На денешен ден - Канал 5

На денешен ден

8 февруари 2026 .

На денешен ден

427 г.п.н.е.- Роден е Платон, голем старогрчки филозоф, ученик на Сократ и учител на Аристотел, основач на филозофската школа во Атина која, според местото на кое што се наоѓала, била наречена Академија. Главно влијание врз Платон извршил Сократ на кој му ги посветил речиси сите свои дела - дијалози, главно компонирајќи ги како Сократови разговори со личности познати во Атина во тоа време. Овие дела се зачувани во целост - вкупно 35 дијалошки расправи и 13 писма. Главни негови дела: "Држава", "Гозба", "Федон", "Софист" и други. Умрел во 347 година пред н.е.

1676.- Умрел рускиот цар Алексеј Михајлович Романов, татко на Петар Велики. На власт дошол во 1645 година. Тој ја зацврстил централната власт, ги припоил источните делови на Сибир и ја развил трговијата со Кина, Персија и со европските земји.

1725.- Во Санкт Петерсбург умре Петар Велики, цар на Русија. Бил коренит реформатор на рускиот социјален, економски и општествен живот. Се истакнал како војсководец на копно и на море. Бил вешт политичар и дипломат. Основал многу училишта, Академијата на науките, а престолнината ја преселил во новоизградениот Петербург, односно Петроград.

1805.- Роден е англискиот писател и критичар Џон Раскин, кој сметал дека уметноста зависи од општествените прилики, како и тоа дека само здрав народ може да создава големи уметнички дела, бидејќи тоа би требало да биде израз на силите на целиот народ а не привилегија на поединец. Дела: „Модерни сликари“, „Две патеки“,„До последниот“, „Мунера Пулверис“.

1828.- Во Париз е роден Жил Верн, француски писател. Неговата фантазија ја окупирале научните откритија, далечните земји, храбрите пловидби, истражувачките подвизи и непознатото. Во своите дела, кои во тоа време наликувале на чиста утопија, тој предвидел многу работи што современата наука успеа да ги оствари дури во наше време. Создал нов жанр на проза и се здобил со милиони читатели. Негови најпознати дела се "Дваесет илјади милји под морето", "Децата на капетанот Гранд", "Пат околу светот за 80 дена", "Пат на Месечината", "Патувањето во центарот на Земјата" и други. Умрел во Амиен, на 24 март 1905 година.

1861.- Алабама, Флорида, Луизијана, Мисисипи и Тексас се одвоија од САД и формираа Конфедерација на јужните американски држави. На Конфедерацијата подоцна и се приклучиле Арканзас, Северна Каролина, Вирџинија и Тенеси. Поделбата на САД довела до граѓанска војна (1861-1865), која завршила со капитулација на јужните држави.

1878.- Роден е еврејскиот писател и филозоф Мартин Бубер. Напишал повеќе значајни дела за историјата на еврејската култура. Со Франц Розенцвајг на современ германски јазик го превел „Стариот завет“. Пред нацизмот во 1938 година побегнал од родната Австрија во Палестина и станал еден од првите професори на Хебрејскиот универзитет во Ерусалим. Се залагал за заедничка еврејско-арапска држава. Дела: „Јас и ти“, „Хасидски приказни“, „Гог и Магог“, „Слики за добро и лошо“, „Мојсеј“, „Средби“.

1894.- Роден е американскиот филмски режисер Кинг Волис Видор. Филмови: „Алелуја“, „Голема парада“, „Лебот наш насушен“, „Цитадела“, „Двобој на сонце“, „Војна и мир“.

1920.- Родена е американската филмска актерка Џулија Џин Милдред Френсис Тарнер, позната како Лана Тарнер, една од најголемите холивудски ѕвезди во педесеттите години на 20. век. Филмови: „Тие не сакаат да заборават“, „Поштарот секогаш ѕвони двапати“, „Кас Тимберлан“, „Градчето Пејтон“, „Имитација на животот“, „Љубовта има многу лица“, „Монсуски дождови“.

1924.- Гасната комора првпат била употребена за извршување смртна казна во американската држава Невада.

1925.- Роден е американскиот филмски актер Џон Улер Лемон Трети, познат како Џек Лемон. Филмови: „Мистер Робертс“ (Оскар), „Некои тоа го сакаат жешко“, „Апартман“, „Спасете го тигарот“ (Оскар), „Насловна страница“, „Киндески синдром“.

1931.- Роден е американскиот филмски актер Џејмс Бајрон, познат како Џејмс Дин, симбол на вознемирената и побунета младост по Втората светска војна. Џемс Дин (24) трагично го загубилживотот во 1955 година. Филмови: „Источно од рајот“, „Бунтовник без причина“, „Див“.

1935.- Умрел германскиот сликар и графичар Макс Либерман, најзначаен претставник на германскиот импресионизам.

1975.- Советски и американски космонаути почнале заеднички подготовки за летовите „Сојуз-Аполо“.

1984.- Во Сараево биле отворени 14. зимски Олимписки игри, први во тогашната СФРЈ, на кои учествувале спортисти од 49 држави.

1996.- Република Аргентина ја признала Република Македонија.

1998.- Во Њујорк умрел Ото Ташковиќ, македонски и светски признат архитект. Роден бил во Скопје, во 1933 година.

1999.- Република Македонија и Република Кина Тајван воспоставиле дипломатски односи на амбасадорско ниво.

2004.- Принцот Чарлс допатувал во Иран, како прв член на британското кралско семејство кој ја посетил оваа земја од исламската револуција во 1979 година.

2005.- Грчкиот Парламент го избрал поранешниот министер за надворешни работи Каролос Папуљас за нов претседател на Грција. Папуљас бил член на Сегрчкото социјалистичко движење (ПАСОК).

2012.- Во Велика Британија на 110-годишна возраст починал последниот познат ветеран од Првата светска војна, Флоренс Грин, две недели пред да наполни 111 години. По неговата смрт Флоренс Грин бил прогласена за последен жив ветеран од Првата светска војна.

2015.- Починал познатиот новинар и радио-водител Стојан Тренчевски, основач и претседател на Граѓанската асоцијација „Скопјанката Мајка Тереза“.Меѓу другото, публицистички го следел ликот и делото на Мајка Тереза, соработувал со познатата поп ѕвезда Тоше Проески, а оставил печат по преносот што на Македонско радио го извршил на денот на осамостојувањето на Македонија. Напишал 20-тина книги, од кои најпознати му се „Нашата мајка“, „Скопјанката Мајка Тереза“, „По патиштата од детството на Мајка Тереза“.

2023.- На ден пред својот 88 роденден почина Мирослав Чиро Блажевиќ, легендарниот хрватски тренер. Блажевиќ беше прогласен за „тренер на векот“ на Динамо, клуб на кој по 24 години му ја донесе шампионската титула во 1982. Својата блескава тренерска кариера Блажевиќ ја започна во Швајцарија, во нисколигашот Вевеј, потоа го презеде Сион со кој го освои првиот тренерски трофеј, Купот на Швајцарија во 1974 година. Ги предводеше и Лозана Спорт, а во 1976 година ја водеше швајцарската фудбалска репрезентација на два меча. По враќањето во Југославија работеше во Риека, Динамо. Покрај Швајцарија, беше селектор и на Југославија и Хрватска, а на клупско поле раководеше со клубови во уште шест земји: Франција (Нант, 1988-1990), Грција (ПАОК, 1991/1992), Словенија (Мура 2003) и Кина (Шангај Шенхуа, 2010).

2023.- На 105-годишна возраст почина најстарата актерка во светот Бранка Веселиновиќ. Од 1936 година посетувала актерска школа во Народниот театар во Белград. По одлична година студирање, таа замина на пракса во Нови Сад, каде што глумеше во тогашниот Народен театар на Дунавска Бановина (денешен Српски народен театар). Како актерка, Бранка остварила голем број многу значајни улоги, како што е улогата на Џина во драмата на Нушиќ „Ожаленото семејство“, за која во 1964 година ја добила наградата „Стерија“. Иако играше и во Ателје 212, таа одигра најголем број улоги (над 40) во неговата матична куќа, Југословенскиот драмски театар. Бранка Веселиновиќ е родена во септември 1918 година во Бечеј.

2023.- 2023.- Американскиот пејач, текстописец, пијанист, продуцент и еден од најголемите композитори во историјата на поп-музиката, Бaрт Бакерах почина на 94-годишна. Бакерах е автор на хитови, како „Raindrops Keep Fallin' On My Head“ од познатиот филм. Текстописецот и пијанист напиша стотици песни од 1960-тите до 80-тите. Бакерах има напишано хитови за многу познати уметници, како што се Сила Блек, Дасти Спрингфилд, сер Том Џонс и „Карпентерс“. Бакерах беше номиниран за 21 „Греми“ награда и освои шест статуетки. Исто така, тој е трикратен добитник на „Оскар“. Неговата песна „Raindrops Keep Falling on My Head“, изведена од Би-Џеј Томас за филмот „Буч Касиди и Санденс Кид“, освои и „Греми“ и „Оскар“ во 1969 година. Беше коавтор на насловната песна од извонредната комедија „Артур“ заедно со Кристофер Крос за која добија Оскар.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Филипче од Тремник: Власта има 5,5 милиони евра за Дејвид Гета, за лозарите нема пари

Претседателот на СДСМ, д-р Венко Филипче, во Неготинско Тремник, имаше средба со лозари, на која што се разговараше за проблемите со откупот и цените на грозјето. 

Филипче од Тремник: Власта има 5,5 милиони евра за Дејвид Гета, за лозарите нема пари

На средбата лозарите алармираа дека црното грозје од сортата Вранец не се откупува, им скапува, а белото грозје се откупува по понижувачка цена од 14 денари за килограм. Филипче посочи дека лозарите денес се соочуваат со ситуација во која вложениот труд, средства и целогодишната работа им пропаѓаат пред очи, а власта не носи никаква мерка за да им помогне на лозарите да ја пребродат кризата.

Тој нагласи дека ова не е проблем само на лозарите од Неготинско, туку состојба со која се соочуваат лозарите во целата држава, додавајќи дека во услови кога власта има 5,5 милиони евра за Дејвид Гета, за лозарите нема пари. На средбата Филипче потсети дека во времето на владите на СДСМ трудот на лозарите беше ценет и вреднуван - се зголемија субвенциите и навреме се исплаќаа, секогаш кога лозарите се соочуваа со проблем владите на СДСМ носеа интервентни мерки, што не е сега случај со власта на ВМРО. Филипче најави дека согласно сегашната состојба на терен, кога големи количини грозје скапуваат, СДСМ повторно ќе предложи конкретни мерки за да им се помогне на лозарите.

„Ќе направиме предлог мерка за поддршка на лозарите согласно состојбата на терен, колку од лозарите имаат предадено грозје за откуп, колку немаат, колку од грозјето скапува по нивите и од дождот, и според тоа во најкус рок ќе дадеме соодветен предлог во Собранието за помош на лозарите“, рече Филипче.

Инаку, и претходно, уште на почетокот на откупот, СДСМ предложи да се зголеми откупната цена за 5 денари по килограм, да се укине 8-процентниот попуст што се бара за побрза исплата и интервентен откуп од страна на државата на црното грозје кое ќе остане непродадено, но Владата не ги прифати мерките. Лозарите се пред пропаст, а последиците од ваквата негрижа на власта за една од најважните извозно-ориентирани гранки допрва ќе се видат преку намалени површини и производство на грозје.

СДСМ

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

ЕУ подготвува забрана за социјални мрежи за деца под 15 години

Европската комисија подготвува нови правила со кои ќе се ограничи пристапот на децата до социјалните мрежи и до платформите за споделување видеа пред да наполнат 15 години.

ЕУ подготвува забрана за социјални мрежи за деца под 15 години

Новиот закон на ЕУ за децата, кој комисијата треба да го претстави в четврток, предвидува различни нивоа на пристап до социјалните мрежи во зависност од возраста, со поголема улога на родителскиот надзор.

За децата под 13 години, родителите би можеле да отвораат профили кои целосно ќе ги контролираат, а платформите ќе мора да исполнуваат строги безбедносни стандарди.

Предлогот предвидува и задолжителна технологија за проверка на возраста на корисниците на социјалните мрежи и на платформите за споделување видеа.

Новите правила би се однесувале и на онлајн игрите и на четботовите. Компаниите би морале да обезбедат нивните производи да бидат безбедни уште при нивното создавање.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

„Waymo“ го најави лансирањето на робо-такси во Токио

„WAYMO“, одделот за автономно возење на „Alphabet“, јапонскиот оператор на апликација за такси-услуги GO и такси-компанијата „Nihon Kotsu“ планираат во 2027 година да ја лансираат првата целосно автономна комерцијална такси-услуга во Јапонија.

„Waymo“ го најави лансирањето на робо-такси во Токио

„WAYMO“, одделот за автономно возење на „Alphabet“, јапонскиот оператор на апликација за такси-услуги GO и такси-компанијата „Nihon Kotsu“ планираат во 2027 година да ја лансираат првата целосно автономна комерцијална такси-услуга во Јапонија, соопштија денес овие компании.

Услугата првично би требало да биде достапна со помал број возила, а потоа возниот парк би требало да се прошири на околу 100 автомобили во клучните населби во Токио, под услов да се добијат регулаторните одобренија и успешно да се потврдат технологијата и деловниот модел на Waymo.

Откако ќе се добијат потребните дозволи и ќе се завршат проверките, такси-возилата ќе сообраќаат без возачи, а корисниците ќе можат да ги нарачаат преку апликациите на GO и Waymo, се наведува во заедничкото соопштение на компаниите.

„Услугата со возила без возач ќе биде достапна за јавноста уште од првиот ден“, изјави Текедра Мавакана, ко-извршен директор на Waymo, на прес-конференција во Токио.

„Одговорно ќе ја зголемуваме флотата и постепено ќе ги шириме операциите со текот на времето, сè додека секој во Токио не може да ја преземе апликацијата и да го користи нашето возило“, додаде таа.

Оваа најава го означува најновиот чекор во влезот на Waymo на јапонскиот пазар. Компанијата започна со собирање податоци по улиците на Токио во 2025 година, користејќи возила „Jaguar I-PACE“ со човечки возачи. Ова беше првиот излез на Waymo на јавни патишта надвор од САД.

Компаниите очекуваат дека услугата за автономни такси-возила би можела да помогне во ублажувањето на недостигот од возачи во Јапонија – земја која истовремено се соочува и со поширокиот проблем на опаѓање на бројот на населението.

Одделно, јапонскиот производител на автомобили „Nissan“ соработува со британскиот стартап „Wayve“ и американската компанија „Uber“ на развојот на робо-такси возила.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер