На денешен ден - Канал 5

На денешен ден

5 април 2026

На денешен ден

1588.- Роден е Томас Хобс, англиски филозоф, продолжувач и систематизатор на класичниот англиски емпиризам. Познат е по максимата „Човек на човека му е волк“. Напишал многу дела меѓу кои се „Левијатан“, „За политичкото тело“. Умрел на 4 декември 1679 година.

1654.- Со мирот во Вестминстер (централен дел на Лондон) завршила првата Англо-холандска војна. Со победата врз Холандија, Англија ја скршила холандската надмоќност на море.

1794.- Гилотиниран бил Жорж Дантон, француски револуционер, противник на монархијата во Француската буржоаска револуција. Тој бил жртва на јакобинскиот терор. Роден бил на 6 октомври 1759 година.

1827.- Роден е англискиот хирург Џозеф Листер, основач на антисептичката медицина, кој во 1867 година прв ја вовел антисепсата во хирургијата. Подоцна се применети усовршени методи, но во хирургијата и сега се користи неговиот принцип дека бактериите не смеат да се присутни на местото каде што е извршена операција.

1900.- Роден е американскиот филмски актер Спенсер Трејси, исклучителен толкувач на низа карактерни улоги, прв актер кој две години една по друга добил Оскар за филмовите „Храбриот капетан“ во 1937 и „Град на момчиња“ во 1938 година. Други филмови: „Бес“, „Седмиот крст“, „Цитадела“, „Старецот и морето“, „Нирнбершкиот процес“, „Погоди кој доаѓа на вечера“.

1908.- Роден е австрискиот диригент Херберт фон Карајан, еден од најпознатите диригенти на 20 век кој со децении доминираше на светската музичка сцена, изведувајќи го со жестока емотивност, изразена фантазија и прецизност големиот оперски и концертен репертоар. Врвно ниво достигнал диригирајќи со Берлинската филхармонија и со оркестарот на Виенската државна опера.

1908.- Родена е американската филмска актерка Рут Елизабет Дејвис, позната како Бет Дејвис, која снимила повеќе од 80 филмови и остварила низа големи драмски улоги, главно играјќи несреќни и лоши жени. Настапила во филмовите „Опасна“, „Џезабел“, „Елизабета и Есекс“, „Хуарез“, „Се за Ева“, „Свадбен ручек“ и други.

1916.- Роден е американскиот филмски актер Грегори Пек. Играл во филмовите „Двобој на сонце“, „Случајот Парадин“, „Џентлменски договор“, „Снеговите на Килиманџаро“, „Празник во Рим“, „Моби Дик“, „Арабеска“ и други.

1955.- Британскиот премиер Винстон Черчил поднесол оставка на функцијата. Неговото премиерско место го наследил шефот на британската дипломатија Ентони Идн.

1987.- Во Скопје умрела Калипсо Налча, прва жена - професионална артистка во Македонија. Родена била во Битола, во 1915 година.

1989.- Полската влада го легализирала опозицискиот работнички синдикат „Солидарност“.

1995.- Израел го лансирал првиот шпионски сателит „Офек 3“.

1999.- Властите во Либија ги предале двајцата Либијци осомничени дека во декември 1988 година ја предизвикале експлозијата на американскиот патнички авион „Боинг 747“ над местото Локерби во Шкотска, при што загинале 270 лица.

2005.- Умрел американскиот писател Сол Белоу, добитник на Нобеловата награда за литература и еден од најзначајните американски писатели на 20 век. Тој пишувал за ликови кои водени од лични кризи преку бројни преиспитувања и сомневања се обидуваат да дојдат до сопствената вистина во светот на модерните вредности. Негови познати дела се „Херцог“, „Хендерсон, кралот на дождот“, „Равелштајн“ и други.

2006.- Умел американскиот уметник од руско потекло Ален Карпов, кој го востановил хепенингот како уметничка форма на изразување. Во 1959 година во галеријата Рејбен во Њујорк го одржал првиот хепенинг под името „18 хепенинга во шест дела“.

2008.- Умрел американскиот актер Чарлс Картер, познат како Чарлтон Хестон. Филмови: „Десетте заповеди“, „Бен Хур“ (Оскар), „Јулиј Цезар“, „Агонија и екстаза“, „Ел Сид“ (Оскар), „Мајор Денди“, „Планетата на мајмуните“, „Земјотрес“.

2012.- Во Салцбург, на 76-години, умрел Фердинанд Александар Порше, внук на основачот на „Порше“ и дизајнер кој го осмисли класичниот спортски модел „911“. Фердинанд Александар Порше бил на чело на студио за дизајн „Порше“ во почетокот на 1960-тите, кога компанијата го развила популарниот модел „911“ кој и е нејзин симбол. Фердинанд Александар Порше во семејниот бизнис се вклучил уште како дете, поминувајќи го времето во работилницата на дедо му и во студиото за дизајн.

2022.- На 61-годишна ворзаст почина Владимир Богоев, новинар, еден од основачите и долгогодишен уредник на весникот „Дневник“. Новинарската кариера ја започна во „Вечер“ во 1988 година, каде што работеше до основањето на „Дневник“ во 1996 година. Во „Дневник“ работеше прво како уредник, а потоа и како помошен главен уредник. По формирањето на Медиа принт Македонија, како заедничка компанија на „Дневник“, „Утрински весник“ и „Вест“ беше составен дел од менаџерскиот тим.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Може ли да се предвиди колку ќе живееме? – научниците развија нова метода

Научниците развија нов биолошки часовник базиран на генска активност кој прецизно ја проценува биолошката возраст и ризикот од смртност и открива индикатори за хронични болести.

Може ли да се предвиди колку ќе живееме? – научниците развија нова метода

Иако оваа алатка не може точно да предвиди кога некој ќе умре, се покажа како многу успешна во проценката на стадиумот на животниот век на една личност или животно, пишува Science Alert.

Според истражувачкиот тим, алгоритмот базиран на биомаркери ќе биде корисен за анализа на стапките на биолошко стареење кај различни видови, вклучувајќи ги и луѓето, и за разбирање кога тоа стареење се забрзува или забавува.

Нов пристап кон мерење на стареењето

Сегашните алатки за проценка на биолошкото стареење, таканаречените епигенетски часовници, ги следат хемиските ознаки на ДНК кои се акумулираат со возраста, но тие не се секогаш сигурни. Новиот часовник е транскриптомски, што значи дека ги анализира молекулите на РНК кои ги носат генетските инструкции за создавање протеини. Ова одредува кои гени се активни, а кои се неактивни, и бидејќи оваа активност се менува со возраста, овие податоци можат да се користат како индикатор за стареење.

Истражување на четири видови цицачи

Една од клучните иновации на истражувањето беше фактот дека научниците собраа огромен сет на податоци за четири видови - глувци, стаорци, макаки и луѓе - и ги споредија процесите на стареење помеѓу животните и различните делови од телото.

„Стареењето и надворешните влијанија влијаат на здравјето и смртноста, но основните молекуларни механизми на овие процеси остануваат нејасни“, наведуваат истражувачите во својот труд.

„Развивме транскриптомски часовници за хронолошка возраст и ризик од смртност за повеќе видови и ткива, врз основа на повеќе од 11.000 примероци од четири цицачи. Така одговоривме на потребата за биомаркери на стареење што можат да се применат на различни органи и видови, а во исто време да ја одразуваат здравствената состојба.“

Што откриваат гените за стареењето?

Тимот откри дека гените поврзани со здрава клеточна делба и заздравување на раните се знак на побавно молекуларно стареење. Од друга страна, гените поврзани со клеточната смрт и воспалението се индикатори за побрзо стареење и постара биолошка возраст.

Новиот молекуларен часовник, прилагоден на овие наоди, се покажа како точен во проценката на побавното или побрзото биолошко стареење, како и на ризикот од смртност. Во примероци од човечка крв, тој го процени ризикот од смртност исто толку успешно како и најдобрите постоечки епигенетски часовници.

Покрај тоа, тој идентификуваше познати фактори кои придонесуваат за стареење, како што се хроничните болести, кај животински модели и примероци од ткива од човечки пациенти.

Изненадувачка сличност меѓу видовите

Научниците беа изненадени од фактот дека генетските индикатори за стареење беа многу слични кај сите четири набљудувани видови. Оваа конзистентност е покажана и кај различни типови клетки, вклучувајќи мускулни и крвни клетки.

„Истите гени се поврзани со стареењето, на пример, во црниот дроб и срцето на стаорци и луѓе“, изјави за Scientific American водечкиот автор на студијата, биоинформатичарот Александар Тишковски од Медицинскиот факултет Харвард.

„Иако клетките имаат сосема различни функции и потекло, тие сепак ги делат истите биомаркери поврзани со стареењето.“

Причина, последица или адаптација?

Овие заеднички карактеристики сугерираат дека овие биомаркери може да бидат вистински маркери на стареење, иако сè уште не е јасно дали тие придонесуваат за самиот процес на стареење.

„Одамна е познато дека активноста на гените што штитат и реагираат на клеточниот стрес се зголемува со возраста, што укажува на адаптација, а не на предизвикувачки двигатели“, напиша молекуларниот биолог Жоао Педро де Магаљаес од Универзитетот во Бирмингем во коментар за студијата.

„Затоа, не е сигурно дали транскриптомските маркери го поттикнуваат стареењето, се резултат на него или претставуваат компензаторни механизми.“

Потенцијална примена на новата алатка

Иако не можеме да влијаеме на поголемиот дел од процесот на стареење, некои фактори, како што се исхраната, болестите или загадувањето, можат да го забрзаат или забават нашиот биолошки часовник. Новата аналитичка алатка би можела да биде корисна токму за тестирање на ефектите од различни интервенции.

Може да се користи за следење на тоа како промените во животниот стил или лековите влијаат на биолошкото стареење, без потреба од долгорочни клинички испитувања. Сепак, важно е да се напомене дека ова е сè уште алатка за проценка што во многу случаи нема да го замени класичното тестирање, но би служела за рани проценки.

Научниците сè уште имаат многу работа да направат за да ја развијат оваа техника, вклучително и понатамошно тестирање на поразновидни човечки популации и попрецизно дефинирање на мерењето на стареењето. Сепак, се чини дека ова би можело да биде уште една важна алатка во истражувањето на стареењето.

Истражувачите веруваат дека откриле заеднички модели на биолошко стареење кај различни видови и ткива.

„Оваа студија открива зачувани модели и модуларна архитектура на регулирање на смртта, обезбедувајќи рамка за квантифицирање и таргетирање на стареењето на клеточните подсистеми кај различни видови и ткива“, заклучуваат истражувачите во труд објавен во списанието Nature.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Украинците тестираа опасен проектил: Треба да биде исто толку добар, но поевтин од американскиот

„Фајер Поинт“, најголемиот украински производител на ракети и беспилотни летала, спроведе пробен лет на балистичка ракета што ќе биде основа за нов проект за систем за ракетна одбрана.

Украинците тестираа опасен проектил: Треба да биде исто толку добар, но поевтин од американскиот

„Фајер Поинт“, најголемиот украински производител на ракети и беспилотни летала, спроведе пробен лет на балистичка ракета што ќе биде основа за нов проект за систем за ракетна одбрана, изјави директорката на компанијата, Ирина Терек.

„Неодамна спроведовме исклучително важен тест: целосно контролиран маневар на летот на ракетата FP-7.X, што ќе биде основа на идниот пресретнувач на антибалистички ракети „Фреј“, објави Терек на платформата X, пренесува Ројтерс.

FP-7.X е варијанта на пресретнувачот на балистички ракети FP7 на „Фајер Поинт“, кој моментално е во фаза на развој и, според раководството на компанијата, ќе може да погодува и копнени цели.

Коосновачот на „Фајер Поинт“, Денис Штилерман, во април изјави за Ројтерс дека компанијата е во преговори со „некои европски компании“ за лансирање на нов систем за воздушна одбрана способен да соборува суперсонични балистички ракети, создавајќи поевтина алтернатива на американскиот систем за воздушна одбрана „Патриот“.

Самата ракета е само еден дел од системот за воздушна одбрана, а аналитичарите посочуваат дека најсложените делови од системот се копнената радарска мрежа и системот за водење инсталиран во проектилот.

Од почетокот на војната во Украина во 2022 година, Русија често извршува напади со балистички ракети.

Украинскиот претседател Володимир Зеленски денес изјави дека Европа мора да ја забрза својата програма за антибалистичка ракетна одбрана.

Официјален Киев со месеци се жали на критичен недостиг на пресретнувачки ракети за системот за воздушна одбрана „Патриот“, единственото сигурно оружје за одбрана од балистички закани.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Кумот се струполи пред шокираните младенци, матичарот продолжи како ништо да не било (ВИДЕО)

Снимка од свадба во Тексас на која кумот се онесвестил среде церемонијата додека матичарот продолжил како ништо да не се случило стана вирален хит со повеќе од седум милиони прегледи.

Кумот се струполи пред шокираните младенци, матичарот продолжи како ништо да не било (ВИДЕО)

Драматичниот момент е забележан на свадба на отворено.

Кумот се струполил среде церемонијата

Видеото е објавено на TikTok од кумот, 28-годишниот претприемач Дрејтон Вилијамс од Остин. „Луѓе, не клекнувајте“, се пошегува тој во описот на објавата. Во видеото, Вилијамс прво почнува да се ниша зад младоженецот, а потоа одеднаш паѓа со лицето надолу на земја со силен удар.

Додека гостите воздивнуваа во шок, младоженецот и вториот кум веднаш му притрчаа на помош. Матичарот, сепак, продолжи да зборува речиси без пауза.

Младоженецот набрзо се врати кај својата свршеница, додека таа и деверушите изгледаа видливо загрижени. Другите членови на свадбената придружба го поддржаа Вилијамс, додека матичарот изговори: „Но, кога љубовта е вистинска и вистинита, таа трае“.

„Зошто не престана?“

Видеото собра повеќе од седум илјади коментари, а многумина беа изненадени што матичарот не ја прекина церемонијата за да може кумот да се опорави. Коментарот „Зошто не престана?“ собра повеќе од 452.000 лајкови.

„Зошто никој не реагираше веднаш? Зошто продолжи да зборува?“ праша еден корисник. „Сигурно имале навистина густ распоред“, се пошегува друг, додека некој додаде: „Дефиницијата за „шоуто мора да продолжи“.“

@draytonw Don’t lock your knees folks #wedding #groomsmen #bridesmaids #fail ♬ original sound - Drayton Williams

Кумот објасни што се случило

Вилијамс објасни за американскиот портал Newsflare дека за време на церемонијата стоел на вкочанети колена и дека топлината и нервозата заедно предизвикале вртоглавица. „Мислев дека е само трема од сцената, а не дека ќе се срушам“, рече тој.

„Следното нешто што го паметам беше како моите пријатели ме кренаа и како се обидував да станам откако накратко ја изгубив свеста“, додаде тој.

Тој, исто така, изјави за списанието People дека младенците не биле лути поради инцидентот. Откако јаделе и пиеле, подоцна одржал говор на свадбената вечера. „Искрено се смееја затоа што ми беше срам, па сакаа да ме развеселат“, рече тој.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер