко, тој принц на господството, беше со ретка широка ренесансна наобразба, ерудиција и систематичност на научната работа, која останува со посебна привилегија во заслужено трајно сеќавање. Со својот живот и дело, Јанко соѕида силни темели на општествено - хуманистичката мисла, во која, со свој пример антички сведочи за карактерологијата на битисувањето, во која човекот е човек. Оттука, не случајно, неговите пријатели, во издание на црногорска Komuna (2021), напишаа книга во негова чест, „Јанко Николовски, по-етика на животот“. Таков беше, тој вистински боем, парадигма на луцидната мисла, на полноста со љубов кон Црна Гора, се радуваше на сесиите на Дијалогос, средби кои ги доживуваше како свој голем празник, на кои им посветуваше, не само зборови и беседи, туку и лептир машна и отмен шешир. И етика и естетика кај човекот чие заминување е ненадоместливо за Дијалогос.

И да, не се забораваат неговите филигрански есеи и други жанровски форми испишани за которскиот портал Радио Скала, за беранската Е-спона, Комуна, Медиумски дијалози, Никшиќкиот весник... и секогаш само со срдечност, љубов и преданост, онака како што само тој знаеше. А неговото широко знаење и култура беа универзална легитимација со која Дијалогос се гордееше. А и денес се гордее со својот Јанко. Со програмскиот директор кој високо ја надраснал секоја стврдната форма, останувајќи доследен на суштината на мислата, животот и човечноста.

Сумирано, сеќавањето на Ратко и Јанко, е цивилизациски однос кој основачите на Дијалогос го негуваат и пренесуваат во наследство, токму онака како што и тие ја пренесуваа високо и далеку светлината на логосот на слободата, вистината, борбата против едноумието и монополот на вистината. Ја бранеа речта, слободна и демократска, не прашувајќи за цената на своите јавно изговорени зборови. Наследство кое се чува, негува, помни и изучува.

Многу големи се причините кои оваа година ги мотивираа и инспирираа организаторите на Дијалогос да ја посветат наградата на нивните сенки, животот, името и делото.

Исто така,ова е повод за сеќавање на угледните интелектуалци, академикот проф. д-р Славо Кукиќ и проф. д-р Мирко Јаковљевиќ, кои на свој начин беа силна и незаборавна поддршка на Дијалогос, блескава и чиста, токму како што беа и тие. Како такви ни правеа голема чест и гордост на патиштата, идеите и визиите при набљудувањето на лицето и наличјето на медиумската култура во овој, по се судејќи, непредвидлив век полн со предизвици.

За толку кратко време од востановувањето на наградата, во нејзината историја влегуваат знаменити луѓе, книги, дела, сеќавања и настани, кои во збир чинат непроценлива залог на етичност, интелектуалност и граѓанска култура, на што со причина би се гордееле многу поголеми и постари награди, пишува публицистот Жељко Рутовиќ во црногорскиот магазин Еспона.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Здравје

3100 лица во Гостивар побарале лекарска помош

3100 лица во Гостивар досега побарале лекарска помош.

. Засега нема официјална потврда од што се затруле, поради како што изјави министерот за здравство ембаргото од Обвинителството да не се откриваат резултатите додека трае истрагата.Надлежните уверуваат дека се реагирало веднаш и не се криеле информации..

Од Институтот за јавно здравје тврдат дека обвинителството им наложило да земат примероци во време кога мал бил бројот на пријави за заболувања за сами да излезат на терен. за тоа дали некој ги попречувал службите да земат мостри, директорката рече дека нема информации, и ниту ги потврди ниту ги демантираше

Македонија

Обвинителство: Истрага против три лица, водата во Гостивар е многу загадена

Обвинителството ги објави резултатите од анализата на примероците на вода во гостиварско од кои се констатира дека таа не може да се употребува за ниту една намена. Водата е многу загадена.

Основното јавно обвинителство Гостивар вечерва донесе Наредба за спроведување истражна постапка против три лица за Тешки дела против животната средина и природата предизвикани со дејствија на Загадување на вода за пиење.

Осомничените соизвршители, во својство В.Д. директорка на ЈП “Комуналец” – Гостивар, технички раководител на Сектор за технички работи и раководител на Одделението за водовод, канализација и градежни работи во јавното претпријатие, со штетна матeрија ја направиле неупотреблива водата за пиење во преливната комора на системот кој ја снабдува со вода Општина Гостивар и дел од околните села.

Тие на 25 јуни дале налози на вработени во претпријатието да постават три потопни пумпи во канал со површинска вода со штетни материи во близина на преливната комора со вода за пиење за да го тестираат притисокот на водата.

На 16 јули, при извршен увид на лице место, констатирано е дека две од потопните пумпи се уште биле во употреба и преку потисни црева поставени низ преливниот отвор ја пренесувале водата со штетна материја-колиформни бактерии од отворен систем – канал во комората каде се наоѓа вода од системот за пиење со определен дефиниран квалитет во затворен систем.

Во системот дошло до мешање односно пренесување на вода со штетни материи од каналот во главниот цевковод за водоснабдување.

По наредба на јавен обвинител, Институтот за јавно здравје изврши анализи на земени примероци од површинската вода од отворениот канал при што е констатирано дека водата е многу загадена и не може да се употребува за ниту една намена поради присуство на колиформни бактерии од 2419,6 cfu/100 мл наспроти максимално дозволените 50 cfu/100 мл а во примероците земени од каптиран извор е констатирано дека водата има зголемен број на аеробни мезофилни бактерски колонии како и наод на колиформни бактерии каде во референции треба да има 0 cfu/100 мл додека во водата се пронајдени 39 cfu/100 мл. Поради високата загаденост водата станала неупотреблива и не е безбедна за употреба и консумација од страна на луѓето.

Дополнително анализиран е примерок земен од чешма на Ул. ЈНА во Гостивар каде е констатирано дека во водата има високо присуство на хлор и тоа концентрација на резидуален хлор од 1,1 мг/л кој претставува отстапување од максимално дозволената вредност според важечкиот правилник каде е опишан оспег од 0.2 до 0.3 мг/л но не повеќе од 0.5 мг/л.

Имајќи предвид дека настанатите промени од загадувањето не можат лесно да се отстранат, јавниот обвинител оцени дека се исполнети обележјата кои даваат основано сомнение дека е сторено наведеното кривично дело.

Основното јавно обвинителство Гостивар продолжува да презема истражни дејствија за целосно испитување на настанот. Осомничените се лишени од алобода и во текот на утрешниот ден јавен обвинител ќе одлучи дали и какви мерки за нивно обезбедување ќе предложи на судот.

Тагови: вода Гостивар

Европа

Зеленски се соочува со сериозна криза,протестите во Киев траат веќе пет дена

Зеленски се соочува со сериозна криза. Притисокот од улицата и од војската расте. .

Претседателот на Украина Володимир Зеленски се соочува со една од најсериозните политички кризи од почетокот на руската инвазија, поради протестите против разрешувањето на министерот за одбрана Михаило Федоров.

Протестите во Киев траат веќе пет дена, поттикнати од смената на популарниот министер, кој честопати влегуваше во судири со военото раководство околу прашањето за модернизација на армијата.

Според „Киев пост“, ова се најдолгите непрекинати протести директно поврзани со војната. Минатата недела илјадници луѓе се собраа во главниот град, носејќи импровизирани транспаренти и пеејќи ја државната химна. Стотици демонстранти повторно се собраа во понеделникот, иако бројноста беше помала по руските напади за време на викендот.

Зеленски со денови одржува состаноци со клучни советници и воени команданти, обидувајќи се да најде решение што ќе ги задоволи сите страни и ќе спречи продлабочување на поделбите додека војната продолжува.

Според украинските медиуми и аналитичките проценки, во тек се разговори за враќањето на Федоров на функцијата, како и за судбината на врховниот командант Олександр Сирски, чија позиција станува сè понесигурна.

Портпаролот на Зеленски синоќа изјави дека засега не се очекува никаква одлука.

Сè почести се повиците за разрешување на Сирски.

Во четвртокот наутро спонтано започнаа протести за поддршка на Федоров, млад министер кој се залагаше за технолошка модернизација на вооружените сили – потег на кој военото раководство често се спротивставуваше.

„Ситуацијата несомнено е сериозна; гледаме како списокот со барања се зголемува“, изјави Олександр Салиженко, експерт од движењето „Чесно“. На подоцнежната, мошне бурна прес-конференција, Федоров изјави дека Сирски му поставил ултиматум на Зеленски, со што всушност изнудил негово разрешување. Федоров потоа повика на отстранување на Сирски; неговите поддржувачи се организираа на социјалните мрежи и на улиците, гласно извикувајќи: „Сирски, заминувај!“

Тагови: украина