Македонија

Национален самит за дигитална, енергетска и безбедна критична инфраструктура

Самитот пред се е посветен на безбедноста и енергетската транзиција и планирањето преку презентација на одлични примери од светот кои брзо може да се имплементираат кај нас.

Во дигиталниот свет податоците се елементарниот приоритет и како такви мора да се третираат со највисоко ниво на доверба и сигурност, а институциите имаат обврска да ги штитат транспарентно, правично и по сите европски стандарди поради што земјава мора да има сопствено решение за справување со сајбер предизвиците, порача министерот за дигитална трансформација Стефан Андоновски на отворањето на Националниот самит за дигитална, енергетска и безбедна критична инфраструктура.

На самитот, чија цел е да го подигне нивото на одржливо планирање на дигиталната и енергетската инфраструктура, нејзината безбедност и транзиција и да создаде сигурна и светла иднина за генерациите што доаѓаат, своето искуство го презентираат компании од светски рамки со долгогодишно искуство во полето на дигитализацијата и енергетиката. Самитот пред се е посветен на безбедноста и енергетската транзиција и планирањето преку презентација на одлични примери од светот кои брзо може да се имплементираат кај нас.

- Живееме во време кога енергетските системи не се системи сами по себе, туку се длабоко поврзани со ИКТ системите на државата и се двигател и основа на македонската економија. Затоа безбедноста, одржливоста и адаптибилноста на овие системи мора да е на врвот на нашите приоритети, рече Андоновски.

Порача дека првиот дел од сајбер безбедноста е опоравувањето по сајбер катастрофи, вториот дел заштита на податоците, третиот дел решение за опоравување од рамсовер напади и четвртиот дел е што тоа значи во поглед на инвестициите во македонската економија.

- Секоја држава треба да ја гледа сајбер безбедноста како дел од националната безбедност, бидејќи денеска нападите не се само против компаниите, тие се против училиштата, болниците, енергетските системи, водоводите, телекомуникациите, социјалните фондови,... Тоа се напади против секојдневниот живот на граѓаните и против функционирањето на бизнисот, посочи Андоновски.

Се соочуваме, додаде, со сет на комплицирани и многу почести закани и затоа градиме нови стандарди и стратегии за одбрана, вклучувајќи ја и Националната стратегија за сајбер безбедност.

- Не можеме со сајбер стратегијата, ниту со било која друга стратегија да гарантираме дека нема да се случат сајбер напади, но треба да се осигураме дека кога ќе се случат да имаме капацитети брзо и сигурно да го вратиме во функционалност дадениот критичен систем. Македонија мора да има сопствено решение за справување со сајбер предизвиците, а не решение што исклучиво зависи од странски локации, туку внатрешно направен систем кој ќе гарантира дека и во најлошо сценарио државата, институциите и компаниите може да продолжат непречено да функционираат, потенцира Андоновски.

Тоа, како што рече, значи целосно искористување на „Дизастери кавери дата центарот“ во Прилеп, но и изградба на нови и максимално искористување на домашните ресурси во таа насока.

Министерката за енергетика, рударство и минерални суровини Сања Божиновска посочи дека имаме мисија да изградиме безбедна, одржлива и отпорна критична инфраструктура која ќе ја поддржи економијата.

-Критичната инфраструктура особено во енергетскиот сектор не е само технички систем, тоа е основа за економски развој, за социјална стабилност и национална безбедност. Сведоци сме на зголемени сајбер напади врз критичната инфраструктура што ја истакнува потребата од зајакнување на нашите капацитети за сајбер безбедност, рече Божиновска.

Порача дека дигиталната трансформација е клучна во енергетскиот сектор за ефикасно управување со ресурсите и обезбедување на сигурна енергетска мрежа.

-Интеграцијата на обновливите извори на енергија (ОИЕ) како соларната и енергијата од ветерот бара модернизација на инфраструктурата и примена на напредни технологии за управување и заштита. Меѓународните искуства покажуваат дека инвестициите во ОИЕ не само што придонесуваат за енергетска независност, туку ја зголемуваат и енергетската безбедност, посочи Божиновска и додаде дека имаме потенцијал да станеме регионален лидер во енергетската транзиција.

Нагласи дека во соработка меѓу јавниот и приватниот сектор може да се развијат иновативни решенија кои ќе ја зајакнат инфраструктурата и ќе обезбедат одржлив економски развој. Порача дека очекува дискусиите и презентациите од денешниот настан да придонесат за формирање на конкретни стратегии и иницијативи кои ќе ја унапредат инфраструктурата и ќе ја подготват за предизвиците на иднината.

Извозот на ИКТ услугите од земјава е над 500 милиони евра годишно, а увозот е помалку од 200 милиони.

Тагови: самит

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Македонија

Муцунски: Јас би се извинил, до овој момент немам одговор од бугарската страна

„Јас би се извинил, до овој момент немам одговор од бугарската страна по објавувањето во јавноста на дипломатска нота за престој на семејството на премиерот Мицкоски и неговото семејство во Бугарија“.

Ова утринава го изјави министерот за надворешни работи и надворешна трговија Тимчо Муцунски.

Тој потенцираше дека се објавени лични податоци на семејството на премиерот. Вчера Мицкоски рече дека со објавувањето на податоците се загрозила безбедноста на неговото семејство, а откри и дека ги информирал и партнерите во НАТО.

Рецепти

„Гответе со Дракче“ - Бурек од оризова хартија

Во среда (17.06.2026) во емисијата гостин ни бeше Јелена Спенџарска.

Состојки за денешниот рецепт:

1 јајце

100 гр. урда

100 гр. спанаќ

3 оризови хартии

Моча десерт

150 гр. грчки јогурт

1 протеински пудинг

150 гр. јагоди

1 оризова хартија

Погледнете како се подготвува овој рецепт:

Македонија

Перински: Ранковце добива нови развојни можности преку европските фондови и владината поддршка

Министерот за локална самоуправа, Златко Перински, денеска оствари работна посета на Општина Ранковце, каде што се сретна со градоначалникот Даниел Павловски, членовите на Советот и општинската администрација.

На средбата се разговараше за актуелните предизвици со кои се соочува Општина Ранковце и можностите за нивно надминување преку поддршката што ја обезбедува Министерството за локална самоуправа.

Посебно внимание беше посветено на можностите што ги нуди Ресурсниот центар за поддршка на општините, преку кој Министерството обезбедува стручна, техничка и советодавна помош за јакнење на административните капацитети, подготовка на плански документи, подобрување на финансиското управување и унапредување на локалните услуги. На состанокот беше истакнато дека Ресурсниот центар претставува важен механизам за поддршка на општините во процесот на поефикасно извршување на нивните надлежности и реализација на развојните проекти.

Во рамки на посетата, се изврши увид и во реализацијата на проектот „Одржлив туризам во искуствена економија“, кој се спроведува во рамки на Интеррег VI-А ИПА Програмата за прекугранична соработка со Република Бугарија.

Проектот има за цел да придонесе кон економскиот развој на прекуграничниот регион преку создавање услови за развој на четирисезонски туризам и одржливо користење на културните и природните ресурси. Вкупната вредност на проектот изнесува 809.303 евра, додека вредноста на активностите што ги реализираат македонските партнери е 522.806 евра. Министерството за локална самоуправа обезбедува национално кофинансирање во висина од 78.420 евра за македонските партнери.

„Посетата на Општина Ранковце, покрај тоа што ја искористив за средба со градоначалникот, советниците и администрацијата, е и можност непосредно да го видиме напредокот на проектите кои се имплементираат во рамки на општината. Проектот „Одржлив туризам во искуствена економија“ претставува пример како европските средства можат да се искористат за валоризација на локалните потенцијали. Со адаптацијата на објектите во селата Петралица и Отошница се создаваат нови содржини кои ќе придонесат за зачувување на традицијата, развој на туризмот и отворање можности за локален економски развој“, изјави Перински.

Тој истакна дека Министерството останува партнер на општините во процесот на користење на европските фондови и потсети дека за овој проект е обезбедено национално кофинансирање од 15 проценти за македонските партнери – Општина Кратово и Општина Ранковце.

Министерот информираше и дека Општина Ранковце започнува со имплементација на нов проект во рамки на ИПА III Програмата за прекугранична соработка со Република Косово, насловен „Активни граѓани за прекуграничен регион без поплави“, чија цел е подобрување на протокот на водите во реките и намалување на ризикот од поплави преку реконструкција на речни корита и инсталирање системи за рано предупредување.

Во рамки на посетата беше истакнато и дека преку Програмата за рамномерен регионален развој за 2026 година се реализира проектот за изградба на локален пат во село Опила, во вредност од над 6 милиони денари, со што дополнително се подобрува патната инфраструктура во општината.

Дополнително, преку двата јавни повика на Владата, во Општина Ранковце се имплементираат вкупно пет инфраструктурни проекти од областа на транспортот во вредност од над 38 милиони денари.

Градоначалникот на Општина Ранковце, Даниел Павловски, истакна дека посетата на министерот претставува значајна поддршка за општината и нејзините развојни заложби.

„За Општина Ранковце претставува особена чест што денес сме домаќини на министерот за локална самоуправа. Неговата посета е потврда дека државата ги препознава потребите на помалите општини и ја поддржува нивната развојна визија. Во моментов успешно го реализираме проектот „Одржлив туризам во искуствена економија“, преку кој инвестираме во развојот на туризмот, зачувувањето на традицијата и создавањето нови можности за локален економски развој“, рече Павловски.

Тој посочи дека особено значење за локалната заедница има реконструкцијата на поранешното училиште во село Петралица.

„Овој објект не е само градба, туку дел од колективната меморија на многу генерации жители на селото. Тука се создавале спомени, се стекнувале знаења и се граделе животни приказни. Токму затоа, една од просториите ќе биде уредена како спомен-соба, со цел да ги зачуваме сеќавањата и да им оддадеме почит на генерациите што поминале низ ова училиште“, истакна градоначалникот Павловски.

Тагови: Златко Перински